Hoàn thiện thông tin kế toán được công bố của các công ty cổ phần niêm yết tại sở giao dịch chứng khoán TPHCM

HCM HU NH TH PH NG KHANH... HCM HU NH TH PH NG KHANH... Gelinas, JR and Richard B.. Gelinas, JR and Richard B... Thông tin k toán tài chính là thông tin đ c trình bày trên báo cáo tài ch

TR NG I H C KINH T Tp HCM

HU NH TH PH NG KHANH

TR NG I H C KINH T Tp HCM

HU NH TH PH NG KHANH

Tôi cam đoan lu n v n th c s kinh t : “Hoàn thi n thông tin k toán đ c công

b c a các công ty c ph n niêm y t t i S giao d ch ch ng khoán thành ph H Chí Minh” là công trình nghiên c u khoa h c nghiêm túc c a b n thân Các k t qu

trong lu n v n này đ c t ng h p t quá trình kh o sát th c t và ngu n thông tin đáng tin c y

TP.HCM, ngày 29 tháng 10 n m 2012

Tác gi

Hu nh Th Ph ng Khanh

1 LỦ do ch n đ tài 01

2 M c tiêu nghiên c u 02

3 i t ng và Ph m vi nghiên c u 02

3.1 i t ng nghiên c u 02

3.2 i t ng kh o sát 02

3.3 Ph m vi nghiên c u 03

4 Ph ng pháp nghiên c u .0 3 5 K t c u c a đ tài 03

6 Nh ng đi m m i c a đ tài 04

Ch ng 1: C S Lụ LU N V THÔNG TIN K TOÁN C CÔNG B 05 1.1 Thông tin k toán đ c công b 05

1.2 Quy trình thông tin k toán đ c công b .13

1.2.1 Nguyên t c và ph ng pháp c b n t o l p thông tin k toán 13

1.2.2 Nguyên t c ki m toán đ c l p thông tin k toán 15

1.2.3 Công b thông tin k toán 16

1.2.4 Công tác giám sát ho t đ ng công b thông tin k toán 19

1.2.5 Tính h u d ng c a thông tin k toán đ c công b .23

1.3 Kinh nghi m qu c t v thông tin k toán đ c công b .23

1.3.1Th tr ng ch ng khoán M .23

1.3.2 Th tr ng ch ng khoán Thái Lan 30

K t lu n ch ng 1 39

Ch ng 2: TH C TR NG THÔNG TIN K TOÁN C CÔNG B C A CÁC CÔNG TY C PH N NIểM Y T T I S GIAO D CH CH NG KHOÁN THÀNH PH H CHệ MINH 40

2.1 Th c tr ng t o l p thông tin k toán 40

2.1.3 u đi m 50

2.1.4 Nh c đi m 50

2.2 Th c tr ng ki m toán đ c l p thông tin k toán 53

2.2.1 K t qu các công trình nghiên c u 53

2.2.2 K t qu kh o sát th c t .55

2.2.3 u đi m 58

2.2.4 Nh c đi m 58

2.3 Th c tr ng công b thông tin k toán 59

2.3.1 K t qu các công trình nghiên c u 59

2.3.2 K t qu kh o sát th c t .62

2.3.3 u đi m 66

2.3.4 Nh c đi m 66

2.4 Th c tr ng giám sát ho t đ ng công b thông tin k toán 67

2.4.1 K t qu các công trình nghiên c u 67

2.4.2 K t qu kh o sát th c t .69

2.4.3 u đi m 71

2.4.4 Nh c đi m 71

2.5 Th c tr ng tính h u d ng c a thông tin k toán 72

2.5.1 K t qu các công trình nghiên c u 72

2.5.2 K t qu kh o sát th c t .76

2.5.3 u đi m 77

2.5.4 Nh c đi m 77

2.6 T ng h p u đi m và nh c đi m c a các k t qu kh o sát th c t trên 77

2.6.1 u đi m 77

2.6.2 Nh c đi m 78

CÔNG TY C PH N NIểM Y T T I S GIAO D CH CH NG KHOÁN THÀNH

PH H CHệ MINH 84

3.1 Quan đi m hoàn thi n 84

3.2 Gi i pháp hoàn thi n 85

3.2.1 T o l p thông tin k toán 85

3.2.2 Ki m toán đ c l p thông tin k toán 88

3.2.3 Công b thông tin k toán .96

3.2.4 Giám sát ho t đ ng công b thông tin k toán 102

3.2.5 Tính h u d ng c a thông tin k toán .102

K t lu n Ch ng 3 104

K t lu n 106 Danh m c tài li u tham kh o

Ph l c

A&C : Công ty TNHH Ki m toán và T v n (A&C)

BDO : Công ty TNHH BDO Vi t Nam

E&Y : Công ty TNHH Ernst & Young Vi t Nam

HSC : Ho Chi Minh City Securities Corporation (Công ty C ph n

Ch ng khoán Thành Ph H Chí Minh) KDC : Kinh Do Corporation (Công ty C ph n Kinh ô)

NASDAQ : National Association of Securities Dealers Automated

Quotations

Sao Vi t : Công ty TNHH Ki m toán Sao Vi t

SBS : Sacombank Securities Joint Stock Company (Công ty C

ph n Ch ng khoán Ngân hàng Sài Gòn Th ng Tín) SGDCK TP.HCM : S giao d ch ch ng khoán thành ph H Chí Minh

SGDCK : S giao d ch ch ng khoán

STB : Sai Gon Thuong Tin Commercial Joint Stock Bank (Ngân

hàng Th ng m i C ph n Sài Gòn Th ng Tín) TTLKCK : Trung tâm l u kỦ ch ng khoán

B ng 1.1: Th i h n công b thông tin theo Thông t 09 và Thông t 52 11

B ng 2.1: Th ng kê t l t ng lo i Ủ ki n ki m toán n m 2010 45

B ng 2.2: Th ng kê t l t ng lo i Ủ ki n ki m toán n m 2011 45

B ng 2.3: Th ng kê báo cáo tài chính n m 2010 46

B ng 2.4: Th ng kê báo cáo tài chính n m 2011 46

B ng 2.5: Th ng kê đi m trung bình các v n đ t o l p thông tin k toán 48

B ng 2.6: Th ng kê đi m trung bình các nhóm đ i t ng đánh giá v t o l p thông tin k toán .50

B ng 2.7: Th ng kê đi m trung bình các v n đ ki m toán thông tin k toán 57

B ng 2.8: Th ng kê đi m trung bình các nhóm đ i t ng đánh giá v ki m toán thông tin k toán 58

B ng 2.9: Th ng kê vi ph m công b thông tin n m 2010 c a các công ty c ph n niêm y t 63

B ng 2.10: Th ng kê vi ph m công b thông tin n m 2011 c a các công ty c ph n niêm y t .64

B ng 2.11: Th ng kê đi m trung bình các v n đ công b thông tin k toán 64

B ng 2.12: Th ng kê đi m trung bình các nhóm đ i t ng đánh giá v công b thông tin k toán .65

B ng 2.13: Th ng kê đi m trung bình các v n đ giám sát ho t đ ng công b thông tin k toán 70

B ng 2.14: Th ng kê đi m trung bình các nhóm đ i t ng đánh giá v giám sát ho t đ ng công b thông tin k toán .71

B ng 2.15: Th ng kê đi m trung bình các v n đ v tính h u d ng c a thông tin k toán .76

B ng 3.1: Th i h n công b thông tin k toán ầầầầầầầầầầầầầầ 99

B ng 3.2: xu t th i h n công b thông tin k toán ầầầầầầầầầầầ.101

M đ u

1 LỦ do ch n đ tài

Th tr ng ch ng khoán là th c đo tài chính c a m t qu c gia N n kinh t

Vi t Nam n m 2011 l m phát cao kéo theo giá c phi u đư s t gi m m nh Giá c phi u gi m m nh làm gia t ng gánh n ng cho nhà đ u t s d ng hình th c vay c m

c và làm cho t ng giá tr danh m c đ u t ch ng khoán c a h gi m nghiêm tr ng Nhà đ u t l n hay nh đ u c m th y bi quan tr c vi n c nh c a th tr ng ch ng khoán Vi t Nam n m 2011 T đó, v n đ u t c a h đ vào th tr ng ch ng khoán gi m đáng k T ng giá tr giao d ch m t ngày t i SGDCK TP.HCM trong

n m 2011 có khi ch còn kho ng 230 t đ ng

Th tr ng ch ng khoán khó kh n còn gây ra nh ng h l y khác Các công ty

ch ng khoán thua l và có nguy c phá s n Hàng lo t doanh nghi p phá s n do

n ng l c s n xu t kinh doanh suy y u và không huy đ ng đ c ngu n v n Nh ng

vi ph m công b thông tin c a các công ty c ph n niêm y t ngày càng nhi u UBCKNN x lỦ hàng lo t nh ng v c u k t làm giá c phi u c a các doanh nghi p

và cá nhân Nhi u công ty phát hành c phi u ra công chúng sai nguyên t cầ

Nh ng h l y này làm cho ni m tin c a nhà đ u t vào th tr ng ch ng khoán Vi t Nam 2011 càng th p h n so v i nh ng n m tr c

Tr c tình hình trên, th tr ng ch ng khoán c n đ c tái c u trúc đ ng b , nghiêm túc và tri t đ Trong th i gian ch đ i vi c tái c u trúc thành công, v n đ

vi ph m công b thông tin trên th tr ng ch ng khoán c n đ c x kỦ ngay Trong các thông tin đ c công b , thông tin k toán là m t lo i thông tin c n đ c hoàn thi n trong giai đo n hi n nay

T th c t trên, tôi quy t đ nh th c hi n đ tài “Hoàn thi n thông tin k toán

đ c công b c a các công ty c ph n niêm y t t i S giao d ch ch ng khoán thành

ph H Chí Minh” tài này h ng t i vi c hoàn thi n thông tin k toán đ c công b c a các công ty c ph n niêm y t đ phù h p v i quy đ nh c a Vi t Nam,

v i quy đ nh c a th gi i và nh t là nhu c u c a nhà đ u t ch ng khoán tài này còn giúp cho các công ty c ph n niêm y t c i thi n vi c công b báo cáo tài chính,

các báo cáo công b theo quy đ nh, các báo cáo t công b khác; giúp cho các c quan ban hành chính sách và qu n lỦ kinh t Vi t Nam ch nh s a, b sung các quy

đ nh hi n hành v công b thông tin k toán; giúp cho các công ty ki m toán đ c l p hoàn thi n quá trình ki m toán c a mình T đó, thông tin k toán ngày càng tr nên minh b ch, đáng tin c y và ni m tin c a nhà đ u t vào th tr ng ch ng khoán

đ c c ng c

2 M c tiêu nghiên c u

T p h p các lỦ thuy t v thông tin k toán t khi đ c t o l p; ki m toán; công

b ; ki m tra, giám sát ho t đ ng công b và tính h u d ng đ i v i ng i s d ng

Kh o sát th c t vi c t o l p; ki m toán; công b ; ki m tra, giám sát ho t đ ng công b và tính h u d ng c a thông tin k toán c a các công ty c ph n niêm y t t i SGDCK TP.HCM - Vi t Nam n m 2010-2011

xu t Ủ ki n hoàn thi n thông tin k toán đ c công b t k t qu kh o sát th c

• Ng i công b thông tin k toán (Giám đ c ho c T ng Giám đ c ho c ng i

đ c y quy n công b thông tin c a các công ty c ph n niêm y t t i SGDCK TP.HCM)

• C quan ki m tra, giám sát ho t đ ng công b thông tin k toán (UBCKNN, SGDCK TP.HCM)

• Ng i s d ng thông tin k toán (Các nhà đ u t đang s h u c phi u c a các công ty c ph n niêm y t t i SGDCK TP.HCM)

3.3 Ph m vi nghiên c u

+ Thông tin nghiên c u: Thông tin k toán

+ i t ng công b thông tin: Công ty c ph n niêm y t

+ Ph m vi không gian: SGDCK TP.HCM

+ Ph m vi th i gian: N m 2010 và n m 2011

4 Ph ng pháp nghiên c u

- Ph ng pháp nghiên c u đ nh tính:

+ T ng h p tài li u, v n b n pháp lỦ hi n hành v thông tin k toán đ c công

b trên th tr ng ch ng khoán c a Vi t Nam và các n c khác; so sánh quy đ nh

c a Vi t Nam v i các n c khác v v n đ này

+ T ng h p nh ng nghiên c u c a các đ tài có liên quan đ n thông tin k toán

đ c công b trên th tr ng ch ng khoán tr c đây

- Ph ng pháp nghiên c u đ nh l ng (mô t đ nh l ng):

+ T ng h p s li u kh o sát th c t liên quan đ n thông tin k toán đ c công b

c a các công ty c ph n niêm y t thông qua ph ng pháp tính t ng, tính t l ph n

- Ch ng II: Th c tr ng thông tin k toán đ c công b c a các công ty c ph n niêm y t t i SGDCK TP.HCM

- Ch ng III: Hoàn thi n thông tin k toán đ c công b c a các công ty c ph n niêm y t t i SGDCK TP.HCM

Bên c nh đó, Lu n v n có 11 ph l c đ minh h a chi ti t h n

6 Nh ng đi m m i c a đ tài

tài t p h p đ c n m b c c a quy trình thông tin k toán đ c công b : t o

l p thông tin k toán, ki m toán đ c l p thông tin k toán, công b thông tin k toán, giám sát ho t đ ng công b thông tin k toán và tính h u d ng c a thông tin

k toán

tài ch a nghiên c u k t ng b c c a quy trình nh các đ tài tr c mà nghiên

c u khái quát v toàn b quy trình T k t qu kh o sát th c t đ i v i c n m

b c, các gi i pháp thi t th c đư đ c đ ra nh m hoàn thi n thông tin k toán đ c công b trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

Ch ng 1: C S Lụ LU N V THỌNG TIN K TOÁN C CỌNG B 1.1 Thông tin k toán đ c công b

a H th ng thông tin

H th ng thông tin là h th ng do con ng i t o ra mà bao g m m t h th ng

đ c cài đ t s n v i nh ng thành ph n d a vào máy vi tính và nh ng thành ph n

th công Nh ng thành ph n này đ c thi t l p đ thu th p, l u tr và x lỦ d li u

đ cung c p thông tin đ u ra t i ng i s d ng H th ng thông tin đ n gi n hóa

nh ng ch c n ng ho t đ ng và h tr vi c ra quy t đ nh c a Ban lưnh đ o doanh nghi p b ng cách cung c p thông tin mà Ban lưnh đ o có th s d ng lên k ho ch

và ki m soát ho t đ ng c a doanh nghi p H th ng thông tin có th có nh ng y u

t ti n b nh có m t c s d li u đ l u tr , có th s d ng mô hình quy t đ nh đ

th hi n nh ng thông tin đ u ra cho vi c ra quy t đ nh (Ulric J Gelinas, JR and Richard B Dull, 2008)

b H th ng thông tin k toán

H th ng thông tin k toán là m t h th ng ph đ c bi t c a h th ng thông tin

M c đích c a h th ng này là thu th p, x lỦ và báo cáo thông tin có liên quan đ n

l nh v c tài chính H th ng thông tin k toán s xu t b ng cân đ i phát sinh và báo cáo tài chính Ph m vi c a h th ng thông tin k toán ph thu c vào m i y u t (k thu t, c s d li u, báo cáo, ki m soát, ho t đ ng kinh doanh, x lỦ ho t đ ng,

ra quy t đ nh, phát tri n h th ng, giao ti p, nguyên t c k toán và ki m toán) Chúng ta bao g m nh ng y u t trên là vì v i t cách m t k toán viên k n ng c a

b n ph i t t h n trong vi c x lỦ d li u tài chính B n ph i hi u bi t v k thu t và

m c tiêu ho t đ ng c a t ch c H th ng thông tin k toán có th đ c chia ra

nh ng thành ph n ch c n ng ph thu c vào ch c n ng ho t đ ng đ c h tr (Ulric J Gelinas, JR and Richard B Dull, 2008)

c Vai trò c a thông tin k toán

Thông tin k toán có vai trò quan tr ng trong vi c qu n lỦ ho t đ ng s n xu t kinh doanh và các ho t đ ng khác Thông tin k toán có hai lo i là: thông tin k toán tài chính và thông tin k toán qu n tr Thông tin k toán qu n tr linh ho t h n và chi

ti t h n so v i thông tin k toán tài chính Thông tin này ch đ c cung c p cho các nhà qu n tr c a doanh nghi p T đó, các nhà qu n tr có c s h p lỦ đ đ a ra các quy t đ nh trong quá trình ki m soát và ho ch đ nh ho t đ ng s n xu t kinh doanh Thông tin k toán tài chính là thông tin đ c trình bày trên báo cáo tài chính Ban lưnh đ o c a doanh nghi p d a vào thông tin này đ đ a ra chính sách đúng đ n

nh m đ m b o doanh nghi p v a ho t đ ng hi u qu v a đ t đ c m c tiêu đư đ

ra Thông tin này ch y u cung c p cho nh ng đ i t ng bên ngoài doanh nghi p

nh các nhà đ u t , các ngân hàng, các t ch c tín d ng, các c quan Nhà N c,

ầ Các đ i t ng này s n m đ c tình hình tài chính, k t qu ho t đ ng kinh doanh và s bi n đ ng v m t tài chính c a doanh nghi p T đó, h s đ a ra các quy t đ nh kinh t phù h p đ m b o l i ích c a h trong các giao d ch v i doanh nghi p Thông tin k toán tài chính càng minh b ch và k p th i s tác đ ng đ n các

đ i t ng bên ngoài đánh giá cao ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p

và th c hi n các giao d ch nh mong mu n c a doanh nghi p

d Thông tin k toán đ c công b trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam

B Tài chính đư ban hành Thông t s 09/2010/TT-BTC (“Thông t 09”) đ

h ng d n các công ty công b thông tin trên th tr ng ch ng khoán Thông t này

h ng d n cho nhi u đ i t ng nh : công ty đ i chúng, t ch c phát hành th c hi n chào bán trái phi u ra công chúng, t ch c niêm y t, ầ Các đ i t ng này ph i tuân th công b nhi u lo i thông tin ph c v cho nhu c u tham kh o c a nhà đ u

t nh : thông tin đ nh k , thông tin b t th ng, thông tin theo yêu c u, thông tin v giao d ch c a c đông l n, ầ Thông t này v n có hi u l c đ n h t tháng 5 n m

2012 nên phù h p v i vi c đ c s d ng đ công b các thông tin k toán n m

2010 và n m 2011

Trên c s Thông t này, nh ng thông tin k toán đ c công b trên th tr ng

ch ng khoán Vi t Nam (B Tài chính, 2010):

- T hông tin đ nh k

Công ty c ph n niêm y t ph i công b thông tin k toán đ nh k bao g m: báo cáo tài chính n m, báo cáo tài chính bán niên, báo cáo tài chính quỦ, báo cáo th ng niên

+ Báo cáo tài chính n m

Báo cáo tài chính n m c a các công ty c ph n niêm y t ph i đ c ki m toán

b i t ch c ki m toán đ c l p T ch c này ph i đ đi u ki n hành ngh theo quy

đ nh c a B Tài chính Báo cáo tài chính n m đ c công b bao g m: b ng cân đ i

k toán; báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh; báo cáo l u chuy n ti n t ; b n thuy t minh báo cáo tài chính theo quy đ nh c a pháp lu t v k toán và báo cáo

ki m toán Khi công ty c ph n niêm y t là công ty m c a m t t ch c khác thì n i dung công b thông tin v báo cáo tài chính n m bao g m báo cáo tài chính c a công ty m và báo cáo tài chính h p nh t theo quy đ nh c a pháp lu t k toán

+ Báo cáo tài chính bán niên (sáu tháng đ u n m)

Báo cáo tài chính bán niên (sáu tháng đ u n m) ch đ c công b sau khi đư

đ c soát xét b i t ch c ki m toán đ c ch p thu n Báo cáo tài chính bán niên

bao g m: b ng cân đ i k toán, báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh, báo cáo l u chuy n ti n t , b n thuy t minh báo cáo tài chính theo quy đ nh c a pháp lu t v k toán và báo cáo k t qu công tác soát xét báo cáo tài chính bán niên Khi công ty c

ph n niêm y t là công ty m ph i l p báo cáo tài chính h p nh t theo quy đ nh c a pháp lu t v k toán

+ Báo cáo tài chính quỦ

Báo cáo tài chính quỦ không c n ph i đ c soát xét hay ki m toán b i t ch c

ki m toán đ c l p tr c khi đ c công b thông tin Báo cáo tài chính quỦ bao

g m: b ng cân đ i k toán, báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh, báo cáo l u chuy n ti n t , b n thuy t minh báo cáo tài chính theo quy đ nh c a pháp lu t v k toán Khi l i nhu n sau thu thu nh p doanh nghi p t i báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh gi a k báo cáo so v i cùng k báo cáo n m tr c có bi n đ ng t m i

ph n tr m (10%) tr lên, công ty c ph n niêm y t ph i gi i trình rõ nguyên nhân

d n đ n nh ng bi n đ ng b t th ng đó trong báo cáo tài chính quỦ Khi công ty c

ph n niêm y t có công ty con thì công ty c ph n niêm y t đó ph i n p báo cáo tài chính quỦ c a công ty m và báo cáo tài chính h p nh t theo quy đ nh c a pháp lu t

v k toán

+ Báo cáo th ng niên

Trong Báo cáo th ng niên, công ty c ph n niêm y t ph i trình bày các thông tin chính v l ch s ho t đ ng, báo cáo c a H i đ ng qu n tr , báo cáo c a Ban Giám đ c, báo cáo tài chính Ngoài ra, các thông tin v công ty con, t ch c, nhân

s , c đông và qu n tr công ty c ng đ c th hi n trong báo cáo này

- T hông tin b t th ng

Bên c nh vi c công b nh ng thông tin k toán đ nh k , công ty c ph n niêm

y t còn ph i công b nh ng thông tin k toán b t th ng Nh ng thông tin này x y

ra b t ng gi a các k l p các báo cáo trên nên c n đ c công b k p th i đ ph c

v cho quy t đ nh c a các nhà đ u t Các thông tin k toán b t th ng là hai lo i

sau:

+ Các quy t đ nh c a i h i đ ng c đông theo quy đ nh t i i u 104 c a Lu t Doanh nghi p v đ nh h ng phát tri n công ty và báo cáo tài chính h ng n m + Quy t đ nh c a H i đ ng qu n tr v chi n l c, k ho ch phát tri n trung h n

và k ho ch kinh doanh hàng n m c a công ty; quy t đ nh thay đ i ph ng pháp k toán áp d ng

Công ty c ph n niêm y t ph i nêu rõ s ki n x y ra, nguyên nhân, k ho ch và các gi i pháp kh c ph c (n u có)

- T hông tin theo yêu c u

Trên c s nh ng thông tin k toán đ c các công ty c ph n niêm y t công b và

nh ng thông tin khác thu th p đ c, UBCKNN và SGDCK TP.HCM có quy n g i Công v n yêu c u các công ty c ph n niêm y t gi i trình các thông tin trên

Khi đó, các công ty c ph n niêm y t ph i công b thông tin theo qui đ nh t i kho n 4 i u 101 Lu t Ch ng khoán k t khi nh n đ c yêu c u c a UBCKNN, bao g m các s ki n sau đây:

+ Có thông tin liên quan đ n công ty c ph n niêm y t nh h ng nghiêm tr ng

đ n l i ích h p pháp c a nhà đ u t

+ Có thông tin liên quan đ n công ty c ph n niêm y t có nh h ng l n đ n giá

ch ng khoán và c n ph i xác nh n thông tin đó

N i dung công b thông tin ph i nêu rõ s ki n đ c UBCKNN, SGDCK TP.HCM yêu c u công b ; nguyên nhân và đánh giá c a công ty c ph n niêm y t

v tính xác th c c a s ki n đó

Ngày 05 tháng 04 n m 2012, B Tài chính đư ban hành Thông t s BTC (“Thông t 52”) h ng d n v vi c công b thông tin trên th tr ng ch ng khoán Thông t này có hi u l c thi hành t ngày 01 tháng 06 n m 2012 và thay th cho Thông t 09 M t s quy đ nh m i c a Thông t này v thông tin k toán đ c công b (B Tài chính, 2012):

52/2012/TT N i dung công b thông tin

+ Thông tin đ nh k

i v i báo cáo tài chính n m, Thông t 52 thêm quy đ nh là t ch c ki m toán

đư ki m toán báo cáo tài chính n m b ng ngo i t đ c quy đ i có Ủ ki n xác nh n trên báo cáo tài chính n m quy đ i ra đ ng Vi t Nam v t giá quy đ i và tính chính xác c a vi c quy đ i

i v i báo cáo tài chính bán niên, Thông t 52 b sung báo cáo tài chính bán niên t ng h p mà công ty c ph n niêm y t ph i công b n u công ty là đ n v k toán c p trên có các đ n v k toán tr c thu c

i v i báo cáo tài chính quỦ, Thông t 52 quy đ nh thêm công ty c ph n niêm

y t ph i công b báo cáo tài chính quỦ t ng h p n u công ty là đ n v k toán c p trên có các đ n v k toán tr c thu c; ph i gi i thích rõ nguyên nhân trong báo cáo tài chính quỦ khi k t qu kinh doanh quỦ đó b l ; ph i gi i thích rõ nguyên nhân

k t qu kinh doanh quỦ đó bi n đ ng 10% so v i báo cáo quỦ cùng k n m tr c trong c báo cáo k t qu kinh doanh h p nh t và báo cáo tài chính t ng h p c a quỦ

đó

i v i báo cáo th ng niên, công ty c ph n niêm y t ph i thêm nh ng n i dung sau:

 Các đ a bàn ho t đ ng kinh doanh chính, chi m trên 10% t ng doanh thu trong 02 n m g n nh t

 Các r i ro có th nh h ng đ n ho t đ ng s n xu t kinh doanh ho c đ i v i

vi c th c hi n các m c tiêu c a công ty

 Ban giám đ c gi i trình trong tr ng h p Ủ ki n ki m toán v báo cáo tài chính n m không ph i là Ủ ki n ch p nh n toàn ph n

 H i đ ng qu n tr đánh giá v ho t đ ng c a Ban giám đ c công ty

 Báo cáo tài chính trình bày trong báo cáo th ng niên ch là báo cáo tài chính h p nh t Công ty nêu đ a ch công b và cung c p báo cáo tài chính c a công

ty m hay báo cáo tài chính t ng h p

+ Thông tin b t th ng

Thông t 52 b sung quy đ nh m t s thông tin k toán c n đ c công b b t

th ng trong vòng 24 gi M t là, t ch c ki m toán đ c l p v báo cáo tài chính có

Ủ ki n ngo i tr , Ủ ki n không ch p nh n ho c Ủ ki n t ch i Hai là, công b công

ty ki m toán báo cáo tài chính n m và nh ng thay đ i c ng nh ph n h i c a công

ty ki m toán Ba là, k t qu đi u ch nh h i t báo cáo tài chính B n là, công ty c

ph n niêm y t ph i gi i trình các s li u tài chính đư công b khác v i s li u tài chính t i báo cáo tài chính đ c ki m toán Ngoài ra, Thông t này đư b công b thông tin b t th ng trong vòng 24 gi v vi c thông qua các quy t đ nh c a i

h i đ ng c đông theo quy đ nh t i i u 104 c a Lu t Doanh nghi p

Thông t 52 đư b công b trong vòng 72 gi nh ng thông tin v chi n l c, k

ho ch phát tri n trung h n và k ho ch kinh doanh hàng n m c a công ty; thay đ i

ph ng pháp k toán áp d ng theo Quy t đ nh c a H i đ ng qu n tr

+ Công ty c ph n niêm y t ph i công b thông tin v gi i trình đ i v i các Ủ

ki n ngo i tr hay l u Ủ khi báo cáo tài chính n m đư đ c ki m toán và báo cáo tài chính bán niên đư đ c soát xét có các Ủ ki n ngo i tr hay l u Ủ

- Th i h n công b thông tin

Nh ng thay đ i v th i h n công b thông tin k toán c a Thông t 52 so v i Thông t 09:

B ng 1.1: TH I H N CÔNG B THÔNG TIN THEO THÔNG T 09

Không quá 90 ngày k t ngày k t thúc n m tài chính

2 Báo cáo tài

n m

Trong vòng 45 ngày k t ngày k t thúc 06 tháng đ u

n m tài chính

- Có công ty con,

đ n v c p d i

Trong vòng 60 ngày k t ngày k t thúc QuỦ 2 hàng

n m

Trong vòng 60 ngày k t ngày k t thúc 06 tháng đ u

Trong vòng 20 ngày k t ngày k t thúc quỦ

- Có công ty con,

đ n v c p d i

Trong vòng 50 ngày k t ngày k t thúc quỦ

Trong vòng 45 ngày k t ngày k t thúc quỦ

4 Báo cáo th ng

niên

Trong vòng 20 ngày k t ngày k t thúc th i h n hoàn thành báo cáo tài chính n m

Trong vòng 20 ngày sau khi công b báo cáo tài chính

n m đư đ c ki m toán

Trong vòng 24 gi hay 72

gi k t khi x y ra s ki n tùy thu c vào lo i thông tin (Ngu n: Thông t 09 và Thông t 52)

- Ph ng ti n công b thông tin

+ Ph ng ti n công b thông tin c a UBCKNN b ng h th ng ti p nh n báo cáo

và công b thông tin; c ng thông tin đi n t thay th cho trang thông tin đi n t ,

b n tin

+ Ph ng ti n công b thông tin c a SGDCK TP.HCM b ng h th ng ti p nh n báo cáo và công b thông tin thay th cho b n tin th tr ng ch ng khoán

+ T ng t ch c thu c đ i t ng công b thông tin đ c quy đ nh b sung v

th i gian ph i l p trang thông tin đi n t c a mình; th i gian thông báo v i UBCKNN, SGDCK TP.HCM, công khai v đ a ch trang thông tin đi n t và m i

thay đ i liên quan đ n đ a ch này

+ Báo cáo th ng niên ph i đ c công b thêm trên ph ng ti n công b thông tin c a UBCKNN, SGDCK TP.HCM

+ Công ty c ph n niêm y t ph i công b thông tin theo yêu c u trên ph ng

ti n thông tin đ i chúng và ph ng ti n công b thông tin c a UBCKNN, SGDCK TP.HCM thay vì ch n m t trong hai ph ng ti n trên theo Thông t 09

+ Công ty c ph n niêm y t không c n công b báo cáo tài chính quỦ trên các n

ph m

- Hình th c công b thông tin

+ Hình th c d li u đi n t đ c b sung thêm là có s d ng ch kỦ s trong

tr ng h p UBCKNN, SGDCK TP.HCM ch a tri n khai h th ng ti p nh n báo cáo và công b thông tin thông qua c ng tr c tuy n

+ Tr ng h p UBCKNN, SGDCK TP.HCM tri n khai h th ng ti p nh n báo cáo và công b thông tin thông qua c ng tr c tuy n, hình th c công b thông tin

đ c th c hi n theo h ng d n c a UBCKNN và SGDCK TP.HCM

1.2 Quy trình thông tin k toán đ c công b

Qua tìm hi u v các v n b n pháp lu t Vi t Nam, quy trình thông tin k toán đ c công b g m n m b c: t o l p, ki m toán, công b , giám sát và s d ng M i b c

s đ c trình bày v m c đích, đ i t ng, nguyên t c và ph ng pháp th c hi n

1.2.1 Nguyên t c và ph ng pháp c b n t o l p thông tin k toán

- M c đích

T o l p là b c đ u tiên c a quy trình thông tin k toán đ c công b Vi c t o

l p thông tin k toán ph i tuân th nh ng nguyên t c c b n v k toán, t t c Chu n m c k toán Vi t Nam c ng nh Ch đ k toán Vi t Nam hi n hành

- i t ng t o l p thông tin k toán

Lu t k toán (2003) do Qu c H i ban hành có quy đ nh:

+ Ng i đ i di n theo pháp lu t c a công ty c ph n niêm y t t ch c và ch đ o

th c hi n công tác k toán trong công ty c ph n niêm y t theo quy đ nh c a pháp

lu t v k toán và ch u trách nhi m v h u qu do nh ng sai trái mà mình gây ra + Ng i làm k toán th c hi n công tác k toán tuân th các quy đ nh pháp lu t

v k toán và theo ch đ o c a ng i đ i di n theo pháp lu t

Nh v y, ng i đ i di n theo pháp lu t và ng i làm k toán c a công ty c

ph n niêm y t là đ i t ng t o l p thông tin k toán

- Nguyên t c c b n t o l p thông tin k toán

Bên c nh hàng lo t nh ng Chu n m c k toán và Ch đ k toán h ng d n chi

ti t cho ng i làm k toán t ng v n đ c th thì nguyên t c c b n c a vi c t o l p thông tin k toán chính là n n t ng, là c n c cu i cùng đ th c hi n công tác k toán Theo Chu n m c k toán Vi t Nam s 01 – Chu n m c chung, có b y nguyên

t c c b n bao g m: c s d n tích, ho t đ ng liên t c, giá g c, phù h p, nh t quán,

th n tr ng và tr ng y u

- Chu n m c k toán Vi t Nam chi ph i vi c t o l p thông tin k toán

T n m 2002 đ n nay, B Tài chính đư ban hành 26 Chu n m c k toán chi ph i

vi c t o l p thông tin k toán c a các doanh nghi p nói chung và các công ty c

ph n niêm y t nói riêng (Ph l c 02) Chu n m c k toán Vi t Nam có th chia làm

3 nhóm chính: nhóm chu n m c chung, nhóm chu n m c liên quan đ n n i dung,

ph ng pháp x lỦ và trình bày trên báo cáo tài chính; nhóm chu n m c liên quan

đ n trình bày báo cáo tài chính và đi u ch nh báo cáo tài chính

- Ch đ k toán Vi t Nam

Hi n nay, B Tài chính đư ban hành nhi u ch đ k toán phù h p v i tình hình

th c t c a Vi t Nam Ch đ k toán ban hành nh m h ng d n c th cho k toán

th c hi n Lu t k toán và các chu n m c k toán

+ Ch đ k toán doanh nghi p theo Quy t đ nh s 15/2006/Q -BTC

Ch đ k toán doanh nghi p theo quy t đ nh 15/2006/Q -BTC ban hành ngày 20/03/2006 là ch đ k toán hi n hành áp d ng cho t t c các doanh nghi p thu c

m i l nh v c, m i thành ph n kinh t trong c n c Ch đ k toán doanh nghi p

g m: ch đ ch ng t k toán doanh nghi p, h th ng tài kho n k toán doanh nghi p, ch đ s k toán và hình th c k toán, h th ng báo cáo tài chính

+ Ch đ k toán doanh nghi p nh và v a theo quy t đ nh s 48/2006/Q BTC

-Trong n m 2006, B Tài chính c ng đư ban hành Ch đ k toán doanh nghi p

nh và v a theo quy t đ nh s 48/2006/Q -BTC Ch đ k toán này áp d ng cho

t t c các doanh nghi p có quy mô nh và v a thu c m i l nh v c, m i thành ph n kinh t trong c n c là công ty trách nhi m h u h n, công ty c ph n, công ty h p danh, doanh nghi p t nhân và h p tác xư Các ch đ ch ng t k toán, ch đ s

k toán, h th ng tài kho n k toán và h th ng báo cáo tài chính đ u quy đ nh

nh ng n i dung t ng t nh Ch đ k toán doanh nghi p theo Quy t đ nh s 15/2006/Q -BTC nh ng theo h ng đ n gi n hóa cho phù h p v i quy mô và trình

đ k toán các doanh nghi p nh và v a

+ Ch đ k toán đ c thù

Trên c s Ch đ k toán doanh nghi p chung, B Tài chính c ng đư ban hành

Ch đ , h ng d n k toán đ c thù áp d ng cho các lo i hình doanh nghi p có đ c thù trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh, trong qu n lỦ Các công ty ch ng khoán

th c hi n công tác k toán theo h ng d n Thông t s 95/2008/TT-BTC ngày

24/10/2008 và Thông t s 162/2010/TT-BTC ngày 20/10/2010 B Tài chính

h ng d n k toán áp d ng đ i v i doanh nghi p môi gi i b o hi m theo Thông t

s 175/2011/TT-BTC ngày 05/12/2011 Ngoài ra, ngày 05/09/2011, B Tài chính

c ng đư ban hành Thông t s 25/2011/TT-BTC Thông t này h ng d n k toán

th c hi n công vi c ki m toán, công ty ki m toán và ki m toán viên ph i tuân th

các Chu n m c ki m toán Vi t Nam và nh t là Chu n m c đ o đ c ngh nghi p

- i t ng ki m toán đ c l p thông tin k toán

Lu t ki m toán hi n hành có quy đ nh đ i t ng ki m toán đ c l p thông tin k toán là ki m toán viên hành ngh , ki m toán viên và các thành viên khác theo s b trí c a doanh nghi p ki m toán mi n là đ m b o ch t l ng d ch v ki m toán

- Chu n m c ki m toán Vi t Nam chi ph i vi c ki m toán thông tin k toán

Vi c so n th o chu n m c ki m toán c a Vi t Nam đ c b t đ u t n m 1997 Tuy nhiên, mưi đ n n m 1999, B Tài chính m i ban hành Chu n m c ki m toán

đ u tiên T đó đ n nay, B Tài chính đư ban hành đ c 37 chu n m c ki m toán

Vi t Nam và đang d th o s a đ i m t s chu n m c hi n hành này (Ph l c 03) Chu n m c ki m toán Vi t Nam hi n hành đ c so n th o d a trên Chu n m c

ki m toán qu c t nên có th phân chia theo sáu nhóm: nhóm chu n m c nguyên t c chung và trách nhi m (Chu n m c ki m toán s 200-299), nhóm chu n m c đánh giá r i ro và đ i phó r i ro (Chu n m c ki m toán s 300-499), nhóm chu n m c

b ng ch ng ki m toán (Chu n m c ki m toán s 500-599), nhóm chu n m c s

d ng t li u c a các bên khác (Chu n m c ki m toán s 600-699), nhóm chu n m c

k t lu n và báo cáo ki m toán (Chu n m c ki m toán s 700-799) và nhóm chu n

m c nh ng l nh v c đ c bi t (t Chu n m c ki m toán s 800 v sau)

- Chu n m c đ o đ c ngh nghi p k toán, ki m toán Vi t Nam

Ki m toán viên khi th c hi n ki m toán báo cáo tài chính c a các doanh nghi p nói chung và các công ty c ph n niêm y t nói riêng đ u ph i tuân th các nguyên

t c v đ o đ c ngh nghi p ki m toán Các nguyên t c c b n này đư đ c trình bày trong Chu n m c đ o đ c ngh nghi p k toán, ki m toán do B Tài chính ban hành n m 2005 ó là các nguyên t c đ c l p, chính tr c, khách quan, n ng l c chuyên môn, tính th n tr ng, tính b o m t, t cách ngh nghi p và tuân th chu n

b Quy đ nh hi n hành c a Vi t Nam v công b thông tin k toán

Theo quy đ nh Thông t 09 và Quy ch công b thông tin c a SGDCK TP.HCM, có ba lo i thông tin k toán đ c công b là thông tin đ nh k , thông tin

b t th ng và thông tin theo yêu c u i v i m i lo i thông tin trên, công ty ph i công b đúng ng i đ c y quy n, n i dung, th i h n, ph ng ti n, hình th c,

đ nh d ng d li u đi n t (file) và n i n p v n b n Trong các y u t đó, y u t

ng i y quy n, hình th c, đ nh d ng d li u đi n t (file) và n i n p v n b n đ c quy đ nh gi ng nhau cho ba lo i thông tin k toán đ c công b (B Tài chính, 2010) (SGDCK TP.HCM, 2010):

* Ng i đ c y quy n công b thông tin

Ng i đ c y quy n công b thông tin k toán là ng i đ c các công ty c

ph n niêm y t y quy n theo Gi y y quy n th c hi n công b thông tin g i

UBCKNN và SGDCK TP.HCM

* Hình th c công b thông tin

Các công ty c ph n niêm y t công b thông tin k toán d i hình th c v n b n (1 b n chính) và d li u đi n t có xác nh n c a ng i có th m quy n th c hi n

công b thông tin V n b n đ c chuy n đ n UBCKNN, SGDCK TP.HCM và tòa

so n báo qua đ ng fax, đ ng b u đi n hay n p tr c ti p Tr ng h p g i v n b n qua fax, công ty ph i g i b n chính qua đ ng b u đi n trong vòng 24 gi k t

th i gian chuy n fax Các công ty g i d li u đi n t đ n UBCKNN, SGDCK TP.HCM thông qua đ a ch email đư đ ng kỦ Bên c nh đó, công ty còn ph i t công

b nh ng thông tin k toán d i hình th c d li u đi n t trên trang thông tin đi n

t c a công ty mình

* nh d ng d li u đi n t (file) công b thông tin

B ng mư c a các thông tin k toán b ng d li u đi n t là b ng mư Unicode Dung l ng t i đa c a d li u đi n t là 5MB Tr ng h p dung l ng c a d li u

đi n t l n h n m c t i đa, công ty c ph n niêm y t ph i g i thông tin k toán cho UBCKNN, SGDCK TP.HCM b ng các ph ng ti n l u tr khác (Flashdisk, CD, ) và cung c p đ ng d n đ n đ a ch trang thông tin đi n t có đ ng t i toàn b

n i dung thông tin k toán đ c công b

* N i n p v n b n công b thông tin

UBCKNN, SGDCK TP.HCM

M i lo i thông tin k toán có quy đ nh khác nhau v n i dung (đư đ c trình bày

ph n 1.1), th i đi m và ph ng ti n công b thông tin (B Tài chính, 2010) (SGDCK TP.HCM, 2010):

- Thông tin đ nh k

+ Báo cáo tài chính n m

* Th i h n công b thông tin

Trong vòng 10 ngày k t ngày k t thúc th i h n hoàn thành báo cáo tài chính

n m, công ty c ph n niêm y t ph i công b báo cáo tài chính n m

* Ph ng ti n công b thông tin

Báo cáo tài chính n m đ c công b trên n ph m, trang thông tin đi n t c a công ty, ph ng ti n công b thông tin c a UBCKNN và SGDCK TP.HCM Ngoài

ra, công ty ph i đ ng t i toàn v n báo cáo ki m toán v báo cáo tài chính n m trên

m t (01) s báo có ph m vi phát hành trong toàn qu c kèm theo đ a ch trang thông

tin đi n t đ ng t i toàn b báo cáo tài chính ho c đ a ch cung c p báo cáo tài chính

đ nhà đ u t tham kh o

+ Báo cáo tài chính bán niên (sáu tháng đ u n m)

* Th i h n công b thông tin

Báo cáo riêng l : b n m i l m (45) ngày, k t ngày k t thúc QuỦ 2 hàng n m

Báo cáo h p nh t: sáu m i (60) ngày, k t ngày k t thúc QuỦ 2 hàng n m

* Ph ng ti n công b thông tin

Công ty c ph n niêm y t công b báo cáo tài chính bán niên trên ph ng ti n công b thông tin c a UBCKNN, SGDCK TP.HCM và trang thông tin đi n t c a công ty c ph n niêm y t

+ Báo cáo tài chính quỦ

* Th i h n công b thông tin

Báo cáo riêng l : hai m i l m (25) ngày, k t ngày k t thúc quỦ

Báo cáo h p nh t: n m m i (50) ngày, k t ngày k t thúc quỦ

* Ph ng ti n công b thông tin

Các công ty c ph n niêm y t công b báo cáo tài chính quỦ trên ph ng ti n công b thông tin c a UBCKNN và SGDCK; công b trên n ph m, trang thông tin

đi n t

+ Báo cáo th ng niên

* Th i h n công b thông tin

Trong vòng 20 ngày k t ngày k t thúc th i h n hoàn thành Báo cáo tài chính

n m, công ty c ph n niêm y t ph i công b Báo cáo th ng niên

* Ph ng ti n công b thông tin

Công b trên n ph m, trang thông tin đi n t c a công ty

- Thông tin b t th ng

* Th i h n công b thông tin

Thông tin b t th ng ph i đ c công b trong vòng 24 gi hay 72 gi k t khi

x y ra s ki n ph thu c vào n i dung thông tin

* Ph ng ti n công b thông tin

Công b trên n ph m, trang thông tin đi n t c a công ty c ph n niêm y t và trên ph ng ti n công b thông tin c a UBCKNN, SGDCK TP.HCM

- Thông tin theo yêu c u

* Th i h n công b thông tin

Trong vòng 24 gi k t khi nh n đ c yêu c u

* Ph ng ti n công b thông tin

Công b trên n ph m, trang thông tin đi n t c a công ty; ph ng ti n thông tin

đ i chúng ho c ph ng ti n công b thông tin c a UBCKNN và SGDCK TP.HCM

1.2.4 Công tác giám sát ho t đ ng công b thông tin k toán

- M c đích

Các c quan có ch c n ng giám sát ho t đ ng công b thông tin k toán c a các công ty c ph n niêm y t ph i th c hi n ch c n ng c a mình tuân th các quy đ nh

hi n hành c a Vi t Nam

- C quan có ch c n ng giám sát ho t đ ng công b thông tin

Theo Quy đ nh h ng d n v giám sát giao d ch ch ng khoán, SGDCK

TP.HCM là đ n v giám sát tr c ti p đ i v i vi c tuân th các quy đ nh c a pháp

lu t liên quan đ n công b thông tin v giao d ch c a các công ty c ph n niêm y t UBCKNN giám sát vi c th c hi n giám sát công b thông tin trên c a SGDCK TP.HCM

+ Khi phát hi n sai ph m ho c d u hi u sai ph m c a các đ i t ng b giám sát,

đ n v ch trì ti n hành ki m tra, làm rõ sai ph m và báo cáo Ch t ch UBCKNN v

k t qu ki m tra, chuy n sang Thanh tra x lỦ theo ch đ o c a Ch t ch UBCKNN

+ Các đ n v có liên quan có trách nhi m c cán b tham gia đoàn ki m tra, ph i

h p làm rõ các sai ph m khi đ c đ n v ch trì yêu c u; đ n v ch trì có trách nhi m ph n h i k t qu ki m tra, Ủ ki n ch đ o c a Ch t ch UBCKNN, k t qu x

lỦ c a mình UBCKNN giám sát vi c th c hi n giám sát c a SGDCK TP.HCM và

là c quan có quy n ra quy t đ nh x ph t đ i v i nh ng tr ng h p vi ph m công

b thông tin

- Ph ng th c giám sát

hoàn thành ch c n ng đ c giao, UBCKNN và SGDCK TP.HCM có nh ng

ph ng th c riêng khi th c hi n công tác giám sát c a mình:

+ SGDCK TP.HCM (B Tài chính, n m 2008, trang 4-5)

 Giám sát tr c tuy n các giao d ch hàng ngày c a các ch ng khoán niêm y t,

đ ng kỦ giao d ch ch ng khoán đ phát hi n các giao d ch b t th ng

 Giám sát giao d ch ch ng khoán nhi u ngày d a trên:

 C s d li u giao d ch ch ng khoán;

 Các báo cáo, ph n ánh thông tin c a các công ty ch ng khoán, công ty đ i chúng, các t ch c, cá nhân tham gia th tr ng ch ng khoán; các b n công b thông tin c a các nhà đ u t theo quy đ nh c a pháp lu t ch ng khoán và th tr ng

ch ng khoán;

 Các ngu n tin trên các ph ng ti n thông tin đ i chúng;

 Các ngu n thông tin khác

 Th c hi n ki m tra theo y quy n c a UBCKNN đ i v i các thành viên giao

d ch theo quy đ nh t i i u 10 Quy ch này Ph i h p v i UBCKNN và các ch th

giám sát khác ki m tra đ nh k ho c b t th ng đ i v i các đ i t ng giám sát thu c ph m vi qu n lỦ c a SGDCK TP.HCM, Trung tâm Giao d ch ch ng khoán

+ UBCKNN (UBCKNN, 2009, trang 4-5)

 UBCKNN th c hi n giám sát giao d ch hàng ngày, nhi u ngày và đ nh k

thông qua h th ng máy tính giám sát giao d ch k t n i v i SGDCK; thông qua báo cáo giám sát giao d ch c a SGDCK, d li u và thông tin báo cáo c a TTLKCK; báo cáo, công b thông tin, ph n ánh c a các công ty ch ng khoán, công ty đ i chúng, các t ch c, cá nhân tham gia giao d ch trên th tr ng ch ng khoán; các ngu n thông tin trên các ph ng ti n thông tin đ i chúng, tin đ n và các ngu n thông tin khác

 Giám sát giao d ch hàng ngày do UBCKNN th c hi n là vi c t p h p, x lỦ, phân tích các d li u giao d ch hàng ngày, báo cáo giám sát giao d ch c a SGDCK, thông tin, báo cáo, công b thông tin t các ngu n nêu trên nh m phát hi n, ng n

ng a nh ng hành vi giao d ch b t th ng x y ra trong ngày và xây d ng c s d

li u cho công tác giám sát nhi u ngày và đ nh k ;

 Giám sát giao d ch nhi u ngày do UBCKNN th c hi n là vi c c n c trên

d u hi u giao d ch b t th ng phát hi n đ c t k t qu giám sát hàng ngày, c n c trên d li u giao d ch nhi u ngày, báo cáo giám sát giao d ch c a SGDCK, báo cáo, công b thông tin t các ngu n nêu trên đ phân tích, theo dõi, phát hi n, ng n ng a các d u hi u hành vi vi ph m trong giao d ch ch ng khoán;

 Giám sát giao d ch đ nh k do UBCKNN th c hi n là vi c c n c vào k t

qu giám sát giao d ch nhi u ngày, c n c vào di n bi n th tr ng giao d ch và các thông tin, tin đ n liên quan đ n giao d ch ch ng khoán, các cá nhân, t ch c tham gia giao d ch ch ng khoán, UBCKNN ti n hành ki m tra, đánh giá vi c th c hi n công tác giám sát giao d ch t i các SGDCK, vi c tham gia giao d ch và cung c p

d ch v liên quan đ n giao d ch ch ng khoán c a các thành viên tham gia th

tr ng

 UBCKNN th c hi n giám sát giao d ch đ nh k theo tu n, tháng, quỦ, n m

Vi c th c hi n giám sát giao d ch đ nh k bao g m c vi c phân tích, x lỦ các d u

hi u giao d ch b t th ng, ti n hành ki m tra các đ i t ng có liên quan (khi c n thi t) nh m tìm ra các hành vi vi ph m (n u có)

 UBCKNN th c hi n giám sát giao d ch đ i v i các đ i t ng b giám sát (quy đ nh t i kho n 2, i u 2 Quy ch Giám sát giao d ch) thông qua ki m tra đ nh

k ho c thông qua ki m tra b t th ng

 Ki m tra đ nh k là vi c ti n hành ki m tra t i ch đ i v i các đ i t ng giám sát theo k ho ch ki m tra, giám sát giao d ch ch ng khoán hàng n m đ c

Ch t ch UBCKNN phê duy t nh m giám sát vi c tuân th các quy đ nh v giao

d ch, cung c p d ch v liên quan đ n giao d ch c a các t ch c, cá nhân tham gia th

tr ng đ ng th i phát hi n các sai ph m (n u có) c a các cá nhân, t ch c có liên quan

 Ki m tra b t th ng là vi c ti n hành ki m tra t i ch đ i v i các đ i t ng giám sát nh m xác đ nh rõ b n ch t c a nghi v n sai ph m ho c hành vi vi ph m

c a cá nhân ho c t ch c khi UBCKNN phát hi n các d u hi u giao d ch b t

th ng, d u hi u vi ph m, nghi v n sai ph m; ho c khi UBCKNN nh n đ c báo cáo v d u hi u giao d ch b t th ng, d u hi u vi ph m, nghi v n sai ph m t các SGDCK, TTLKCK; ho c khi UBCKNN nh n đ c thông tin, tin đ n, báo cáo hay

ph n ánh c a các thành viên tham gia th tr ng v d u hi u sai ph m hay nghi v n sai ph m

 Vi c th c hi n ki m tra đ nh k hay b t th ng đ i v i các đ i t ng giám sát th c hi n theo quy t đ nh ki m tra c a Ch t ch UBCKNN và theo trình t , th

t c ki m tra theo các quy đ nh hi n hành

- Báo cáo giám sát

Ngày 31 tháng 12 n m 2008, B Tài chính đư ban hành Quy ch giám sát giao

d ch ch ng khoán trên th tr ng ch ng khoán Quy ch này đư quy đ nh rõ các lo i báo cáo giám sát b t bu c đ i v i UBCKNN và SGDCK TP.HCM SGDCK

TP.HCM có trách nhi m g i các báo cáo đ nh k (báo cáo ngày, báo cáo giám sát giao d ch tu n, báo cáo giám sát giao d ch tháng, báo cáo giám sát giao d ch n m) cho UBCKNN Ngoài ra, SGDCK TP.HCM còn g i các báo cáo b t th ng và báo cáo theo yêu c u b ng v n b n c a UBCKNN UBCKNN đ nh k t ng h p báo cáo

g i B Tài chính v ho t đ ng giám sát giao d ch ch ng khoán c a UBCKNN, SGDCK TP.HCM bao g m: báo cáo giám sát giao d ch tu n, báo cáo giám sát giao

d ch tháng, báo cáo giám sát giao d ch n m UBCKNN còn th c hi n báo cáo giám sát giao d ch ch ng khoán b t th ng và theo yêu c u c a B Tài chính

1.2.5 Tính h u d ng c a thông tin k toán đ c công b

- M c đích

Nhà đ u t s d ng thông tin k toán đ hi u, phân tích, đánh giá tình hình tài chính, tình hình kinh doanh, k ho ch phát tri n c a các công ty c ph n niêm y t

T đó, các nhà đ u t s có nh ng quy t đ nh cho vi c đ u t c a mình

- i t ng s d ng thông tin k toán

i t ng s d ng thông tin k toán đ c nghiên c u trong đ tài này là các nhà

đ u t Nhà đ u t là t ch c, cá nhân Vi t Nam và t ch c, cá nhân n c ngoài tham gia đ u t trên th tr ng ch ng khoán

- Yêu c u c b n đ i v i thông tin k toán

Theo Chu n m c k toán Vi t Nam s 01 – Chu n m c chung do B Tài Chính ban hành, thông tin k toán ph i đ c th c hi n đ ng th i các yêu c u sau: trung

Th tr ng ch ng khoán đ u tiên c a Hoa K đ c hình thành cách đây kho ng

250 n m trên ph Wall Th p niên 1900, các giao d ch c a th tr ng ch ng khoán

đ c di n ra trên đ ng ph Ng i ta g i th tr ng ch ng khoán là th tr ng bên

l Sau 20 n m giao d ch trên ph , th tr ng ch ng khoán đư di chuy n vào bên trong nhà và phát tri n m nh m đ n ngày hôm nay Ph Wall đư tr thành m t trung tâm tài chính không ch c a n c M mà c a toàn th gi i Th tr ng ch ng khoán M ho t đ ng v i nhi u sàn giao d ch nh : sàn giao d ch ch ng khoán NYSE, sàn giao d ch ch ng khoán NASDAQ và sàn giao d ch ch ng khoán AMEX

C quan qu n lỦ sàn giao d ch ch ng khoán NYSE là SGDCK New York SGDCK New York là n i niêm y t c a kho ng 2.800 công ty hàng đ u th gi i v i giá tr giao d ch hàng ngày kho ng 46,1 t USD và 1,46 t c phi u V i quy mô

l n nh trên, SGDCK New York đư ban hành “C m nang cho các công ty niêm y t

t i SGDCK New York” C m nang này luôn đ c c p nh t liên t c đ đ m b o phù

h p v i th c t c a th tr ng ch ng khoán M C m nang trình bày rõ v ph ng pháp công b ngay l p t c và ph ng pháp công b thông tin cho báo chí, hưng thông t n Thêm vào đó, c m nang c ng có m t ph n quy đ nh rõ ràng v báo cáo thông tin tài chính cho c đông, trong đó có thông tin k toán g m: yêu c u v báo cáo tài chính hàng n m và yêu c u v công b thu nh p t m th i Các v n đ này s

đ c trình bày c th d i đây (The New York Stock Exchange, 2012):

- Quy lu t FD

Quy lu t FD là quy lu t công b thông tin công b ng Quy lu t này có nh ng quy đ nh v các ph ng ti n công b thông tin nh : thông cáo báo chí thông qua hưng thông t n hay nh t báo; t ch c cu c h p báo đ thu hút nh ng đ i t ng công chúng tham d ; chuy n thông tin thông qua đi n tho i; chuy n thông tin thông qua

m ng internet hay ph ng ti n truy n thông tin đi n t khác

- Ph ng pháp công b ngay l p t c

Thông tin đ c yêu c u công b nhanh thì nên đ c công b b i ph ng pháp phù h p trong các ph ng ti n c a quy lu t FD (hay k t h p nhi u ph ng pháp)

Nh ng t ch c phát hành riêng l n c ngoài không đ c yêu c u th c hi n phù

h p v i quy đ nh FD Nh ng t ch c này ph i th c hi n phù h p v i quy lu t công

b đúng h n và có th th c hi n vi c này b ng b t c ph ng pháp nào (hay k t

h p nhi u ph ng pháp) mà thi t l p phù h p v i quy đ nh FD cho nh ng t ch c phát hành n i đ a Trong khi không yêu c u h th c hi n nh v y, SGDCK New York khuy n khích nh ng công ty niêm y t th c hi n phù h p v i quy đ nh công b ngay l p t c b ng cách thông cáo báo chí

Tinh th n c a quy đ nh công b ngay l p t c không xem xét b vi ph m vào cu i

tu n khi vi c gi thông tin công b r ng rưi vào ngày ch nh t hay sáng th hai

đ c th c hi n Quy trình này đ n gi n hóa vi c k t h p thông cáo báo chí v i g i

th đi n t cho c đông

Thu nh p hàng n m và hàng quỦ, thông báo chia tách, sáp nh p, mua l i, chào bán nh y c m, tách c phi u, nh ng thay đ i trong qu n lỦ chính, và b t k nh ng thành ph n t n t i nào c a thông tin có b n ch t không th ng xuyên nên đ c x

lỦ trên n n t ng công b ngay l p t c Thông tin v nh ng s n ph m m i, thành công trong vi c kỦ k t h p đ ng, k ho ch m r ng và nh ng phát minh r t th ng

r i vào lo i này Nh ng thông tin không t t nên đ c báo cáo ngay l p t c và chính xác nh nh ng thông tin t t Vi c không s n lòng công b nh ng thông tin tiêu c c hay m t n l c che gi u nh ng thông tin không t t gây nguy hi m đ i v i uy tín c a

vi c qu n lỦ Nh ng thay đ i trong chính sách k toán đ che gi u th c t hi n t i

có th có tác đ ng t ng t

ây là nh n th c ban đ u c a m t công ty đ đ m b o nh ng thông tin này s

đ c x lỦ theo quan đi m thích h p i u này c n ph i có s h n ch thích h p

vi c đánh giá t t và vi c c n th n tôn tr ng đ i v i s th t B t k d án nào c a d

li u tài chính, m t ví d , nên đ c thi t l p ch c ch n, ch t l ng thích h p, th n

tr ng và th c t Quy c b o th quá m c nên đ c tránh C ng nh th , vi c công

b l p l i cùng m t thông tin thì không thích h p

M t vài đi u đang gây nhi u thi t h i cho m i quan h v i c đông c a công ty hay cái nhìn chung c a công chúng đ i v i c phi u c a công ty h n là thông tin

đ c gi l i Nói cách khác, kh i l ng thông cáo báo chí không đ c s d ng khi

nh ng thành ph n quan tr ng có th tr nên r c r i v i nh ng chuy n linh tinh Công b s m v nh ng s n ph m m i mà vi c áp d ng dành cho th ng m i không th đ c đánh giá th c t thì nên tránh vì có th có nh ng d tính không kh quan, nh ng u sách quá đáng hay nh ng th a c tùy ti n Nh ng phát tri n sau

đó ch ra r ng vi c th c hi n s không phù h p v i d án ban đ u, đi u này nên

đ c báo cáo và gi i thích

Nh ng quy t đ nh x lỦ ph i đ c th c hi n khi th i gian công b thông tin v

s phát tri n c a công ty mà quy đ nh v công b ngay l p t c không đ c bao g m hay vi c công b gây nguy hi m cho m c đích c a công ty hay cung c p thông tin

h u ích cho đ i th c nh tranh Trong nh ng tr ng h p này, công ty nên cân nh c

vi c công b ng cho c nh ng c đông hi n h u và ti m n ng ng i mà b t k th i gian nào đ u có th xem xét vi c mua hay bán c phi u c a công ty

- Ph ng pháp công b thông tin cho báo chí, hãng thông t n

Tin t c mà là lo i thông tin công b l p t c thì ph i đ c công b b i nh ng

ph ng ti n s n có nhanh nh t Nh ng ph ng ti n s n có nhanh nh t có th thay

đ i trong nh ng tr ng h p riêng và theo th i gian trong ngày Thông th ng, đi u này yêu c u vi c công b t i báo chí ph bi n b ng đi n tho i, b n sao, hay phát t n tay, hay vi c k t h p nh ng ph ng pháp này S chuy n giao c a vi c công b t i báo chí ch b ng email thì d ng nh là không th a mưn T ng t , vi c công b

nh ng thông tin dành riêng cho báo đ a ph ng c ng không th a đáng v công b

đ y đ và nhanh chóng t i công chúng đ u t

đ m b o ph m vi đ y đ mà m t công ty niêm y t đang đáp ng quy đ nh công b l p t c c a SGDCK New York b ng cách th c hi n m t thông cáo báo chí, thông cáo báo chí đó nên đ c g i cho công ty Dow Jones & Company, d ch v kinh t c a hưng thông t n Reuters và th i báo kinh t Bloomberg

Các công ty c ng đ c khuy n khích công b ngay l p t c cho Liên hi p báo chí và Hưng thông t n qu c t c ng nh nh t báo thành ph New York và nh ng

thành ph n i mà công ty đ t tr s chính hay có nhà x ng hay có nh ng trang thi t b chính y u khác

M t b n sao c a b t k thông cáo báo chí nào hay công b khác cho công chúng

mà đ c s d ng b t k ph ng pháp phù h p nào trong quy lu t FD (hay k t h p nhi u ph ng pháp) có th nh h ng l n t i vi c giao d ch c ng nên đ c g i ngay l p t c t i ng i đ i di n c a công ty t i SGDCK New York b ng th đi n t

M i thông tin công b nên bao g m tên và s đi n tho i c a nhân viên công ty

ng i mà luôn s n sàng n u hưng thông t n hay m t t báo mong mu n xác đ nh hay ch n l c thông tin công b

Gi ngh c a SGDCK New York trong phiên giao d ch ch ra c h i giao d ch

m c giá đóng c a c a NYSE sau khi S giao d ch ch ng khoán New York đóng

c a t 16 gi đ n 17 gi hàng ngày

- Yêu c u v báo cáo tài chính hàng n m

B t k m t công ty nào v i c phi u th ng có quy n bi u quy t hay không có quy n bi u quy t đ c niêm y t t i SGDCK New York đ u đ c yêu c u g i cho UBCK và giao d ch M m t báo cáo hàng n m Báo cáo này bao g m các báo cáo tài chính đư đ c ki m toán ng th i, các công ty trên đ c yêu c u cung c p báo cáo hàng n m này cho c đông thông qua trang web c a công ty M t công ty c ng

ph i đ a lên trang web công vi c kinh doanh n i b t b ng ti ng Anh đ cung c p cho t t c ng i n m gi (bao g m c đông và ng i gi trái phi u) v kh n ng, yêu c u ng n h n c a mình Nh ng ng i n m gi còn nh n đ c m t b n sao

mi n phí báo cáo tài chính đ c ki m toán hoàn ch nh c a công ty

ng th i, công ty phát hành m t thông cáo báo chí trình bày r ng báo cáo hàng

n m này đư đ c g i t i UBCK và giao d ch M Thông cáo báo chí này ph i đ c

bi t th hi n đ a ch trang web c a công ty và ch ra r ng c đông có th nh n đ c

m t b n sao báo cáo tài chính hoàn ch nh mi n phí khi h yêu c u Công ty ph i cung c p nh ng b n sao này trong m t kho n th i gian h p lỦ theo yêu c u H n

th n a, thông cáo báo chí ph i công b theo đúng quy đ nh v thông cáo báo chí

c a SGDCK New York ph n ph ng pháp công b thông tin cho báo chí, hưng thông t n trên

Theo m c đích c a quy đ nh này, m t công ty không th s d ng b t k ph ng pháp đ c cho phép nào d i hình th c công b l p t c h n là hình th c thông cáo báo chí

M t công ty niêm y t là t ch c phát hành ph i theo lu t y quy n c a M hay

là t ch c phát hành không theo lu t y quy n M mà cung c p báo cáo tài chính

đ c ki m toán t i c đông b ng cách nh t quán v i nh ng yêu c u phân ph i t nhiên và đi n t thích h p báo cáo hàng n m đ c thi t l p l n 4 trong đi u 14a-3

và 14a-16 c a Lu t y quy n M thì không b yêu c u phát hành thông cáo báo chí hay g i thông tin công vi c kinh doanh đ c yêu c u trên

M t công ty mà không g i báo cáo hàng n m theo m u c a UBCK và giao d ch

M m t cách đúng h n thì ph i th c hi n theo quy trình ph n Tiêu chu n ti p t c niêm y t c a C m nang này

- Yêu c u công b thu nh p t m th i

B t k công ty nào có c phi u th ng có quy n bi u quy t hay không có quy n

bi u quy t đ c niêm y t t i SGDCK New York đ u đ c yêu c u g i báo cáo tài chính t m th i t i UBCK và giao d ch M Công ty còn đ c yêu c u công b báo cáo này theo ph ng pháp công b ngay l p t c c a SGDCK New York Công ty công b thu nh p t m th i ngay khi báo cáo tài chính t m th i đư có

Trong khi SGDCK New York không yêu c u r ng nh ng báo cáo t m th i g i

đ n c đông nh ng đ đ m b o v n đ công b ng, nh ng công ty niêm y t mà phân

ph i nh ng báo cáo t m th i cho c đông thì nên phân ph i nh ng báo cáo này cho

phát tri n mà màn hình th hi n s thay đ i giá c a m i c phi u niêm y t trong

su t phiên giao d ch Ch ng trình này đ c thi t k đ ki m tra l i ch t ch th

tr ng đ i v i nh ng c phi u mà giá b t th ng và kh i l ng giao d ch bi n đ i hay có vi c mua hay bán v i s l ng l n không đ c gi i trình N u bi n đ ng giá

v t quá h ng d n có tr c, h th ng l p t c “ph t c hi u” và ki m tra l i tình

hu ng ngay l p t c đ tìm ki m nguyên nhân c a nh ng ho t đ ng khác th ng này i v i nh ng tình hu ng này, công ty có th đ c g i b i nhân viên đ i di n SGDCK New York đ yêu c u gi i thích v tình hình này c a công ty mà không

đ c công b khi ph i ch u trách nhi m v nh ng di n ti n b t th ng c a th

tr ng Khi th tr ng ph n ánh vi c thông tin không đ c công b , công ty s b yêu c u công b thông tin ngay l p t c Thông th ng, h th ng có th c n thi t

th c hi n vi c ki m tra giao d ch sau s ki n và SGDCK New York có th yêu c u

nh ng thông tin t công ty khi c n thi t đ hoàn thành vi c đi u tra

Yêu c u niêm y t th hi n r ng m t công ty ph i cung c p cho SGDCK New York v i nh ng thông tin có liên quan đ n công ty khi SGDCK New York có yêu

t i không công b ng và giao d ch b a bưi

Quy t đ nh đ áp d ng gi i h n thì ph thu c vào vi c ki m tra c n th n giao

Gi i h n này t nó đ c kh ng đ nh ban đ u vi c lo i b s m r ng tín d ng cho nh ng đ i t ng mà h mua ch ng khoán và bán nó cùng m t ngày đ tìm

ki m l i nhu n ng n h n Nh ng khách hàng này ph i có giá tr mua đ y đ trong tài kho n tr c khi ti n hành đ t l nh ng th i, m t yêu c u r ng h n th ng

đ c áp d ng trên t t c khách hàng gi i h n là h ph i đ a ra giá mua đ y đ trong vòng n m ngày làm vi c h n là ch có ph n tr m yêu c u b i C c d tr Liên bang Khách hàng s d ng ti n m t, t t nhiên, trong t t c tr ng h p ph i đ a ra 100% chi phí trong b y ngày

b Kinh nghi m c a th tr ng ch ng khoán M đ i v i Vi t Nam

T kinh nghi m c a th tr ng ch ng khoán M , th tr ng ch ng khoán Vi t Nam hi n nay có th ti p thu m t s kinh nghi m đ hoàn thi n thông tin k toán

đ c công b

- Thông tin k toán đ c công b thông qua th i báo, công ty truy n thông ph

bi n c n c Các công ty c ph n niêm y t đ c khuy n khích công b thông tin

k toán nh ng thành ph mà công ty đ t tr s chính, có nhà x ng hay có nh ng trang thi t b khác thông qua nh t báo thành ph đó

- M i thông tin k toán công b trên b t k ph ng ti n nào nên bao g m tên và

s đi n tho i c a nhân viên công ty ng i mà s n sàng ph n h i nh ng v n đ có liên quan đ n thông tin

- Công ty c ph n niêm y t cung c p m t b n sao mi n phí báo cáo tài chính

đ c ki m toán hoàn ch nh c a công ty cho ng i n m gi c phi u trong m t kho n th i gian h p lỦ theo yêu c u Công ty ph i công b chính th c vi c này trên báo chí và trang thông tin đi n t c a mình

- Công ty c ph n niêm y t đ c khuy n khích g i báo cáo tài chính n m ch a

ki m toán ngay khi báo cáo này hoàn thành

1.3.2 Th tr ng ch ng khoán Thái Lan

Th tr ng ch ng khoán Thái Lan là th tr ng ch ng khoán có quy mô nh t

n c Thái Lan th ng xuyên x y ra các cu c bi u tình, sóng th n và l l t hàng

n m Tr c nh ng nh h ng đó đ n n n kinh t Thái Lan nói chung và th tr ng

ch ng khoán Thái Lan nói riêng, ch s SET c a th tr ng ch ng khoán Thái Lan

v n t ng 12% vào quỦ 4 n m 2011 ây là m c t ng cao th t trong s các th

tr ng ch ng khoán th gi i N m 2011 th tr ng ch ng khoán Thái Lan còn đ c

Th i báo kinh t Bloomberg x p h ng th hai trong nhóm các th tr ng ch ng khoán m i n i h p d n nh t đ i v i nhà đ u t X p h ng này đư th hi n n l c

c a Chính ph Thái Lan trong vi c t ng tính minh b ch cho th tr ng c ng nh c i thi n t ng tr ng kinh t t ng tính minh b ch cho th tr ng ch ng khoán, nhi u quy lu t, thông báo, h ng d n v vi c công b thông tin trong đó có thông tin k toán Nh ng quy đ nh v công b thông tin k toán đ c trình bày c th nh sau:

- Lo i thông tin và n i dung thông tin k toán c n công b (The Stock Exchange

k t thúc k k toán n m N u m t công ty niêm y t quy t đ nh ti p t c th c hi n

vi c này thì nó s kiên đ nh theo m t cách th c hi n gi ng nhau

Hai lo i báo cáo này đ c g i b ng ti ng Anh và b ng ti ng Thái Lan

 Báo cáo tài chính quỦ đ c soát xét

Báo cáo tài chính quỦ đ c soát xét bao g m báo cáo tài chính h p nh t n u công ty có nh ng công ty con Báo cáo này đ c g i cho UBCK và giao d ch Thái Lan trong vòng 45 ngày k t ngày k t thúc c a m i quỦ (m t b n chính và 1 b n sao) ng th i, báo cáo này c ng đ c g i cho Phòng niêm y t và công b SGDCK Thái Lan thông qua h th ng đi n t cùng v i th i gian g i cho UBCK và giao d ch Thái Lan trong su t th i gian sau: tr c 9 gi sáng, t 12 gi 30 phút đ n