Hoàn thiện hệ thống kiểm soát nội bộ nhằm đảm bảo chất lượng báo cáo tài chính tại công ty eurowindow

46 2.2 Báoăcáoătàiăchínhăt iăcôngătyăEurowindow ..... Nguy n Tr ng Nguyên do PGS., TS... ángătinăc y: Thông tin k toán đáng tin c y là thông tin trình bày trung th c, không có sai sót h

TR NGă I H C KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH

****************

TR N XUÂN HUYÊN

HOÀN THI N H TH NG KI M SOÁT N I B

CHÍNH T I CÔNG TY EUROWINDOW

THÀNH PH H CHÍ MINH, 9/2013

B GIÁO D CăVĨă ĨOăT O

****************

TR N XUÂN HUYÊN

HOÀN THI N H TH NG KI M SOÁT N I B

CHÍNH T I CÔNG TY EUROWINDOW

Chuyên ngành: K toán

Mã ngành: 60343001

THÀNH PH H CHÍ MINH, 9/2013

Tôi xin cam đoan Lu n v n Th c s Kinh t v i đ tài “Hoàn thi n h th ng ki m

soát n i b nh măđ m b o ch tăl ng báo cáo tài chính t i Công ty Eurowindow” là

công trình nghiên c u c a riêng tôi, d i s h ng d n c a TS Tr n Anh Hoa Các s li u

trong lu n v n có ngu n g c rõ rƠng, đáng tin c y vƠ đ c x lý khách quan, trung th c

N i dung c a lu n v n có tham kh o và s d ng các tài li u, thông tin đ c đ ng t i trên

các tác ph m, t p trí và trang web theo danh m c tài li u lu n v n

Trong quá trình ti n hành và hoàn thi n lu n v n, tôi xin chơn thƠnh g i l i c m n

đ n TS Tr n Anh Hoa đư t n tình h ng d n cho tôi t nh ng b c đi ban đ u và t o

m i đi u ki n đ cho tôi hoàn thi n lu n v n Nh ng ch b o c a cô nh lƠ m t hành trang quỦ báu trên con đ ng h c t p c a tôi sau này

M C L C

Trang ph bìa

L i cam đoan

M c l c

Danh m c vi t t t

Danh m c hình v

Trang

PH N M U 1

1 C s hình thƠnh đ tài 1

2 Gi i thi u t ng quan l nh v c nghiên c u 1

3 M c tiêu nghiên c u 4

4 Ph m vi nghiên c u vƠ ph ng pháp nghiên c u 4

5 K t c u c a đ tài 5

Ch ngă I:ă T NG QUAN V H TH NG KI M SOÁT N I B TRONG M I QUAN H V I CH TăL NG BÁO CÁO TÀI CHÍNH 6

1.1 T ng quan v h th ng ki m soát n i b 6

1.1.1 L ch s hình thành và phát tri n lý thuy t KSNB 6

1.1.2 Khái ni m và m c tiêu c a h th ng Ki m soát n i b 7

1.1.2.1 Khái ni m Ki m soát n i b 7

1.1.2.2 M c tiêu c a Ki m soát n i b 8

1.1.3 Các y u t c a h th ng Ki m soát n i b 8

1.1.3.1 Môi tr ng ki m soát 9

1.1.3.2 ánh giá r i ro 10

1.1.3.3 Các ho t đ ng ki m soát 12

1.1.3.4 Thông tin và truy n thông 13

1.1.3.5 Giám sát 14

1.1.3.6 M i quan h gi a các b ph n c u thành c a HTKSNB 14

1.2 Báo cáo tài chính và Ch tăl ng báo cáo tài chính 15

1.2.1 Báo cáo tài chính 15

1.2.1.1 M c đích báo cáo tƠi chính 15

1.2.1.2 Nguyên t c l p và trình bày báo cáo tài chính c a doanh nghi p 16

1.2.2 Các đ c đi m ch t l ng BCTC 17

1.2.2.1 Quan đi m c a H i đ ng chu n m c k toán tài chính Hoa K - FASB 17

1.2.2.2 Quan đi m c a H i đ ng chu n m c k toán qu c t - IASB 19

1.2.2.3 Quan đi m h i t IASB- FASB 20

1.2.2.4 Qu n đi m c a chu n m c k toán Vi t Nam 21

1.3 Quan h gi a h th ng KSNB và ch tăl ng BCTC 22

1.3.1 Ki m soát n i b trong m i quan h v i vi c l p BCTC 22

1.3.1.1 nh ngh a KSNB trong m i quan h v i vi c l p BCTC 22

1.3.1.2 Vai trò KSNB trong vi c đ m b o ch t l ng BCTC 23

1.3.2 M t s quy đ nh v m i liên h gi a KSNB và ch t l ng BCTC 25

1.3.2.1 Các báo cáo vƠ h ng d n c a COSO 25

1.3.2.2 o lu t Sarbanes-Oxley (SOX) ậ Hoa K 26

1.3.2.3 Quy đ nh v KSNB và ki m soát ch t l ng thông tin BCTC t i Vi t Nam 29

1.3.3 Ho t đ ng ki m soát nh m nâng cao ch t l ng BCTC 31

1.3.3.1 Ho t đ ng ki m soát h ng ngày 31

1.3.3.2 Ho t đ ng ki m soát quá trình l p báo cáo 33

K t lu n ch ng I 37

Ch ngăII:ăTH C TR NG H TH NG KSNB TRONG M I QUAN H CH T L NG BCTC T I CÔNG TY EUROWINDOW 38

2.1 Tìm hi u th c tr ng h th ng ki m soát n i b t i Công ty 38

2.1.1 Gi i thi u t ng quát Công ty 38

2.1.2 Kh o sát h th ng KSNB 40

2.1.3 H th ng KSNB nh m đ m b o ch t l ng BTCT 40

2.1.3.1 Môi tr ng ki m soát 40

2.1.3.2 H th ng k toán 43

2.1.3.3 Th t c ki m soát 46

2.2 Báoăcáoătàiăchínhăt iăcôngătyăEurowindow 48

2.2.1 H th ng BCTC t i công ty Eurowindow 48

2.2.2 c đi m v vi c ki m soát quá trình l p BCTC 51

2.3 ánh giá v h th ng KSNB trong vi căđ m b o ch tăl ng BCTC t i Công ty Eurowindow 50

2.3.1 u đi m 51

2.3.2 H n ch 53

2.3.3 Nguyên nhân 56

K t lu n ch ng II 57

Ch ngă III:ă M T S GI I PHÁP HOÀN THI N H TH NG KSNB NH M M B O CH TăL NG BCTC T I CÔNG TY EUROWINDOW 58

3.1 Tính t t y u ph i hoàn thi n h th ng ki m soát n i b 58

3.1.1 Yêu c u c a vi c h i nh p và phát tri n kinh t Vi t Nam 58

3.1.2 Yêu c u Công ty Eurowindow đ i v i hoàn thi n h th ng KSNB nh m đ m b o ch t l ng BCTC 59

3.2 M t s gi i pháp v h th ng KSNB nh mă đ m b o ch tă l ng BCTC t i Công ty Eurowindow 59

3.2.1 Môi tr ng ki m soát 59

3.2.2 H th ng k toán 61

3.2.3 Th t c ki m soát 62

3.3 M t s ki n ngh có liên quan h th ng KSNB và ch tăl ng BCTC 64

3.3.1 i v i công ty Eurowindow 64

3.3.2 i v i các c quan khác 65

K t lu n ch ng III 68

K t lu n chung 70

TÀI LI U THAM KH O 72

PH L C 1: Danh sách các QT-Q chính kh o sát t i Công ty Eurowindow 74

PH L C 2: L u đ QT09-EW - QT ki m soát bán hàng 75

PH L C 3: L u đ QT15-EW QT t ch c tri n khai s n xu t 76

PH L C 4: B ng câu h i kh o sát 77

DANHăM CăVI TăT T

BG : Ban Giám c

BCTC: Báo cáo tài chính

COSO: y ban ch ng gian l n báo cáo tƠi chính (the Committee of Sponsoring

Organizations of Treadway Commission)

Công ty Eurowindow: Công ty c ph n c a s nh a Chơu Âu

ICFR: Ki m toán ki m soát n i b quá trình l p báo cáo tƠi chính

IFAC: Liên đoƠn k toán qu c t (International Federation of Accountants)

PH N M U

1 C ăs hìnhăthànhăđ tài

Ngày nay, các t ch c đang ho t đ ng và c nh tranh trong th i đ i thông tin Thông tin đư tr thành m t ngu n tài nguyên quan tr ng c a h u h t các t ch c, các n n kinh

t , và xã h i Th t v y, các công ty đư có h ng chuy n vi c c nh tranh t s n ph m h u

hình sang thông tin vô hình Ngày càng có nhi u t ch c tin r ng ch t l ng thông tin là

r t quan tr ng cho s thành công c a h Tuy nhiên, không nhi u công ty đư bi n s

l n t i xã h i và kinh doanh Nhi u b ng ch ng cho ta th y v n đ ch t l ng thông tin

ngày càng tr nên ph bi n trong th c t H u h t các công ty đ u bi t đ n nh ng hi u

ng ngoài ý mu n c a các quy t đ nh d a trên nh ng thông tin có ch t l ng kém Vi c

phát hành các báo cáo tài chính (BCTC) kém ch t l ng báo cáo do s thi u sót trong

vi c duy trì h th ng các tiêu chu n BCTC đư đ c gây ra các v phá s n c a Enron,

WorldCom, Parmalat; các v phá s n n i ti ng mà đó s bi n d ng c a các BCTC đư

đ t đ n m c ch a t ng có V n đ ch t l ng thông tin đư tr nên quan tr ng đ i v i các

công ty mu n ho t đ ng t t, có đ c l i th c nh tranh, ho c th m chí ch t n t i trong

th k 21 Các nghiên c u cho th y, m t trong nh ng lý do g c r c a vi c gian l n thông tin trên BCTC ph n l n xu t phát t h th ng ki m soát n i b (KSNB) kém hi u qu

Các nhƠ đ u t v n c ph n s n sàng tr giá cao h n cho doanh nghi p có h

th ng k toán minh b ch, vì r i ro nhƠ đ u t th p h n khi h có th tin t ng vào v th

tài chính c a doanh nghi p; và vi c có đ c v th ph tr i là r t quan tr ng khi doanh

nghi p niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Các doanh nghi p Vi t Nam có giá th

tr ng ch a cao m t ph n do nhìn nh n c a các nhƠ đ u t lƠ các doanh nghi p Vi t

Nam nói chung còn m c đ minh b ch th p và vi c th c hi n các tiêu chu n h th ng KSNB ch a cao

Xu t phát t th c t nh v y, h c viên ch n đ tài nghiên c u: “Hoàn thi n h

th ng ki m soát n i b nh m đ m b o ch t l ng Báo cáo tài chính t i Công ty

Eurowindow” đ làm nghiên c u khoa h c c a mình

2 Gi i thi u t ngăquanăl nhăv c nghiên c u

Các nghiên c u và quy đ nh liên quan ngoài n c

Sau hàng lo t các v bê b i v tài chính t i nh ng công ty đ ng đ u qu c gia, nh

v NhƠ đ u t vƠ S a v đ i ch đ K toán Công ty C ph n” (Public Company

Accounting Reform and Investor Protection Act), đ o lu t Sarbanes-Oxley 2002, g i t t

tr ng c a SOX có hai ph n đ c bi t: ch ng 302 vƠ ch ng 404, t p trung vào các v n đ KSNB liên quan đ n BCTC

vƠ các công ty đư s d ng nó cho m c đích nƠy V i gian l n tƠi chính t ng cao, COSO

(The Committee of Sponsoring Organizations of Treadway Commission) ậ lƠ m t U ban

thu c H i đ ng qu c gia Hoa k v vi c ch ng gian l n BCTC (Treadway Commission

ho c Nation Commission on Financial Reporting) đư ban hƠnh Báo cáo khung v KSNB tháng 9 n m 1992, cung c p n n t ng cho vi c đánh giá hi u qu c a KSNB

N m 2006, COSO ban hƠnh riêng h n tƠi li u “H ng d n v ki m soát n i b liên

quan đ n báo cáo tài chính cho các công ty đ i chúng nh ” TƠi li u nƠy cung c p cho

các công ty đ i chúng nh các h ng d n liên quan đ n tính hi u qu c a h th ng KSNB

đ i v i BCTC TƠi li u, g m ba ph n l n: ph n 1 ậ Ch ng tóm t t, tóm t t s l c nh t các v n đ cho các Ban Qu n lỦ vƠ Ng i qu n lỦ Ph n 2 – Các h ng d n, cung c p

các thông tin t ng quát nh t v h th ng KSNB đ i v i BCTC trong các công ty nh

Ph n th 3 – Các công c đánh giá, bao g m các công c minh h a đ h tr qu n lỦ

trong vi c đánh giá h th ng KSNB

T s phát tri n m nh m c a H th ng KSNB đ i v i ch t l ng BCTC trên th

gi i Trong quá trình nghiên c u h c viên đư có đi u ki n ti p c n v i nhi u lu n v n liên

có th k đ n các nghiên c u sau:

Nghiên c u “Y u t nh h ng đ n s y u kém trong ki m soát n i b trên báo cáo

tài chính” (Determinants of weaknesses in internal control over financial reporting) c a nhóm tác gi M g m Jeffrey Doyle, Weili Ge, Sarah McVay tháng 5/2006

Nhóm nghiên c u c a m t tr ng i h c bang Ohio thì l i nghiên c u “Quy đ nh v

Ki m soát n i b nh h ng đ n báo cáo tài chính nh th nào?” (n m 2012) (How Does

Internal Control Regulation Affect Financial Reporting?)

Nghiên c u v “T m quan tr ng c a h th ng ki m soát n i b đ i v i vi c l p

BCTC và b o v tài s n” (n m 2007) c a Vi n K toán M ( The importance of internal

controls in Finacial Reporting and Safeguarding plan assets ậ The American Institute of

Certified Publics Accountants)

M t nghiên c u khác “Ki m soát ch t l ng Báo cáo tài chính qua vi c hoàn thi n

h th ng ki m soát n i b ” (Financial Reporting Quality Control for Internal Control

Implementation) Nghiên c u đ nh ngh a các y u t nh h ng đ n ch t l ng BCTC vƠ

t đó phát tri n các khái ni m v báo cáo ki m soát ch t l ng báo tƠi chính c a doanh nghi pầVƠ nhi u nghiên c u khác n a, nói chung các lu n v n vƠ báo cáo nghiên c u

liên quan đ n ki m soát ch t l ng BCTC nhi u vƠ m i nghiên c u có nh ng đóng góp

nh t đ nh vƠ m i quan h m t thi t gi a ch t l ng BCTC vƠ h th ng KSNB mang tính

ph bi n

Các nghiên c u và quy đ nh liên quan trong n c

BƠi báo “Xây d ng h th ng ki m soát n i b h ng đ n qu n lý r i ro trong doanh

nghi p” Ths L i Th Thu Th y H i nh p kinh t qu c t c ng đ t ra nhi u thách th c

v i các doanh nghi p Vi t Nam, các doanh nghi p có s c c nh tranh kém, quy mô nh có

nguy c phá s n r t cao Theo s li u m i công b g n đơy, trong 9 tháng đ u n m 2011

đư có h n 48.000 doanh nghi p Vi t Nam phá s n i u này cho chúng ta th y v n đ

phòng ng a r i ro là m t v n đ h t s c c p bách hi n nay Bên c nh đó, nh chúng ta

th ng nói “phòng h n ch ng”, đ ng đ “m t bò m i lo làm chu ng”, có th kh ng đ nh

r ng, v n đ nâng cao hi u qu ho t đ ng c a HTKSNB g n v i qu n lý r i ro c n đ c quan tơm đúng m c

Tùng Minh, vi n FMIT, v i s c nh tranh kh c li t trên th tr ng toàn c u, áp l c suy

thoái và nh ng khó kh n nhi u chi u t n n kinh t , các doanh nghi p ngày càng quan

tâm nhi u h n đ n h th ng ki m soát n i b nh m giúp t ch c h n ch nh ng s c ,

m t mát, thi t h i, vƠ t ng hi u qu ho t đ ng c a t ch c

BƠi báo “Nâng cao ch t l ng báo cáo tài chính các công ty niêm y t” c a PGS., TS

tích nh ng u đi m, h n ch c a các BCTC chính t i các công ty c ph n (CTCP) niêm

y t trên th tr ng ch ng khoán (TTCK) Vi t Nam trong giai đo n 2007-2010, tác gi đ

xu t m t s gi i pháp đ báo BCTC công b trên TTCK đ m b o ch t l ng, đáng tin

c y v s li u tƠi chính, đáp ng t t yêu c u c a đ i t ng s d ng thông tin (nhƠ đ u t ,

nhà qu n tr , ngơn hƠngầ)

niêm y t thông qua qu n tr công ty” c a ThS Nguy n Tr ng Nguyên do PGS., TS Hà

l n và sai sót c a báo cáo tài chính (BCTC) xu t phát t qu n tr công ty y u kém V i

k t qu phân tích th c tr ng ch t l ng BCTC t i các CTCP niêm y t trên TTCK, nghiên

Vi t Nam

Thông qua vi c tìm hi u các bài báo và lu n v n cao h c trong n c, h c viên nh n

th y đ tài nghiên c u v h th ng KSNB c ng nh nghiên c u v vi c nâng cao ch t

l ng BCTC đư đ c nghiên c u khá nhi u trong nhi u l nh v c và nhi u công ty c th

Các nghiên c u có nhi u đóng góp đáng k cho vi c h c viên tìm hi u và hi u sơu h n v

đ tƠi đang nghiên c u H c viên đư ch n nghiên c u v m i quan h gi a h th ng

Th hai, tìm hi u th c tr ng c c u h th ng KSNB trong vi c đ m b o ch t l ng

BCTC t i Công ty Eurowindow

Cu i cùng, các ki n ngh liên quan vi c hoàn thi n h th ng KSNB nh m đ m b o

ch t l ng BCTC t i Công ty Eurowindow nh m t ví d đi n hình T đó, h c viên đ a

ra ki n ngh liên quan đ n môi tr ng pháp lý nh m h tr vi c đ m b o ch t l ng

BCTC cho các Công ty t i Vi t Nam

4 Ph m vi nghiên c uăvàăph ngăphápănghiênăc u

Lu n v n ch nghiên c u các y u t c a h th ng KSNB có nh h ng đ n ch t

l ng BCTC; các m c tiêu khác c a h th ng KSNB không nghiên c u sơu trong đ tài

hi n hành nh m đ a ra BCTC đáng tin c y, t i thi u hóa các gian l n và sai sót tr ng y u

trên BCTC

Lu n v n ch đánh giá th c tr ng h th ng KSNB t i các Công ty Eurowindow

ph ng pháp duy v t bi n ch ng, v i ph ng pháp nƠy xem xét đ i t ng nghiên c u

trong m i quan h v n đ ng và phát tri n, đ ng th i có th xem xét chúng trong m i quan

h toàn di n v i các s v t có liên quan Thêm vƠo đó s d ng ph ng pháp phơn tích

t ng h p, đ i chi u gi a lý lu n và th c ti n đ gi i quy t v n đ m t cách khoa h c

Ngoài ra, lu n v n còn s d ng m t s ph ng pháp b ng bi u đ đánh giá nh n xét th c

tr ng v n đ

5 K t c u c aăđ tài

Ngoài ph n m đ u, k t lu n và ph l c, lu n v n đ c chia lƠ ba ch ng sau:

Ch ng 1: T ng quan v h th ng KSNB trong m i quan h v i ch t l ng BCTC

Ch ng 2: Th c tr ng h th ng KSNB trong m i quan h v i ch t l ng BCTC t i Công

ty Eurowindow

Ch ng 3: M t s gi i pháp hoàn thi n h th ng KSNB nh m đ m b o ch t l ng BCTC

t i Công ty Eurowindow

Ch ngă I:ă T NG QUAN V H TH NG KI M SOÁT N I B TRONG M I

1.1 T ng quan v h th ng ki m soát n i b

1.1.1 L ch s hình thành và phát tri n lý thuy t KSNB

Giai đo n hình thành: Hình th c ban đ u c a KSNB là ki m soát ti n và b t đ u t

cu c cách m ng công nghi p Thu t ng “ki m soát n i b ” b t đ u xu t hi n giai đo n

nƠy n n m 1929, thu t ng “ki m soát n i b ” đ c đ c p chính th c trong m t

Công b c a C c D tr liên bang Hoa K (Federal Reserve Bulletin), theo đó, KSNB

đ c đ nh ngh a lƠ m t công c đ b o v ti n và các tài s n khác đ ng th i thúc đ y

nâng cao hi u qu ho t đ ng, vƠ đây là m t c s đ ph c v cho vi c l y m u th

v KSNB v i nhan đ : “KSNB, các nhân t c u thành t m quan tr ng đ i v i vi c qu n

tr doanh nghi p và đ i v i ki m toán viên đ c l p” Sau đó, AICPA đư so n th o và ban

hành nhi u chu n m c ki m toán đ c p đ n nh ng khái ni m và khía c nh khác nhau

nh lƠ m t ph ng ti n ph c v cho ki m toán viên trong ki m toán BCTC

Giai đo n phát tri n: Vào nh ng th p niên 1970-1980, n n kinh t Hoa K c ng

nh nhi u qu c gia khác đư phát tri n m nh m Trong th i gian này, cùng v i s phát

tri n v kinh t , các v gian l n c ng ngƠy cƠng gia t ng, v i quy mô ngày càng l n, gây

t n th t đáng k cho n n kinh t Yêu c u báo cáo KSNB c a công ty công chúng là m t

ch đ gây nhi u tranh lu n M t trong nh ng lu n đi m tranh cãi là thi u các tiêu chu n

đ đánh giá tính h u hi u c a KSNB Các tranh lu n trên cu i cùng đư đ a đ n vi c

hƠnh báo cáo n m 1992 Báo cáo COSO 1992 lƠ tƠi li u đ u tiên trên th gi i đư đ a ra

cáo này là cung c p m t t m nhìn r ng và mang tính qu n tr , trong đó KSNB không ch

đ ng và tuân th

Mùa thu n m 2001, COSO đ xu t nghiên c u nh m đ a ra m t lý thuy t đ giúp

các t ch c qu n tr các r i ro liên quan đ n quá trình ho t đ ng M c dù đư t n t i nhi u

lý thuy t v qu n tr r i ro nh ng COSO v n kh ng đ nh r ng c n thi t ph i có m t cách

ti p c n m i v r i ro và ph i xây d ng m t khuôn m u lý thuy t c ng nh các k thu t

áp d ng m i đ các đ n v có th áp d ng phù h p v i đi u ki n c a mình Công ty ki m toán PriceWaterhouseCooper đ c ch n tham gia vào d án nƠy n tháng 10 n m

2004, d án đ c hoàn thành và COSO công b báo d i tiêu đ : Qu n tr r i ro doanh

nghi p ậ Khuôn kh h p nh t

Theo Báo cáo c a COSO n m 2004 thì qu n tr r i ro (QTRR) doanh nghi p là

m t quá trình do h i đ ng qu n tr , các c p qu n lý và các nhân viên c a đ n v chi

ph i, đ c áp d ng trong vi c thi t l p các chi n l c liên quan đ n toƠn đ n v và áp

d ng cho t t c các c p đ trong đ n v , đ c thi t k đ nh n d ng các s ki n ti m

tàng có th nh h ng đ n đ n v và qu n tr r i ro trong ph m vi ch p nh n đ c c a

r i ro nh m cung c p m t s đ m b o h p lý v vi c đ t đ c các m c tiêu c a đ n

v QTRR có n i dung r ng h n so v i KSNB vƠ đ c phát tri n thêm trên c s n i

m t cách toàn di n h n vƠ đ qu n lý r i ro m t cách hi u qu h n

1.1.2 Khái ni m và m c tiêu c a h th ng Ki m soát n i b

1.1.2.1 Khái ni m Ki m soát n i b

Theo báo cáo c a COSO (1992), KSNB là m t quá trình do ng i qu n ng i

qu n lý, h i đ ng qu n tr và các nhân viên c a đ n v chi ph i, nó đ c thi t l p đ cung

c p m t s đ m b o h p lý nh m th c hi n ba m c tiêu: các lu t l vƠ quy đ nh đ c

tuân th ; BCTC đáng tin c y; ho t đ ng h u hi u và hi u qu Trong đ nh ngh a trên, ba

n i dung c b n là quá trình, con ng i, đ m b o h p lý m c tiêu Chúng đ c hi u nh

sau:

Ki m soát n i b là m t quá trình: KSNB bao g m m t chu i các ho t đ ng ki m

soát hi n di n m i b ph n trong đ n v vƠ đ c k t h p v i nhau thành m t th

th ng nh t Quá trình ki m soát lƠ ph ng ti n đ giúp cho đ n v đ t đ c các

m c tiêu c a mình

KSNB đ c thi t k v n hành b i con ng i: KSNB không ch đ n thu n là

nh H i đ ng qu n tr , Ban giám đ c vƠ các nhơn viên Chính con ng i đ nh ra

m c tiêu, thi t l p c ch ki m soát m i n i vƠ v n hành chúng Chính con

ng i đ nh ra m c tiêu, thi t l p c ch ki m soát m i n i vƠ v n hành chúng KSNB cung c p m t s đ m b o h p lỦ: KSNB không đ m b o tuy t đ i là các

m c tiêu s đ m b o th c hi n

1.1.2.2 M c tiêu c a KSNB

s n c a đ n v , đ m b o đ tin c y c a thông tin, b o đ m th c hi n các ch đ pháp lý

vƠ đ m b o hi u qu ho t đ ng Các m c tiêu này lƠ cái đích đ n nh ng đôi khi gi a các

m c tiêu có s mâu thu n v i nhau, ví d nh đ b o đ m m c tiêu b o v tài s n thì nh

h ng đ n m c tiêu đ m b o hi u qu c a ho t đ ngầ Nhi m v c a các nhà qu n lý là

xây d ng m t h th ng KSNB h u hi u và hài hoà các m c tiêu trên Tuy nhiên dù h

m i sai ph m x y ra - đơy lƠ h n ch c h u c a h th ng KSNB Do đó, vi c thi t k h

th ng KSNB sao cho ti t ki m và hi u qu nh m đ t đ c các m c tiêu đ ra, luôn là v n

đ đau đ u c a các nhà qu n lý

đ n s h u hi u và hi u qu c a vi c s d ng các ngu n l c Nhóm m c tiêu v BCTC,

đ n v ph i đ m b o tính trung th c vƠ đáng tin c y c a BCTC mà mình cung c p Nhóm

m c tiêu tuân th , KSNB ph i đ m b o h p lý vi c ch p hành lu t pháp vƠ các quy đ nh

c a nhƠ n c vƠ các quy đ nh c a đ n v S phân chia các nhóm m c tiêu có tính t ng

đ i vì m t m c tiêu c th có th liên quan đ n hai ho c ba nhóm trên S phân chia này

c a đ n v : nhóm m c tiêu ho t đ ng xu t phát t nhu c u c a đ n v là chính; nhóm

m c tiêu BCTC xu t phát t yêu c u c a c đông, nhƠ đ u t vƠ ch n ; nhóm m c tiêu

t tuân th xu t phát t yêu c u c a các c quan qu n lý

1.1.3 Các y u t c a h th ng KSNB

1.1.3.1 Môi tr ng ki m soát

Môi tr ng ki m soát t o ra s c thái chung trong đ n v n i Chính môi tr ng

soát bao g m nh n th c, thái đ vƠ hƠnh đ ng c a ng i qu n lỦ trong đ n v đ i v i

ki m soát và t m quan tr ng c a ki m soát Ho t đ ng ki m soát bao g m vi c nh n

d ng, đánh giá vƠ qu n lý r i ro có th phát sinh trong ho t đ ng c a doanh nghi p Các

nhân t đ đánh giá môi tr ng ki m soát:

Các giá tr đ o đ c và tính chính tr c: đ đáp ng yêu c u này, các nhà qu n lý

c p cao ph i xây d ng nh ng chu n m c đ o đ c trong đ n v vƠ c x đúng đ n

đ có th ng n c n các thành viên trong công ty có các hành vi thi u đ o đ c ho c

th các chu n m c và c n ph i ph bi n nh ng quy đ nh đ n các thành viên b ng

các th th c thích h p Ngoài ra, c n ph i lo i tr ho c gi m thi u s c ép hay đi u

ki n có th d n đ n nhân viên có nh ng hành vi thi u trung th c

Cam k t v n ng l c: lƠ đ m b o cho nhân viên có nh ng k n ng vƠ hi u bi t c n

thi t đ th c hi n đ c nhi m v c a mình Do đó, nhƠ qu n lý ch nên tuy n d ng

các nhân viên có ki n th c và kinh nghi m phù h p v i nhi m v đ c giao và

ph i giám sát hu n luy n cho đ y đ vƠ th ng xuyên

H i đ ng qu n tr và y ban ki m toán: y ban ki m toán bao g m m t s thành

viên trong và ngoài H i đ ng qu n tr nh ng không tham gia đi u hƠnh đ n v y

ban ki m toán có th có nh ng đóng góp quan tr ng cho vi c th c hi n các m c

tiêu quan tr ng c a công ty, thông qua vi c giám sát s tuân th pháp lu t, giám sát vi c l p BCTC, gi s đ c l p c a ki m toán n i b

Ph ng chơm qu n lý và cách th c ho t đ ng: th hi n qua quan đi m và nh n

th c c a ng i qu n lý; qua cá tính, t cách vƠ thái đ c a h khi đi u hƠnh đ n

v NgoƠi ra, đi u này còn ph n ánh trong cách nh n th c nhà qu n lý s d ng các

kênh thông tin và quan h v i c p d i

S đ t ch c: th hi n c c u t ch c c a đ n v M t c c u phù h p s lƠ c s

đ l p k ho ch, đi u hành, ki m soát và giám sát các ho t đ ng S đ t ch c

ph i xác đ nh đ c các v trí then ch t v i quy n h n, trách nhi m và th th c báo

cáo cho phù h p C c u c n phù h p v i quy mô vƠ đ c thù ho t đ ng c a đ n v Phân công quy n h n và trách nhi m: c th hóa quy n h n và trách nhi m c a

t ng thành viên trong các ho t đ ng c a đ n v giúp cho m i thành viên ph i hi u

r ng h có nhi m v c th gì và t ng ho t đ ng c a h có nh h ng nh th nào

đ n ng i khác trong vi c hoàn thành m c tiêu Do đó, khi mô t công vi c, đ n v

c n ph i th ch b ng v n b n v nh ng nhi m v và quy n h n c th c a t ng

thành viên và quan h gi a h v i nhau

Chính sách ngu n nhân l c và th c ti n: là các chính sách th t c v vi c tuy n

d ng, hu n luy n, b nhi m, đánh giá, sa th i, đ b t, khen th ng và k lu t

1.1.3.2 ánh giá r i ro

M i đ n v luôn ph i đ i phó v i hàng lo t r i ro t bên trong l n bên ngoài

Ti n đ cho vi c đánh giá r i ro là vi c đ t ra m c tiêu ánh giá r i ro là vi c nh n d ng

và phân tích các nguy c đe d a các m c tiêu, t đó có th qu n tr đ c các r i ro Do

đi u ki n kinh t , đ c đi m và ho t đ ng kinh doanh, nh ng quy đ nh luôn thay đ i, nên

c ch nh n d ng vƠ đ i phó r i ro ph i liên k t v i s thay đ i này qu n lý r i ro,

ng i qu n lý c n ph i:

- Thi t l p các m c tiêu c a t ch c: bao g m vi c đ a ra s m nh, ho ch đ nh các

m c tiêu chi n l c, các ch tiêu trong ng n h n, trung và dài h n Vi c xác đ nh

m c tiêu có th th c hi n qua vi c ban hƠnh các v n b n ho c đ n gi n h n, qua

- Qu n tr s thay đ i: n n kinh t , ngành ngh kinh doanh, môi tr ng pháp lý, và

nh ng ho t đ ng c a đ n v luôn thay đ i và phát tri n KSNB h u hi u trong đi u

ki n này có th không h u hi u trong đi u ki n khác Do v y, nh n d ng r i ro c n

ti n hành m t cách liên t c, đó chính lƠ qu n tr s thay đ i

i v i m c đích BCTC, quá trình đánh giá r i ro c a đ n v bao g m cách qu n lý xác đ nh r i ro liên quan đ n vi c chu n b các BCTC trung th c và h p lý (ho c đ c

trình bày trung th c, trên các khía c nh tr ng y u) theo quy đ nh c a l p BCTC hi n hành

c a công ty; c tính m c tr ng y u c a r i ro, đánh giá kh n ng x y ra c a chúng, và

quy t đ nh hƠnh đ ng đ qu n lý chúng Ví d , quá trình đánh giá r i ro c a công ty có

th xem xét kh n ng c a các giao d ch không đ c ghi chép ho c xác đ nh và phân tích

c tính quan tr ng trong quá trình l p BCTC R i ro liên quan đ n BCTC đáng tin c y

c ng liên quan đ n các s ki n ho c giao d ch c th

R i ro liên quan đ n BCTC bao g m các s ki n bên ngoài, n i b và tình hu ng có

th x y ra có nh h ng x u đ n vi c ghi nh n, th c hi n và báo cáo d li u tài chính phù

quan tr ng và kh n ng x y ra c a chúng, và xem xét cách qu n lý chúng Qu n tr có th

b t đ u t các k ho ch, ch ng trình, ho c hƠnh đ ng đ gi i quy t các r i ro Ho c nó

có th là quy t đ nh ch p nh n r i ro vì chi phí và cân nh c khác R i ro có th phát sinh

ho c thay đ i do hoàn c nh nh sau:

Thay đ i trong môi tr ng ho t đ ng: thay đ i trong môi tr ng pháp lý ho c

ho t đ ng có th d n đ n nh ng thay đ i trong áp l c c nh tranh và r i ro đáng

k khác nhau

Nhân viên m i: nhân s m i có th có m t t p trung khác nhau ho c s hi u

bi t c a KSNB

S thay đ i ho c c i ti n h th ng thông tin: thay đ i đáng k và nhanh chóng

trong h th ng thông tin có th thay đ i nguy c liên quan đ n KSNB

T ng tr ng nhanh: áng k và nhanh chóng m r ng ho t đ ng có th làm l i

th i các th t c ki m soát vƠ lƠm t ng nguy c c a m t s c trong th t c ki m

soát

Công ngh m i: K t h p công ngh m i vào các quá trình s n xu t, h th ng

thông tin có th thay đ i nguy c liên quan đ n KSNB

Các mô hình kinh doanh m i, các s n ph m, ho c các ho t đ ng B c chân

vƠo l nh v c kinh doanh ho c giao d ch mà m t th c th có ít kinh nghi m có

th gi i thi u nh ng r i ro m i liên quan đ n KSNB

Vi c tái c c u doanh nghi p Tái c c u có th đ c đi kèm v i c t gi m nhân

viên và nh ng thay đ i trong vi c giám sát và phân công nhi m v mà có th thay đ i nguy c liên quan đ n KSNB

M r ng các ho t đ ng n c ngoài Vi c m r ng ho c mua l i c a các ho t

đ ng n c ngoài mang theo nh ng r i ro m i vƠ th ng đ c đáo mƠ có th nh

h ng đ n KSNB, ví d , r i ro b sung ho c thay đ i t các giao d ch ngo i t

S thay đ i trong các chính sách k toán: Thông qua các nguyên t c k toán

m i ho c thay đ i nguyên t c k toán có th nh h ng đ n nh ng r i ro trong

vi c chu n b BCTC

1.1.3.3 Các ho t đ ng ki m soát

Các ho t đ ng ki m soát là nh ng chính sách và th t c đ đ m b o cho các ch

th c a nhà qu n lỦ đ c th c hi n Ho t đ ng ki m soát di n ra trong toƠn đ n v m i

c p đ và m i ho t đ ng Nh ng ho t đ ng ki m soát ch y u có liên quan đ n h th ng

k toán:

Phân chia trách nhi m đ y đ d a trên nguyên t c phân công phân nhi m và

nguyên t c b t kiêm nhi m

y nhi m cho ng i có th m quy n phê chu n các nghi p v m t cách thích h p

T o l p h th ng ch ng t và s sách k toán đ y đ Ki m soát quá trình x lý

Phân tích rà soát nh m phát hi n các bi n đ ng b t th ng, xác đ nh nguyên nhân

và x lý k p th i qua ph ng pháp đ i chi u đ nh k t ng h p và chi ti t, th c t

và k ho ch, k này và k tr c

Thi t l p h th ng tiêu chí khen th ng k lu t rõ ràng

Nh ng ho t đ ng ki m soát, xét v m c đích, có th đ c g p thành ba nhóm chính

đó lƠ ki m soát phòng ng a, ki m soát phát hi n và ki m soát bù đ p

Ki m soát phòng ng a là ho t đ ng ki m soát nh m ng n ng a, gi m thi u kh

n ng x y ra sai sót và gian l n, nh h ng đ n vi c đ t các m c tiên c a doanh

nghi p Ki m soát phòng ng a đ c th hi n vi c thi t l p nh ng chính sách và

th t c mang tính chu n m c, phân công trách nhi m h p lý và y quy n, phê duy t

Ki m soát phát hi n là ho t đ ng ki m soát nh m phát hi n k p th i ra hành vi sai

sót ho c gian l n nƠo đó đ c th c hi n Ki m soát phát hi n đ c th hi n d i

d ng th c hi n báo cáo đ c bi t, đ i chi u hay ki m tra đ nh k

Ki m soát bù đ p: t c là cu i cùng, sau khi phát hi n ra các sai sót đư b “qua

m t”, ng i qu n lý b sung các th t c ki m soát khác chính là ki m soát bù đ p

1.1.3.4 Thông tin và truy n thông

Các thông tin c n thi t ph i đ c nh n d ng, thu th p vƠ trao đ i trong đ n v

d i hình th c và th i gian thích h p sao cho nó giúp m i ng i trong đ n v th c hi n

nhi m v c a mình Thông tin và truy n thông t o ra báo cáo, ch a đ ng các thông tin

c n thi t cho vi c qu n lý và ki m soát đ n v S trao đ i thông tin h u hi u đòi h i ph i

di n ra theo nhi u h ng: t c p trên xu ng c p d i, t d i lên trên và gi a các c p

v i nhau M i cá nhân c n hi u rõ vai trò c a mình trong h th ng KSNB c ng nh ho t

đ ng c a các cá nhơn có tác đ ng t i công vi c c a ng i khác nh th nào Ngoài ra,

c ng c n có s trao đ i h u hi u gi a đ n v v i các đ i t ng bên ngoƠi nh khách

hàng, nhà cung c p, c đông vƠ các c quan qu n lý Vi c ki m soát ch có th đ c th c

hi n khi có các thông tin trung th c, chính xác vƠ đ c truy n thông k p th i và h p lý

M t h th ng thông tin t t c n có các đ c đi m nh : h tr cho chi n l c kinh doanh,

h tr cho sáng ki n mang tính chi n l c, ph i h p h th ng thông tin c m i và ch t

l ng thông tin

1.1.3.5 Giám sát

Giám sát lƠ quá trình đánh giá ch t l ng c a h th ng KSNB qua th i gian

Nh ng khi m khuy t c a h th ng KSNB c n đ c báo cáo lên c p trên vƠ đi u ch nh l i

khi c n thi t Trong môi tr ng ki m soát, nhà qu n lỦ đánh giá r i ro đe d a đ n vi c đ t

đ c các m c tiêu c th Ho t đ ng ki m soát đ c ti n hành nh m b o đ m r ng các

ch th c a nhà qu n lý nh m đ i phó r i ro đ c th c hi n trong th c t Trong khi đó,

các thông tin thích h p c n ph i đ c thu th p vƠ quá trình trao đ i thông tin di n ra

thông su t trong toàn b t ch c Quá trình trên s đ c giám sát vƠ đi u ch nh l i khi

c n thi t Giám sát là ho t đ ng quan tr ng trong KSNB vì nó giúp ho t đ ng KSNB duy trì đ c s h u hi u qua các giai đo n ho t đ ng Có hai lo i giám sát: Giám sát th ng

xuyên: thu th p thông tin trong n i b vƠ bên ngoƠi, đ i chi u s li u th c t và s sách Giám sát đ nh k : ki m toán n i b , ki m toán đ c l p vƠ ch ng trình đánh giá đ nh k

1.1.3.6 M i quan h gi a các b ph n c u thành c a HTKSNB

Các b ph n h p thành c a h th ng KSNB có tính linh ho t cao Ví d nh : đánh giá r i ro không ch nh h ng đ n các ho t đ ng ki m soát mà còn có th ch ra

nhu c u xem xét l i thông tin và truy n thông ho c ho t đ ng giám sát trong t ch c Vì

v y KSNB không đ n gi n là m t quá trình ậ đó m i b ph n h p thành ch nh h ng

đ n b ph n k ti p ậ mà th c s là m t quá trình t ng tác nhi u chi u ậ trong đó h u

nh b t c b ph n nƠo c ng có th nh h ng đ n b ph n khác Do đó, m c dù m i

doanh nghi p đ u c n có các b ph n nói trên nh ng h th ng KSNB c a h l i r t khác

nhau tùy theo ngành ngh , quy mô, v n hóa vƠ phong cách qu n lý

Các m c tiêu c a t ch c ậ là nh ng đi u c n đ t đ c ậ v i các b ph n h p

thành c a HT KSNB ậ đ i di n cho nh ng gì c n có đ đ t đ c m c tiêu ậ có m i liên

h ch t ch v i nhau, vƠ đ c bi u hi n qua hình v d i Theo hàng ngang, m i b ph n

đ u c n thi t cho vi c đ t c ba nhóm m c tiêu Thí d , các thông tin tài chính và phi tài

chính ậ m t b ph n Thông tin và truy n thông ậ c n thi t cho vi c qu n lý t ch c m t

cách h u hi u và hi u qu , đ ng th i c ng r t h u ích đ l p đ c BCTC đáng tin c y và

c ng c n thi t khi đánh giá s tuân th pháp lu t vƠ các quy đ nh T ng t , m i c t, t c

m i ch tiêu ch đ t đ c thông qua n m b ph n h p thành c a KSNB Nói cách khác,

c n m b ph n h p thành c a KSNB đ u h u ích và quan tr ng trong vi c giúp cho t

ch c đ t đ c ba m c tiêu nêu trên Và, đ t ch c ho t đ ng h u hi u và hi u qu , c

n m b ph n c a KSNB đ u quan tr ng và góp ph n tích c c vào vi c đ t m c tiêu

Hình 1.1 Mô hình H th ng KSNB theo COSO 1992

1.2 Báo cáo tài chính và Ch tăl ng báo cáo tài chính

1.2.1 Báo cáo tài chính

1.2.1.1 M c đích báo cáo tài chính

N u k toán là ngôn ng c a tài chính (Lasher, 2008) thì sau đó BCTC là thông

tin liên l c h u ích cho vi c đ a ra các quy t đ nh đ u t kinh doanh, tín d ng, và

các thông tin tài chính (Wild, Shaw, & Chiappetta, 2009) Trong m t môi tr ng c nh

tranh qu c t , BCTC cung c p cho ng i dùng thông tin đ xây d ng chi n l c công ty,

k ho ch kinh doanh và các sáng ki n lưnh đ o Ngoài ra, vi c áp d ng các chu n m c

qu c t đ l p BCTC, cho m i ng i s d ng trên th gi i, đư lƠm gi m chi phí cho các

công ty trong vi c công b thông tin BCTC theo quan đi m đ n v (entity perspective),

ph n ánh các ngu n l c kinh t c a đ n v và các quy n c a các bên cung c p v n cho

đ n v D a trên s l a ch n quan đi m đ n v , m c đích BCTC đ c nêu ra nh sau:

“M c đích BCTC cho m c đích chung là cung c p thông tin tài chính v doanh nghi p

báo cáo, các thông tin này h u ích cho nhà đ u t , ng i cho vay, và các ch n khác

(hi n t i và ti m tàng) trong vi c ra quy t đ nh trong kh n ng c a mình nh m t ng i

cung c p v n Các thông tin h u ích cho vi c ra quy t đ nh c a ng i cung c p v n c ng

v n” Nhi u quan đi m, có cách lý lu n, trình bƠy khác nhau, nh ng có th tóm t t, các

m c đích chính c a BCTC nh sau:

- Cung c p thông tin h u ích cho quy t đ nh đ u t vƠ cho vay

- Giúp ng i đ c đánh giá v th i gian và tính không ch c ch n c a các dòng ti n

- Cung c p thông tin v ngu n l c kinh t , các quy n đ i tài s n và s thay đ i chúng

1.2.1.2 Nguyên t c l p và trình bày báo cáo tài chính c a doanh nghi p

Vi c l p và trình bày BCTC, tuân th sáu nguyên t c đư quy đ nh t i VAS21 - Trình

bày BCTC, g m:

Ho tăđ ng liên t c: BCTC đ c l p trên c s gi đ nh là doanh nghi p đang ho t

đ ng liên t c và s ti p t c ho t đ ng bình th ng trong t ng lai g n, ngh a lƠ doanh

nghi p không có Ủ đ nh c ng nh không bu c ph i ng ng ho t đ ng ho c ph i thu h p đáng k quy mô ho t đ ng c a mình Tr ng h p th c t khác v i gi đ nh ho t đ ng

liên t c thì BCTC ph i l p trên m t c s khác và doanh nghiêp ph i thuy t minh c s

đư s d ng đ l p BCTC

C ăs d n tích: M t nghi p v kinh t , tài chính c a doanh nghi p liên quan đ n

tài s n, n ph i tr , ngu n v n ch s h u, doanh thu, chi phí, ph i đ c ghi s k toán

vào th i đi m phát sinh, không c n c vào th i đi m th c thu, th c chi ti n ho c t ng

đ ng ti n BCTC l p trên c s d n tích ph n ánh tình hình tài chính c a doanh nghi p

trong quá kh , hi n t i vƠ t ng lai

Nh t quán: Vi c trình bày và phân lo i các kho n m c trong BCTC ph i nh t quán

t niên đ nƠy sang niên đ khác, tr khi: có s thay đ i đáng k v b n ch t các ho t

đ ng c a doanh nghi p ho c khi xem xét l i vi c trình bày BCTC cho th y r ng c n ph i

thay đ i đ có th trình bày m t cách h p lỦ h n các giao d ch và các s ki n Ho c m t

chu n m c k toán khác yêu c u có s thay đ i trong vi c trình bày

Tr ng y u và t p h p: t ng kho n m c tr ng y u ph i đ c trình bay riêng bi t

trong BCTC Các kho n m c không tr ng y u thì không ph i trình bày riêng r mƠ đ c

t p h p vào nh ng kho n m c có cùng tính ch t t ng t ho c ch c n ng Thông tin

đ c coi là tr ng y u trong tr ng h p n u thi u thông tin ho c thi u chính xác c a thông tin đó có th làm sai l ch đáng k BCTC, làm nh h ng đ n quy t đ nh kinh t

c a ng i s d ng BCTC Tính tr ng y u ph thu c vƠo đ l n và tính ch t c a thông tin

ho c các sai sót đ c đánh giá trong t ng tr ng h p c th Tính tr ng y u c a thông tin

ph i đ c xem xét trên c ph ng di n đ nh l ng vƠ đ nh tính

Bù tr : Bù tr tài s n và n ph i tr , khi ghi nh n các giao d ch kinh t và các s

ki n đ l p vƠ trình bƠy BCTC không đ c bù tr tài s n và công n , mà ph i trình bày

riêng bi t t t c các kho n m c tài s n và công n trên BCTC Bù tr doanh thu và chi phí, đ c bù tr theo quy đ nh t i m t s quy đ nh c a chu n m c k toán khác; m t s

giao d ch ngoài ho t đ ng kinh doanh bình th ng c a doanh nghi p thì đ c bù tr khi

ghi nh n và trình bày BCTC

Có th so sánh: Các thông tin và s li u k toán gi a các k k toán trong m t

doanh nghi p và gi a các doanh nghi p ch có th so sánh đ c khi tính toán và trình bày

nh t quán Tr ng h p không nh t quán thì ph i gi i trình trong ph n thuy t minh ng i

s d ng BCTC, có th so sánh thông tin gi a các k k toán, gi a các doanh nghi p, ho c

gi a thông tin th c hi n v i thông tin d toán, k ho ch

1.2.2 Các đ c đi m ch t l ng BCTC

1.2.2.1 Quan đi m c a H i đ ng chu n m c k toán tài chính Hoa K - FASB

Theo quan đi m c a FASB, ch t l ng c a thông tin trên BCTC đ c chia làm 2 nhóm đ c đi m bao g m: (1) c đi m c b n g m thích h p vƠ đáng tin c y; và (2) nhóm các đ c đi m th y u là nh t quán và có th so sánh đ c FASB c ng đ a ra các

h n ch c a ch t l ng thông tin là v n đ : cân nh c chi phí ậ hi u qu ; tr ng y u và th n

tr ng

Thích h p: Thông tin k toán thích h p lƠ thông tin giúp ng i ra quy t đ nh (ng i s

d ng) có th thay đ i quy t đ nh c a mình Nó ph i bao g m:

Có giá tr d đoán hay đánh giá: Thông qua vi c d đoán hay đánh giá l i các d đoán trong quá kh , ng i ra quy t đ nh có th thay đ i các tiên đoán tr c đó vƠ

do đó có th thay đ i quy t đ nh c a mình

K p th i: K p th i là m t đ c tính h tr cho tính thích h p c a thông tin K p th i

đ c hi u là thông tin ph i s n sƠng cho ng i quy t đ nh tr c khi thông tin này

b m t kh n ng nh h ng t i vi c ra quy t đ nh

ángătinăc y: Thông tin k toán đáng tin c y là thông tin trình bày trung th c, không có

sai sót ho c thiên l ch và trong ph m vi có kh n ng ki m ch ng

Trình bày trung th c Vi c đánh giá đ t o thông tin và vi c di n đ t thông tin k

toán ph i phù h p v i nghi p v ho c s ki n mu n trình bày

Có th ki m ch ng Có th ki m ch ng là kh n ng đ ng thu n gi a nh ng ng i

đánh giá có đ n ng l c vƠ đ c l p đ đ m b o thông tin tài chính phù h p v i v i

nghi p v ho c s ki n mu n trình bày ho c ph ng pháp đánh giá t o thông tin

không có sai sót ho c thiên l ch

Trung l p hay khách quan Yêu c u thông tin ph i khách quan, không đ c thiên

l ch đ t o ra m t k t qu đư đ nh tr c hay ch u nh h ng c a m t tác đ ng cá

bi t nƠo đó nh m tô v hình nh thông tin đ tác đ ng lên quy t đ nh theo m t

h ng đ c bi t nƠo đó

Kh n ngăsoăsánhăđ c và nh t quán

Soăsánhăđ c: So sánh đ c là yêu c u thông tin giúp ng i s d ng có th nh n

th y s khác bi t vƠ t ng t gi a hai hi n t ng kinh t Các hi n t ng gi ng

ánh khác nhau

Nh t quán: đòi h i s th ng nh t gi a các k báo cáo thông qua vi c không thay

đ i th t c và chính sách k toán Khi c n áp d ng ph ng pháp k toán m i, đ

đ m b o kh n ng so sánh đ c thì thông tin c n có thêm ph n thuy t minh gi i

trình thích h p

Các đ c đi m ch t l ng trong nhi u tình hu ng không th th c hi n đ y đ FASB đ a

ra các h n ch liên quan t i ch t l ng thông tin, bao g m:

Quan h chi phí ậ l i ích: L i ích có đ c t vi c s d ng thông tin c n đ c

xem xét trong m i quan h v i chi phí đ cung c p thông tin đó Quan h l i ích và

chi phí là gi i h n có nh h ng r ng t i ch t l ng thông tin

Tr ng y u: Tr ng y u là t m quan tr ng c a vi c b sót hay trình bày sai thông

tin mà trong m t hoàn c nh nh t đ nh nƠo đó, s sai sót này nh h ng t i vi c xét đoán lƠm thay đ i quy t đ nh c a ng i s d ng thông tin đó

Th n tr ng: Là ph n ng th n tr ng v i các tình hu ng ch a rõ rƠng đ đ m b o

các tình hu ng ch a rõ rƠng vƠ các r i ro ti m tƠng đ c xem xét m t cách đ y đ

1.2.2.2 Quan đi m c a H i đ ng chu n m c k toán qu c t - IASB

Theo quan đi m c a IASB, các đ c đi m ch t l ng c a thông tin trên BCTC g m:

có th hi u đ c, thích h p, đáng tin c y và có th so sánh đ c IASB c ng đ a ra các

h n ch c a ch t l ng thông tin lƠ cơn đ i gi a l i ích - chi phí; s k p th i và s cơn đ i

gi a các đ c đi m ch t l ng

Có th hi uă đ c: Ng i s d ng ph i hi u đ c BCTC thì thông tin m i h u ích

Ng i s d ng BCTC đ c gi thi t là có m t ki n th c nh t đ nh v kinh t , kinh doanh

và k toán c ng nh ph i có thi n chí và n l c đ c BCTC Tuy nhiên, thông tin v m t

v n đ ph c t p nh ng c n thi t cho vi c ra quy t đ nh thì không đ c lo i tr ra kh i

Thích h p: Thông tin đ c coi là thích h p khi nó giúp ng i đ c đánh giá quá kh ,

hi n t i (tính xác nh n), t ng lai (tính d đoán) ho c xác nh n hay đi u ch nh các đánh giá tr c đơy Tính thích h p ch u nh h ng c a n i dung và tính tr ng y u thông tin

ángătinăc y: áng tin c y lƠ đ c đi m ch t l ng yêu c u:

Ph n ánh trung th c các s ki n hay nghi p v c n trình bày

Thông tin c n xem tr ng n i dung h n lƠ hình th c, ngh a lƠ ph i trình bày phù h p

v i b n ch t kinh t ch không ch c n c và hình th c pháp lý

Thông tin ph i trung l p, khách quan

Th n tr ng Khi th c hi n m t s xét đoán hay c tính trong đi u ki n ch a rõ

ràng ph i đ m b o sao cho tài s n và thu nh p không b th i ph ng, n ph i tr

không b gi u b t

Thông tin ph i đ y đ trong ph m vi c a tr ng y u và chi phí M t s b sót có th

làm thông tin b hi u l m hay sai l ch vƠ do đó s nh h ng đ n tính đáng tin c y

Có th soăsánhăđ c: Mu n thông tin so sánh đ c c n s d ng nh t quán ph ng pháp

và th t c k toán qua các k Vi c thuy t minh là c n thi t trong tr ng h p doanh

nghi p thay đ i chính sách k toán ho c theo yêu c u c a chu n m c IASB c ng đ a ra

các h n ch liên quan t i các đ c tính ch t l ng thông tin Nó bao g m:

S k p th i Thông tin đ c báo cáo ch n tr s m t đi tính thích h p nh ng ng c

l i vi c cung c p thông tin đáng tin c y ph i có th i gian Vì v y c n ph i cơn đ i

gi a yêu c u k p th i vƠ tính đáng tin c y c a thông tin

Cơn đ i gi a l i ích và chi phí L i ích tmang l i t thông tin c n cơn đ i v i chi phí đ cung c p chúng

Cơn đ i gi a các đ c đi m ch t l ng

1.2.2.3 Quan đi m h i t IASB- FASB

ch t l ng c b n, b n đ c đi m ch t l ng b sung và hai h n ch

c đi m ch t l ng c b n

Thích h p: Thông tin thích h p lƠ thông tin giúp ng i s d ng có th thay đ i quy t

đ nh thông qua vi c giúp h :

Cung c p đ u vào cho quá trình d đoán tri n v ng t ng lai

Trung l p Ngh a lƠ không b sai l ch m t cách có ch đích đ đ t m t k t qu d

đ nh tr c ho c nh h ng lên quy t đ nh theo m t h ng đ c bi t nƠo đó

Không có sai l ch tr ng y u

Các đ c đi m ch t l ng b sung

Có th so sánh: Là yêu c u thông tin ph i giúp ng i s d ng có th nh n th t s khác

bi t vƠ t ng t gi a hai hi n t ng kinh t Mu n v y, ph i s d ng nh t quán ph ng

pháp và th t c k toán qua các k và trong cùng k

Có th ki m ch ng: LƠ thông tin đ t đ c m c đ ng thu n gi a các ng i s d ng có

Các h n ch hay gi i h n c a ch t l ng thông tin

Tr ng y u: Thông tin n u có sai sót ho c trình bày sai n u nh h ng t i quy t đ nh c a

ng i ra quy t đ nh thì s đ c coi là thông tin tr ng y u Tr ng y u đ c xem là gi i

h n vì nó nh h ng t i t t c các đ c đi m ch t l ng thông tin

Chi phí: L i ích c a BCTC ph i bi n minh đ c cho các chi phí c a vi c l p BCTC trên

c hai ph ng di n đ nh l ng vƠ đ nh tính

1.2.2.4 Quan đi m c a chu n m c k toán Vi t Nam

Theo chu n m c k toán Vi t nam, ch t l ng thông tin đ c trình bày n i dung

“các yêu c u c b n đ i v i k toán”, bao g m: (B tài chính, 2002)

Trung th c Các thông tin và s li u k toán ph i đ c ghi chép vƠ báo cáo trên c

s các b ng ch ng đ y đ , khách quan vƠ đúng v i th c t v hi n tr ng, b n ch t n i

dung và giá tr c a nghi p v kinh t phát sinh

Khách quan Các thông tin và s li u k toán ph i đ c ghi chép vƠ báo cáo đúng

v i th c t , không b xuyên t c, không b bóp méo

yăđ M i nghi p v kinh t , tài chính phát sinh liên quan t i k k toán ph i đ c

ghi chép vƠ báo cáo đ y đ , không b b sót

K p th i Các thông tin và s li u k toán ph i đ c ghi chép và báo cáo k p th i,

đúng ho c tr c th i h n qui đ nh, không đ c ch m tr

D hi u Các thông tin và s li u k t toán trình bày trong BCTC ph i rõ ràng, d hi u

đ i v i ng i s d ng Thông tin v nh ng v n đ ph c t p trong BCTC ph i đ c

gi i trình trong ph n thuy t minh

Có th so sánh Các thông tin và s li u k toán c n đ c tính toán và trình bày nh t

quán Tr ng h p không nh t quán thì ph i gi i trình trong ph n thuy t minh đ

đ ng c a các công ty ki m toán đ c l p t i Hoa K Trong Chu n m c ki m toán s 5

(AS 5), “Ki m soát n i b BCTC-ICFR; th c hi n k t h p v i ki m toán BCTC”; PCAOB

có m t đ nh ngh a phù h p v i đ nh ngh a c a COSO nh ngh a nƠy c ng đ c coi lƠ phù h p v i đ nh ngh a đ c s d ng b i SEC ICFR đ c đ nh ngh a nh sau: KSNB

quá trình l p BCTC là m t quá trình đ c thi t k b i, và ch u s giám sát c a các Giám

đ c đi u hành công ty và Giám đ c tài chính c a công ty; ho c b i nh ng ng i th c

hi n các ch c n ng t ng t KSNB quá trình l p BCTC ch u nh h ng b i H i đ ng

qu n tr c a công ty, Ban giám đ c, các qu n lý, và các nhân viên khác, nh m cung c p

s đ m b o h p lý v đ tin c y c a BCTC và vi c chu n b các BCTC phù h p v i các nguyên t c k toán đ c ch p nh n chung Vi c nƠy bao g m các chính sách vƠ th t c

nh m:

Duy trì các h s , chi ti t h p lỦ, chính xác vƠ công b ng ph n ánh các giao d ch

c a công ty;

Cung c p s đ m b o h p lỦ r ng các giao d ch đ c ghi nh n đ cho phép chu n

b các BCTC phù h p v i các nguyên t c k toán; các kho n thu vƠ chi phí c a công ty ch đ c th c hi n có s phê duy t phù h p c a các c p qu n lỦ vƠ giám

đ c công ty;

Cung c p s đ m b o h p lỦ v phòng ng a vƠ phát hi n k p th i vi c chi tiêu b t

h p lỦ; các giao d ch s d ng ho c đ nh đo t tƠi s n c a công ty b t th ng mƠ có

th gơy m t nh h ng tr ng y u đ n BCTC

1.3.1.2 Vai trò KSNB trong vi c đ m b o ch t l ng BCTC

M c tiêu cung c p BCTC và báo cáo ho t đ ng đáng tin c y, k p th i s không

th c hi n đ c n u các sai l ch đư x y ra ngay trong các nghi p v do c c u t ch c

không h p lý, phân chia trách nhi m không đúng, y quy n và xét duy t không đ c

c y và cung c p k p th i thông tin tài chính cho các m c đích bên ngoƠi Vi c ki m soát

này cung c p s đ m b o h p lý, cho c c p qu n lý và các c đông v tình hình tài chính

c a công ty

M c tiêu công tác tài chính, k toán tuân th pháp lu t vƠ các quy đ nh s th t b i

n u môi tr ng ki m soát không lành m nh ho c vi c giám sát không đ c th c hi n Trong đi u ki n đó, vi c c g ng gi gìn tính “tuơn th hình th c” đôi khi ch d n đ n k

toán tr thƠnh ng i h p pháp hóa các sai ph m H th ng KSNB đóng vai trò quan

tr ng trong vi c phòng ng a và phát hi n gian l n KSNB y u kém là lý do vì sao các gian l n trên BCTC x y ra Theo o lu t Sarbanes-Oxley (2008), các công ty đ c yêu

c u đ th c hi n m t đánh giá r i ro gian l n vƠ đánh giá ki m soát liên quan i u này

th ng liên quan đ n vi c: xác đ nh các nguy c trong đó tr m c p ho c m t mát có th

x y ra vƠ xác đ nh n u các th t c ki m soát hi n t i qu n lý r i ro đ i v i m t m c đ

hi u qu có th ch p nh n đ c BCTC c ng lƠ m t khu v c t p trung then ch t trong

vi c đánh giá nguy c gian l n (PCAOB, 2002)

Ki m soát n i b và c i ti n: N u h th ng ki m soát ch đ c th c hi n đ ng n

ch n gian l n và tuân th pháp lu t vƠ các quy đ nh, thì m t s h u ích khác quan tr ng

đư b b sót H th ng KSNB c ng có th đ c s d ng đ c i thi n h th ng các doanh

nghi p, đ c bi t là trong v n đ h u hi u và hi u qu Ki m soát liên t c: ti n b trong

công ngh và phân tích d li u đư d n đ n s phát tri n phí s d ng r t nhi u mà có th

t đ ng đánh giá hi u qu c a KSNB Liên k t gi a ki m toán liên t c và ki m soát liên

t c đ m b o s trung th c, h p lý và k p th i c a thông tin tài chính trong quá trình kinh

doanh.(PCAOB, 2002)

Ban giám đ c ch u trách nhi m cho vi c duy trì m t h th ng hi u qu c a h

tin tƠi chính đáng tin c y, tài s n đ c gi gìn và các giao d ch đ c phê duy t, y quy n đúng c p và đ c ghi nh n theo dõi có h th ng Xây d ng h th ng KSNB đ i v i

theo lu t đ nh B t c m t nghi p v kinh t nào đ n v đ c ki m toán c ng có th có

m t vài lo i sai sót có th x y ra trong quá trình ghi s , t ng h p s li u và l p BCTC Vì

v y, cách mà KSNB có th ng n ng a sai sót x y ra đó lƠ:

Các nghi p v kinh t ghi s ph i th c s phát sinh: C c u KSNB ph i đ c thi t k

sao cho không cho phép ghi chép nh ng nghi p v không t n t i ho c nh ng nghi p v

gi vào các s k toán và các nh t kí ki m soát, b o v đ c tài s n thì m i nghi p v

m t nghi p v kinh t không đ c phê chu n x y ra, nó có th d n đ n m t s l a đ o và

nh h ng làm t n th t tài s n

Các nghi p v kinh t , các tài s n hi n có ph i đ c đánh giá và tính toán đúng đ n

(s đánh giá và tính toán): H th ng KSNB ph i có các quá trình ki m soát đ đ đ m

b o không đ x y ra sai sót trong khi đánh giá, tính toán và ghi s s ti n c a nghi p v

đó các giai đo n khác nhau c a quá trình ghi s

Các nghi p v kinh t đã phát sinh, các tài s n hi n có ph i đ c ghi s đ y đ (tính

đ y đ ): C c u KSNB ph i đ c thi t k nh m không đ b t c m t nghi p v kinh t

đư phát sinh, hay m t tài s n hi n có nào n m ngoài s k toán Chúng ph i đ c ghi đ y

đ vào các s k toán vƠ đ c t ng h p trên các BCTC

Các nghi p v kinh t ph i đ c phân lo i đúng đ n (s phân lo i): Các quá trình

ki m soát ph i bao g m m t h th ng các tài kho n thích h p, đ c quy đ nh rõ ràng v

n i dung và quan h đ i ng đ phân lo i các nghi p v kinh t m t cách đúng đ n

Các nghi p v kinh t ph i đ c ph n nh k p th i, đúng kì (tính đúng kì và k p th i):

H th ng KSNB ph i đ c thi t k đ m b o r ng các nghi p v kinh t phát sinh ph i

đ c ghi k p th i, đúng kì vƠo các s k toán (nghi p v kinh t phát sinh thu c kì nào

ph i ghi s k toán kì đó) N u các nghi p v kinh t đ c ghi tr c ho c sau khi chúng

x y ra s lƠm t ng kh n ng sai sót trong vi c b quên ho c ghi trùng, n u khác kì chúng

s làm sai l ch thông tin trên các BCTC

Các nghi p v kinh t ph i đ c ghi đúng đ n vào các s chi ti t và ph i đ c t ng

h p chính xác (quá trình chuy n s và t ng h p): Trong nhi u tr ng h p, các nghi p v

kinh t cá l ph i đ c ghi s chi ti t đ theo dõi riêng, sau đó đ c t ng h p vƠ dùng đ

đ i chi u v i ghi chép t ng h p trên s cái Nhi u tr ng h p khác các nghi p v cá l

đ c t ng h p chung tr c khi vào s nh t kí, sau đó t nh t kí đ c chuy n qua các s

pháp thích h p khác nhau đ vào các s nghi p v kinh t nh ng c n ph i có các th t c

ki m soát đ đ m b o r ng vi c t ng h p, ghi s và chuy n s các nghi p v kinh t đó lƠ đúng nguyên t c, ph ng pháp k toán và chính xác v s li u

1.3.2 M t s quy đ nh v m i liên h gi a KSNB và ch t l ng BCTC

1.3.2.1 Các báo cáo và h ng d n c a COSO

COSO lƠ m t y ban thu c h i đ ng qu c gia Hoa K v vi c ch ng gian l n trên BCTC, th ng g i lƠ y ban Treadway Báo cáo n m 1992 đư ban hƠnh Khuôn m u KSNB đ giúp các doanh nghi p vƠ các t ch c đánh giá vƠ t ng c ng h th ng KSNB

c a doanh nghi p K t th i gian đó các Khuôn m u đư đ c công nh n vƠ th c hi n b i giám đ c đi u hƠnh, thƠnh viên h i đ ng qu n tr , các c quan, t ch c chuyên nghi p vƠ

nh ng ng i khác nh lƠ m t khung toƠn di n thích h p cho KSNB

N m 2006, COSO đư ban hƠnh h ng d n “Ki m soát n i b BCTC ậ dành cho

các công ty niêm y t nh ” (Internal control over financial reporting ậ Guidance for

Smaller Public Companies) TƠi li u nƠy cung c p h ng d n cho các công ty đ i chúng

nh các h ng d n liên quan đ n tính hi u qu c a h th ng KSNB trên BCTC TƠi li u,

g m ba ph n l n: ph n 1 ậ Ch ng tóm t t, tóm t t s l c nh t các v n đ liên quan

đ n, KSNB trong vi c đ m b o ch t l ng BCTC cho các Ban Qu n lỦ vƠ Ng i qu n lỦ

Ph n 2 – Các h ng d n, cung c p các thông tin t ng quát nh t v h th ng KSNB liên

quan đ n BCTC trong các công ty nh , bao g m các v n đ : mô t v các đ c đi m c a công ty nh vƠ nh h ng c a nó đ n h th ng KSNB; nh ng thách th c mƠ công ty nh

đ i m t, vƠ ng i qu n lỦ có th s d ng tƠi li u nƠy nh th nƠo H ng d n trình bƠy kho ng 20 nguyên t c c b n đ c rút ra t Khung h ng d n, cùng v i các thu c tính liên quan, các ph ng pháp ti p c n vƠ các ví d v cách doanh nghi p nh h n có th áp

d ng các nguyên t c m t cách hi u qu v chi phí Ph n th 3 – Các công c đánh giá,

bao g m các công c minh h a đ h tr qu n lỦ trong vi c đánh giá h th ng KSNB Các nhƠ qu n lỦ có th s d ng các công c minh h a trong vi c xác đ nh xem li u công

ty đư hi u qu áp d ng các nguyên t c

nh ng l i cung c p các h ng d n v lƠm th nƠo đ áp d ng nó Nó đ c s d ng đ

h ng d n các t i các công ty đ i chúng nh h n - m c dù c ng có th s d ng b i nh ng công ty l n trong vi c s d ng khuôn m u đ thi t k vƠ th c hi n h th ng KSNB trên BCTC hi u qu v chi phí M c dù h ng d n nƠy đ c thi t k ch y u đ giúp qu n lỦ

v i vi c thi t l p vƠ duy trì KSNB hi u qu đ i v i BCTC, nó c ng h u ích đ qu n lỦ

hi u qu h n, đánh giá hi u qu KSNB, trong b i c nh c a h ng d n đánh giá đ c

cung c p b i nhƠ qu n lỦ

1.3.2.2 o lu t Sarbanes-Oxley (SOX) – Hoa K

o lu t Sarbanes-Oxley, còn đ c bi t v i tên o lu t Sarbox lƠ m t trong

nh ng lu t c n b n c a ngh k toán, ki m toán, đ c ban hƠnh t i Hoa K n m 2002

o lu t Sarbanes-Oxley có hi u l c vƠo tháng 7 n m 2002 vƠ gi i thi u nh ng thay đ i

l n trong quy đ nh c a qu n tr doanh nghi p vƠ th c hƠnh tƠi chính M c tiêu chính c a

o lu t SOX lƠ nh m b o v l i ích c a các nhƠ đ u t b ng cách bu c các công ty đ i chúng ph i đ m b o tính minh b ch c a các BCTC đ c công b Trích m t so n gi nói

v o lu t Sarbanes-Oxley: “Ki m soát n i b t t là m t trong nh ng ng n ch n hi u

qu nh t gian l n, và do đó chúng tôi hy v ng các tiêu chu n c a đ a ta giúp b o v các nhà đ u t t các v bê b i BCTC” Hay Ủ ki n khác v SOX lƠ “không có cách nào đ

đo l ng bao nhiêu t n th t s đ c ng n ch n và bao nhiêu ti n đ u t s đ c ti t ki m

vì s chú tr ng đ n vi c th c hi n h th ng ki m soát n i b hi u qu H th ng KSNB

v ng m nh đ m b o ch t l ng BCTC và c n thi t cho nh ng phân tích k p th i” đ t

đ c các m c tiêu c a M c 404 c a o lu t Sarbanes-Oxley, t t c nh ng ng i tham

gia trong quá trình BCTC - đ u t , qu n lỦ, y ban ki m toán, ki m toán viên, lu t s , vƠ các nhƠ qu n lỦ - ph i lƠm cho s phát tri n vƠ tuơn th các h th ng nƠy nh lƠ m t u tiên trong công vi c hƠng ngƠy

SOX bao g m 11 ch ng vƠ có ph m vi đi u ch nh khá r ng, t trách nhi m c a

H i đ ng qu n tr cho đ n các hình ph t x lỦ vi ph m Sáu n i dung chính c a o lu t

Sarbanes-Oxley:

k t đ m b o v tính chính xác trong các BCTC mƠ công ty công b tr c công chúng

đ u t Các báo cáo nƠy ph i đ m b o th hi n trung th c nh t các k t qu ho t đ ng

c a công ty N u công b thông tin sai l ch thì có th ph i ng i tù

- Các công ty ph i l p ra Ban giám sát K toán các công ty th c hi n ch c n ng giám

sát ho t đ ng k toán trong n i b c a t p đoƠn, đ ng th i giám sát ch t ho t đ ng

c a các công ty ki m toán cho t p đoƠn đó

- Ban giám đ c không đ c tr c ti p quy t đ nh công ty ki m toán lƠm h p đ ng v i

h mƠ quy n đó thu c v m t Ban Ki m toán c a công ty ậ ho t đ ng đ c l p v i Ban giám đ c, các thƠnh viên c a Ban đ c b nhi m b i H i đ ng qu n tr Ban nƠy

s quy t đ nh thuê, không thuê, sa th i - không sa th i, ch m d t hay không ch m

- Trong b báo cáo hƠng n m ph i có m t Báo cáo ki m soát n i b trong đó th hi n

các v n đ liên quan đ n công tác ki m toán m t cách khá toƠn di n Báo cáo nƠy

đ c ki m toán, ra Ủ ki n vƠ đ c kỦ b i công ty ki m toán đ c l p

- o lu t đ a ra các hình ph t r t nghiêm kh c n u vi ph m các quy đ nh v ki m toán nh lƠ b ph t đ n 20 n m tù v i các t i danh nh phá h y tƠi li u

N i dung chính c a các ch ng liên quan ICFR

o lu t Sarbanes-Oxley bao g m 11 Ch ng Các ph n quan tr ng nh t trong 11

Ch ng nƠy th ng đ c coi lƠ 302, 401, 404, 409, 802 vƠ 906 Liên quan đ n KSNB

đ i v i BCTC - ICFR có hai Ch ng chính lƠ Ch ng 302 vƠ Ch ng 404

+ Ch ngă302:ănêu lên trách nhi m cho các CEO vƠ CFO trong vi c thi t l p vƠ duy trì

KSNB C th n i dung yêu c u chính c a ch ng nƠy:

Thi t l p và duy trì h th ng ki m soát thích h p vƠ đ y đ đ đ m b o k p th i

vƠ đáng tin c y c a thông tin công b bên ngoài

Thi t k KSNB đ đ m b o r ng các thông tin tr ng y u liên quan công ty đ c

phê duy t b i ban lãnh đ o, đ c bi t lƠ trong giai đo n các báo cáo đ nh k đang

y u trong thi t k ho c ho t đ ng c a KSNB có th nh h ng b t l i đ n công

ty liên quan đ n vi c quá trình ghi nh n, và trình bày d li u BCTC vƠ đư trình

bày cho các ki m toán viên c a công ty các đi m y u trong KSNB;

Trình bày cho các ki m toán viên c a công ty và y ban ki m toán c a Ban

Giám đ c (ho c ng i th c hi n các ch c n ng t ng đ ng) - các gian l n, có

nh h ng tr ng y u hay không, liên quan đ n qu n lý ho c nhân viên khác có

m t đáng k vai trò trong h th ng KSNB c a công ty;

Trình bày trong báo cáo có ho c không có thay đ i đáng k trong h th ng

đánh giá, bao g m b t k hƠnh đ ng kh c ph c có liên quan đ n s thi u h t đáng k và sai sót tr ng y u

+ Ch ngă404: Ban giám đ c c n đánh giá hi u qu c a KSNB, đ t đ c s h p l bên

ngoƠi c a h th ng KSNB, đ m b o r ng các quy trình tƠi chính vƠ k toán đ c ki m soát khi có s xơm nh p c a nh ng ng i không đ c phép Ch ng 404 đ t ra nh ng thách th c đáng k đ i v i các t p đoƠn vƠ qu n lỦ, bao g m:

S c n thi t ph i dành nhi u th i gian và ngu n l c đáng k đ đ m b o tuân th

S c n thi t c a vi c Ban Giám đ c đánh giá vƠ báo cáo hƠng n m v tính hi u

tri n c a ho t đ ng ki m toán đ c l p c a Vi t Nam trong th i gian qua Cu i nh ng n m

1980, khi NhƠ n c t ng b c chuy n n n kinh t bao c p sang n n kinh t th tr ng

theo đ nh h ng xã h i ch ngh a, đ c bi t là khi có s xu t hi n c a các nhƠ đ u t n c

ngoài, ho t đ ng ki m toán m i đ c chú tr ng Chính nhu c u minh b ch thông tin c a các nhƠ đ u t n c ngoƠi đư t o nên nhu c u v lo i hình ki m toán đ c l p BCTC

S thành l p c a Công ty ki m toán đ u tiên c a Vi t Nam (VACO) vào tháng 5/1991 đánh d u m t b c ngo t l n đ i v i công tác ki m tra k toán Vi t Nam Có

th tóm t t quá trình phát tri n c a các lý lu n cho ho t đ ng ki m toán và KSNB nh

sau:

- Tháng 1/1994, Chính ph ban hành Quy ch ki m toán đ c l p

- Tháng 7/1994, C quan ki m toán NhƠ n c tr c thu c chính ph đ c thành l p

- Tháng 10/1994, B Tài chính chính th c ban hành Quy ch Ki m toán n i b áp

- Tháng 9/1999, B Tài chính ban hành 4 chu n m c ki m toán Vi t Nam (VAS)

đ u tiên L n l t các n m 2000, 2001, 2003, 2005 B Tài chính ban hành thêm các

N m 2001, theo quy t đ nh s 143/2001/Q -BTC, trong chu n m c ki m toán VSA 400

“ ánh giá r i ro và KSNB”, B TƠi chính đư đ a ra đ nh ngh a v H th ng KSNB nh

sau: “Ki m soát n i b là các quy đ nh và các th t c ki m soát do đ n v đ c ki m toán

xây d ng và áp d ng nh m b o đ m cho đ n v tuân th pháp lu t và các quy đ nh, đ

ki m tra, ki m soát, ng n ng a và phát hi n gian l n, sai sót; đ l p BCTC trung th c và

h p lý; nh m b o v , qu n lý và s d ng có hi u qu tài s n c a đ n v ”

N m 1998, Quy t đ nh s 03/1998/Q _NHNN ngƠy 3/1/1998 c a Th ng đ c Ngơn hƠng NhƠ n c Vi t Nam v Quy ch ki m tra, ki m toán n i b c a các t ch c

tín d ng Vi t Nam

Hi n t i, Thông t s 44/2011/TT-NHNN quy đ nh v h th ng KSNB vƠ ki m toán n i c a các t ch c tín d ng (TCTD), chi nhánh ngơn hƠng n c ngoài (CN NHNN)

i u 7 ậ ch ng II, Thông t quy đ nh h ng n m, ki m toán n i b TCTD vƠ CN NHNN

ph i th c hi n rƠ soát, đánh giá v tính thích h p, hi u l c vƠ hi u qu c a h th ng KSNB Báo cáo đánh giá đ c l p v h th ng KSNB trong m i quan h quá trình l p BCTC lƠ m t ph n c a Báo cáo ki m toán n i b h ng n m K t qu ki m toán n i b

ph i đ c báo cáo k p th i cho H i đ ng qu n tr , H i đ ng thƠnh viên, Ban Ki m soát

vƠ g i T ng giám đ c (/Giám đ c) TCTD vƠ CN NHNN đ ng th i g i cho NHNN (C

quan thanh tra, giám sát ngơn hƠng, Ngơn hƠng nhƠ n c chi nhánh)

Ngh đ nh 185/2004/N -CP quy đ nh x ph t hƠnh chính v k toán n m 2004

VƠ m i đơy NgƠy 16/9/2013, Chính ph v a ban hƠnh Ngh đ nh s 105/2013/N -CP quy đ nh v x ph t vi ph m hƠnh chính trong l nh v c k toán, ki m toán đ c l p Ngh

đ nh nƠy s có hi u l c t 01/12/2013, thay th các ngh đ nh 185/2004/N -CP vƠ Ngh

đ nh 39/2011/N -CP Ngh đ nh m i nƠy quy đ nh v hƠnh vi vi ph m hƠnh chính, th i

hi u x ph t, hình th c x ph t, m c x ph t, các bi n pháp kh c ph c h u qu , th m

quy n l p biên b n vƠ th m quy n x ph t vi ph m hƠnh chính trong l nh v c k toán,

phép xem xét kh n ng x y ra sai l ch trên BCTC đ thi t k các th t c ki m toán Câu

h i đ t ra là KSNB có nh h ng gì đ n công vi c k toán, hay nói cách khác, ng i k

toán có th s d ng các khái ni m và lý lu n v KSNB đ ph c v gì cho công vi c c a

mình Có th nh n th y, KSNB giúp công tác k toán trong vi c hoàn thi n b n thân công tác k toán vƠ thúc đ y hoàn thi n h th ng KSNB chung c a công ty Nh m th c hi n

m c tiêu, thông tin tài chính tin c y k p th i trong công tác t ch c k toán c n có s h p

lý hi u qu M t s l u Ủ khi th c hi n công tác k toán:

Phân chia trách nhi m

Xu t phát t th c t là m t hành vi sai sót hay gian l n ch có th x y ra khi có

nh ng c h i hay đi u ki n thu n l i Do v y, đ h n ch sai sót và gian l n (c ng chính

là r i ro đe d a đ n vi c đ t đ c m c tiêu c a doanh nghi p), c n ph i h n ch t i đa các c h i này Vi c phân chia trách nhi m h p lý gi a các ch c n ng trong doanh

nghi p vì v y c n đ c xem xét m t cách nghiêm túc vƠ đ c coi nh m t lo i ki m soát

phòng ng a và ki m soát phát hi n hi u qu h n B i l , phân chia trách nhi m h p lý s

làm gi m thi u c h i d n đ n sai sót và gian l n c ng nh giúp phát hi n ra các sai sót,

gian l n trong quá trình tác nghi p Vi c phân chia trách nhi m yêu c u:

M t là, không đ cá nhân n m t t c các khâu c a m t quy trình nghi p v t khi phát sinh cho đ n khi k t thúc

Hai là, ph i tách bi t gi a các ch c n ng sau:

Ch c n ng phê duy t (phê chu n) nghi p v và ch c n ng b o qu n tài s n

Ch c n ng k toán và ch c n ng b o qu n tài s n

Gi i h n truy c p

H n ch truy c p là m t lo i ki m soát liên quan ch t ch t i s phân chia nhi m v Không ch có nhi m v s sách k toán nên đ c tách bi t b t c khi nào có th , nên h n

ch truy c p đ i v i các tài s n có giá tr hay vi c di chuy n các tài s n ch dành cho các

cho nhân viên có th m quy n Thí d , truy c p vào kho và hàng t n kho khác nên đ c

gi i h n đ ch nh ng ng i có trách nhi m cho vi c duy trì hàng t n kho Trong h u h t các tr ng h p, nhân viên bán hàng không nên có quy n truy c p đ n các đ a đi m hàng

t n kho Ngoài ra, hàng t n kho không nên đ c v n chuy n t các kho hàng tr khi kèm

theo các tài li u v n chuy n phù h p

M t khi v n b n nh p vào h th ng k toán, h th ng ki m soát giúp đ m b o r ng

các tài li u đ c x lý chính xác Ki m soát x lỦ thông th ng bao g m: