DANH M C CÁC KÝ HI U CH VI T T T TI NG N C NGOÀI T vi t t t C m t đ y đ AASB Australian Accounting Standards Board AICPA American Institute of Certified Public Accountants ASC Accountin
Trang 3L I CAM OAN
Tôi xin cam đoan n i dung trong lu n v n là do tôi nghiên c u d i s
h ng d n c a ng i h ng d n khoa h c và các n i dung trích d n t sách, báo,
t p chí, lu n án, lu n v n đ u đ c ghi rõ ngu n g c Các s li u, k t qu nêu trong
lu n v n là trung th c và ch a t ng đ c ai công b trong b t k công trình nào
TP H Chí Minh, ngày …… tháng … n m 2013
H c viên
Võ Th Trúc ào
Trang 4L I C M N
u tiên, tôi xin g i l i c m n chân thành đ n PGS TS Bùi V n D ng,
ng i đã h ng d n t n tình đ tôi có th hoàn thi n đ tài này
K ti p, tôi xin chân thành c m n QuỦ th y cô khoa K toán – Ki m toán và
các chuyên viên c a Vi n đào t o sau đ i h c c a tr ng i h c Kinh t TP H Chí Minh đã giúp đ tôi trong quá trình th c hi n đ tài
Cu i cùng, xin g i l i c m n đ n các chuyên gia k toán đã giúp tôi thu
th p d li u trong quá trình th c hi n lu n v n
TP H Chí Minh, ngày …… tháng … n m 2013
H c viên
Võ Th Trúc ào
Trang 5M C L C
Trang ph bìa
L i cam đoan
M c l c
Danh m c các kỦ hi u, ch vi t t t
Danh m c b ng, bi u
Danh m c các hình v , đ th
L i m đ u 1
Ch ng 1 ậ c đi m s n xu t kinh doanh trong nông nghi p và k toán nông nghi p theo chu n m c k toán qu c t 7
1.1 c đi m s n xu t kinh doanh trong nông nghi p 7
1.1.1 Vai trò, v trí c a ngành nông nghi p đ i v i s phát tri n kinh t - xã h i 7
1.1.2 Các đ c đi m c a s n xu t kinh doanh trong nông nghi p 8
1.1.3 nh h ng c a nh ng đ c đi m riêng trong ngành nông nghi p đ n công tác k toán 9
1.1.3.1 Ghi nh n, phân lo i và đánh giá tài s n 10
1.1.3.2 Ghi nh n doanh thu và chi phí 11
1.1.3.3 H ch toán chi phí và tính giá thành s n ph m 11
1.2 K toán nông nghi p theo chu n m c k toán qu c t - IAS 41 13
1.2.1 L ch s hình thành 13
1.2.2 M c tiêu 13
1.2.3 Ph m vi áp d ng 14
1.2.4 Các n i dung chính c a chu n m c 14
1.2.4.1 M t s thu t ng có liên quan 14
1.2.4.2 Quy đ nh v ghi nh n và đo l ng tài s n sinh h c 16
1.2.4.3 Báo cáo các kho n lãi và l phát sinh t vi c ghi nh n ban đ u 19
Trang 61.2.4.4 Quy đ nh v xác đ nh giá tr trong tr ng h p giá tr h p lý không
đ c đo l ng m t cách đáng tin c y 19
1.2.4.5 Quy đ nh v các kho n tr c p c a Chính ph 20
1.2.4.6 M t s quy đ nh v trình bày và công b thông tin 21
1.3 Th c t v n d ng IAS 41 c a m t s qu c gia trên th gi i 25
1.3.1 Th c ti n v n d ng IAS 41 t i m t s qu c gia 25
1.3.2 Bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam 33
K t lu n ch ng 1 34
Ch ng 2 ậ Th c tr ng ch đ k toán nông nghi p t i Vi t Nam 35
2.1 Các quy đ nh v k toán nông nghi p t i Vi t Nam 35
2.1.1 Thông t h ng d n th c hi n ch đ k toán s n xu t kinh doanh ngoài qu c doanh áp d ng cho các h p tác xã nông nghi p 35
2.1.2 Ch đ K toán doanh nghi p – Quy t đ nh 1141-TC/Q /C KT ngày 01/11/1995 35
2.1.3 Ch đ k toán dành cho H p tác xã nông nghi p 36
2.1.4 Các chu n m c k toán và các quy đ nh khác Vi t Nam đã ban hành có liên quan đ n l nh v c nông nghi p 36
2.2 Th c tr ng k toán t i các doanh nghi p thu c l nh v c nông nghi p 39
2.2.1 Nh ng v n đ chung v kh o sát 39
2.2.1.1 Ph m vi và đ i t ng kh o sát 39
2.2.1.2 N i dung kh o sát 39
2.2.1.3 Ph ng pháp kh o sát 40
2.2.2 K t qu kh o sát 40
2.2.2.1 Ý ki n c a các doanh nghi p đ i v i m t s nh n đ nh v các quy đ nh k toán có liên quan đ n ho t đ ng s n xu t nông nghi p 40
2.2.2.2 Tình hình ghi nh n, đo l ng, đánh giá và trình bày thông tin liên quan đ n ho t đ ng s n xu t nông nghi p 42
2.2.3 ánh giá v công tác k toán t i các doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c nông nghi p so v i các quy đ nh t i Vi t Nam 44
Trang 72.2.3.1 ánh giá chung 44
2.2.3.2 M t s v n đ còn t n t i, v ng m c 44
2.3 i chi u v nh ng quy đ nh trong k toán có liên quan đ n nông nghi p c a Vi t Nam và chu n m c k toán qu c t IAS 41 46
2.4 ánh giá v m c đ hòa h p trong quy đ nh v k toán nông nghi p gi a Vi t Nam và Qu c t 52
2.4.1 ánh giá v m c đ hòa h p 52
2.4.2 Nguyên nhân Vi t Nam ch a ban hành chu n m c k toán v nông nghi p 53
K t lu n ch ng 2 56
Ch ng 3 ậ nh h ng xây d ng chu n m c k toán v nông nghi p t i Vi t Nam 57
3.1 Quan đi m 57
3.2 Gi i pháp c th 58
3.3 Ki n ngh 69
3.3.1 V vi c nâng cao nh n th c đ i v i các quy đ nh đ c trình bày trong chu n m c 69
3.3.2 V vi c xây d ng và hoàn thi n h th ng c s h t ng làm n n t ng cho vi c đ nh giá 71
3.3.3 V đi u ch nh Lu t k toán và các chu n m c k toán hi n hành 72
K t lu n ch ng 3 75
K t lu n 76
Tài li u tham kh o 77
Ph l c 80
Trang 8DANH M C CÁC KÝ HI U CH VI T T T TI NG VI T
T vi t t t C m t đ y đ
BCTC Báo cáo tài chính BHTN B o hi m th t nghi p BHXH B o hi m xã h i BHYT B o hi m y t
Trang 9DANH M C CÁC KÝ HI U CH VI T T T TI NG N C NGOÀI
T vi t t t C m t đ y đ
AASB Australian Accounting Standards Board
AICPA American Institute of Certified Public Accountants
ASC Accounting Statement Codification
CICA Canadian Institute of Chartered Accountants
FADN Farm Accountancy Data Network
FGAP Financial Guidelines for Agricultural Producers
FFSC Farm Financial Standards Council
HKAS Hong Kong Accounting Standard
IAS International Accounting Standard
IASB International Accounting Standards Board
IASC International Accounting Standards Committee
IFRS International Financial Reporting Standards
LCM Lower of Cost or Market
MASB Malaysia Accounting Standards Board
NZ IAS New Zealand Equivalent to International Accounting
Standards SGARAs Self-Generating And Regenerating Assets
SOP Statement of Position
VAS Vietnamese Accounting Standard
Trang 10DANH M C B NG BI U
B ng 2.1 i chi u các quy đ nh có liên quan đ n k toán
nông nghi p c a Vi t Nam v i Qu c t 2 58
B ng 3.1 Ví d v tài s n sinh h c, s n ph m nông nghi p
và s n ph m ch bi n sau thu ho ch 3 72
B ng 3.2 Báo cáo tài chính c a công ty TNHH Bò s a ABC 3 79
Trang 11DANH M C HÌNH V , BI U
Hình 2.1
Khung pháp lỦ h ng d n v k toán cho các
đ n v ho t đ ng trong l nh v c nông nghi p
ph c v cho công tác k toán trong ho t đ ng
s n xu t nông nghi p
Hình 2.4
Nhi u quy đ nh trong ch đ k toán hi n t i
ch a rõ ràng gây nhi u khó kh n cho vi c phân
lo i, ghi nh n và trình bày trên báo cáo tài chính
T l các doanh nghi p công b các thông tin
có liên quan đ n tài s n sinh h c và s n ph m
nông nghi p mà doanh nghi p đang n m gi
Trang 12L I M U
1 LỦ do ch n đ tƠi
Ngày nay, khi Vi t Nam đã và đang gia nh p vào t ch c th ng m i th
gi i (WTO), xây d ng đ t n c theo h ng công nghi p hóa - hi n đ i hóa thì vi c
phát tri n kinh t là v n đ đ c quan tâm nhi u nh t Trong đó, ngành nông nghi p
v n gi vai trò ch đ o trong n n kinh t Vi t Nam Nông nghi p là ngành s n xu t
gi vai trò quan tr ng trong vi c đáp ng nhu c u các lo i hàng hóa, th c ph m thi t y u đ m b o an ninh l ng th c và góp ph n n đ nh chính tr - xã h i c a đ t
n c
Trong h n m t th p niên qua, n n kinh t Vi t Nam đã liên ti p tr i qua
nh ng giai đo n khó kh n u tiên là tác đ ng t cu c kh ng ho ng tài chính khu v c châu Á, r i đ n kh ng ho ng kinh t toàn c u Còn trong n c, nh ng
b t n kinh t v mô tr thành m i đe d a th ng tr c
i u đáng quan tâm là gi a lúc các ngành công nghi p và d ch v b nh
h ng n ng n , thì nông nghi p v n gi đ c nh p đ t ng tr ng cao và n đ nh
S v ng vàng c a ngành nông nghi p, ngay c trong nh ng giai đo n khó kh n nh t
c a n n kinh t đã cho th y t m quan tr ng c a l nh v c này, đó có th là chìa khóa
đ kinh t Vi t Nam t ng tr ng b n v ng và có s c đ kháng cao tr c nh ng tác
đ ng tiêu c c t bên ngoài
Ngành nông nghi p có vai trò quan tr ng trong n n kinh t không ch các
n c đang phát tri n nh Vi t Nam mà ngay c đ i v i các n c có n n kinh t
phát tri n cao Cùng v i s phát tri n c a n n kinh t , ho t đ ng nông nghi p t ng
b c chuy n t s n xu t quy mô nh sang quy mô l n và ngày càng hi n đ i nên
c n có nhi u công c ph c v qu n lỦ, trong đó k toán là m t trong nh ng công c
không th thi u đ ph c v cho vi c qu n lỦ, đi u hành ho t đ ng c a doanh nghi p
Nh n th y đ c t m quan tr ng c a ngành nông nghi p trong n n kinh t c ng nh
nhu c u c n thi t ph i có công c giúp cho vi c qu n lý ho t đ ng c a các doanh
nghi p trong ngành, y ban chu n m c k toán qu c t đã ban hành chu n m c k
Trang 13toán qu c t v nông nghi p (IAS 41), chu n m c đ c ban hành và có hi u l c t
ngày 01/01/2003
Trong khi đó, Vi t Nam công tác k toán t i các doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c nông nghi p hi n nay ch y u b chi ph i b i các v n b n do b Tài chính ban hành nh ch đ k toán ban hành theo quy t đ nh s 15/2006/Q -BTC
ngày 20/03/2006, ch đ k toán doanh nghi p nh và v a ban hành theo quy t đ nh
s 48/2006/Q -BTC ngày 14/09/2006 và m t s chu n m c k toán hi n hành khác
Tuy ho t đ ng nông nghi p có nh ng đ c đi m riêng nh ng đ n nay B Tài chính
v n ch a có h ng d n c th v vi c h ch toán cho các doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c s n xu t này Vì ch a có nh ng h ng d n v k toán cho các ho t
đ ng s n xu t nông nghi p nên các doanh nghi p nông nghi p g p nhi u khó kh n
trong vi c ghi nh n, đo l ng, đánh giá và trình bày các thông tin liên quan đ n
ho t đ ng s n xu t nông nghi p Do đó, tác gi ch n đ tài nghiên c u “ nh
h ng xây d ng chu n m c k toán nông nghi p t i Vi t Nam” v i mong mu n
c th hóa công vi c k toán trong m t s lo i hình s n xu t c a ngành nông nghi p
2 M c tiêu nghiên c u
Thông qua vi c nghiên c u đ tài, tác gi mong đ t đ c nh ng m c tiêu sau:
M t là, tìm hi u các v n đ lỦ thuy t liên quan đ n các ho t đ ng s n xu t nông nghi p, đ c bi t là chu n m c k toán qu c t Tìm hi u quá trình so n th o và ban hành chu n m c k toán qu c t v nông nghi p (IAS 41)
Hai là, tìm hi u v các quy đ nh có liên quan đ n k toán nông nghi p t i
Vi t Nam Trên c s đó, nh n d ng các đi m t ng đ ng và khác bi t gi a Vi t Nam và qu c t khi quy đ nh v k toán trong l nh v c này
Ba là, xem xét th c tr ng công tác k toán t i các doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c này Vi t Nam, t đó nh n d ng các khó kh n c a các doanh nghi p
Vi t Nam khi thi u chu n m c k toán v nông nghi p và đ xu t các v n đ c n
l u Ủ khi ban hành các quy đ nh v k toán trong l nh v c nông nghi p, nh m ti p
t c hoàn thi n h th ng khuôn kh pháp lỦ v k toán, phù h p v i thông l k toán
qu c t , t o ni m tin cho các nhà đ u t n c ngoài góp ph n thúc đ y đ u t n c
Trang 14ngoài vào Vi t Nam và t ng c ng tính minh b ch c a thông tin tài chính, t o đi u
ki n t i đa cho vi c giám sát tình hình tài chính và k t qu ho t đ ng kinh doanh
c a doanh nghi p, đáp ng yêu c u phát tri n kinh t - xã h i và h i nh p kinh t
qu c t trong th i gian t i
đ t đ c nh ng m c tiêu nêu trên, n i dung c a đ tài ch y u t p trung
gi i quy t các câu h i sau:
1 Nh ng quy đ nh v k toán ho t đ ng s n xu t kinh doanh trong l nh
v c nông nghi p c a Vi t Nam có phù h p v i qu c t không?
2 Tình hình v n d ng các quy đ nh có liên quan đ n công tác k toán t i các doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c nông nghi p nh th nào?
3 M c đ hòa h p c a chu n m c k toán qu c t v nông nghi p v i tình hình th c t Vi t Nam?
3 i t ng nghiên c u
i t ng nghiên c u là:
Chu n m c k toán qu c t v nông nghi p – IAS 41;
Quá trình so n th o và ban hành Chu n m c k toán qu c t v nông nghi p;
Các quy đ nh k toán v nông nghi p c a Vi t Nam;
Tình hình v n d ng các quy đ nh hi n t i c a n c ta trong công vi c k toán
t i các doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c s n xu t nông nghi p
Trang 15o V đ nh tính: thông qua các tài li u sách báo tác gi s d ng các ph ng pháp khác nhau đ thu th p d li u, gi i quy t các v n đ lý lu n liên quan
đ n k toán nông nghi p
Ph ng pháp thu th p d li u: thu th p d li u t ng h p v các c s
lý lu n liên quan đ n k toán nông nghi p
Ph ng pháp phân tích: phân tích nh ng d li u thu th p đ c đ đánh
giá th c tr ng v công vi c k toán trong các doanh nghi p s n xu t nông nghi p
Ph ng pháp so sánh, đ i chi u: so sánh, đ i chi u các quy đ nh hi n
hành c a n c ta v i các yêu c u trong IAS 41
o V đ nh l ng: thông qua b ng câu h i đ c thi t k v i các thang đo khác nhau (nh thang đo đ nh danh, thang đo likert,…) tác gi s d ng k t h p
v i ph n m m excel đ ti n hành kh o sát thu th p s li u, đánh giá v th c
tr ng các quy đ nh v k toán nông nghi p t i Vi t Nam
Ngoài ra, tác gi còn t ng h p và phân tích các bài vi t, bài báo có liên quan
đ n k toán nông nghi p đ ti p c n v i các quan đi m tiên ti n c a các n c trên
th gi i Bên c nh đó, tác gi còn xem xét các chính sách phát tri n kinh t - xã h i
c a đ t n c, t đó đ a ra m t s gi i pháp nh m hoàn thi n các chính sách, quy
đ nh v công tác k toán trong l nh v c nông nghi p c a Vi t Nam cho phù h p v i
th gi i
6 T ng quan v m t s đ tƠi đƣ nghiên c u và nh ng đi m m i c a lu n v n 6.1 Nh ng nghiên c u tr c v k toán nông nghi p
Lu n v n th c s : “V n d ng m t cách h p lý h th ng tài kho n k toán hi n
hành vào vi c h ch toán các lo i hình s n xu t nông nghi p t i An Giang”, Võ Nguyên Ph ng, n m 2006, b o v t i tr ng H Kinh t TP H Chí Minh Lu n
v n này gi i quy t đ c nh ng v n đ sau:
tài này t p trung nghiên c u và ti n hành kh o sát th c tr ng áp
d ng h th ng tài kho n k toán t i các doanh nghi p s n xu t nông nghi p An Giang
Trang 16 nh h ng đ v n d ng h p lý h th ng tài kho n k toán nông
nghi p vào công tác h ch toán trong các doanh nghi p ho t đ ng trong l nh v c này t i An Giang
Lu n v n th c s : “Hoàn thi n công tác t ch c k toán t i h p tác xã nông
nghi p các t nh phía Nam”, V Th Bích Qu nh, n m 2007, b o v t i tr ng H
Kinh t TP H Chí Minh Lu n v n này gi i quy t đ c nh ng v n đ sau:
Làm rõ nh ng đ c đi m ho t đ ng và qu n lý trong HTX nông nghi p
hi n nay, thông qua đó, đ xu t m t s gi i pháp hoàn thi n công tác
t ch c ch ng t , công tác h ch toán ban đ u, công tác ghi s và l p
báo cáo k toán cho các h p tác xã nông nghi p các t nh phía Nam;
xu t m t s gi i pháp góp ph n hoàn thi n công tác ki m tra, ki m soát trong HTX nông nghi p
Bài báo: “V n d ng chu n m c k toán qu c t v nông nghi p (IAS 41)
trong các doanh nghi p tr ng cây công nghi p Vi t Nam”, PGS TS Hoàng Tùng,
Th.S Nguy n Th C m Vân, T p chí K toán & Ki m toán, n m 2013 Bài vi t này
đã nêu ra nh ng v n đ mang tính ch t đ nh h ng nghiên c u trên c s tham kh o,
t ng h p m t s v n b n quy đ nh v vi c đánh giá, đo l ng tài s n sinh h c, s n
ph m nông nghi p và đ a ra h ng v n d ng chu n m c k toán qu c t v nông
nghi p vào các doanh nghi p tr ng cây công nghi p Vi t Nam
6.2 Nh ng đi m m i trong đ tài nghiên c u c a tác gi so v i các nghiên c u
tr c:
Nghiên c u v n i dung chu n m c k toán qu c t v nông nghi p
-IAS 41 do -IASC ban hành vào tháng 12/2000
H th ng hóa các quy đ nh trong Ch đ k toán c ng nh các chu n
m c k toán khác có liên quan đ n ho t đ ng nông nghi p t i Vi t
Nam
S d ng ph ng pháp đ nh tính đ kh o sát tình hình đo l ng, ghi
nh n và trình bày thông tin t i các doanh nghi p ho t đ ng trong l nh
v c này
Trang 17 Trên c s tìm hi u v nh ng quy đ nh c a Vi t Nam và th c tr ng
công tác k toán trong ho t đ ng nông nghi p, đ nh h ng v vi c ban
hành chu n m c k toán nông nghi p t i Vi t Nam
Trong ng n h n, lu n v n đ xu t nh ng ki n ngh v ban hành chu n m c
k toán nông nghi p và nâng cao nh n th c c a các cá nhân, t ch c, c quan ban
ngành có liên quan
Trong dài h n, lu n v n đ xu t ch nh s a m t s n i dung trong Lu t k
toán và m t s chu n m c k toán khác có liên quan
7 K t c u đ tài
Ngoài ph n m đ u, k t lu n và ph l c, đ tài đ c chia thành 03 ch ng
nh sau:
Ch ng 1: C s lý lu n v k toán nông nghi p
Ch ng 2: Th c tr ng ch đ k toán v nông nghi p t i Vi t Nam
Ch ng 3: nh h ng xây d ng chu n m c k toán v nông nghi p
t i Vi t Nam
- -
Trang 18CH NG 1
C S LÝ LU N V K TOÁN NÔNG NGHI P
1.1 c đi m s n xu t kinh doanh trong nông nghi p
1.1.1 Vai trò, v trí c a ngành nông nghi p đ i v i s phát tri n kinh t - xã
h i
Nông nghi p gi vai trò quan tr ng trong vi c phát tri n kinh t - xã h i
h u h t các qu c gia S n xu t nông nghi p không nh ng cung c p l ng th c, th c
ph m cho con ng i, đ m b o ngu n nguyên li u cho các ngành công nghi p s n
xu t hàng tiêu dùng và công nghi p ch bi n l ng th c, th c ph m mà còn s n
xu t ra nh ng m t hàng có giá tr xu t kh u, t ng thêm ngu n thu ngo i t Ngoài
vai trò kinh t , nông nghi p còn bao g m c vai trò xã h i và môi tr ng, c th
nh sau:
i v i các ngành, l nh v c kinh t khác Nông nghi p không ch là nhân t
mà còn là đi u ki n thúc đ y s phát tri n c a các ngành, các l nh v c kinh t :
(1) Nông nghi p cung c p l ng th c và các nguyên li u đ u vào cho các
ngành khác c a n n kinh t ; (2) Nông nghi p t o ra th ng d ngo i t nh vào xu t kh u nông s n;
(3) Nông nghi p là th tr ng quan tr ng cho các ngành khác trong n n
kinh t nh ngành s n xu t hàng tiêu dùng, máy móc và các v t t
nông nghi p (phân bón, thu c tr sâu,…);
(4) Nông nghi p còn t o ra m t l ng v n th ng d đ đ u t cho quá
trình công nghi p hóa
i v i s phát tri n c a con ng i, n đ nh chính tr xã h i và đ m b o n n
an ninh qu c phòng An ninh l ng th c là v n đ s ng còn c a m i qu c gia và c
nhân lo i và vi c phát tri n nông nghi p s là công c h tr đ c l c cho vi c b o
đ m an ninh l ng th c, h n ch nh ng khó kh n, r i ro trong phát tri n kinh t và
đ i s ng ng i dân, t o c s cho vi c n đ nh chính tr , xã h i, gi v ng an ninh
và ch quy n qu c gia
Trang 19i v i vi c gìn gi và b o v môi tr ng Môi tr ng không ch là ngu n
l c mà còn là nhân t r t quan tr ng trong s n xu t nông nghi p B o v môi tr ng
chính là b o v môi tr ng s n xu t nông nghi p, ngoài ra, còn giúp b o t n đa
d ng sinh h c giúp duy trì cân b ng sinh thái, làm ch m quá trình bi n đ i khí h u
toàn c u Vì th , trong quá trình phát tri n s n xu t nông nghi p, c n áp d ng nh ng
gi i pháp thích h p đ duy trì và t o nên s phát tri n b n v ng c a môi tr ng sinh
thái
Nh v y, xét trên các m t kinh t , xã h i và môi tr ng thì nông nghi p đ u
có vai trò, v trí h t s c quan tr ng đ i v i quá trình phát tri n kinh t - xã h i c a
nông nghi p phát tri n v ng ch c s giúp n n kinh t phát tri n n đ nh, gi m nhanh
tình tr ng đói nghèo Chính vì v y, nông nghi p đ c coi là xu t phát đi m trong
vi c c i cách kinh t c a nhi u qu c gia
1 1.2 Các đ c đi m c a s n xu t kinh doanh trong nông nghi p
t đai lƠ t li u s n xu t ch y u
ây là đ c đi m quan tr ng phân bi t nông nghi p v i công nghi p Không
th có s n xu t nông nghi p n u không có đ t đai vì đ t là môi tr ng s ng ch y u
c a cây tr ng và v t nuôi
S n xu t nông nghi p ph thu c nhi u vƠo đi u ki n t nhiên
Nông nghi p là ngành s n xu t ph thu c r t nhi u vào t nhiên c đi m
này b t ngu n t đ i t ng lao đ ng c a nông nghi p là cây tr ng và v t nuôi
Nh ng đi u ki n t nhiên nh đ t đai, nhi t đ , đ m, l ng m a, b c x m t tr i
tr c ti p nh h ng đ n n ng su t, s n l ng cây tr ng v t nuôi N u đi u ki n t nhiên thu n l i s t o đi u ki n cho ho t đ ng s n xu t nông nghi p di n ra thu n
l i và ng c l i n u đi u ki n th i ti t không thu n l i s nh h ng r t l n t i s n
l ng, ch t l ng c a s n ph m nông nghi p
S n xu t nông nghi p mang tính th i v cao
Do s bi n thiên v đi u ki n th i ti t, khí h u, m i lo i cây tr ng có s thích ng nh t đ nh v i đi u ki n đó, d n đ n nh ng mùa v khác nhau Vì
Trang 20v y, các ho t đ ng s n xu t nông nghi p c ng ph i th c hi n theo th i v đ
có th khai thác t t nh t các đi u ki n t nhiên, mang l i hi u qu cao nh t
i t ng s n xu t là nh ng c th s ng
Có th th y đ c đi m r t n i b t trong s n xu t nông nghi p chính là đ i
t ng lao đ ng là nh ng c th s ng, có quy lu t sinh tr ng và phát tri n riêng, có
chu k s n xu t dài, quá trình s n xu t ph i tr i qua nhi u giai đo n khác nhau, vì
v y ph i hi u sâu s c chu trình sinh tr ng c a sinh v t
c đi m c a s n ph m nông nghi p
Do ho t đ ng s n xu t nông nghi p ch u nh h ng nhi u b i đi u ki n t
nhiên nên s n ph m nông nghi p th ng bi n đ ng v quy cách, ph m ch t Do đó,
vi c tính toán, đánh giá, nh n xét các ch tiêu ch t l ng chính xác không ch nh
h ng t i vi c xác đ nh giá bán cho các lo i ph m c p khác nhau c a cùng m t lo i
s n ph m mà còn đóng vai trò to l n trong vi c tính giá thành s n ph m cho t ng
lo i ph m c p c th
M t khác, nông s n s n xu t ra có kh n ng tái s n xu t t nhiên, s n ph m
c a k này có th làm nguyên li u cho k sau ho c s n ph m c a ho t đ ng s n
xu t này là đ u vào cho ho t đ ng s n xu t nông nghi p khác Nh v y, m t s s n
ph m t s n ph m lao đ ng s chuy n hóa thành đ i t ng lao đ ng Do v y, vi c quy đ nh giai đo n k t thúc s n xu t c a t ng ngành và tiêu chu n tính thành ph m
c a t ng ngành r t quan tr ng cho vi c tính giá thành và t ch c h ch toán quá trình luân chuy n s n ph m trong n i b , làm rõ m c đ quán tri t ch đ h ch toán kinh
t trong các đ n v và ngành s n xu t
1.1.3 nh h ng c a nh ng đ c đi m riêng trong ngành nông nghi p đ n công tác k toán
Trang 211.1.3.1 Ghi nh n, phân lo i vƠ đánh giá tƠi s n
- Trong l nh v c s n xu t nông nghi p, đ t đai là t li u s n xu t ch y u và
đ c bi t không thay th đ c nh ng đ t đai l i thu c s h u c a Nhà n c, các
doanh nghi p ch có quy n s d ng đ t Theo chu n m c k toán Vi t Nam, quy n
s d ng đ t là tài s n c đ nh vô hình và không trích kh u hao Tuy nhiên, trong quá
trình khai phá và s d ng, các đ n v ph i chi m t s kho n chi phí đ khai hoang,
c i t o đ t, nh ng chi phí này c n ph i tính vào giá thành s n ph m Nh ng các
kho n chi phí này th ng khá l n và có tác d ng đ i v i cây tr ng trong nhi u n m
Do v y, k toán ph i theo dõi chính xác các kho n chi phí này và ti n hành phân b
theo ph ng pháp đ c bi t vào giá thành s n ph m c a cây tr ng (v t nuôi) 1
- Ngoài nh ng tài s n c đ nh thông th ng nh : đ t, máy móc thi t b ,
ph ng ti n v n t i,… nh trong các ngành kinh t khác, nông nghi p còn có nh ng
tài s n c đ nh mang tính đ c thù riêng nh : v n cây lâu n m, súc v t làm vi c và
cho s n ph m Nh ng tài s n này đ c ghi nh n là tài s n c đ nh hay chi phí s n
xu t kinh doanh d dang s tùy thu c vào m c đích s d ng c a tài s n này vào
ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Không nh ng th , trong quá trình
n m gi tài s n, nh ng tài s n c đ nh là c th s ng này có th s có nh ng bi n
đ i v ch t nh tr ng l ng t ng thêm c a đàn gia súc sinh s n, cây lâu n m, gia
súc b b nh ch t,… i u này s nh h ng đ n giá tr c a các tài s n c đ nh sinh
h c này lúc cu i k Bên c nh đó s ti n b v k thu t nuôi tr ng c ng nh các
ti n b v sinh h c s nh h ng đáng k đ n giá tr c a các tài s n c đ nh sinh h c này Do đó khi l a ch n ph ng pháp kh u hao tài s n sinh h c ph i tính đ n các
y u t trên. 2
- Do ho t đ ng s n xu t nông nghi p còn ch u nhi u nh h ng c a đi u ki n t
nhiên nên ch t l ng s n ph m nông nghi p th ng không n đ nh, các
1 B môn h ch toán, Tr ng H Kinh t qu c dân, H ch toán k toán trong xí nghi p thu c các ngành s n
xu t và l u thông, trang 329
2 Võ Nguyên Ph ng, V n d ng m t cách h p lý h th ng tài kho n k toán hi n hành vào vi c h ch toán các lo i hình s n xu t nông nghi p t i An Giang, trang 13.
Trang 22thành ph m t s n xu t có nhi u ph m c p, vì v y ph i có bi n pháp đánh giá thành
ph m thích h p đ xác đ nh chính xác giá tr thành ph m Ngoài ra, nông s n
th ng d b h h ng, khó b o qu n bu c các doanh nghi p ph i có k ho ch trong
s n xu t, tính toán l ng t n kho h p lý và l p d phòng sao cho phù h p
- Bên c nh đó, th tr ng tiêu th c a các lo i nông s n th ng không n
đ nh, giá c c a các s n ph m nông nghi p th ng xuyên bi n đ ng Do đó, doanh
nghi p ho t đ ng trong l nh v c này ph i th ng xuyên đánh giá l i giá tr c a
thành ph m đ có th ph n ánh trung th c, h p lý giá tr tài s n trên B ng cân đ i
k toán c ng nh Báo cáo k t qu ho t đ ng kinh doanh
1.1.3.2 Ghi nh n doanh thu và chi phí
Trong nông nghi p, ho t đ ng s n xu t ph thu c vào đ c đi m sinh h c c a
t ng lo i cây tr ng, v t nuôi nên doanh thu và chi phí phát sinh không n đ nh, có
s chênh l ch v th i gian phát sinh c a doanh thu và chi phí Ch ng h n nh trong
tr ng tr t, chu k s n xu t dài và có tính th i v cao, nên doanh thu và chi phí phát sinh trong các k có chênh l ch l n, có nh ng tháng chi phí chi ra nhi u nh ng l i không thu đ c s n ph m, ng c l i, có nh ng tháng chi phí chi ra ít nh ng s n
ph m thu đ c l i nhi u c đi m này c a quy trình s n xu t đòi h i các doanh
nghi p ph i l a ch n k k toán thích h p, có ph ng pháp theo dõi, ghi nh n chi
phí k p th i và ti n hành phân b chi phí m t cách h p lỦ đ đ m b o nguyên t c
phù h p nh m ph n ánh đúng k t qu c ng nh hi u qu c a quá trình s n xu t kinh
doanh 3
1.1.3.3 H ch toán chi phí và tính giá thành s n ph m
- Do đ c tính có gi i h n c a đ t đai, nên đ t ng s n l ng nông ph m và
nâng cao hi u qu s d ng đ t, các doanh nghi p còn áp d ng các ph ng pháp
luân canh, xen canh và g i v các cây tr ng khác nhau Th c t đó đ t ra cho công
tác h ch toán chi phí s n xu t và tính giá thành là ph i áp d ng nh ng ph ng pháp
thích h p đ tách nh ng kho n chi phí đ c h ch toán chung cho các lo i cây tr ng
3 Võ Nguyên Ph ng, V n d ng m t cách h p lý h th ng tài kho n k toán hi n hành vào vi c h ch toán các lo i hình s n xu t nông nghi p t i An Giang, trang 14.
Trang 23thành nh ng kho n chi phí riêng cho t ng lo i cây đ c tr ng xen, tr ng g i 4
- Khác v i các ngành s n xu t v t ch t khác, các đ i t ng lao đ ng trong
nông nghi p là nh ng c th s ng có quá trình sinh tr ng, phát tri n di n ra phù
h p và tuân theo quy lu t t nhiên Nh ng quy lu t sinh tr ng và phát tri n c a các đ i t ng này còn làm cho th i gian s n xu t không đ ng nh t v i nhau, d n
đ n tính th i v cao Cho nên k tính giá thành không th xác đ nh hàng tháng,
hàng quý nh các xí nghi p công nghi p mà ph i đ c th c hi n vào cu i v
ho c cu i n m S n ph m thu ho ch n m nào thì tính giá thành trong n m đó, ngh a
là, chi phí chi ra trong n m nay nh ng n m sau m i thu ho ch s n ph m thì n m sau
m i tính giá thành 5
- Trong nông nghi p, quá trình s n xu t ph i tr i qua nhi u giai đo n, công
vi c khác nhau, ch ng h n nh : cây tr ng ph i tr i qua các giai đo n làm đ t, gieo
tr ng, ch m sóc, thu ho ch; v i v t nuôi l y s a ho c sinh s n c ng ph i tr i qua các khâu: đ ng đ c, có ch a, cho con bú ho c l y s a,… Vì v y, vi c tính giá thành
các ngành s n xu t này không ch gi i h n ch tiêu giá thành s n ph m hoàn ch nh
mà c các ch tiêu giá thành công vi c.6
- i t ng t p h p chi phí và tính giá thành trong ho t đ ng s n xu t nông
nghi p r t phong phú và đa d ng, ph thu c vào đ c đi m t ch c s n xu t, quy
trình s n xu t và ph ng th c ho t đ ng c a doanh nghi p, có th là t ng nhóm gia
súc, t ng lo i cây tr ng, t ng đ i s n xu t, t ng trang tr i,… 7
- Nông s n có kh n ng tái s n xu t t nhiên, vì v y nh ng t li u s n xu t
c a k sau có th chính là s n ph m c a quá trình s n xu t nông nghi p tr c đó,
Trang 24c a ngành tr ng tr t ch bi n Do v y, vi c quy đ nh giai đo n k t thúc s n xu t c a
t ng ngành và tiêu chu n tính thành ph m c a t ng ngành r t quan tr ng cho vi c tính giá thành và t ch c h ch toán quá trình luân chuy n s n ph m trong n i b doanh nghi p B i v y, k toán ph i v n d ng thích h p ph ng pháp đánh giá và
h ch toán s n ph m tiêu th n i b
1.2 K toán nông nghi p theo chu n m c k toán qu c t - IAS 41
1.2.1 L ch s hình thành
- Nh n th y s c n thi t ph i có nh ng quy đ nh c th và rõ ràng v công
tác h ch toán trong l nh v c nông nghi p, n m 1994, y ban chu n m c k toán
qu c t (IASC) đã quy t đ nh xây d ng m t chu n m c k toán qu c t v nông
nghi p và đã b nhi m m t Ban ch đ o đ h tr cho vi c ban hành chu n m c
- N m 1996, Ban ch đ o ban hành b n d th o chu n m c, trong đó đ t ra
các v n đ , nh ng s l a ch n và nh ng gi i pháp đ ngh c a Ban ch đ o cho m i
ng i góp ý ki n T 42 th góp Ủ, Ban ch đ o đã ti n hành xem xét, s a đ i và
g i chúng đ n y ban
- Tháng 7 n m 1999, y ban phê duy t D th o E65 Nông nghi p v i th i
h n góp ý cu i cùng vào ngày 31 tháng 1 n m 2000 Sau đó, y ban đã nh n đ c
62 th t góp ý cho E65 đ n t các t ch c qu c t và 28 qu c gia khác nhau
- n tháng 4 n m 2000, IASC l i g i m t b ng câu h i cho các đ n v ho t
đ ng trong nông nghi p đ xác đ nh đ tin c y c a vi c đo l ng giá tr h p lý đã
đ c đ xu t trong E65 và nh n đ c 20 ph n h i t 11 qu c gia
- Sau khi xem xét các ý ki n trên E65 và gi i đáp các Ủ ki n th c m c, y
ban đã ban hành chu n m c k toán v nông nghi p - IAS 41 vào tháng 12 n m
2000 và b t đ u có hi u l c vào ngày 01 tháng 01 n m 2003
1.2.2 M c tiêu
M c tiêu c a chu n m c này là qui đ nh cách x lý k toán, trình bày và
công b trên báo cáo tài chính liên quan đ n các ho t đ ng nông nghi p - ho t đ ng
qu n lý s bi n đ i c a nh ng tài s n có tính ch t sinh h c (cây tr ng, v t nuôi)
Trang 25thành nh ng s n ph m nông nghi p (s n ph m thu ho ch t tài s n có tính ch t sinh
h c c a doanh nghi p)
1.2.3 Ph m vi áp d ng
- Chu n m c đ c áp d ng h ch toán đ i v i các kho n liên quan đ n ho t
đ ng nông nghi p:
(a) tài s n sinh h c;
(b) s n ph m nông nghi p t i th i đi m thu ho ch;
(c) các kho n tr c p c a chính ph
- Chu n m c này không áp d ng cho:
(a) đ t đai liên quan đ n ho t đ ng nông nghi p;
(b) tài s n vô hình liên quan đ n ho t đ ng nông nghi p
- Chu n m c này đ c áp d ng cho các s n ph m nông nghi p t i th i đi m
thu ho ch Sau đó, công vi c theo dõi, qu n lý và h ch toán các s n ph m này s áp
d ng theo chu n m c k toán qu c t v hàng t n kho - IAS 2 ho c chu n m c khác
Do đó, chu n m c này không áp d ng cho các s n ph m nông nghi p đ c ch
bi n sau khi thu ho ch, ví d , ch bi n nho thành r u, ch bi n len thành s i,
1.2.4 Các n i dung chính c a chu n m c
1.2.4.1 M t s thu t ng có liên quan
Các thu t ng d i đây đ c s d ng trong chu n m c này v i Ủ ngh a:
- Ho t đ ng nông nghi p (Agricultural activity) là vi c qu n lý quá trình
bi n đ i sinh h c c a tài s n sinh h c đ bán, thu ho ch s n ph m nông nghi p,
ho c t o ra các tài s n sinh h c ph
Ho t đ ng nông nghi p bao g m nhi u ho t đ ng khác nhau; ví d , ch n
nuôi, tr ng r ng, thu ho ch hàng n m hay lâu n m, tr ng cây n qu và cây công
nghi p, tr ng hoa, nuôi tr ng th y s n (bao g m cá và th y sinh) Chúng có các đ c
đi m sau:
+ Kh n ng thay đ i (Capability to change): V t nuôi và cây tr ng có
kh n ng bi n đ i sinh h c;
Trang 26+ i u khi n thay đ i (Management of change): i u khi n là t o đi u
ki n thu n l i cho s bi n đ i sinh h c b ng cách gia t ng ho c duy
trì n đ nh các đi u ki n c n thi t cho quá trình đang di n ra (ví d :
m c đ dinh d ng, đ m, nhi t đ , phân bón và ánh sáng) Vi c
đi u khi n nh v y làm cho ho t đ ng nông nghi p khác v i các ho t
đ ng khác Ví d , vi c thu ho ch t các ngu n không c n đi u khi n (nh là đánh b t h i s n và khai thác r ng t nhiên); và
+ o l ng thay đ i (Measurement of change): Thay đ i v ch t l ng
(ví d , ph m ch t di truy n, đ dày, đ chín, l ng ch t béo, t l
protein và c u trúc mô c ) ho c s l ng (ví d , s con, tr ng l ng,
th tích, đ ng kính, chi u dài, s l ng hoa) có đ c do bi n đ i
sinh h c ho c thu ho ch đ c đo l ng và giám sát đ nh k
- S n ph m nông nghi p (Agricultural produce) là s n ph m thu ho ch c a các tài s n sinh h c
- Tài s n sinh h c (Biological asset) là v t nuôi và cây tr ng
- Bi n đ i sinh h c (Biological transformation) bao g m các quá trình t ng
tr ng, suy thoái, s n xu t và sinh s n mà t o ra các thay đ i v ch t l ng ho c s
l ng trong tài s n sinh h c Bi n đ i sinh h c d n đ n các lo i k t qu nh sau:
+ Tài s n thay đ i thông qua (i) t ng tr ng (gia t ng v s l ng ho c
nâng cao ch t l ng c a v t nuôi ho c cây tr ng), (ii) suy thoái (gi m
sút v s l ng ho c suy gi m ch t l ng c a cây tr ng và v t nuôi),
ho c (iii) sinh s n (t o ra thêm cây tr ng và v t nuôi); ho c + Vi c s n xu t các s n ph m nông nghi p nh : nh a m , lá trà, bông và
s a
- Chi phí bán (Costs to sell) là chi phí liên quan tr c ti p đ n bán tài s n,
không bao g m chi phí tài chính và thu thu nh p
- Nhóm tài s n sinh h c (Group of biological assets) là m t t p h p cây
tr ng và v t nuôi gi ng nhau
Trang 27- Thu ho ch (Harvest) là vi c tách s n ph m kh i tài s n sinh h c ho c ch m
d t đ i s ng c a s n ph m sinh h c
- Th tr ng ho t đ ng (Active market ) là m t th tr ng n i mà h i t t t c
các đi u ki n sau đây:
(a) các s n ph m (tài s n) mua bán ph i thu n nh t;
(b) có th d dàng tìm đ c ng i bán và ng i mua b t k th i đi m
nào (c) các bên đ u có đ y đ thông tin v tài s n đ c mang ra mua bán
- Giá tr th c hi n (Carrying amount) là s ti n mà m t tài s n đ c ghi
nh n trên báo cáo tài chính
- Giá tr h p lý (Fair value) là giá tr mà m t tài s n có th đ c trao đ i, các bên đ u có nh ng hi u bi t rõ ràng và đ y đ v tài s n và s n sàng trao đ i Giá tr
h p lý c a m t tài s n đ c d a trên đ a đi m, v trí và tr ng thái hi n t i c a nó Ví
d , giá tr h p lý c a gia súc t i m t trang tr i là giá tr c a gia súc trên th tr ng
liên quan tr đi chi phí v n chuy n và các chi phí c n thi t khác
- Các kho n tr c p c a Chính ph (Government grants) theo quy đ nh trong
chu n m c k toán qu c t v K toán các kho n tr c p c a Chính ph và công b thông tin ngu n tr c p c a Chính ph - IAS 20
1.2 4.2 Quy đ nh v ghi nh n và đo l ng tài s n sinh h c
- Doanh nghi p s ghi nh n tài s n sinh h c ho c s n ph m nông nghi p khi,
và ch khi:
(a) Doanh nghi p ki m soát tài s n đó nh là m t k t qu t các s ki n
quá kh ; (b) Ch c ch n thu đ c l i ích kinh t trong t ng lai liên quan đ n tài
Trang 28gia súc t mua l i, sinh s n, ho c cai s a L i ích t ng lai thông th ng đ c đánh
giá b ng cách đo l ng các thu c tính v t ch t đáng k
- M t tài s n sinh h c s đ c đo l ng t i th i đi m ghi nh n ban đ u và t i
cu i k l p báo cáo theo giá tr h p lý tr đi chi phí bán c tính, ngo i tr tr ng
h p giá tr h p lý có th không đ c đo l ng đáng tin c y
- S n ph m nông nghi p đ c thu ho ch t tài s n sinh h c c a doanh
nghi p nên đ c đo l ng theo giá tr h p lý tr đi chi phí bán t i th i đi m thu
ho ch Vi c đo l ng nh v y là theo ph ng pháp giá g c t i ngày áp d ng IAS 2
- Hàng t n kho ho c Chu n m c thích h p khác
- Vi c đo l ng giá tr h p lý c a tài s n sinh h c ho c s n ph m nông
nghi p có th th c hi n d dàng h n b ng cách nhóm các tài s n sinh h c ho c s n
ph m nông nghi p theo các thu c tính; ví d , nhóm theo tu i đ i ho c ch t l ng
Doanh nghi p nên ch n các thu c tính t ng ng v i các thu c tính mà đ c s
d ng trên th tr ng nh là m t c s đ đ nh giá
- Doanh nghi p th ng tham gia các h p đ ng đ bán tài s n sinh h c ho c
s n ph m nông nghi p vào m t ngày trong t ng lai Giá c a h p đ ng không nh t
thi t liên quan đ n đo l ng giá tr h p lý, b i vì giá tr h p lý ph n ánh các đi u
ki n c a th tr ng hi n hành K t qu là, giá tr h p lý c a m t tài s n sinh h c
ho c s n ph m nông nghi p không đ c đi u ch nh theo h p đ ng Trong m t s
tr ng h p, m t h p đ ng bán tài s n sinh h c ho c s n ph m nông nghi p có th là
m t h p đ ng có đ n bù (onerous contract), nh đã đ c đ nh ngh a trong IAS 37 -
D phòng, N ti m tàng và Tài s n ti m tàng IAS 37 áp d ng cho h p đ ng có đ n
bù
- N u t n t i m t th tr ng ho t đ ng cho tài s n sinh h c ho c s n ph m
nông nghi p, giá trích d n trong th tr ng đó là c s thích h p đ xác đ nh giá tr
h p lý c a tài s n đó N u ch th có nhi u th tr ng ho t đ ng khác nhau thì s s
d ng giá th tr ng có liên quan nhi u nh t Ví d , n u ch th có hai th tr ng
ho t đ ng, s s d ng giá hi n t i trên th tr ng d ki n mà nó đ c s d ng
Trang 29- N u không t n t i th tr ng ho t đ ng, ch th s d ng m t ho c nh ng
đi u sau đây, khi có s n, trong vi c xác đ nh giá tr h p lý:
(a) giá giao d ch trên th tr ng g n nh t, v i đi u ki n là không có s thay đ i đáng k trong hoàn c nh kinh t gi a ngày giao d ch và ngày
trên b ng cân đ i k toán;
(b) giá th tr ng cho các tài s n t ng t v i nh ng đi u ch nh đ ph n
ánh s khác bi t;
(c) Các tiêu chu n ngành nh giá tr c a m t v n cây n qu th hi n
qua trên m i khay (mâm) xu t kh u, gi (lúa), ho c ha, và giá tr c a
gia súc đ c th hi n m i kg th t
- Trong m t s tr ng h p th tr ng đ nh giá ho c giá tr có th không có
s n cho tài s n sinh h c trong đi u ki n hi n t i Trong nh ng tr ng h p này, ch
th s d ng giá tr hi n t i c a các lu ng ti n ròng d ki n t i th tr ng hi n t i –
quy t đ nh giá tr h p lỦ tr c thu
- M c tiêu c a vi c tính giá tr hi n t i c a các lu ng ti n ròng d ki n là đ xác đ nh giá tr h p lý c a tài s n sinh h c đ a đi m và tr ng thái hi n t i c a nó
Doanh nghi p xem xét đi u này trong vi c xác đ nh m t t l chi t kh u phù h p s
đ c s d ng và c tính dòng ti n ròng d ki n i u ki n hi n t i c a tài s n sinh
h c không bao g m b t k s bi n đ i sinh h c t o ra giá tr t ng thêm và các ho t
đ ng c a doanh nghi p trong t ng lai, ch ng h n nh nh ng ng i liên quan đ n
t ng c ng chuy n đ i sinh h c trong t ng lai, thu ho ch, và bán
- Giá g c đôi khi có th x p x giá tr h p lý, c th khi:
(a) Có ít s bi n đ i sinh h c x y ra t khi ghi nh n chi phí ban đ u (ví
d , đ i v i các lo i cây tr ng đ c tr ng ngay tr c khi k t thúc k
báo cáo); ho c (b) nh h ng c a s bi n đ i sinh h c đ n giá c không đ c xem là
tr ng y u (ví d , đ i v i s t ng tr ng ban đ u trong vòng đ i c a
cây thông trong 30 n m)
Trang 30- Tài s n sinh h c th ng đ c g n li n v i đ t m t cách h u hình (ví d ,
cây trong r ng tr ng) Có th không có th tr ng riêng bi t cho các tài s n sinh h c
mà đ c g n li n v i đ t nh ng th tr ng ho t đ ng có th t n t i đ i v i tài s n
k t h p, ví d nh là, doanh nghi p có th g p tài s n sinh h c, đ t thô, và c i t o
đ t thành m t gói tài s n Doanh nghi p có th s d ng thông tin liên quan đ n tài
s n k t h p đ đo l ng giá tr h p lý c a tài s n sinh h c Ví d , giá tr h p lý c a
tài s n sinh h c s b ng giá tr h p lý c a tài s n k t h p tr đi giá tr h p lý c a đ t
thô và c i t o đ t
1.2.4.3 Báo cáo các kho n lãi và l phát sinh t vi c ghi nh n ban đ u
- Kho n lãi ho c l phát sinh sau khi ghi nh n ban đ u c a tài s n sinh h c
theo giá tr h p lý tr đi chi phí bán c tính và kho n thay đ i trong giá tr h p lý
tr chi phí bán c a tài s n sinh h c s đ c đ a vào lãi ho c l trong k phát sinh
- Kho n l có th phát sinh sau khi ghi nh n ban đ u c a tài s n sinh h c, b i
vì chi phí bán đ c kh u tr khi xác đ nh giá tr h p lý tr đi chi phí bán c a tài s n
sinh h c Kho n lãi có th phát trinh sau khi ghi nh n ban đ u c a tài s n sinh h c,
ch ng h n nh khi m t con bê đ c sinh ra
- Lãi và l phát sinh sau khi ghi nh n ban đ u c a s n ph m nông nghi p t i
giá tr h p lý tr đi chi phí bán s đ c đ a vào lãi ho c l trong k phát sinh
- Lãi ho c l có th phát sinh sau khi ghi nh n ban đ u c a s n ph m nông
nghi p nh là k t qu c a vi c thu ho ch
1.2 4.4 Quy đ nh v xác đ nh giá tr trong tr ng h p giá tr h p lý không
đ c đo l ng m t cách đáng tin c y
- Có m t gi đ nh r ng giá tr h p lý có th đo l ng đáng tin c y đ i v i tài
s n sinh h c Tuy nhiên, gi đ nh này có th b bác b khi vi c ghi nh n ban đ u đ i
v i tài s n sinh h c mà giá giao d ch trên th tr ng không s n có và các ph ng pháp đo l ng giá tr h p lý thay th đ c xác đ nh không tin đáng tin c y Trong
tr ng h p nh v y, tài s n sinh h c đó s đ c đo l ng theo giá g c tr đi hao mòn l y k và d phòng gi m giá l y k Khi giá tr h p lý c a tài s n sinh h c đó
tr nên có th đo l ng đáng tin c y thì doanh nghi p s đo l ng nó theo giá tr
Trang 31h p lý tr đi chi phí bán Khi tài s n sinh h c dài h n th a mãn đi u ki n phân lo i
nh tài s n đ c n m gi đ bán (ho c đ c đ a vào m t nhóm tài s n thanh lý mà
đ c phân lo i nh tài s n đ c n m gi đ bán) phù h p v i IFRS 5 – Tài s n n m
gi đ bán và ho t đ ng kinh doanh không liên t c, thì nó đ c gi đ nh r ng giá tr
h p lý có th đ c đo l ng đáng tin c y
- Doanh nghi p mà tr c đây đã ghi nh n tài s n sinh h c theo giá tr h p lý
tr đi chi phí bán ti p t c đo l ng theo cách th c này cho đ n khi nó đ c thanh lý
- Trong t t c tr ng h p, doanh nghi p ghi nh n s n ph m nông nghi p t i
th i đi m thu ho ch theo giá tr h p lý tr đi chi phí bán Chu n m c này ph n ánh quan đi m r ng giá tr h p lý c a s n ph m nông nghi p t i th i đi m thu ho ch có
th luôn luôn đ c đo l ng đáng tin c y
- Khi xác đ nh giá g c, hao mòn l y k và d phòng gi m giá l y k , doanh
nghi p xem xét IAS 2 – Hàng t n kho và IAS 36 - T n th t Tài s n
1.2 4.5 Quy đ nh v các kho n tr c p c a Chính ph
- M t kho n tr c p không đi u ki n liên quan đ n m t tài s n sinh h c mà
đ c đo l ng theo giá tr h p lý tr đi chi phí bán s đ c ghi nh n vào lãi ho c l
khi và ch khi kho n tr c p này tr thành kho n ph i thu
- N u kho n tr c p chính ph liên quan đ n tài s n sinh h c mà đ c đo
l ng theo giá tr h p lý tr đi chi phí bán không có đi u ki n, bao g m khi kho n
tr c p chính ph yêu c u doanh nghi p không đ c tham gia vào ho t đ ng nông
nghi p đã đ c xác đ nh, thì doanh nghi p s ghi nh n kho n tr c p này vào lãi
ho c l khi, và ch khi, các đi u ki n g n li n v i kho n tr c p đó đ u th a mãn
- Th i h n và đi u ki n c a kho n tr c p chính ph r t khác nhau Ví d ,
m t kho n tr c p có th yêu c u doanh nghi p canh tác trên m t đ a đi m nào đó trong n m n m và yêu c u doanh nghi p hoàn tr t t c tr c p n u canh tác ít h n
n m n m Trong tr ng h p này, kho n tr c p này không đ c ghi nh n vào lãi
ho c l cho đ n n m n m sau
- N u kho n tr c p c a chính ph liên quan đ n tài s n sinh h c ghi nh n
theo giá g c c a nó tr đi hao mòn l y k và d phòng gi m giá l y k thì d a vào
Trang 32IAS 20 - K toán đ i v i các kho n tr c p c a Chính ph và trình bày các kho n
tr c p c a Chính ph
- Chu n m c này yêu c u m t cách x lý khác t IAS 20, n u kho n tr c p
c a chính ph liên quan đ n m t tài s n sinh h c đo l ng t i giá tr h p lý c a nó
tr đi chi phí bán c tính ho c kho n tr c p c a chính ph yêu c u doanh nghi p không đ c tham gia vào ho t đ ng nông nghi p đã đ c xác đ nh IAS 20 yêu c u
ch đ i v i kho n tr c p liên quan đ n tài s n sinh h c m i đ c đo l ng theo giá
g c tr đi hao mòn l y k và d phòng gi m giá l y k
1.2.4.6 M t s quy đ nh v trình bày và công b thông tin
- Doanh nghi p s công b t ng lãi ho c l phát sinh trong k hi n hành sau khi ghi nh n ban đ u c a tài s n sinh h c và s n ph m nông nghi p và t thay đ i
trong giá tr h p lý tr đi chi phí bán c a tài s n sinh h c
- Doanh nghi p s cung c p mô t c a m i nhóm tài s n sinh h c
- Vi c công b này có th có hình th c b ng l i v n ho c mô t đ nh l ng
- Doanh nghi p đ c khuy n khích cung c p mô t đ nh l ng c a m i
nhóm tài s n sinh h c, phân bi t gi a tài s n sinh h c tiêu hao và sinh l i nhi u,
ho c gi a tài s n sinh h c tr ng thành và ch a tr ng thành Ví d , doanh nghi p
có th công b giá tr th c hi n c a tài s n sinh h c tiêu hao và sinh l i nhi u theo nhóm Vi c phân bi t này cung c p thông tin mà có th h u ích khi đánh giá tính
quy t đ nh th i gian c a dòng ti n trong t ng lai Doanh nghi p nên công b c s
đ th c hi n vi c phân bi t này
- Tài s n sinh h c tiêu hao là nh ng tài s n mà đ c thu ho ch nh là s n
ph m nông s n ho c đ c bán nh là tài s n sinh h c Ví d v tài s n sinh h c tiêu
hao là v t nuôi v i Ủ đ nh l y th t, v t nuôi n m gi đ bán, cá trong nông tr i, hoa màu nh là ngô và lúa mì, cây l y g Tài s n sinh h c sinh l i nhi u là nh ng tài
s n không ph i là tài s n sinh h c tiêu hao; ví d , v t nuôi l y s a, nho làm r u vang, cây n trái, và cây cho c i Tài s n sinh h c sinh l i nhi u không ph i là s n
ph m nông nghi p, nh ng, thay vào đó, nó t s n xu t
Trang 33- Tài s n sinh h c có th đ c phân lo i ho c tài s n sinh h c tr ng thành
ho c ch a tr ng thành Tài s n sinh h c tr ng thành là tài s n mà có th thu
ho ch đ c (đ i v i tài s n sinh h c tiêu hao) ho c có th duy trì thu ho ch th ng xuyên (đ i v i tài s n sinh h c sinh l i nhi u)
- N u không công b thông tin n i nào khác khi ban hành báo cáo tài chính
thì doanh nghi p nên mô t :
(a) B n ch t c a ho t đ ng liên quan đ n m i nhóm tài s n sinh h c;
(b) Các th c đo phi tài chính ho c các c tính đ nh l ng c a:
(i) M i nhóm tài s n sinh h c vào cu i k ; và (ii) K t qu c a s n ph m nông nghi p trong k
- Doanh nghi p ph i công b các ph ng pháp và các gi đ nh quan tr ng
đ c áp d ng trong vi c xác đ nh giá tr h p lý c a t ng nhóm s n ph m nông
nghi p t i th i đi m thu ho ch và t ng nhóm tài s n sinh h c
- Doanh nghi p ch u trách nhi m công b giá tr h p lý tr đi chi phí bán hàng c tính c a s n ph m nông nghi p thu ho ch trong k , đ c xác đ nh t i th i
đi m thu ho ch
- Doanh nghi p s ph i công b :
(a) S hi n h u và giá tr th c hi n c a tài s n sinh h c mà b gi i h n,
và giá tr s d ng c a tài s n sinh h c b th ch p nh là v t đ m b o
cho các kho n n ; (b) Giá tr c a các cam k t đ phát tri n ho c mua l i tài s n sinh h c;
(c) Chi n l c qu n tr r i ro tài chính liên quan đ n ho t đ ng nông
nghi p
- Doanh nghi p s trình bày m t b ng đ i chi u v thay đ i giá tr th c hi n
c a tài s n sinh h c t khi b t đ u đ n k t thúc k hi n hành B ng đ i chi u bao
g m:
(a) Lãi ho c l phát sinh t s thay đ i giá tr h p lý tr đi chi phí bán;
b) T ng do mua thêm;
Trang 34(c) Gi m do bán và tài s n sinh h c đ c phân lo i nh tài s n n m gi
đ bán (ho c đ c đ a vào m t nhóm thanh lỦ mà đ c phân lo i
nh tài s n n m gi đ bán) phù h p theo IFRS 5;
(d) Gi m do thu ho ch;
(e) T ng do h p nh t kinh doanh;
(f) Chênh l ch trao đ i thu n phát sinh do chuy n đ i báo cáo tài chính
thành m t đ ng ti n trình bày khác, và do chuy n đ i ho t đ ng n c
ngoài thành đ ng ti n trình bày c a đ n v l p báo cáo;
(g) Các thay đ i khác
- Giá tr h p lý tr chi phí bán c a m t tài s n sinh h c có th thay đ i do c
hai y u t thay đ i v ch t và thay đ i v giá trên th tr ng Công b riêng bi t hai thay đ i này r t h u ích khi xác đ nh k t qu k hi n hành và tri n v ng trong t ng lai, đ c bi t khi chu k s n xu t trên m t n m Trong các tr ng h p có tri n v ng,
khuy n khích doanh nghi p công b theo nhóm ho c theo lo i khác, giá tr thay đ i
v giá tr h p lý tr chi phí bán đ c đ a vào lãi ho c l do thay đ i v ch t và do thay đ i v giá Thông tin này th ng ít h u ích khi chu k s n xu t d i m t n m
(ví d , nuôi gà và tr ng hoa màu)
- Bi n đ i sinh h c d n đ n m t s lo i thay đ i v ch t - t ng tr ng, suy
thoái, s n xu t, và sinh s n, m i lo i thay đ i có th quan sát đ c và đo l ng
đ c M i lo i thay đ i này có m i liên h tr c ti p đ n l i ích kinh t t ng lai Thay đ i giá tr h p lý c a m t tài s n sinh h c do thu ho ch c ng là m t thay đ i
v ch t
- Ho t đ ng nông nghi p th ng gánh ch u t n th t do th i ti t, d ch b nh
ho c các r i ro t nhiên khác N u m t s ki n x y ra mà làm nh h ng đ n m t
kho n m c tr ng y u c a thu nh p ho c chi phí, thì ph i công b v b n ch t và giá
tr c a kho n m c đó phù h p IAS 1 - Trình bày báo cáo tài chính Ví d v s ki n
nh v y bao g m m t d ch b nh nguy hi m, l l t, h n hán nghiêm tr ng ho c
s ng giá, và m t b nh d ch c a côn trùng
Trang 35 Công b b sung đ i v i tài s n sinh h c mà giá tr h p lý không th đo
l ng đáng tin c y
- N u doanh nghi p đo l ng tài s n sinh h c theo giá g c tr đi hao mòn l y
k và d phòng gi m giá l y k vào cu i k , thì doanh nghi p s công b đ i v i tài
s n sinh h c đó:
(a) Mô t v tài s n sinh h c đó;
(b) Gi i thích t i sao giá tr h p lý không th đo l ng đáng tin c y;
- Trong k hi n hành, n u doanh nghi p đo l ng tài s n sinh h c theo giá
g c tr đi hao mòn l y k và d phòng gi m giá l y k , thì doanh nghi p s công b
lãi ho c l ghi nh n do thanh lý tài s n sinh h c và b ng đ i chi u s công b giá tr liên quan đ n nh ng tài s n sinh h c này riêng bi t Ngoài ra, b ng đ i chi u s bao
g m các giá tr d i đây mà đã tính vào lãi ho c l liên quan đ n nh ng tài s n sinh
h c này:
(a) Kho n d phòng gi m giá l y k ;
(b) Hoàn nh p d phòng gi m giá l y k ;
(c) Hao mòn
- N u giá tr h p lý c a tài s n sinh h c tr c đây đ c đo l ng theo giá
g c tr đi hao mòn l y k và d phòng gi m giá l y k tr nên có th đo l ng đáng tin c y trong k hi n hành, thì doanh nghi p s công b đ i v i nh ng tài s n
sinh h c này nh sau:
(a) Mô t v tài s n sinh h c đó;
(b) Gi i thích t i sao giá tr h p lý tr nên có th đo l ng đáng tin c y;
(c) nh h ng c a thay đ i này
Trang 36 Tr c p chính ph
- Doanh nghi p s công b các kho n d i đây liên quan đ n ho t đ ng nông
nghi p trong Chu n m c này:
(a) B n ch t và gi i h n c a kho n tr c p chính ph đã ghi nh n trên
báo cáo tài chính;
(b) Các đi u ki n ch a th c hi n và các đi u kho n ti m tàng khác g n
li n v i kho n tr c p chính ph ; và (c) D tính gi m đáng k v m c đ tr c p chính ph 8
1.3 Th c ti n v n d ng IAS 41 t i m t s qu c gia trên th gi i
1.3.1 Th c ti n v n d ng IAS 41 t i m t s qu c gia
nhi u n c, k toán cho các ho t đ ng nông nghi p nh n đ c r t ít s
quan tâm c a các nhà nghiên c u k toán, các h c viên và các nhà qu n lý T i B c
M , Vi n K toán Canada - CICA và Vi n K toán viên công ch ng Hoa K - AICPA đã phát tri n các h ng d n v vi c đo l ng thu nh p và các báo cáo nông
nghi p khác C AICPA và CICA đ u ng h giá g c là c s đo l ng tài s n thích
h p tr m t s tr ng h p hi m hoi mà giá tr th c hi n có th đ c thay th T i
châu Âu, h th ng k toán t i các trang tr i (FADN) đ c thi t l p b i y ban châu
Âu trong n m 1965 đã phát tri n quy trình chung và h ng d n chi ti t cho k toán
trang tr i ArgileAs và Slof (2001) l u Ủ r ng FADN là đ a ra nh ng yêu c u r t c
th v thu th p d li u và các th t c c n thi t đ l p ra các báo cáo t ng h p t ng
t nh m t b ng cân đ i k toán và báo cáo thu nh p Tuy nhiên, m t trong nh ng
khuôn kh k toán nông nghi p toàn di n nh t đã đ c phát tri n t i Úc v i Chu n
m c k toán AASB 1037 “Self-Generating and Regenerating Assets”, chu n m c này đ c áp d ng t tháng 6 n m 2001 Sau đó, IASB ban hành chu n m c k toán
qu c t (IAS ) 41 “Nông nghi p” làm thay đ i k toán nông nghi p t m t v n đ
Trang 37Ph n này xem xét vi c v n d ng chu n m c k toán v nông nghi p m t s
qu c gia trên th gi i nh m rút ra bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam trong vi c
so n th o, ban hành chu n m c k toán v nông nghi p
Vi c v n d ng IAS 41 Úc
th c hi n chính sách h i t và hài hòa v i k toán qu c t , Úc cam k t áp
d ng các chu n m c k toán t ng đ ng Chu n m c Báo cáo tài chính qu c t
(IFRS) trong các báo cáo hàng n m đ c l p t ngày 01 tháng 01 n m 2005 tr v
sau i u này có ngh a là Úc s t b chu n m c k toán hi n có và áp d ng các
thu t ng và n i dung c a IFRS V k toán cho ho t đ ng nông nghi p, các doanh
nghi p t i Úc ph i tuân th chu n m c AASB 141 'Nông nghi p' t ng đ ng v i
IAS 41 'Nông nghi p' i m đ c bi t là, không gi ng nh h u h t các n c, Úc đã
có chu n m c k toán v ho t đ ng nông nghi p - AASB 1037 „Self-generating and regenerating assets‟ - đã đ c áp d ng t tháng 06 n m 2001 Vì có nh ng đi m
t ng đ ng đáng k gi a các yêu c u c a AASB 1037 và IAS 141, nh ng kinh
nghi m trong vi c áp d ng AASB 1037 có th đ c s d ng đ cung c p cái nhìn
sâu vào các v n đ và tri n v ng c a IAS 41, không ch đ i v i Úc mà còn cho các
n c khác theo đu i quá trình h i t v i IFRS
Nói chung, các yêu c u v ghi nh n, đo l ng và công b thông tin c a IAS
41 và chu n m c k toán AASB 1037 Úc đ u gi ng nhau C hai chu n m c đ u
yêu c u tài s n sinh h c đ c đo t i giá tr h p lý tr chi phí bán Và b t k s t ng
/ gi m nào trong giá tr c a tài s n ph i đ c ghi nh n vào báo cáo thu nh p c a k
mà chúng phát sinh
Tr c khi AASB 1037 đ c ban hành, m t lo t các k thu t đo l ng và ghi
nh n doanh thu đã đ c s d ng đ i v i tài s n nông nghi p Ví d , Roberts, Staunton và Hagan (1995) xem xét l i các chính sách k toán đ c s d ng b i các
đ n v báo cáo trong ho t đ ng ch n nuôi gia súc, lâm nghi p Úc tính đ n n m
1990 H phát hi n ra các ph ng pháp đ nh giá tài s n sinh h c bao g m giá g c, chi phí thay th ho c giá th tr ng đ c s d ng đ n l ho c k t h p v i nhau Cho các ho t đ ng ch n nuôi, các c s s d ng bao g m các giá tr hi n t i c a th
Trang 38tr ng, giá tr th c hi n ròng trung bình, chi phí trung bình S thay đ i trong giá tr
c a tài s n sinh h c hàng n m đã đ c công nh n là thu nh p ho c chi phí trong l i nhu n ho t đ ng
n khi AASB 1037 đ c ban hành thì các n i dung c ng nh mô hình xác
đ nh giá tr đ c quy đ nh c th h n Chu n m c AASB 1037 áp d ng đ i v i tài
s n sinh h c đ c t ch c qu n lỦ, ki m soát đ t o ra l i nhu n AASB 1037 cho
phép n u không có th tr ng ho t đ ng thì có th áp d ng m t trong các lo i giá
SGARAs đ c chi t kh u theo t l th tr ng hi n t i mà nó ph n
ánh nh ng r i ro liên quan đ n tài s n, ho c
(d) giá g c
Có th xác đ nh giá tr SGARAs d a vào giá g c n u quá trình bi n đ i sinh
h c di n ra ít k t khi phát sinh và không có b ng ch ng cho th y giá g c là không thích h p
B t k thay đ i trong giá tr th tr ng ròng c a SGARAs đ c công nh n là
thu nh p ho c chi phí trong báo cáo thu nh p c a n m tài chính Vi c ghi nh n
doanh thu cho m t SGARAs x y ra khi nó đ c bán ho c s n ph m nông nghi p
đ c thu ho ch và bán Theo AASB 1037 thì SGARAs c n đ c đánh giá l i vào
m i k báo cáo
Ph m vi AASB 141 t ng t nh AASB 1037 Chu n m c AASB 141 áp
d ng đ i v i tài s n sinh h c - là đ ng v t và th c v t s ng - đ c t ch c nh m t
ph n c a ho t đ ng nông nghi p Ho t đ ng nông nghi p đ c quy đ nh là ho t
đ ng qu n lý s bi n đ i sinh h c c a tài s n sinh h c đ bán, t o ra s n ph m nông
nghi p, ho c các tài s n sinh h c ph Vi c đo l ng, ghi nh n tài s n sinh h c
trong AASB 141 c ng t ng t v i AASB 1037 AASB 141 yêu c u ghi nh n tài
Trang 39s n sinh h c và s n ph m nông nghi p theo giá tr h p lý tr chi phí bán c tính
khi ghi nh n ban đ u T ng t nh AASB 1037, ph ng pháp đ nh giá thay th
đ c cho phép theo AASB 141 n u m t th tr ng giao d ch không t n t i Giá tr
h p lý có th đ c xác đ nh có s tham kh o giá trong th tr ng giao d ch g n nh t,
giá th tr ng đ i v i tài s n t ng t , ho c giá tr hi n t i c a dòng ti n ròng d
ki n Trong tr ng h p quá trình bi n đ i sinh h c di n ra ít, giá g c có th đ c
s d ng đ c tính giá tr h p lý
M t s khác bi t gi a AASB 1037 và AASB 141 là AASB 1037 ho t đ ng
theo gi đ nh r ng giá tr th tr ng ròng SGARAs là luôn luôn đ c xác đ nh m t
cách đáng tin c y Ng c l i, AASB 141 cho phép m t th c th bác b gi đ nh
r ng giá tr h p lý có th đ c đo đáng tin c y khi ghi nh n ban đ u c a m t tài s n
sinh h c N u giá tr h p lý không th đ c xác đ nh m t cách đáng tin c y thì có
th đo l ng tài s n theo giá g c tr đi hao mòn l y k và d phòng gi m giá l y k
vào cu i k T ng t nh AASB 1037, AASB 141 yêu c u lãi / l sau ghi nh n ban đ u và t s thay đ i trong giá tr h p lý c a tài s n sinh h c đ c ghi nh n vào
lãi / l trong k mà chúng phát sinh Ngoài ra, AASB 141 còn yêu c u trình bày
nh ng thông tin đ gi i thích nh ng thay đ i trong giá tr tài s n sinh h c trong m i giai đo n, nh : lãi l phát t nh ng thay đ i trong giá tr h p lỦ, t ng do mua thêm,
gi m do bán b t, gi m do thu ho ch, t ng t kinh doanh k t h p, chênh l ch t giá
phát sinh t m ng d ch báo cáo tài chính , và nh ng thay đ i khác 10
K toán nông nghi p M
Cu c kh ng ho ng nông nghi p n m 1980 đã thúc đ y Vi n K toán viên
công ch ng Hoa K (AICPA) phát tri n SOP 85-3 đ h ng d n th c hành k toán
cho các doanh nghi p và h p tác xã nông nghi p đ i v i hàng t n kho, chi phí phát
Trang 40M c dù FASB không đ a ra chu n m c k toán c th cho các ho t đ ng
nông nghi p nh ng ASC đã phát tri n Topic 905 v nông nghi p (FASB 2009a),
d a trên h ng d n c a SOP 85-3 Topic 905 c a ASC trình bày t ng quan, ph m
vi, b ng gi i thích, và các h ng d n, nh ng không cung c p b t c thông tin nào
v nên t ng, quá trình th o lu n, minh h a cho h p tác xã, ho c m t b n tóm t t các
quy đ nh k toán và các yêu c u báo cáo Các đ m c nh trong Topic 905 bao g m
thông tin v báo cáo tài chính, các kho n ph i thu, các kho n đ u t , hàng t n kho,
tài s n c đ nh, trách nhi m, công b ng, ghi nh n doanh thu và giá v n hàng bán
Theo yêu c u c a ASC 905, h u h t các tài s n nông nghi p đ c ghi nh n
theo giá th p h n gi a giá g c và giá th tr ng (LCM)
N m 1997, FFSC phát hành m t Non-GAAP đ h ng d n tài chính cho s n
xu t nông nghi p (FGAP) M c dù FASB đã không tham gia trong vi c t o ra các
h ng d n này, nh ng FASB đã cho phép s d ng trích d n chi ti t trong FGAP
Các FGAP là m t t p h p các h ng d n v cách trình bày thông tin trong nông Có
b y s khác bi t đáng k gi a GAAP và FGAP bao g m nh ng đi u sau đây:
1 FGAP cho phép đ nh giá theo giá th tr ng c a tài s n
2 Xác đ nh giá tr t ng thêm c a v t nuôi
3 nh giá thu n c a hàng t n kho
4 FGAP cho phép k t h p báo cáo tài chính v i kho n m c riêng có
liên quan
5 S a đ i c s ti n đ s d ng cho các báo cáo thu nh p
6 xu t m t tính toán thay th cho các lo i thu thu nh p hoãn l i
7 FGAP công nh n hai đ nh d ng cho báo cáo thu nh p bao g m c giá
tr c a s n ph m nông nghi p ch không ch là m t ph n giá v n
hàng bán
Có s khác bi t trong quy đ nh c a M và Qu c t đ i v i công tác k toán
trong ho t đ ng s n xu t nông nghi p S d có s khác nhau nh v y là do các gi i thích h ng d n c a M và Qu c t không gi ng nhau Các h ng d n hi n hành
c a M v ghi nh n, đo l ng và báo cáo tài s n nông nghi p là b o th h n so v i