Vận dụng kế toán quản trị vào việc kiểm soát chi phí chất lượng tại công ty 75

Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi Trongănh ngăn măqua,ăch tăl ngăđưătr ăthànhăv năđ ăquanătâmăchínhăc aăcácănhàăqu nătr .ăCh tăl ngăcóăvaiătròătoăl nătrongădoanhănghi p,ănóăđemăl iăl iăíchăchoă

B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O

TR NGă IăH CăKINHăT ăH ăCHệăMINH

V NăD NGăK ăTOÁNăQU NăTR ăVÀO VI Că

B ăQU CăPHÒNG

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

ThƠnhăph ăH ăChíăMinhăậ N mă2014

B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O

TR NGă IăH CăKINHăT ăH ăCHệăMINH

V NăD NGăK ăTOÁNăQU NăTR ăVÀO VI Că

B ăQU CăPHọNG

Mƣăs :ă60340301

LU NăV NăTH CăS KINHăT

TS.ăLêă ìnhăTr c

ThƠnhăph ăH ăChíăMinhăậ N mă2014

M CăL C

Trangăph ăbìa

M căl c

Danhăsáchăcácăch ăvi tăt t

Danhăm căcácăb ng

Danhăm căcácăhình

Danhăm căcácăs ăđ ăvàăbi uăđ

PH NăM ă U 1

CH NGă 1:ă C ă S ă Lụă LU Nă V ă K ă TOÁNă QU Nă TR ă TRONGă VI Că KI MăSOÁTăCHIăPHệăCH TăL NG 7

1.1 Kháiăquátăchungăv ăk ătoánăqu nătr 7

1.1.1.Kháiăni măv ăk ătoánăqu nătr 7

1.1.2.N iădung k ătoánăqu nătr 8

1.1.3.Vaiătròăc aăk ătoánăqu nătr 9

1.2 Kháiăquátăv ăch tăl ngăvƠăki măsoátăch tăl ngătrongădoanhănghi p 11

1.2.1.Kháiăni măch tăl ng 11

1.2.2.Kháiăni măki măsoátăch tăl ng 13

1.2.3.Kháiăni măki măsoátăch tăl ngătoànădi n 13

1.3 Chiăphíăch tăl ng 14

1.3.1.Kháiăni măchiăphíăch tăl ng 14

1.3.2.Phânălo iăchiăphíăch tăl ng 15

1.3.2.1.Chiăphíăphùăh p 17

1.3.2.2.Chi phí không phù h p 19

1.3.3.Cácămôăhìnhăchiăphíăch tăl ng 23

1.3.3.1.Môăhìnhăchiăphíăch tăl ngătruy năth ng 23

1.3.3.2.Môăhìnhăchiăphíăch tăl ngăhi năđ i 24

1.3.4.Vaiătròăchiăphíăch tăl ng 25

1.3.5.Ki măsoátăchiăphí vàăki măsoátăchiăphí ch tăl ng 26

1.3.5.1.ăKháiăni m ki măsoátăchiăphí 26

1.3.5.2.ăQuyătrìnhăki măsoátăchi phí 26

1.3.5.3.ăQuanăni măv ăki măsoátăchiăphíăch tăl ng 27

1.3.5.4.ăQuyătrìnhăxácăđ nhăchiăphíăch tăl ng 28

1.3.5.5.ăBáoăcáoăchiăphíăch tăl ngăvàăm tăs ăch ătiêuăgiúpăchoăvi căki măsoátăchiă phíăch tăl ng 29

K TăLU NăCH NGă1 32

CH NGă 2:ă TH Că TR NGă VÀă ÁNHă GIÁă V ă VI Că KI Mă SOÁTă CHIă PHệăCH TăL NGăT IăCỌNGăTYă75ăậ CHIăNHÁNHăT NGăCỌNGăTYă15ă B ăQU CăPHọNG 34

2.1 T NGăQUANăV ăCỌNGăTYă75ăậ CHIăNHÁNHăT NGăCỌNGăTYă15ăB ă QU CăPHọNG 34

2.1.1.Quáătrìnhăhìnhăthành,ăđ căđi m,ăch căn ngăvàănhi măv ăc aăcôngăty 34

2.1.1.1.Quá trình hình thành 34

2.1.1.2 căđi m 34

2.1.1.3.Ch căn ngăvàănhi măv 35

2.1.2.Quyămô,ăc ăc uăt ăch căvàăqu nălỦăc aăcôngăty 35

2.1.2.1.Quy mô 35

2.1.2.2.C ăc uăt ăch căvàăqu nălỦăc aăcôngăty 35

2.1.3.T ăch căB ămáy k ătoánăt iăcôngăty 36

2.1.4.T ăch căxíănghi păch ăbi năm ăcaoăsu 37

2.1.5.Quyătrìnhăs năxu tăch ăy uăt iăcôngăty 37

2.2 TH Că TR NGă V ă VI Că KI Mă SOÁTă CHIă PHệă CH Tă L NGă T Iă CÔNG TY 40

2.2.1.Quyătrìnhăki măsoátăch tăl ngăt iăcôngăty 40

2.2.2.Môăhìnhăchiăphíăch tăl ngăt iăcôngăty 42

2.2.3.Th cătr ngăv ăvi căki măsoátăchiăphíăch tăl ngăt iăcôngăty 42

2.3 ÁNHăGIÁăV ăVI CăKI MăSOÁTăCHIăPHệăCH TăL NGăT IăCỌNGă TY 45

2.3.1.Nh năxétăchungăv ătìnhăhìnhăăki măsoátăch tăl ngăt iăcôngăty 45

2.3.2.Nh năxétăv ăvi căki măsoátăchiăphíăch tăl ngăt iăcôngăty 46

K TăLU NăCH NGă2 48

CH NGă3:ăV NăD NGăK ăTOÁNăQU NăTR ăVÀOăVI CăKI MăSOÁTă CHIăPHệăCH TăL NGăT IăCỌNGăTYă75ăậ CHIăNHÁNHăT NG CÔNG TYă15ăB ăQU CăPHọNG 49

3.1 QUANă I M 49

3.2 V Nă D NGă K ă TOÁNă QU Nă TR ă VÀOă VI Că KI Mă SOÁTă CHIă PHệă CH TăL NGăT IăCỌNGăTY 49

3.2.1.Phânălo iăchiăphíăch tăl ng 49

3.2.1.1.Chi phí phùăh p 49

3.2.1.2.Chi phí khôngăphùăh p 50

3.2.2.ă iăv iăh ăth ngătàiăkho năk ătoán 50

3.2.3.Cácăch ătiêuăgiúpăchoăvi căki măsoátăchiăphíăch tăl ng 53

3.3 M TăS ăKI NăNGH 62

K TăLU NăCH NGă3 63

K TăLU N 64 TÀIăLI UăTHAMăKH O

PH ăL C

DANHăSÁCHăCÁCăCH ăVI TăT T

ASEAN Hi păh iăcácăqu căgiaă ôngăNamăÁ

CWQC Ki măsoátăch tăl ngătoànăcôngăty

PDCA Chuătrìnhăc iăti năliênăt c

DANHăM CăCÁCăB NG

B ngă1.1:ăSoăsánhăs ăkhácănhauăc ăb năc aăhaiăkháiăni măchiăphíăch tăl ng

B ngă1.2:ăVíăd ăv ăchiăphíăch tăl ng

B ngă1.3:ăVíăd ăBáoăcáoăchiăphíăch tăl ngăc aăcôngătyăBally

B ngă1.4:ăVíăd ăminhăh aămaătr năchiăphíăch tăl ng

B ngă2.1:ăTiêuăchu năm ăn c

B ngă2.2:ăT ngăh păchiăphíăch tăl ngăm ăcaoăsuăSVRă3Lăn mă2013ăc aăcôngă

ty 75

B ngă3.1a:ăDanhăsáchăcácăb ăph nătrongădơy chuy năs năxu tătheoămƣăs

B ngă3.1b:ăăDanhăm cătƠiăkho năk ătoánăchiăti t

B ngă3.2:ăB ngăt ngăh p chiăphíăch tăl ng thángăầăn măầ

B ngă 3.3:ă B ngă theoă dõiă h ă s ă chiă phíă ch tă l ngă trênă doanhă thu các tháng trongăn măầ

B ng 3.4:ăB ngătheoădõiăt tr ngăcácălo iăchiăphíăch tăl ngătrongăt ngăchiăphíă

ch tăl ngăquaăcácătháng trong n m ầ

B ng 3.5:ăB ngătheoădõiăt tr ngăchiăphíăch tăl ngăt iăcácăb ăph nătrongăt ngă chiăphíăch tăl ng các tháng trong n m ầ

DANHăM CăCÁCăHỊNH

Hình 1.1 ậ Môăhìnhăchiăphíăch tăl ngătruy năth ng

Hình 1.2 ậ Môăhìnhăchiăphíăch tăl ngăhi năđ i

DANHăM CăCÁCăS ă ăVÀăBI Uă

S ăđ ă1.1ăậ Phơnălo iăchiăphíăch tăl ngătheoătínhăch t,ăm căđích

S ăđ ă2.1ăậ C ăc uăt ăch căc aăcôngătyă75

Bi uăđ ă2.1ăậ C ăc uăcácălo iăchiăphíătrongăchiăphíăch tăl ng

PH NăM ă U

1 Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi

Trongănh ngăn măqua,ăch tăl ngăđưătr ăthànhăv năđ ăquanătâmăchínhăc aăcácănhàăqu nătr ăCh tăl ngăcóăvaiătròătoăl nătrongădoanhănghi p,ănóăđemăl iăl iăíchăchoădoanhănghi p.ăNângăcaoăch tăl ngăs năph mălàmăt ngăthêmăgiáătr ăs ăd ng,ălàmă

t ngăthêmădoanhăl iăchoădoanhănghi p,ăđ măb oăchoăs năxu tăkinhădoanhădi năraăliênăt căvàăcóăhi uăqu ăVi căxâyăd ngăh ăth ngăki măsoátăch tăl ngăchínhălàăc ăs ăchoăvi căđ măb oăm cătiêuăch tăl ngăc aădoanhănghi p.ăMu năcóăch tăl ng cao,

nh tăthi tăph iăxâyăd ngăvàăápăd ngăcácămôăhình,ăh ăth ngăki măsoátăch tăl ngătiênăti năđóăchínhălàăm tătrongănh ngăcôngăc ăđ ănângăcaoăs căc nhătranhăc aădoanhănghi p.ă

Ngàyănay,ădoăs ăđòiăh iăkh tăkheăc aăc ăch ăth ătr ng vàătìnhăhìnhăkinhăt ăđang suy thoái,ăcácădoanhănghi păkhôngăch ăc nhătranhăv ăm tăch tăl ngămàăcònă

c nhătranhătrênăl nhăv căgiáăc ăDoăđóăti tăki măchiăphí,ăh ăth păgiáăthànhălàănhi mă

v ăquanătr ngăvàăth ngăxuyênăc aăcôngătácăqu nălỦăkinhăt ăNóăgiúpăchoădoanhănghi pă c nhă tranh cóă hi uă qu ă trênă th ă tr ng Tuy nhiên thôngă th ng doanh nghi păch ăchúătr ngăđ năchiăphíătr căti pătácăđ ngăđ năgiáăthànhăs năph mănh ăchiăphíălaoăđ ng, chiăphíănguyênăv tăli u,ăthu …ăvàăcácăkho năchiăphíăhìnhăthànhăgiáătr ă

c aăs năph m…,ătrongăkhiăb tăk ăho tăđ ng gì trong doanhănghi păc ngăđ uăt năti nă

nh ngă khôngă tínhă đ că vàoă giáă thànhă s nă ph mă nh ă chiă phíă s aă ch aă s nă ph mă

h ng,ăl păhóaăđ năchoăkháchăhàng,ăs aăch aămáyămócăthi tăb ,ăgi iăquy tăkhi uăn iăkháchăhàng,ătr ăhàngăchoănhàăcungăc pădoăkémăch tăl ngă.v.v…,ăcácăkho năm căphíăđóăchi măm tăm căkhôngănh ătrongăt ngădoanhăs ăvàă nhăh ngăkhôngăítăđ nă

l iănhu năc a doanhănghi p.ăM tăkhác,ăchúngăc ngălàmăchoădoanhănghi păm tănhi uă

th iăgianăchoăvi căgi iăquy tăchúng

Qu nălỦăkinhădoanhămu nălànhăm nhăđòiăh iăph iăchiăti năh pălỦăvàătránhălưngăphí,ăápăd ngăh ăth ngăqu nălỦăchiăphíăch tăl ngăs ăđ măb oăđ căcácălo iăchiăphíă

c aădoanhănghi păđ uăđ căki măsoátăch tăch ,ăkhôngăcóăc ăh iăchoănh ngălưngăphíă

cóăth ăt ădoăphátăsinhăgâyăthi tăh iăchoădoanhănghi p,ănh ăđóădoanhănghi pănângă

đ căm căđ ăc nhătranhăc aăhàngăhóaătrênăc ăs ăgiáăthànhăđ căki măsoátăvàăgi mă

m tăcáchăh pălỦăquaăcácăch ngătrìnhăc iăti năchiăphíăch tăl ng

Bênăc nh đó vi căđápă ngăđ cănhuăc uătr căm tăv ăduyătrìăl iănhu n,ăvi că

doanhănghi păv nălênăm tăt măcaoăm i,ăt oăraăm tăl iăth ăc nhătranhăb năv ngătrongăt ngălaiăđ ădoanhănghi păcóăth ăphátătri năv tăb cătrongăkhiăn năkinhăt ăđiăvàoăph căh i

Tuyănhiên,ăđ iăv iănhi u doanhănghi păkháiăni măv ă“chiăphíăch tăl ng” còn

v iăm tădoanhănghi păquânăđ iăv aăphátătri năkinhăt ăv aăph căv ăđ măb oăanăninhă

vƠoăvi căki măsoátăchi phí ch tăl ngăt iăCôngătyă75 ậ chiănhánhăT ngăcôngătyă 15ăB ăQu căPhòng”ăđ căch n

2 T ngăquanăcácăcôngătrìnhănghiênăc uăcóăliênăquanăđ năđ ătƠi

Trênăth ăgi i,ăhi nănayăđưăcóănhi uăcôngătrìnhăkhoaăh c,ănhi uăbàiăvi t,ăbàiăbáo nghiênă c u v ă v nă đ ă chiă phíă ch tă l ng Trongă đó,ă cóă bàiă vi tă c aă haiă tácă gi ăMurugan Rasamanie và Kanagi Kanapathy (2011) v ă“Báoăcáoăvi căth căhi năh ă

th ngăCOQătrongătrongăcácăcôngătyăs năxu tă ăMalaysia:ăkhóăkh năvàăl iăíchăđ tă

đ c”.ăBàiăbáoănóiăv ăcu cănghiênăc uăđ căth căhi nă ăMalaysia,ănghiênăc uănàyă

c ăg ngătìmăraănh ngăkhóăkh nătrongăvi căth căthiăCOQătrongăcácăt ăch căs năxu tăăMalaysia.ăPh ngăphápăđi uătraătheoăb ngăcâuăh iăđ căs ă d ngăđ ătìmănh ngăkhóăkh nănàyăc ngănh ăl iăíchăđ tăđ căsauăkhiăti năhànhăCOQ.ăCu căđi uătraăti năhànhăliênăquanăđ nă33ăt ăch că(hayă39.3%)ătrongăt ngăs ă84ăt ăch căápăd ngăCOQ.ăă

Vi căthi uăh pătácăgi aăcácăphòngăbanăvàăkhóăkh nătrongăvi căl yăd ăli uălàă hai tháchăth căl nănh tămàă33ăt ăch căph iăđ iăm tăkhiăápăd ngăCOQ.ăTuyănhiên,ăv năcóănh ngăl iăíchăđ tăđ căsauăkhiăápăd ngăCOQătrongănh ngăt ăch cănày.ăL iăíchă

đ tăđ călàăc iăthi năch tăl ngăc aăs năph m/ăd chăv ăvàăgi măt ăl ăh ăh ng

Bàiă vi tă c aă hai tácă gi ă Sakesună Suthummanonă vàă Nikornă Sirivongpaisală(2011)ăv ă“ i uătraăm iăquanăh ăgi aăch tăl ngăvàăchiăphíătrongăcôngătyăbánăs ”.ăTrongăbàiăvi tănàyăm cătiêuănghiênăc uăc aă2ătácăgi ălàătìmăhi uăcácăbi nă nhăh ngă

đ năch tăl ngăvàăchiăphíăch tăl ng.ăMôăhìnhăNg năng aăậ Th măđ nh ậ H ăh ng

đ cădùngăđ ăđánhăgiáăchiăphíăch tăl ngă(COQ)ăvàăxácăđ nhăm căch tăl ngăđ ăt iăthi uă hóaă t ngă COQ.ă Môă hìnhă PAFă t pă trungă vàoă baă đ uă vàoă ho tă đ ngă chính;ănguyênăv tăli u,ămáyămócăvàănhânăcông.ăNghiênăc uăs ăđ aăra kháiăni măv ăCOQăvàăt ngăquanăv ăch tăl ngăchoăcácănhàănghiênăc uăvàănhàăqu nălỦăth căhành.ăK tă

qu ăch ăraăr ngăch tăl ngăt ngăkhiăchiăphíăh ăh ngăgi mădoăt ngăchiăphíăth măđ nhăvàăchiăphíăng năng a.ăNghiênăc uăs ăđ aăraăcácăg iăỦăchoănhàăđ uăt ătrongăcông tác

th măđ nhăvàăng năng aăchoănguyênăv tăli u,ămáyămócăvàănhânăcôngăđ ăt iăthi uăhóaăt ngăCOQăvàăđ tăm căch tăl ngăhàiălòng

Bênăc nhăđóă ăVi tăNam c ngăđưăcóănhi uăcôngătrìnhăkhoaăh c,ăbàiăvi t,ăbàiăbáoănghiênăc uăv ăchiăphíăch tăl ng.ăTrongăđó,ăcó bàiăvi tăc aăPh măMinhăTh ngă

v ă“Vaiătròăc aăqu nălỦăchiăphíăch tăl ngătrongăb iăc nhăkinhăt ăsuyăthoái”.ăTrong bàiăvi tănàyătácăgi ăđưănêuălênăđ nhăngh aăvàăphânălo iăchiăphíăch tăl ng.ăTácăgi ănêuălênăt măquanătr ngăc aăchiăphíăch tăl ngăt ăđóăđ aăra gi iăphápăchoăcácănhàă

qu nătr ăkhiămu năc tăgi măchiăphíătrongăb iăc nhăkinhăt ăsuyăthoái

Lu năv năth căs ăkinhăt ăc aăTr năTuy tăTrinhă(2007) v ă“v năd ngăk ătoánă

qu nătr ăvàoăvi căki măsoátăch tăl ng t iăcôngătyăTNHHăSángăT o”.ăTrongăbàiăvi tănày, tác gi ăn uărõăth cătr ngăv ăvi căki măsoátăch tăl ngăt iăcôngătyăTNHHăSángă

T o.ăT ăđóă tácăgi ă ngăd ngăk ătoánăqu nătr ăvàoăvi căki măsoátă ch tăl ngă màătrongăđóăchiăphíăch tăl ngăc ngălàăm tăcôngăc ăđ căs ăd ng nh măđánhăgiáăchínhăxácăh năv ăvi căđoăl ngăch tăl ng

Nh ăv yăchiăphíăch tăl ngălàăm tăv năđ ăngàyăcàngăđ căquanătâmăc aănhi uădoanhănghi pătrênăth ăgi iăvàăVi tăNam ưăcóănhi uănghiênăc uăv ăchiăphíăch tă

l ngăvàăápăd ngăvàoăh ăth ngăki măsoátăch tăl ng.ăTuyănhiên cácănghiênăc uăm iă

ch ăd ngăl iă ăvi cătìmăraănh ngăkhóăkhanătrongăvi căth căthiăbáoăcáoăchiăphíăch tă

l ng,ăcácăbi nă nhăh ngăchiăphíăch tăl ng;ănêuălênăcácălỦăthuy tăv ăphânălo iăchiă

phíăch tăl ngăhayăs ăd ngăchiăphíăch tăl ngăđ ăđánhăgiáăvi căki măsoátăchiăphíă

ch tăl ng ch aăcóăđ ătàiănàoănghiênăc uăv ăvi căv năd ngăk ătoánăqu nătr ăđ ăki măsoátăchiăphíăch tăl ngăc aăm tădoanhănghi păch ăbi năm ăcaoăsu,ăđ căbi tălàăm tădoanhănghi păquânăđ iăv aălàmăkinhăt ăv aălàmănhi măv ăqu căphòngătoànădân ătàiăch ăk ăth aănh ngălỦăthuy tăv ănh ngăchiăphíăch tăl ngăđưăđ cănêuălênă ăcácăcôngătrìnhănghiênăc u cho nên đ ătàiălu năv nănàyălàăm tăcôngătrìnhănghiênăc uăđ că

l păv iănh ngăcôngătrìnhănghiênăc uăkhoaăh căkhác

3 Nh ngăđóngăgópăm iăc aăđ ătƠi

ătàiăh ăth ngăhoáăvàăphânătíchănh ngăv năđ ălỦălu năv ăki măsoátăchiăphíă

ch tăl ngătrongădoanhănghi păch ăbi năm ăcaoăsu

Kháiă quátă vàă phână tíchă đ că th că tr ngă ki mă soátă chiă phíă ch tă l ngă trongădoanhănghi păch ăbi năm ăcaoăsu

K tăqu ănghiênăc uăph căv ătr căti păchoălưnhăđ oăcôngătyă75ă ậ chi nhánh

T ngăcôngătyă15ăB ăQu căPhòngăthamăkh oăvi căv năd ngăk ătoánăqu nătr ăvàoăvi că

ki măsoátăchiăphíăch tăl ngăquaăk tăqu ănghiênăc uăc aăđ ătàiănày

ngăth iăc ngălàătàiăli uăthamăkh oăchoăcácălo iăhìnhăcôngătyăt ngăđ ngătrongăl nhăv căphátătri năkinhăt ăqu căphòngăt iăVi tăNam

- Xácă đ nhă cácă nguyênă nhână cònă h nă ch ă trongă vi că ki mă soátă chiă phíă ch tă

l ngăm ăcaoăsuăt iăcôngătyă75

- T ăđóăđ aăraăcác gi iăphápăphùăh pătrongăvi căv năd ngăk ătoánăqu nătr ăvàoă

vi căki măsoátăchiăphíăch tăl ngăm ăcaoăsuăt iăcôngătyă75ăm tăcáchăhi uăqu ,ăcungă

c păk păth iăm iăthôngătinăv ăchiăphíăph căv ăcôngătácăqu nălỦăc aălưnhăđ oăcôngăty

5 Cơuăh iănghiênăc u

1) Quyătrìnhăs năxu tăch ăy uăc aăcôngătyănh ăth ănào?

2) Vi căki măsoát ch tăl ngăc aăcôngătyă75ăậ chiănhánhăT ngăcôngătyă15ăB ă

Qu c Phòngănh ăth ănàoă?

3) Th cătr ng ki măsoátăchiăphíăch tăl ngăt iăcôngătyănh ăth ănào?

4) Nguyên nhân còn h năch ătrongăvi căki măsoátăchiăphíăch tăl ngăm ăcaoăsuăt iăcôngătyălàăgì?

5) Làăm tăđ năv ăquânăđ iănhi măv ăphátătri năs năxu tăkinhădoanhăph căv ăkinh t ăqu căphòngăvàăv iăphongăcáchăđ căthùăquânăđ iăc năv năd ngăk ătoánăqu nătr ăvàoăvi căki măsoátăchiăphíăch tăl ng nh ăth ănàoăchoăphùă

h păv iăth căt ăc aăcôngătyătrongăđi uăki năm i?

6.1 iăt ngănghiênăc u

Tình hìnhăth căt ăv ăchiăphíăch tăl ng nhàămáyăch ăbi năm ăcaoăsu t iăcôngă

ty 75 ậ chiănhánhăT ngăcôngătyă15ăB ăQu căPhòng

ătàiăđ cănghiênăc uăvàăth căhi năv iăph ngăphápăđ nhătínhă(caseăstudy)

đ ălàmăsángăt ăthêmăcácăn iădungănghiênăc u.ă

aăraăb ngăkh oăsát ph ngăv năbanăgiámăđ că(g m:ăGiámăđ c,ăgiámăđ căkinhădoanhăvàăBíăth ăđ ngă y), qu năđ căxíănghi p, tr ngăphòngăk ătoánăvàăm tăs ăcácăcánăb ănghi păv ătrongăcácăc ăquanăcôngăty (g m:ăk ătoánăchiăphí,ăth ăkho,ănhânăviênăth ngăkê,ănhânăviênăk ăthu t) đ ătìmăhi uăv ăquyătrìnhăs năxu tăch ăy uăc aăcông ty và tình hình ki măsoátăch tăl ngăt iăcôngătyă(đ cătrìnhăbày t ngăh p trong

ph ăl căs ă1)

Quan sát và ph ng v n nh mătìmăhi uătìnhăhìnhăchiăphíăch tăl ng th căt ăt i Côngătyăv iăm căđíchăcóăcáiănhìnăkháchăquan,ăchínhăxácăvàăthuăth păs ăli uăthíchă

h p t ăđóănêuălênăđ căth cătr ngăki măsoátăchiăphíăch tăl ngăt iăcôngăty

Tra c u tài li u,ăs ăd ngăcácăb ngăbáoăcáoăv ădoanhăthu,ăb ngăl ng,ăcácăbáoăcáoăv ăchiăphíăđ tính toán và đánhăgiáăvi căki măsoát ch tăl ngăvàăchiăphíăch tă

l ng ă doanhă nghi p,ă trênă c ă s đó s ă d ngă ph ngă phápă th ngă kê,ă phână tích,ă

ch ngăminhăt ngăv năđ ăt ăđóăđ aăraăcácăgi iăphápăđ v năd ngăk ătoánăqu nătr

ki măsoátăchiăphíăch tăl ng ăcông ty

Vi căv năd ng k ătoánăqu nătr ăki măsoátăchiăphíăch tăl ngăthôngăquaăquáătrìnhăđánhăgiáăth cătr ngăt iăcôngătyăvàăđ căki mănghi măth căt ăsu tăquáătrìnhătri năkhaiăđ ătài

8 B ăc căc aăđ ătƠi

Lu năv năg măcóă65ătrang,ăngoàiăph năm ăđ uăvàăk tălu n,ădanhăm cătàiăli uăthamăkh oăvàăph ăl c cóăk tăc uănh ăsau:

Ch ngă1:ăC ăs ălỦălu n v k ătoánăqu nătr ătrong vi căki măsoát chi phí ch tă

l ng

Ch ngă2:ăTh cătr ng vàăđánhăgiá v ăvi căki măsoátăchiăphíăch tăl ngăt i công ty 75 - chiănhánhăT ngăcôngă15ăB Qu căPhòng

Ch ngă3: V năd ngăk ătoánăqu nătr ăđ ăki măsoátăchiăphíăch tăl ngăt i công

ty 75 ậ chiănhánhăT ngăcôngătyă15ăB ăQu căPhòng

CH NGă1:ăC ăS ăLụăLU NăV ăK ăTOÁNăQU NăTR ăTRONGăVI Că

1.1 Kháiăquátăchungăv ăk ătoánăqu nătr

1.1.1 Kháiăni m v k ătoánăqu nătr

Theoăwikipediaă(báchăkhoaătoànăth ăm )ă“k ătoánăqu nătr hay k ătoánăqu nă

bi tăth cătr ng tài chính c a doanhănghi p;ăquaăđóăph căv ăcôngătác qu nătr n iăb ăvàăraăquy tăđ nhăqu nătr ăThôngătinăc aăk ătoánăqu nătr ăđ căbi tăquanătr ngătrongăquáătrìnhăv năhànhăc aădoanhănghi p,ăđ ngăth iăph căv ăvi căki măsoát,ăđánhăgiá doanhănghi păđó.”

v nă ki nă s ă 1A ngàyă 19/3/1981,ă thìă “k ă toánă qu nă tr ă làă quáă trìnhă xácă đ nh,ă đoă

l ng,ă t ngă h p,ă phână tích,ă l pă báoă cáo,ă gi iă trìnhă vàă thôngă đ tă cácă thôngă tină tàiăchínhăđ năcácănhàăqu nătr ăđ ăcácănhàăqu nătr ăl păk ăho ch,ăđánhăgiá,ăvàăđi uăkhi nă

m iăho tăđ ngăn iăb ătrongăm tăt ăch căvàăđ măb oăchoăvi căs ăd ngăcóăhi uăqu ăngu năl căvàăqu nălỦăch tăch ăcácătàiăs nătrongădoanhănghi p.ăK ătoánăqu nătr ăc ngăbaoăg măcungăc păthôngătinăchoănh ngăđ iăt ngăkhôngăph iălàănhàăqu nătr ănh :ăc ăđông,ănhàăcungă ng,ăcácăđ iălỦăvàăc ăquanăthu ”

Theo Atkinson et al (2012) đưăvi tăr ng: “K ătoánăqu nătr ălàăquáătrìnhăcungă

c păchoăcácănhàăqu nălỦăvàănhân viên trong doanhănghi p nh ngăthôngătinăcóăích,ăc ă

v ă tàiă chínhă vàă phiă tàiă chính,ă choă vi că th că hi nă quy tă đ nh,ă phână b ă ngu nă l c, giám sát và đánhăgiá hi uăqu ăho tăđ ng.”

Theoă lu tă k ă toánă Vi tă Nam,ă k ă toánă qu nă tr ă đ că đ nhă ngh aă làă “vi că thuă

th p,ăx ălỦ,ăphânătíchăvàăcungăc păthôngătinăkinhăt ,ătàiăchínhătheoăyêuăc uăqu nătr ăvàăquy tăđ nhăkinhăt ,ătàiăchínhătrongăn iăb ăđ năv ăk ătoánă(Lu tăk ătoán,ăkho nă3,ă

th căhi năv iăk ăho chăv ădoanhăthu,ăchiăphí,ăl iănhu n;ăqu nălỦătàiăs n,ăv tăt ,ăti nă

v n,ăcôngăn ;ăPhânătíchăm iăquanăh gi aăchiăphíăv iăkh iăl ngăvàăl iănhu n;ăL aă

ch năthôngătinăthíchăh păchoăcácăquy tăđ nhăđ uăt ăng năh năvàădàiăh n;ăL păd ătoánăngânăsáchăs năxu t,ăkinhădoanh; ănh măph căv ăvi căđi uăhành,ăki mătraăvàăraăquy tăđ nhăkinhăt ”

Nh ăv y,ătùyăthu căvào nh ng quanăđi mămàăk ătoánăqu nătr ăđ căđ nhăngh aătheoănh ngăkhíaăc nhăkhácănhau,ătuyănhiênăt tăc ăđ u cóăchungăm tăcáchănhìnănh n

v ăm căđíchăc aăk ătoánăqu nătr ălàăcungăc păthôngătinăkinhăt ăph căv ăchoăcácăc pă

đ ăqu nătr ătrongăm tădoanhănghi păđ ăphân tích, đánhăgiáăvàăraăquy tăđ nhăkinhădoanh

1.1.2 N iădungăk ătoánăqu nătr

N iădungăk ătoánăqu nătr ălàăbaoăg măcácăm t,ăcácăy uăt ăc uăthànhănênăk ătoánăqu nătr ,ăth ăhi năk tăqu ăc aăquyătrìnhăcôngăvi căk ătoánăqu nătr

TheoăPh măV năD căvàăHu nhăl iă(2009)ăthìăn iădungăk ătoánăqu nătr ăbaoă

g măhaiăph n:

“Ph năth ănh t:ăXâyăd ngăthôngătinătiêuăchu năn iăb ăv ăchiăphí,ăthuănh p,ăl iănhu năho tăđ ngăs năxu tăkinhădoanh làmăc ăs ăquyătrìnhăt oăgiáătr ătrongăho tăđ ngă

s nă xu tă kinhă doanhă c aă doanhă nghi p,ă nh ă tiêuă chu nă đ nhă tính,ă đ nhă l ngă vàă

nh nădi năcácălo iăchiăphí,ăthuănh p,ăl iănhu năc năthi tătrongăđi uăhànhăho tăđ ngă

s năxu tăkinhădoanh.ăPh năn iădungănàyăt oănênăthôngătinăc ăs ăđ ăthi tăl pănh ngă

n iădungăk ătoánăqu nătr ăchiăti tătheoăt ngăph ngăth căqu nătr

Ph năth ăhai:ă Xâyăd ngăthôngătinălinhăho t,ăk păth i,ă phùăh pătheoăph ngă

th căth căhi năcácăch căn ngăqu nătr ăquyătrìnhăt oăgiáătr ătrongăho tăđ ngăs năxu tăkinhădoanhăc aădoanhănghi p.ăPh nănàyăt oănênănh ngăchiăti t,ăc uătrúcăthôngătinăc ă

th ăc aăn iădungăk ătoánăqu nătr ă óălà:

 Thông tin đ nhăh ngăho tăđ ngăs năxu tăkinhădoanh,ănh :ăd ătoánăgiáăbán,ă

d ătoánădoanhăthu,ăd ătoánăchiăphí…

 Thôngătinăk tăqu ăho tăđ ngăs năxu tăkinhădoanh,ănh :ăthôngătinăchiăphíăs nă

xu t,ăthôngătinăk tăqu ăho tăđ ngăs năxu t,ăthôngătinăk tăqu ăho tăđ ngătiêuă

th …

 Thôngătinăki măsoátăvàăđánhăgiáăho tăđ ngăs năxu tăkinhădoanh,ănh ăthôngătinăv ăbi năđ ngăk tăqu ăvàănguyênănhânăc aăho tăđ ngăs năxu t,ă…

 Thôngă tină ch ngă minhă cácă quy tă đ nhă qu nă tr ,ă nh :ă thôngă tin phân tích

ph ngăánăkinhădoanhăm i,ăthôngătinăphânătíchăchiăphíăh uăích…”

1.1.3 Vaiătròăc aăk ătoánăqu nătr

Theoă Ph mă V nă D că vàă Hu nhă L iă (2009) thì:ă “K ă toánă qu nă tr ă t oă nênăkênhăthôngătinăqu nătr ăh uăíchăđ iăv iănhàăqu nătr ătrongămôiătr ngăs năxu tăkinh doanh,ăkhoaăh căk ăthu t,ăcôngăngh ăthôngătinăngàyăcàngăthayăđ iănhanhăchóng.ă óăchínhălàăm tăh ăth ngăthôngătinăquanăh ăv tăch tăậ tráchănhi m,ăm tăh ăth ngăthôngătină minhăb chăv ătráchănhi măn iă b ăc aădoanhănghi pă trongăđi uăhành,ăqu nă tr ădoanhănghi p”

Tr căh tătùyătheoămongămu năvàăchi năl căphátătri năc aănhàăqu nătr ăcácă

c pătrongăn iăb ădoanhănghi pămàăh ăs ăcóănh ngăyêuăc uăriêngăv ăthôngătinăc ăth ăchoăm iăl nhăv căg năv iăcácăch căn ngăqu nălỦ Vìăth ăvaiătròăc aăk ătoánăqu nătr ălàăcungăc p cácăthôngătinăh uăíchăchoăcácăquáătrìnhăl păk ăho ch,ăt ăch căđi uăhànhă

ho tăđ ng,ăki mătraăvàăđánhăgiá,ăraăquy tăđ nh

- Cungăc păthôngătinăchoăquáătrìnhăl păk ă ho ch: k ă ho ch là làă m tăb că

tranhă t ngă th ă c aă doanhă nghi pă trongă t ngă lai,ă ho că t ngă th ă cácă ch ă tiêuăkinhăt ăđ căxâyăd ngăvàăđ aăraăcácăbi năphápăđ ăđ tăđ căcácăm cătiêuăk ă

v ng.ă ăxâyăd ngăk ăho chănhàăqu nătr ăth ngăph iăd ăđoán,ăphánăđoánăk tă

qu ăc aăcácăch ătiêuăkinhăt ăs ăx yăraăd aătrênănh ngăc ăs ăkhoaăh căcóăs n.ăTrong quá trình xây d ng,ănhàăqu nătr ăth ngăph iăliênăk tăcácăch ătiêuăkinhă

t ăv iănhauăđ ăth yărõăs ătácăđ ngăv ănguyênănhânăvàăk tăqu ăs ăx yăraătrongă

t ngălai

- Cungăc păthôngătinăchoăquáătrìnhăt ăch căđi uăhƠnhăho tăđ ng: âyălàă

ch căn ngăc ăb năc aăcácănhàăqu nătr ăCh căn ngănàyănh mătruy năđ tăcácă

ch ătiêuăk ăho chăđưăxâyăd ngăchoăcácăb ăph nătrongădoanhănghi p.ă ngăth iă

t ăch căho tăđ ngăt iăcácăb ăph nătheoănh ăk ăho chăđưăphêăduy t.ăCh căn ngănàyă yêuă c uă cácă nhàă qu nă lỦă ph iă liênă k tă cácă b ă ph nă v iă nhau,ă s ă d ng ngu nălaoăđ ngăh pălỦănh măkhaiăthácăt i đaăcácăy uăt ăc aăquáătrìnhăs năxu tă

đ ăđ tăđ căcácăm cătiêuăđưăd ăđ nh.ăCh căn ngănàyăyêuăc uăcácănhàăqu nătr ă

ph iăs ăd ngăt ngăh păcácăthôngătinăc aănhi uăb ăph nătrongădoanhănghi p,ăcác thông tin bên trong và bênăngoài,ăthôngătinăđ nhăl ngăvàăthôngătinăđ nhătínhăđ ăt ăđóăphánăđoánăvàăth căhi năt tăcácăquáătrìnhăkinhădoanhătheoăcácăk ă

ho ch,ăd ătoánăđưăxâyăd ng.ăT ăch căth căhi năcònălàăs ăk tăh păhàiăhoàăgi aăcácăy uăt ătrongăquáătrìnhăs năxu tăvàăvaiătròăc aăcácănhàăqu nătr ăđ ăth căhi năcác khâu công vi cătheoănh ăk ăho chăđưăđ ăraănh măđ ăđ tăđ căm cătiêuăc aăquáătrìnhăkinhădoanh.ă âyălàăgiaiăđo năquy tăđ nhănh t,ăb iăvìăcácăquy tăđ nhăkinhădoanhăph iăh tăs călinhăho t,ăphùăh păv iăcácăy uăt ăs năxu tăvàăđ tăđ că

m cătiêuăt iă u

- Cungăc păthôngătinăchoăquáătrìnhăki mătraăvƠăđánhăgiá: C năc ăvàoăcácă

ch ătiêuăc aăcácăk tăqu ăth căhi năđ iăchi uăv iăcácăk ăho chăđưăxâyăd ngăđ ă

ki mătraăvàăđánhăgiáătìnhăhìnhăth căhi năk tăqu ăc aădoanhănghi p.ăThôngăquaăđóăđ ăphânătíchăvàăthuănh năcácăthôngătinăph căv ăchoăquáătrìnhăkinhădoanhă

ti pătheo.ăTh căch tăc aăquáătrìnhăki mătraăvàăđánhăgiáăth ngălàăsoăsánhăth pă

đ căs ăkhácănhauăgi aăth căhi năv iăk ăho chăđưăxâyăd ng,ăt ăđóăxácăđ nhăcácănguyênănhână nhăh ngăđ ăcóăth ăđi uăch nhăquáătrìnhăth căhi năc aăt ngă

ng i,ăt ngăb ăph nănh măchoăcácăt ăch căho tăđ ngăđ tăđ căcácăm cătiêuă

t iă u.ăThôngăth ngăvi căki mătra,ăđánhăgiáăc aăk ătoánăqu nătr ăthôngăquaăh ă

th ngăki măsoátăn iăb ăc aădoanhănghi p.ă H ăth ngăki măsoátăn iă b ăđ că

th că hi nă thôngă quaă vi că phână công,ă phână c pă d aă trênă c ă ch ă qu nă lỦă tàiăchínhăvàătráchănhi măc aăt ngăcáănhân,ăb ăph nătrongăm tăt ăch căho tăđ ngă

c ăth

- Cungăc păthôngătinăchoăquáătrìnhăraăquy tăđ nh:ă âyălàăch căn ngăc ăb nă

nh tăc aăthôngătinăk ătoánăqu nătr ăD aăvàoăngu năthôngătinăthuănh p,ăthôngă

quaăphânătíchăch năl căthôngătinăđ ăđ aăraăquy tăđ nhăđ iăv iăt ngăho tăđ ngă

c ă th ă c aă quáă trìnhă kinhă doanhă nh mă nângă caoă hi uă qu ă s ă d ngă v n,ă ti tă

ki măchiăphí ăRaăquy tăđ nhălàăcôngăvi căth ng xuyênăc aăcácănhàăqu nătr ănhăh ngăđ năk tăqu ăcu iăcùngăc aădoanhănghi p.ăVi căraăquy tăđ nhăth ngă

d aă trênă c ă s ă t ngă h pă nhi uă ngu nă thôngă tină khácă nhau,ă nh ngă trongă đóăthôngătinăk ătoánăqu nătr ăth ngăgi ăvaiătròăcóătínhăch tăquy tăđ nhăvàăđ ătină

c yă cao.ă Cácă nhàă qu nă tr ă th ngă đ ngă tr că nhi uă ph ngă ánă kinhă doanhăkhácănhau.ăM iăph ngăánăth ngăbaoăg mănhi uăh ăth ngăthôngătinăđaăd ngă

nh ălàăs ăl ng,ăch ngălo i,ăchiăphí,ăl iănhu n,ăv n,ăth ătr ng ăDoăv yăđòiă

h iăk ătoánăqu nătr ăph iăt ngăh p,ăphânătíchăvàăch năl căh ăth ngăthôngătinănày.ăTrênăc ăs ăđánhăgiáăh ăth ngăthôngătinădoăk ătoánăqu nătr ăcungăc păđ ă

đ aăraăcácăquy tăđ nhăch năcácăph ngăánăt iă u

Nh ăv yăđ ăđ aăraăcácăquy tăđ nhăng năh năvàădàiăh nănh măđ măb oăs ăt nă

t iăvàăphátătri năb năv ngăc aădoanhănghi pătrongăn năkinhăt ăth ătr ngăc năph iăcóăthông tin k ătoánăqu nătr ăđ yăđ ăvàăchínhăxác Hi n nay, vi c qu n lý các chi phí phát sinh trong doanh nghi p sao cho có hi u qu luôn là m tăquanătâmăhàngăđ u,

b i vì l i nhu năthuăđ c nhi u hay ít ch u nhăh ng tr c ti p c a nh ng chi phí phát sinh, chính vì v y n m rõ các thông tin v chi phí s làăđi m m u ch tăđ nhà

qu n tr có th qu n lý t t và có nh ng quy tăđ nhăđúngăđ n trong ho tăđ ng s n

xu t kinh doanh

1.2 Kháiăquátăv ăch tăl ngăvƠăki măsoátăch tăl ngătrongădoanhănghiêp

1.2.1 Kháiăni măch tăl ng

Ch tăl ngă làă m tăkháiăni măquáăquenăthu căv iăloàiăng iăngayă t ănh ngă

th iăc , ngàyănayăđư đ căs ăd ngăkháăph ăbi năvàăr tăthôngăd ngăhàngăngàyătrongă

cu căs ngăc ngănh ătrongăsáchăbáo Tuyănhiênăch tăl ngăc ngălàăm tăkháiăni măgâyănhi uătranhăcưi Tùyătheoăđ iăt ngăs ăd ng làăng iăs năxu t,ăng iătiêuădùng,ă

s năph măhayăđòiăh iăc aăth ă tr ng màăt ă“ch tăl ng”ăcóănh ngăỦăngh aăkhácănhau

- T ăgócăđ ăc aănhàăs năxu tăcóăth ăxem:ăch tăl ngălàăm căđ ăhoànăthi năc aă

s năph mă(d ăán)ăsoăv iăcácătiêuăchu năthi tăk ăđ căduy t

- Theoăquanăđi măc aăng iătiêuădùng,ăch tăl ngălàăt ngăth ăcácăđ cătínhăc aă

m tăth căth ,ăphùăh păv iăvi căs ăd ng,ăđápă ngănhuăc uătiêuădùngăhayăch tă

l ngălàăgiáătr ămàăkháchăhàngănh năđ c,ălàăs ăth aămưnănhuăc uăc aăkháchăhàng

- Quanăni măch tăl ngătheoăs năph m: Ch tăl ngăs năph măđ căph năánhă

b iăcácăthu cătínhăđ cătr ngăc aăs năph m.ăCh tăl ngălàăcáiăc ăth ăvàăcóăth ăđoă l ngă đ că thôngă quaă cácă đ că tínhă đó S ă l ngă cácă đ că tínhă s nă ph măcàngănhi uăthìăch tăl ngăc aănóăcàngăcao

- Quanăđi măch tăl ngăh ngătheoăth ătr ng:ăTrongăn năkinhăt ăth ătr ng,ă

ng iătaăđ aăraăr tănhi uăkháiăni măkhácănhauăv ăch tăl ngăs năph m.ăNh ngăkháiăni măch tăl ngănàyăxu t phátăvàăg năbóăch tăch ăv iăcácăy uăt ăc ăb nă

c aă th ă tr ngă nh ă nhuă c u,ă c nhă tranh,ă giáă c Theoă Giáoă s ă ng iă M ă - Juran:ă“ăCh tăl ngălàăs ăphù h păv iănhuăc u”.ăTheoăGiáoăs ăng iăM ă - Crosby:ă“ăCh tăl ngălàăs ăphùăh păv iăcácăyêuăc uăhayăđ cătính nh tăđ nh.”.ăTheoăGiáoăs ăng iăNh tăậ Ishikawa:ă“ăCh tăl ngălàăs ăth aămưnănhuăc uăth ă

tr ngăv iăchiăphíăth pănh t”

Trong m iă l nhă v c khác nhau, v i m că đíchă khácă nhauă nênă cóă nhi u quan

đi m v ch tăl ng khác nhau Tuy nhiên, có m tăđ nhăngh aăv ch tăl ngăđ c

th a nh n ph m vi qu c t ,ăđóălàăđ nhăngh aăc a T ch c Tiêu chu n hoá Qu c t Theoăđi u 3.1.1 c a tiêu chu năISOă9000:2000ăđ nhăngh aăch tăl ngălà:ă“M c

đ c a m t t p h păcóăđ c tính v năcóăđápă ng các yêu c u” Yêuăc uăcóăngh aălàă

nh ngănhuăc uăhayămongăđ iăđ cănêuăraăhayăti mă n.ă nhăngh aăch tăl ngătrongăISOă9000ă“Ch tăl ngălàăth ăhi năs ăth ngănh tăgi aăcácăthu cătínhăn iăt iăkháchăquanăc aăs năph măv iăđápă ngănhuăc uăch ăquanăc aăkháchăhàng.”

nhau.ăNóăth ngăcóăth ăđ căxemăd a trênăhaiăy uăt ăchính:

1 Mongăđ iăc aăkháchăhàngăđ căđápă ngăv cácăthu cătínhăvàăhi uăsu tăc aă

s năph m,ăch ngăh nănh ătrongăch căn ngăvàătínhăn ng

2.ă măb o cácăkhíaăc nhăk thu tăc aăthi tăk ăc aăs năph măvàăhi uăsu t,ă

ch ngăh nănh ăvi cănóăth căhi năcácătiêuăchu năd ăki n,ăphùăh păv iătiêuăchu năc aănhàăs năxu t

Vì v y, s n ph m hay d ch v nàoăkhôngăđápă ngăđ c nhu c u c a khách hàng thì b coi là kém ch tăl ng cho dù trìnhăđ công ngh s n xu t ra có hi năđ i

đ năđâuăđiăn a.ă ánhăgiáăch tăl ng cao hay th p ph iăđ ngătrênăquanăđi măng i tiêu dùng Cùng m t m căđíchăs d ngănh ănhau,ăs n ph m nào tho mãn nhu c u tiêuădùngăcaoăh năthìăcóăch tăl ngăcaoăh n

1.2.2 Kháiăni măki măsoátăch tăl ng

Ki măsoátăch tăl ng làă m tăquyă trìnhăqu nălỦăph ăquátăv iă m că đíchăđi uăkhi năho tăđ ngăs năxu tăsaoăchoăluônăluônăgi ăđ c tr ng thái n đ nh ậ ngh aălàă

ng năc năs ăthayăđ iăb tăl iăvà “duyătrìăs ănguyênătr ng”

ăđ măb oăs ă năđ nh, quyătrìnhăki măsoátăch tăl ngăđánhăgiáăhi uăsu tăho tă

đ ngăhi năt i,ăsoăsánhăhi uăsu tăđóăv iăcácăm cătiêuăvàăth căhi năcácăhànhăđ ngăđ ă

đ aăhi uăsu tăhi năt iăv ăg năhi uăsu tăm cătiêu

Ki măsoátăch tăl ngălàăm tătrongăbaăquyătrìnhăqu nălỦăc ăb năc aăqu nălỦă

ch tăl ng.ăHaiăquyătrìnhăcònăl iălà l p k ho ch ch t l ng và c i ti n ch t l ng Theoă ISOă 9000:2000ă “Ki m soát ch tă l ng là m t ph n c a qu n lý ch t

l ng t p trung vào th c hi n các yêu c u ch tăl ng”

ăki măsoátăch tăl ng,ăcôngătyăph iăki măsoátăđ căm iăy uăt ă nhăh ngă

tr căti păt iăquáătrìnhăt oăraăch tăl ng.ăKi m soát ch tăl ng là vi c ki m soát các quá trình t o ra s n ph m, d ch v thông qua ki m soát các y u t nh ăconăng i, máy móc, nguyên v t li u,ăph ngăpháp,ăthôngătinăvàămôiătr ng làm vi c

1.2.3 Kháiăni măki măsoátăch tăl ngătoƠnădi n

nhă ngh aă ki m soát ch tă l ng c a Feigenbaum (1981)ă tríchă t ă bàiă báoăquantri.vnăthì:ă“Ki măsoátăch tăl ngălàăm tăh ăth ngăcóăhi uăqu ăđ ănh tăth ăhóaăcácăn ăl căphátătri n,ăduyătrìăvàăc iăti n ch tăl ngăc aăcácănhómăkhácănhauăvàoă

trongăm tăt ăch căsaoăchoăcácăho tăđ ngămarketing,ăk ăthu t,ăs năxu tăvàăd chăv ăcóă

th ăti năhànhăm tăcáchăkinhăt ănh t,ăchoăphépăth oămưnăhoànătoànăkháchăhàng.” Theoăđ nhăngh aăc a y ban gi iăth ng Deming c a Nh t, CWQCălàă:ă“Ho t

đ ng thi t k , s n xu t và cung c p các s n ph m, d ch v có ch tăl ng theo yêu

c u c a khách hàng m t cách kinh t , d a trên nguyên t căđ nhăh ng vào khách hàngăvàăcóăxemăxétăđ yăđ đ n phúc l i xã h i.ăNóăđ tăđ c m c tiêu c a công ty thông qua vi c l p l i 1 cách hi u qu chu trình PDCA, bao g m l p k ho ch ậ

th c hi n ậ ki mătraăvàăhànhăđ ngăđi u ch nh.ă i uăđóăđưăđ c th c hi n b ng cách làm cho toàn th nhân viên thông hi u và áp d ngăt ăt ngăvàăph ngăphápăth ng kêă đ i v i m i ho tă đ ng nh mă đ m b o ch tă l ng Các ho tă đ ng này là m t chu i công vi c, bao g m kh o sát, nghiên c u, phát tri n, thi t k , thu mua, s n

xu t, ki m tra và marketing cùng v i t t c các ho tăđ ng khác c bên trong và bên ngoàiăcôngăty”

Ng i ch u trách nhi m v ch tăl ng không ph i là cán b ki m tra mà chính

là nh ngă ng i làm ra s n ph m,ă ng iă đ ngă máy,ă đ iă tr ng, khâu giao nh n hàng, cung ng, tu vào t ngătr ng h p c th

Ki m soát ch tăl ng toàn di năhuyăđ ng n l c c a m iăđ năv trong doanh nghi păvàoăcácăquáătrìnhăcóăliênăquanăđ n duy trì và c i ti n ch tăl ng.ă i u này s giúp ti t ki m t iă đaă trongă s n xu t, d ch v đ ng th i th a mãn nhu c u khách hàng

1.3 Chiăphíăch tăl ng

1.3.1 Kháiăni măchiăphíăch tăl ng

Chiăphíăch tăl ngăđ căhi uăd iăhaiăquanăni mătruy năth ngăvàăhi năđ iănh ăsau:

Theo Nguy nă ìnhăPhanăvàăc ng s (2012)ăthì:ă“Kháiăni măchiăphíăch tăl ngătruy năth ng:ăChiăphíăch tăl ngălàăt tăc ăcácăchiăphíăcóăliênăquanăđ năvi căđ măb oă

r ngăcácăs năph măđ căs năxu tăraăho căcácăd ch v ăđ căcungă ngăphùăh păv iăcácătiêuăchu năquyăcáchăđưăđ căxácăđ nhătr căho călàăcácăchiăphíăliênăquanăđ năcácăs năph m/d chăv ăkhôngăphùăh păv iăcácătiêuăchu năđưăđ căxácăđ nhătr c

Kháiăni măchiăphíăch tăl ngăm iă:ăChiăphíăch tăl ngălàăt tăc ăcác chi phí có liênăquanăđ năvi căđ măb oăr ngăcácăs năph măđ căs năxu tăraăho căcácăd chăv ă

đ căcungă ngăphùăh păv iănhuăc uăc aăng iătiêuădùngăvàăcácăchiăphíăliênăquană

đ năcácăs năph m/ d chăv ăkhôngăphùăh păv iănhuăc uăc aăng iătiêuădùng.”

ăth yăđ c s khác nhauăc ăb năc aăhaiăkháiăni măchiăphíăch tăl ngătheoătruy năth ngăvàăm iăxemăb ngă1.1:

B ngă1.1:ăSoăsánhăs ăkhácănhauăc ăb năc aăhaiăkháiăni măchiăphíăch tăl ng

- Mangăquanăđi mănhàăs năxu t - Mangă quană đi mă c aă n nă kinhă t ă th ă

tr ng

- Quan tâmă đ nă t ngă chiă phíă b ă raă đ ă

t oă raă s nă ph mă th aă mưnă yêuă c u,ă

tiêuăchu n

- Quană tâmă đ n đápă ngă nhuă c uă c aă

th ătr ng,ăng iătiêu dùng

- Th căđoăch tăl ngăs năph mălàătoànă

b ăchiăphí

- Th căđoăch t l ngălàăth aămưnănhuă

c uăkháchăhàng

Ngu n: tác gi t t ng h p

Theoătiêuăchu năVi tăNamă5814ă- 1994 “Chi phí ch tăl ngălàătoànăb ăchiăphíă

n yăsinhăđ ătinăch căvàăđ măb oăch tăl ngăth aămưnăc ngănh ănh ngăthi tăh iăn yăsinhăkhiăch tăl ngăkhôngăth aămãn.”

ăs năxu tăm tăs năph măcóăch tăl ng,ăchiăphíăđ ăđ tăđ căch tăl ngăđóă

ph iăđ căki măsoátăm tăcáchăhi uăqu ăNh ngăchiăphíăđóăchínhălàăth căđoăs ăc ă

g ngăv ăch tăl ng.ăS ăcânăb ngăgi aăhaiănhânăt ăch tăl ngăvàăchiăphíălàăm cătiêuă

ch ăy uăc aăm tăbanălưnhăđ oăcóătráchănhi m

1.3.2 Phânălo iăchiăphíăch tăl ng

Phân lo iăchiăphíăch tăl ngălàăt oăđi u ki năđánhăgiáăho tăđ ng c a h th ng

qu n lý ch tăl ng

nghi p

Xácăđ nh và lo i b nh ng chi phí không c n thi t trong quá trình qu n lý và

H căphíăđàoăt o bên ngoài

Ti năl ngăchoăvi căđàoăt o

Chi phí b o hành

L i nhu n g p c a cácăđ năhàng b h y

L i nhu n g p c aăcácăđ năhàng b m t doanh s bán hàng

Thu h i s n ph m

Kh i ki n trách nhi m s n ph m

Ngu n: Blocher et al (2010)

Theo Nguy nă ìnhăPhanăvàăc ng s (2012) thì c năc tính ch t, m căđíchăchi phí ch tăl ng bao g m các lo i chi phí không phù h p, chi phí phù h p và các lo i chi phí khác,ăxemăs ăđ 1.1:

S ăđ ă1.1ăậ Phơnălo iăchiăphíăch tăl ngătheoătínhăch t,ăm căđích

1.3.2.1 Chiăphíăphùăh p

Chi phí phùăh p là cácăchiăphíăđ uăt ăđ đ m b o r ng các s n ph măđ c s n

xu t ra ho c các d ch v đ c cung ng phù h p v i m căđíchăyêuăc u c a khách hàng Bao g m chi phí phòng ng a và chi phí ki m tra, đánhăgiá:

- Chi phí phòng ng a: Là t t c cácă chiă phíă liênă quană đ n các ho tă đ ng

phòng ng a l i c a các s n ph m và d ch v Nh ng chi phí này g n li n

v i vi c thi t k , th c hi n và duy trì h ăth ng qu n lý ch t l ng t ng

h p Chiăphíăphòngăng aăbaoăg mătrongănh ngăcôngăvi căphòngăng aănh ăsau:

o Nh ng yêu c u đ i v i s n ph m: xác đ nh các yêu c u và s p

x p thành đ c thù cho các v t li u nh p v , các quá trình s n xu t, các s n ph m trung gian, các s n ph m hoàn ch nh

Chi phí phòng

ng a

Chi phí không phùăh p

Tínhăch t,ă

m căđích

Chi phí phù

h p

o B o đ m ch t l ng: thi t l p và duy trì h th ng ch t l ng t

đ uăđ năcu i

o Thi t b ki m tra: thi t k , tri n khai và mua s m thi t b dùng trong công tác ki m tra

ng i thao tác, giám sát viên, nhân viên và cán b qu n lý

o Công vi c khác: v n th , chào hàng, cung ng, chuyên ch , thông tin liên l c và các ho t đ ng qu n lý v n phòng có liên quan đ n ch t

l ng

Vi căki măsoátăchiăphíăphòngăng aăgiúpăs ăgiúpăchoădoanhănghi păgi măthi uă

nh ngă saiă h ngă s nă ph mă trongă quáă trìnhă s nă xu t.ă T ă đóă doanhă nghi pă cóă th ă

phíătrongăquáătrìnhătiêuăth ăs năph mă(b oăhành,ăgi măgiáădoăs năph măkémăch tă

l ng…).ăBênăc nhăki măsoátăchiăphíăphòngăng aăc ngăcóăth ăgi măđ căcácăchiăphíăki mătraăch tăl ngătrongădâyăchuy năs năxu t

Tuy nhiên vi c chi cho các chi phí phòng ng a ph i phù h p v i tình hình c a doanh nghi p Vì v yăhàngăn mădoanhănghi p ph i l p k ho ch chi tiêu cho vi c phòng ng a sai h ng s n ph m này Doanh nghi p c n ph i l p b ng theo dõi chi phí phòng ng aăhàngăthángăđ t đóăcóăth đánhăgiáăđ c vi c th c hi n so v i k

ho ch M t khác doanh nghi p c n tính toán t tr ng chi phí này v i t ng chi phí

ch nh l i hay không,ă đ ng th iă c ngă đ xemă khuynhă h ng chi tiêu chi phí này trong doanh nghi pănh ăth nào N u t tr ngăchiăphíănàyăt ngătheoăhàngăn măthìădoanh nghi păđưăh p lý trong chi tiêu cho chi phí ch tăl ng

- Chi phí ki mătra,ăđánhăgiá: Chi phí ki m tra, đánhăgiáălàăt t c các chi phí

ph c v cho vi căđoăvàăđánhăgiáăch tăl ng c a các s n ph m và d ch v đ

đ m b o s phù h p Chi phí ki mătra,ăđánhăgiáăbao g m trong nh ng công

vi c c a ki mătra,ăđánhăgiáănh ăsau:ă

o Ki m tra và th tính n ng các v t li u nh p v , quá trình chu n b s n

xu t, các s n ph m lo t đ u, các quá trình v n hành, các s n ph m trung gian và các s n ph m cu i cùng, bao g m c vi c đánh giá đ c tính s n

ph m so v i các đ c thù k thu t đã th a thu n, k c vi c ki m tra l i

hành nh ý mu n không

o Thi t b ki m tra : ki m đ nh và b o d ng các thi t b dùng trong

Nh ăv y chi phí ki mătraăvàăđánhăgiáăkhôngăt o ra giá tr giaăt ngătrongăs n

ph m vì chúng ta ch ki mătraăvàăđánhăgiáănh ng công vi căđưăxong N u phát hi n sai h ng thì s vi căđưăx y ra và s a ch a thì t n thêm chi phí

Vì v y doanh nghi p c n l p b ng theo dõi chi phí th măđ nh theo hàng tháng

cho công tác này ti t ki măh năsoăv i k ho ch là t t ng th i doanh nghi păc ngă

so sánh t tr ng chi phí này so v i t ng chi phí ch tăl ngăđ xemăkhuynhăh ng chi tiêu cho chi phí này trong doanh nghi pănh ăth nào N u t tr ng này gi m qua các

n măthìăvi c chi tiêu c a doanh nghi păđưăh p lí cho chi phí ch tăl ng

1.3.2.2 Chi phí không phù h p

Chi phí không phù h p là các chi phí c a các s n ph măđưăs n xu t ra ho c các

d ch v đưăđ c cung ng không phù h p v i yêu c u c a khách hàng Bao g m chi phí sai h ng bên trong và chi phí sai h ng bên ngoài:

- Chi phí sai h ng bên trong: Là nh ngăchiăphíăphátăsinhătr c khi s n ph m

đ nătayăng i tiêu dùng Bao g m:

o Lãng phí:

Ti n hành nh ng công vi c không c n thi t, do nh m l n, t ă ch c kém, ch n v t li u sai,…

các nhà máy, xí nghi p, s lãng phí trong các ho tă đ ng th ng ngàyăth ng b b quaăhayăítăđ căquanătâmăđúngăm cănênăth ng khó tránh kh i Nh ng lo i lãng phí ph bi năth ng g p:

i Lãng phí do s n xu t th a: Lãng phí do s n xu t th a phát sinh khi hàngăhóaăđ c s n xu tăv t quá nhu c u c a th tr ng khi n cho

l ng t n kho nhi u t đóăs c n kho l năđ b o qu n, tình tr ng t n kho dài ngày d năđ n nguyăc ăl i th i cao, hao h t nguyên v t li u,

s a ch a làm m i l i s n ph m xu ng c p, phát sinh thêm nh ng công

vi c gi y t

S n xu tătr c th i h năgiaoăhàngăđư ký k t H păđ ng c ngăsinhălưngăphí ki u này H u qu là t n ti n tr công cho nh ng công vi c không

c n thi t,ăt ngăl ng t năkho,ăt ngăkh iăl ng công vi căvàăt ngăthêmă

ii Lãng phí th iăgian:ăng iătaăth ng chia làm 2 lo i ch m tr : Bình

th ng và b tăth ng

Ch m tr bìnhăth ng: ch y u xu t hi n trong qui trình s n xu t và ít

đ c chúăỦăđ n Ví d th i gian ch đ i đ máy s n xu t xong m t côngăđo n

Ch m tr b tăth ng : x yăraăđ t xu t và d nh n th y Ví d th i gian

ch vì máy h ng ho c nguyên v t li u v n chuy n v ch m tr iii Lãng phí khi v n chuy n: Trong th c t , s v n chuy n hay di chuy n m i th m t cách không c n thi t…ăc ngălàălưngăphíădoăv n chuy n

iv Lãng phí trong quá trình ch t o: Lãng phí trong quá trình ch t o n y sinh t ph ngăphápăch t oăvàăth ng t n t i trong quá trình ho c trong vi c thi t k s n ph m và nó có th đ c xóa b ho c gi m thi u

b ng cách tái thi t k s n ph m, c i ti n qui trình Ví d : Thông qua

vi c c i ti n thi t k s n ph m, h th ng mã v ch dùngăđ đ y m nh

thông tin và máy thu ngân t đ ngă dùngă đ x lý các giao d ch tài chính

v Lãng phí kho: Hàng t n kho quá m c s làm n y sinh các thi t h i sau: T ngăchiăphí l uăkho, hàng hóa b l i th i,ăkhóăkh nătrongăvi c

đ m b o an toàn trong phòng ch ng cháy n ,ăt ngăcácăchiăphíăb o v

qu n lý kho, chi phí b o qu n…

vi Lưngăphíăđ ng tác: M i công vi c b ngătayăđ u có th chia ra thành

t ngăthêmăgiáătr cho s n ph m

vii Lãng phí do ch tă l ng s n ph m kém: S n xu t ra s n ph m ch t

l ng kém, không s n xu tă theoă đúngă tiêuă chu nă đ ngă kỦă ho c b t

bu c và các b ph n có khuy t t t là m t d ng lãng phí thông d ng khác

Lãng phí do s sai sót c a s n ph m có th gây ra s ch m tr trong

vi c giaoăhàngăvàăđôiăkhiăch tăl ng s n ph m kém có th d năđ n tai

n n

Ngoàiăraăc ngăcònănh ngălưngăphíăkhácănh :ăS d ng m t b ng không

h p lý, th a nhân l c, s d ng phung phí nguyên v t li u

Các s n ph m sau khi đư s a ch a c ng c n thi t ph i ki m tra

o Th ph m:

Là nh ng s n ph m còn dùng đ c nh ng không đ t qui cách và có

th ăbán v i giá th p, thu c ch t l ng lo i hai

n uăti tăki măh năsoăv iăk ăho chălàăt t

- Chi phí sai h ng bên ngoài: Làăchiăphíăliênăquanăđ n các s n ph m b l i

đ c phát hi năsauăkhiăhàngăđưăđ c giao cho khách hàng Bao g m:

o Hàng b tr l i: chi phí đ x lý và đi u tra nghiên c u các s n

ph m b bác b ho c ph i thu v , bao g m c chi phí chuyên ch

o Trách nhi m pháp lý: k t qu c a vi c ki n t ng v trách nhi m pháp lỦăđ i v i s n ph m và các yêu sách khác, có th bao g m c vi c thay đ i h păđ ng

Chiăphíănàyăt ngăt ănh ăchiăphíăsaiăh ngăbênătrong

Xét t ng th , chi phí phù h p bao g m c chi phí phòng ng aăvàăchiăphíăđánhăgiá duy trì m t m căđ t ngăđ i năđ nh k t khiăch ngătrìnhăc i ti n ch t

l ngăđ c ti năhành.ăChiăphíăđánhăgiáăch t ngălênăt ngăđ i nhanh giaiăđo n

đ u, càng v sau,ăchiăphíănàyăcàngăt ngăch m l i

Chi phí sai h ng s t ngălênănhanhăkhiăho tăđ ng ki m nghi măđ c th c thi,

nh ngăchiăphíănàyăc ngăs gi m xu ngăđ uăđ năkhiăcôngătácăđàoăt oăđ c ti n hành

th ng xuyên

Vi c n m v ngăđ c b n ch t c a chi phí ch tăl ng có m tăỦăngh aătoăl năđ i

v i các nhà qu n tr ch tăl ng Chi phí ch tăl ng v g c r v n là m t b ph n

c a chi phí s n ph măvàăđ c thu th p thông qua h th ng s sách k toán B i v y,

c n có s ph i h p ch t ch gi a phòng ch tăl ng và phòng k toánăđ công tác thu th p và báo cáo chi phí ch tăl ngăđ c hi u qu , chính xác và thu n ti n

1.3.3 Cácămôăhìnhăchiăphíăch tăl ng

1.3.3.1 Môăhìnhăchiăphíăch tăl ngătruy năth ng:

Theo Nguy nă ìnhăPhanăvàăc ng s (2012)ăthì:ă“Theo mô hình truy n th ng, chi phí phòng ng aăvàăchiăphíăđánhăgiáăb ng 0 khi 100% s n ph m b l i và chi phí nàyăt ngălênăkhiăs l i gi măđi Mô hình lý thuy t này ch ra r ng t ng chi phí ch t

l ngăcaoăh năkhiăch tăl ng c a s n ph m hay d ch v th p và chi phí này gi m

xu ng khi ch tăl ngăđ c c i thi n Theo lý thuy t này, m t công ty khi s n xu t

ra các hàng hoá có ch tăl ng th p có th tìm ra cách gi m chi phí sai h ng b ng cáchăt ngăchiăphíăphòngăng aăvàăđánhăgiáăm t kho ngăt ngă ng Khi chi phí phòng

ng a và chi phí đánhăgiáăti p t căt ngălênăthìăm căđ c i thi n này s gi m d n và

ti n t i b ng 0.”

Môăhìnhănàyăc ngăch ra r ng t n t i m t m c ch tăl ng mà t iăđóăt ng chi phí ch tăl ngăđ t giá tr nh nh t.ăKhiăv t qua m c ch tăl ng này, chi phí phòng

ng a và chi phí ki mătra,ăđánhăgiáăl iăt ngălênănhanhăchóngăvàălàmăchoăt ng chi phí

kinh t g i là quy lu tăđánhăđ i

Mô hình chi phí ch tăl ng truy n th ng là m t mô hình mang tính lý thuy t, nóăđ c xây d ng v i gi thuy tălàămôiătr ng s n xu t c đ nh và quá trình s n

quy trình, s ti n b c a l căl ng s n xu t Vì v y, m i quan h gi a chi phí phù

h p và chi phí không phù h păluônăcóătínhăđ ng,ăđ c bi t là trong th iăđ i tri th c

và công ngh hi năđ iăđ i v i nh ng t ch c s d ng công ngh và ki n th căđ c i

ti n ch tăl ng

Mô hình chi phí ch tăl ng truy n th ngăđ c th hi n trong hình 1.1:

Hình 1.1 ậ Môăhìnhăchiăphíăch tăl ngătruy năth ng

1.3.3.2 Môăhìnhăchiăphíăch tăl ngăhi năđ i:

Theo Nguy nă ìnhăPhanăvàăc ng s (2012)ăthì:ă“Mô hình chi phí ch tăl ng

truy n th ngăvàătrênăc ăs nh ngăthayăđ i trong quy trình và công ngh s n xu t Theo quan ni m m i, chi phí phòng ng a và chi phí ki mătra,ăđánhăgiáăđưăđ c chú

tr ng nhi uăh n Chi phí phòng ng a là m tăc ăs quan tr ngăđ hìnhăthànhăt ăduyă

Mô hình chi phí ch tăl ng hi năđ i cho r ng, t ng chi phí ch tăl ng bao g m

c nh ng chi phí vô hình Chi phí này không th gi m t i m c th p nh t nh ng

đi m m c phù h p nh h nă100%.ăDoăhi u ng c p s nhân, m tăkhiăkháchăhàngăđư

c m nh n r ng ch tăl ng s n ph m c a doanh nghi p là kém, chi phí sai h ng vô hình có th ti p t c kéo dài m c dù nh ng sai sót th c t đưăch m d t

Công ngh m iăđưălàmăgi măđ c chi phí ch tăl ng thông qua vi c gi m t l sai sót c a v t li uăvàăchiăphíălaoăđ ng tr c ti p k t tinh trong s n ph m T đ ng

T ngăchiă phíăch tă

l ng

hoá quy trình và ki mătraăđưălàmăthayăđ i hình d ngăđ ng cong c a COQ Mô hình này th hi n nh ng chi phí không phù h pătr c tiên gi m r t nhanh v i vi căt ngă

này xem xét chi phí ch tăl ng m t cách t ng h p,ăkhôngăquanătâmăđ n vi căđánhă

đ i gi a các nhóm chi phí ch tăl ngămàăquanătâmăđ n s thayăđ i c a t ng lo i chi phí ch tăl ng theo th i gian

Mô hình chi phí ch tăl ng hi năđ iăđ c th hi n trong hình 1.2:

Hình 1.2 ậ Môăhìnhăchiăphíăch tăl ngăhi năđ i

1.3.4 Vai trò chi phíăch tăl ng

Chiăphíăch tăl ngălàăth căđoăchínhăxácăs ăc ăg ngăv ăch tăl ng.ăVi cătínhăchiăphíăch tăl ngăs ăgiúpăchoăvi căđánhăgiá,ăc iăti năch tăl ngăgópăph nălàmăđúngăngayăt ăđ uătrongădoanhănghi păt ănghiênăc uănhuăc uăkháchăhàng,ăthi tăk ăđ năđ aă

s năph m,ăd chăv ăchoăkháchăhàngăvàăd chăv sau bán M tăs năph măhayăd chăv ăcóăs căc nhătranhătrênăth ătr ngăch ăkhiăđ măb oăđ căs ăcânăb ngăgi aăhaiăy uăt ăchiăphíăvàăch tăl ng Ch tăl ngăch ăcóăth ăch pănh năđ căv iăchiăphíăth pănh t

i uănàyăgóp ph nălàmăt ngădoanhăthu,ăl iănhu năvàăth ăph năc aădoanhănghi p.ă

T ngăchiă phíăch tă

l ng

Vi că xácă đ nhă c ă th ă cácă chiă phíă phòngă ng a,ă th mă đ nh/đánhă giá,ă thi tă h iătrongăt ngăb ăph n,ăcácăphòngăbanătrongădoanhănghi p cungăc păchoăbanălưnhăđ oă

nh ngăconăs ăchínhăxácăđ ăxácăđ nhăxemăkhuăv cănàoăho tăđ ngăch aăcóăhi uăqu ,ăkémăch tăl ng Chi phí ch tăl ngăgópăph năphátăhi năhi năt ngăc aăv năđ ăch tă

l ng,ăđòiăh iăcácăcôngăc ăth ngăkêăđ ătìm hi uănguyênănhânăg căr ăc aăcácăv năđ ăyăđ ngăth iăt oăraăs căépăchoăvi căso năth oăthànhăcôngăm tăch ngătrìnhăc iăti nă

ch tăl ng

Vi căthuăth păchiăphíăch tăl ngăcungăc pănh ngăconăs ,ăch ătiêuăc ăth ăchínhăxácăvàăcôngăb ătrongătoànădoanhănghi p tác đ ngălàmănângăcaoănh năth căkhôngăch ăbanălưnhăđ oăc păcaoămàăc ătoànăth ăcánăb ăcôngănhânăviênăth yăđ căt măquană

tr ngăc aăch tăl ngăs năph m,ăd chăv ăv iăs ăs ngăcònăc aăcôngăty T ăđó,ăt oăs ăcamăk tăth căhi nănghiêmătúc,ăđ măb oăch tăl ngăs năph m,ăd chăv ,ăgi măchiăphíă

đ ănângăcaoăkh ăn ngăc nhătranhăc aăt ăch căvàăcoiăđóălàăm tăph năcôngătácăc aăcông nhân viên

Cácăho tăđ ngăc aăDoanhănghi păđ uăđ căbi uăhi năb ngăti năđ ng,ăđi uănàyăgiúpăchoăcácănhàăqu nălỦăcóăth ăđ nhăl ngărõăràngăs ăchiătiêuăm tăcáchăh pălỦăvàă

ki măsoátăcácăkho năm căchiăphíăch tăch

Ch ngă t ă v iă kháchă hàngă b ngă cácă s ă li uă đángă tină c yă v ă nh ngă vi că màăDoanhănghi păth căhi nătrongăvi căđ măb oăch tăl ngăs năph m,ăth aămưnăyêuăc uăkháchăhàng,ăquaăđóănângăcaoăđ căs ăhàiălòngăc aăkháchăhàngăđ iăv iăs năph m,ă

d chăv ăc aăDoanhănghi pă

1.3.5 Ki măsoát chiăphíăvƠăki măsoát chiăphíăch tăl ng

1.3.5.1 Kháiăni măki măsoátăchiăphí

Ki măsoátăchiăphíălàăquáătrìnhăquanăsát,ăđoăl ng,ăsoăsánhăvàăraăquy tăđ nhă

nh măduyătrìăchiăphíăt iăm căth pănh tăcóăth ămàăkhôngălàmă nhăh ngăđ năch tă

l ngăs năph m.ăKi măsoátăchiăphíăt tăs ălo iătr ăđ călưngăphíăvàăcácăkho năs ă

d ngăkhôngăhi uăqu ătrongăquáătrìnhăs năxu t,ăgiúpăchoăvi căs ăd ngăhi uăqu ătàiă

s n,ănângăcaoăn ngăsu tăvàăhi uăsu tăcácăho tăđ ngătrongădoanhănghi p

1.3.5.2 Quyătrìnhăki măsoátăchiăphí

Quyătrìnhăki măsoátăg măb năho tăđ ngăc ăb n:ăl p k ăho ch,ăđoăl ngăậ t ngă

h păho tăđ ngăth căt ,ăsoăsánhăth căt ăv iăk ăho chăvàăraăquy tăđ nhăqu nătr

 L păk ăho ch: t ăm cătiêuăđ ăra,ăđ năv ăl păk ăho ch,ăđâyălàăc ăs ăđ ăph nă

đ uăth căhi n,ăđ ăsoăsánhăvàăki măsoátăho tăđ ngătrongăt ăch c.ăK ăho chăbao

g măk ăho chăs năxu t,ăk ăho chăchiăphí,ăđ nhăm căchiăphí…ăKhiăm cătiêuă

thayăđ i,ăvi căl păk ăho chăluônăđ căthayăđ iătheo

 oă l ng,ă t ngă h p ho tă đ ng th că t :ă âyă làă ho tă đ ngă th ngă kêă cácă

nghi păv ăkinhăt ăphátăsinh,ăcungăc păthôngătinăliênăquanăđ ănhàăqu nălỦăraă

quy tăđ nhăchínhăxácăvàăk păth i

 Soăsánhăchênhăl chăgi aăho tăđ ngăth căt ăvƠăk ăho ch: âyălàăho tăđ ngă

nh mă xácă đ nhă k ă ho chă đangă đ că th că hi nă nh ă th ă nào,ă theoă đúngă hayă

ch chăh ngăk ăho chăđ aăra.ăN uăkhôngăcóăchênhăl chăho c chênhăl chătrongă

t măki măsoátăthìăcóăth ăhi uăcácăho tăđ ngăx yăraănh ămongămu năvàăng că

l i

 Raăquy tăđ nhăqu nătr : làăcôngăđo năcu iătrongăquyătrìnhăki măsoát.ăKhiă

k tăqu ăđ tăđ cănh ăk ăho chăđ ăra,ănhàăqu nătr ăth ngăkhôngăraăquy tăđ nhăgìăđ ăđi uăch nhăk ăho chăchoăđ năkhiăm cătiêuăthayăđ i.ăKhiăk tăqu ăđ tăđ căcóăs ăchênhăl chătr ngăy u,ănhàăqu nătr ăth ngăc năthêmăthôngătinăgi iăthíchăvìăsaoăd năđ năchênhăl ch,ăt ăđóăm iăraăquy tăđ nhăđi uăch nhăk ăho chăhayă

đi uăch nhăho tăđ ngăđ ăt iă uăhóaăngu năl cătrongăđ năv

1.3.5.3 Quanăni m v ăki măsoátăchiăphíăch tăl ng

Ki mă soátă vàă ti tă ki mă chiă phíă làă m tă yêuă c uă c nă thi tă đ iă v iă m iă doanhănghi p.ăTi tăki măchiăphíălàmăgi măgiáăthành,ăt ngăl iănhu năvàănângăcaoăhi uăqu ă

s năxu tăkinhădoanh.ăThôngăquaăphânătíchătìnhăhìnhăbi năđ ngăc aăchiăphíăcóăth ăxácă

đ nhăđ căcácăkh ăn ngăti mătàng,ăcácănguyênănhânăch ăquan,ăkháchăquanătácăđ ngă

đ năs ăt ng,ăgi măchiăphí

Ki măsoátăchiăphíăch tăl ng là m tăch căn ngăqu nălỦăcóăỦăth căvàăr tăquană

tr ngătrongăquáătrìnhăqu n lỦăc aădoanhănghi p.ă óălàăs ătácăđ ngăc aăch ăth ăqu nă

lỦănh mănh năbi t,ăhi uăbi tăcácăn iădungăchiăphí ch tăl ng nh măs ăd ngăhi uăqu ă

nh tăcácăkho năchiăphí ch tăl ng màădoanhănghi păđưăb ăra

ăti năhànhăki măsoátăchiăphí ch tăl ng cácănhàăqu nălỦădoanhănghi păc nă

ph iăđ aăraăcácătiêuăchu n,ăn iădungăvàăm cătiêuăki măsoátăchiăphí,ăd aătrênăcácănguyênăt căth ngănh t.ăT ăđóăxâyăd ngăh ăth ngăki măsoátăchiăphí ch tăl ng trong doanhă nghi pă v iă nh ngă hìnhă th că ki mă soátă thíchă h p,ă cùngă chiă phíă ki mă soát,

ph ngăti năcôngăc ăđ căs ăd ngăchoăho tăđ ngăki măsoátănàyăvàăcu iăcùngăđiăt iăcácăgi iăphápăđi uăch nh

1.3.5.4 Quyătrìnhăxácăđ nhăchiăphíăch tăl ng

Thuăth păd ăli uăv ăchiăphíăch tăl ngăr tăkhóăkh n Chi phí gi iăquy tăkhi uă

n iăc aăkháchăhàng, chi phí choăquáătrìnhăs năxu tăb ăng ngătr ,ăchiăphíăchoăcácăth ănghi m,ăchiăphíăthi tăk ăs năph măđ uălàăcácăchiăphíăkhóăđoăl ng,ăcácăchiăphíănàyă

c năđ că cătínhăb iăng iăqu nălỦ.ăTrongăkhiăđóăchiăphíăđàoăt o,ăki mătraăvàăth ănghi m,ăchiăphíăph ăli u,ăh ăc păs năph m,ăb oăhànhăth ngăd ăxác đ nhăh n.ăNhi uăchiăphíătrongăs ăcácăchiăphíănàyăđ căthuăth pănh ălàăm tăph năc aăth ăt căk ătoán Cácăgiaiăđo năthi tăl păh ăth ngătínhăchiăphíăch tăl ng:

- Nh năd ngăcácăy uăt ăc aăchiăphíăch tăl ngădùngătrongăb ngăki mătra

- B tăđ uăthuăth păcácăs ăli uăv ăchiăphíăch tăl ng

- Tínhăcácăchiăphíăcóăth ăquyătr căti păv ă“ch căn ngăch tăl ng”

- Tínhăcácăchiăphíămàăt tăc ăcácăphòngăbanăvàăt ăch căkhácăph iăgánhăch uăm tăcáchăt ngăt

Nh ngăđi uătrênăđâyănênăghiăvàoăm tă“b năli t kê ghiănh ”ăv ăcácăchiăphíăch tă

l ng,ăđ iăv iăk tăqu ăcácăb căcònăl iăc ngănênălàmănh ăv y

- Tínhănh ngăchiăphíăc aăs ăsaiăh ngă“đưăđ aăvàoăngânăsách”

- Tínhă chiă phíă bênă trongă c aă nh ngă saiă h ngă ngoàiă k ă ho chă chiă phíă màă k ă

ho chăbanăđ uăkhôngătínhăđ n.ăNh ngăchiăphíăliênăquanăcóăth ăbaoăg măv tă

li uăb ăthànhăph ăli uăvàăs ăgiaăcôngătrùngăl păc ngănênăđ căghiătrongăcácă

b nă kêă khaiă c aă phòngă bană gâyă raă saiă h ngă ho că phòngă bană làmă vi că hi uă

ch nh.ăDùăn mă ăđâuăthìăcácăchiăphíăđ uănênăđ căghiăvàoăb năli tăkêăđ ăghiă

nh

- Phátăhi năvàătínhăcácăchoăphíădoăcácăsaiăh ngăr iăvàoăgi aăcácăb ăph năphòngăban,ăbaoăg măc ăth iăgianădùngăđ ăđi uătraăc aăphòngăch tăl ngăvàăcácăphòngăkhác.ăNh ngăchiăphíănàyăítăkhiăxu tăhi nătrongăcácăh ăth ngăđưăcó,ăvàăcóăth ă

c năph iăcóăs ă cătínhăbanăđ u

- Vi cătínhătoánăcác lo iăchiăphíăph iăcóăs ăthamăgiaăc aăcácăphòngăbanăvàăs ă

h ătr ăđ căl căc aăphòngăk ătoán Cácăk tăqu ăthuăth păđ căc aăcácăphòngăbanăc năđ căt ngăh păl i,ăđ iăchi uăv iănh ngăthôngătinăc aăphòngăk ătoánăđ ăphân tíchăđ aăraăk tălu năvàănh ngăph ngăh ngăđi uăch nh,ăc iăti năh ăth ngătínhăchiăphíăch tăl ng

1.3.5.5 Báoăcáoăchiăphíăch tăl ngăvƠăm tăs ăch ătiêuăgiúpăchoăvi căki măsoátă

chiăphíăch tăl ng

Báo cáo chi phí ch t l ng

Theo Blocher et al (2010) m căđíchăc a báo cáo chi phí ch tăl ng là làm cho nhà qu n lý nh n th căđ c t m quan tr ng c aăcácăchiăphíănày,ăđ thúcăđ y c i ti n liên t c trong chi phí ch tăl ngăvàăđ cung c p m tăc ăs đ i v i nh ngătácăđ ng

M t báo cáo chi phí ch tăl ng ch có ích n uăng i nh n hi u, ch p nh n và

có th s d ng n i dung c a báo cáo M i t ch c s l a ch n và thi t k m t h

th ng báo cáo r ng: th nh t có th tích h p vào h th ng thông tin c a mình; th hai thúcăđ y các sáng ki n ch tăl ngătheoăquyăđ nh c a nhà qu n lý

Tr cătiên, báoăcáoăchiăphíăch tăl ng choăth yăm căđ ătàiăchínhăc aăcácăy uă

t ăch tăl ng.ăTh ăhai,ăthôngătinăchiăphíăch tăl ng giúpăcácănhàăqu nălỦăthi tăl păuătiênăchoăcácăv năđ ăch tăl ngăvàăv năđ ămàăh ăc năph iăgi iăquy t.ăTh ăba,ăbáo cáoăchiăphíăch tăl ng choăphépăcácănhàăqu nălỦăđ ăxemăhìnhă nhăl năc aăv năđ ă

ch tăl ngăvàăchoăphépăh ăc ăg ngătìmăraănguyênănhânăg căr ăc aăv năđ ăch tăl ngă

c aăh ăGi iăquy tăv năđ ăt ăg căr ăs ăcó nh ngătácăđ ngătíchăc cătrongăt ăch c,ănh ă

r tănhi uăv năđ ăch tăl ngălàăliênăquanăđ nănhau

S ă li uă Báoă cáoă qu nă lỦă k ă toánă s ă 4-R v ă "Qu nă lỦă ch tă l ngă c iă ti n” (1993) trích trong Blocher et al (2010) v ví d minh h a báo cáo chi phí ch tăl ng côngătyăBallyăđ c th hi n trong b ng 1.3:

B ng 1.3: Ví d Báo cáo chi phí ch tăl ng c a công ty Bally

Chiăphíăphòngăng a

àoăt o

L păk ăho chăch tăl ng

Nângăcaoăch tăl ngăkhác

Ki mătraăvàăth ănghi măl i

Thi tăb ăh ăh ng

Th iăgianăch t

T ng

Chiăphíăsaiăh ngăbênăngoƠi

B oăhi mătráchănhi măs năph m

S aăch aăb oăhành

Thi tăh iăc aăkhách hàng

T ng

T ngăchiăphíăch tăl ng

N mă2

90.000 86.000 60.000 40.000 276.000

120.000 100.000 60.000 30.000 310.000

55.000 35.000 30.000 20.000 140.000

70.000 100.000 600.000 770.000

1.496.000

% Doanh thu

100.000 80.000 10.000 10.000 200.000

150.000 30.000 50.000 50.000 280.000

250.000 120.000 1.400.000 1.770.000

2.360.000

% Doanh thu

(72) (17) (57) (56) (37)