Theoăk tăqu ăkh oăsátăc aăbƠiănghiênăc uăT ch c h th ng k toán doanh nghi p trong đi u ki n tin h c hoá, tácăgi ăNguy năV năThôngă2009ăđƣăthuăth pă đ căthìăcóă90%ădoanh nghi p quanătơmă
Trang 1-
CÁC TIÊU CHÍ L A CH N PH N M M K TOÁN
ÁP D NG PHÙ H P CHO DOANH NGHI P NH VÀ
Trang 2L I CAM OAN
Tôiăxinăcamăđoanălu năv nănƠyăhoƠnătoƠnădoătôiăth c hi n.ăCácăđo n trích d n và s
li u s d ng trong lu năv năđ uăđ c d n ngu năvƠăcóăđ chính xác cao nh t trong
ph m vi hi u bi t c a tôi
Tác gi lu năv n
Thái Ng c Trúc Ph ng
Trang 3M C L C
Trang ph bìa
L iăcamăđoan
Danh m c các t vi t t t, các b ng, hình và h p
CH NG 1: PH N M U 1
CH NG 2: C S Lụ THUY T V TIểU CHệ L A CH N PH N M M K TOÁN 6
2.1 T ngăquanăv ăcácănghiênăc uătr căđơyăliênăquanăđ năđ ătƠi 6
2.2 M tăs ăv năđ ăchungăv ăph năm măk ătoán 13
2.3 Quyătrìnhăđ uăt ,ăkhaiăthácăs ăd ngăph năm măk ătoán 16
2.4 căđi măph năm măk ătoán ápăd ngăchoăcácădoanhănghi pănh ăvƠăv a 23
K tălu năch ngă2 25
CH NG 3: TỊM HI U V CÁC TIểU CHệ L A CH N PH N M M K TOÁN S D NG T I CÁC DOANH NGHI P NH VÀ V A - NGHIểN C U TRểN A BÀN QU N TỂN PHỎ, THÀNH PH H CHÍ MINH 26
3.1 Gi iăthi uăt ngăquátătìnhăhìnhăkinhădoanhăvƠăqu nălỦădoanhănghi pănh ăvƠă v aă ăVi tăNam 26
3.2 Tìnhăhìnhăs ăd ngăph năm măk ătoánă ăcácădoanhănghi pănh ăvƠăv a 33
3.3 kh oăsátăth căt 36
3.4 M tăs ănhơnăt ătácăđ ngăđ năvi căs ăd ngăph năm măthôngăquaăkh oăsát 48
K tălu năch ngă3 51
Trang 4CH NG 4: CÁC TIểU CHệ L A CH N PH N M M K TOÁN ÁP
D NG PHỐ H P CHO CÁC DOANH NGHI P NH VÀ V A ậ NGHIểN C U TRểN A BÀN QU N TỂN PHỎ, THÀNH PH H
CHÍ MINH 52
4.1 Quanăđi măxácăl păcácătiêuăchíăl aăch năph năm măk ătoánăphùăh păchoăcácă doanhănghi pănh ăvƠăv a 52
4.2 Cácătiêuăchíăl aăch năph năm măk ătoánăchoădoanhănghi pănh ăvƠăv a 53
4.3 Ki năngh 55
K tălu năch ngă4 62
K T LU N CHUNG
TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Ph ăl că1 Mô hình 4 m c đ phát tri n c a các d ch v hành chính công tr c tuy n
Ph l c 2 Doanh nghi p nh và v a
Ph l c 3 Nhu c uăđ uăt ăthêmăph n m m c a doanh nghi p
Ph l c 4 Nh ng v n đ quan tâm khi l a ch n ph n m m k toán
Ph l c 5 Phân lo i doanh nghi p nh và v a
Ph l c 6 Công v n 23/TK ngày 17 tháng 04 n m 2013
Ph l c 7 Danh sách doanh nghi p ph n h i phi u kh o sát
Ph l c 8 K t qu kh o sát
Ph l c 9 Phi u kh o sát
Ph l c 10 B ng giá s d ng ph n m m Fast Accounting Online
Ph l c 11 Các h p minh ho ch ng 3
Trang 5B ng 3.1 S doanh nghi pătrênă11ăph ng c a Qu n Tân Phú Trang 40
B ng 3.2 Thông tin chung c a các doanh nghi păđ c kh o sát Trang 41
B ng 3.3 Tình hình ng d ng ph n m m trong công tác k toán
c a các doanh nghi păđ c kh o sát
Trang 6CH NG 1
PH N M U
1.1 V n đ nghiên c u
Công ngh thông tin và truy năthôngălƠăđ ng l c quan tr ng góp ph n b o
đ m s t ngătr ng và phát tri n b n v ng c aăđ tăn c M c tiêu c th h ng
đ năn mă2015ăv ng d ng công ngh thông tin đƣ đ c Th t ng Chính ph phê
duy tătrongăđ án: “ aăVi t Nam s m tr thƠnhăn c m nh v công ngh thông
tin và truy n thông” (Th t ng Chính ph , 2010) óălƠ doanh nghi p và các t
ch c xã h i ng d ng công ngh thông tin trong qu nălỦ,ăđi u hành và s n xu t
kinh doanh v i t l 80%;ăđ ng th i, c ăquanănhƠăn c cung c p h u h t các d ch
v côngăc ăb n tr c tuy n t iăng i dân và doanh nghi p m căđ 2 và 3 (xem ph
l c 1) Góp ph năđ m b o s t ngătr ng và phát tri n c aăđ tăn c, nâng cao tính
minh b ch, ti t ki m th iăgian,ăkinhăphíăchoăcácăc ăquan,ăt ch c,ăng i dân và
doanh nghi p
Bên c nhăđó,ădoanh nghi p ho tăđ ng trong th tr ng c nh tranh ph iăđ i
m t v i nhi u r i ro Nhà qu n tr ra các quy tăđ nhăth ngăxuyênăh n,ăh c n có thôngătinăđ yăđ ,ăchínhăxácăvƠănhanhăchóngăđ ra quy tăđ nh k p th i Do v y các
doanh nghi p mu n t n t i và phát tri n lâu dài thì c n có s h tr c a công ngh thông tin Doanh nghi p t ch c công tác k toánătrongăđi u ki n ng d ng ph n
m m, mu n l a ch n m t ph n m m k toán phù h p v iăđ căđi m và yêu c u qu n
lý c a doanh nghi p - đ c bi t các doanh nghi p v a và nh - là m t công vi c
không d dàng đ i v i các doanh nghi p L a ch n ph n m m k toán phù h păđƣă
tr thành m t trong nh ng quy tăđ nh quan tr ng nh tăđ i v i các t ch c trong môiătr ngăkinhădoanhăthayăđ iănhanhăchóngănh ăhi n nay K t qu kh o sát c a
Nguy năV năThôngă(2009) cho th y 82% các doanh nghi p g păkhóăkh năkhiăl a
ch n ph n m m k toán - m t t l khá cao
Trang 71.2 ụ ngh a, tính c p thi t c a đ tài
BƠiăvi tăCác tiêu chí đánh giá và l a ch n ph n m m cho th vi n đi n t
Vi t Nam đƣăđ căđ ngătrênăT păchíăThôngătinăvƠăT ăli uăs ă2/2005.ăTácăgi ăT ăBáă
H ngăvƠăcácăc ngăs ă (2005)ăđƣăth aănh năth ăvi nălƠăm tăthi tăch ăv năhoá,ăcóătruy năth ngăvƠăcóăkh ăn ngăthíchă ngăv iămôiătr ngăphátătri n,ădoăv yăvi căđánhăgiáăvƠăl aăch n ph năm măchoăm tăth ăvi năđi năt ă1 c ăth ăc năph iăd aătrênă3ănhómătiêuăchíăch ăy u.ăNhómătiêuăchíăv ăCNTTăvƠătruy năthôngăđ căxemălƠătiêuăchíă c ă b nă c nă đ că đápă ngă đ iă v iă h ă th ngă ph n m m choă th ă vi nă đi nă t ăNhómătiêuăchíăv ăcácăchu nănghi păv ăthôngătinăth ăvi nă(TT-TV)ăđ ăđ măb oăs ă
t ngăthíchătrongăgiaoăd chăvƠăv năhƠnhăcácăquáătrìnhăTT-TVăvƠătraoăđ iăs năph m,ă
d chăv ăTT-TVătrongămôiătr ngăn iăm ngătoƠnăc uăbaoăg măcácăchu nănghi păv ă
TT-TVătiênăti năvƠăchu năv năhƠnh.ăCu iăcùngălƠănhómătiêu chíăđ iăv iăcácămoduleă
ch căn ng,ătu ăthu căvƠoăm căđ ăđ uăt ăvƠănhuăc uăth căt ătrongăt ngăgiaiăđo nă
c aăm tăth ăvi năc ăth ămƠăcóănh ngămoduleăkhácănhau BƠiăvi tăđƣăđ aăraă3ănhómătiêuăchíălƠmăc ăs ăđánhăgiáăvƠăl aăch năph n m m choăth ăvi năho tăđ ngătrong môiătr ngăn iăm ngătrongăđi uăki nă ăVi tăNam.ăTuyănhiên,ătiêuăchíăđánhăgiáăvƠă
l aăch năPMKTăchoăcácădoanhănghi păl iălƠăm tăv năđ ăkhácăc năđ căđ ăxu t
Theoăk tăqu ăkh oăsátăc aăbƠiănghiênăc uăT ch c h th ng k toán doanh
nghi p trong đi u ki n tin h c hoá, tácăgi ăNguy năV năThôngă(2009)ăđƣăthuăth pă
đ căthìăcóă90%ădoanh nghi p quanătơmăđ năph n m m ph iăphùăh păv iăđ căđi măquiămôăc aădoanh nghi p, 78% doanh nghi p quanătơmăđ năd chăv ăt ăv nătri nă
khai, 65% doanh nghi p quană tơmă đ nă giáă c ,ă 50% doanh nghi p quană tơmă đ nă
ph n m m d ăs ăd ng.ăCh ngă3ăv iăm tăs ăgi iăphápăt ăch căh ăth ngăk ătoánădoanhănghi pătrongăđi uăki nătinăh căhoá,ăcóă8ăv năđ ăc năquanătơmăkhiăl aăch năPMKTăphùăh pănh măgi iăquy tăph nănƠoănh ngăkhóăkh nămƠăng iămuaăth ng
g păph i.ă óălƠăquiămôăkinhădoanh,ăl nhăv căkinhădoanh,ănghiênăc uăk cácăphơnăh ă
1 đ căthi tăk ,ătri năkhaiăvƠăv năhƠnhătrênăc ăs ăápăd ngănh ngăthƠnhăt uătiênăti năc aăCNTTăvƠătruy nă thông,ăđ căsinhăraăvƠăphátătri năđ ăho tăđ ngătrongămôiătr ngăn i m ngăă(T ăBáăH ngăvƠăc ngăs ,ă2005)
Trang 8nƠoăc nădùng,ăd chăv ăh ătr ăsauăbánăhƠng,ăcơnăđ iăngu năl cătƠiăchính,ăthamăkh oăỦăki năchuyênăgiaă- đ ngănghi p,ăph n m m ph iăd ădƠngăs ăd ng,ăphùăh păv iăđ iă
ng ănhơnăl căk ătoánăhi năcó,ăPMKTăph iăt ngăthíchăv iăh ăth ngăk ăthu tăhi nă
t iăc aădoanh nghi p Tuyănhiên,ăm uăkh oăsátăbaoăg măcácădoanhănghi păquiămôă
l năvƠădoanhănghi păquiămôănh ăvƠăv aănênăgi iăphápăđ aăraăkháăchungăchung,ă
ch aăđiăsơuăphơnănhómăcácătiêuăchí ăt ngăquiămôădoanhănghi p.ăThêmăvƠoăđó,ă
66% doanh nghi p g păkhóăkh năkhiăt ăch căcôngătácăk ătoánătrongăđi uăki nătină
h căhoáăchoăr ngăph năm măch aăphùăh p.ăNênăch ngăcácăgi iăphápăđ cătácăgi ăThôngănêuăraăd aătrênăc ăs ănh ngăv năđ ăc năquanătơmăkhiăl aăch năPMKTăc nă
l uăỦănh ngăv năđ ăch aăphùăh păđ iăv iăcácădoanh nghi p
Trongălu năv năc aăL ngă căThu n (2012),ătácăgi ăti năhƠnhăkh oăsátăg iăphi uăkh oăsátăđ nă50ăđ năv ăs ănghi păcóăthuăcôngăl pătrênăđ aăbƠnăThƠnhăph ăH ăChíăMinhăthu căl nhăv căyăt ăvƠăgiáoăd căđƠoăt o.ăTuyănhiênăch ăcóă36ăđ năv ăph nă
h iăt ngă ngăt l 72%,ătrongăđóă26ăđ năv ăgiáoăd căđƠoăt oăcònăl iă10ăđ năv ăy t ,ă
b oăđ măxƣăh i.ăK tăqu ăt ngăk tăt ăcácăđ năv ăđ căkh oăsátăchoăth yăh ăquanătơmă
đ năcácăv năđ ăkhiăl aăch năph năm mănh :ăđ uătiênălƠăphùăh păv iăđ căđi măquiămôăc aăđ năv ,ăk ăđ nălƠăthơnăthi năd ăs ăd ng,ăti pătheoălƠătínhălinhăho tăvƠăki măsoátăc aăph năm m,ăcu iăcùngălƠăgiáăphíăc aăph năm mă(xemăph ăl că4).ăKi năngh ă
v ăvi căti năhƠnhăl aăch năvƠăs ăd ngăPMKTă cácăđ năv ăs ănghi păcóăthuălƠăc nă
ph iăquanătơmăcácătiêuăchí:ăđápă ngăyêuăc uăng iădùng, ph năm măcóătínhăki mă
soát cao, tínhălinhăho tăc aăph năm m, tínhăph ăbi năvƠătínhă năđ nh, giáăphíăc aă
ph năm m.ă iăv iăph ngăphápăl aăch năthìăd aătrênăcácăb c: xácăđ nhăcácăyêuă
c uăc aăđ năv , ti năhƠnhăthuăth păcácăPMKT, tìmăhi uăvƠăxácăđ nhăkh ăn ngăđápăngăc aăt ngăph năm m, cu iăcùngălƠăđánhăgiáăvƠăl aăch năPMKT BƠiănghiênăc uă
c aătácăgi ăL ngă căThu năch ăgi iăh nă ăm tăs ăl nhăv căho tăđ ngăs ănghi pă
trênăđ aăbƠnăThƠnhăph ăH ăChíăMinh.ă
Cácănghiênăc uănh ăchúngătôiăđƣătrìnhăbƠyă ătrênăliênăquanăđ nănhi uălo iăhìnhăho tăđ ngănh ngăch aăcóăđ ătƠiănƠoăđiăsơuăvƠoădoanhănghi pănh ăvƠăv aă ă
Trang 9Vi tăNam.ăThêmăn aăvi c, đánhăgiáăvƠăl a ch n các gói ph n m măđápă ng yêu c u
c a m t t ch c là m t quá trình l aăkhóăkh n.ăL a ch n m t gói ph n m m sai có
th t n kém và nhăh ng x uăđ n quá trình kinh doanh (Anil S Jadhav, Rajendra
M Sonarb, 2009) Doăv y,ăchúngătôiăth căhi năđ ătƠiănƠyăv iămongămu năxácăl pă
nh ngătiêuăchíăl aăch năph năm măk ătoánăphùăh păchoădoanhănghi pănh ăvƠăv aă-
lo iăhìnhădoanhănghi păchi măđ iăb ăph nătrongăn năkinhăt ăn cătaăhi nănay
1.3 M c tiêu nghiên c u
M c tiêu c aă đ tài là nghiên c u các v nă đ đƣă đ c các doanh nghi p
trong m u phân tích quan tâm khi ti n hành l a ch n ph n m m k toán V i k t
qu thu th păđ c t th c t , lu năv năxác l p các tiêu chí l a ch n ph n m m k
toán phù h p cho các doanh nghi p nh và v aătrênăđ a bàn Qu n Tân Phú
1.4 Ph ng pháp nghiên c u
Lu năv năs d ngăph ngăphápăkh o sát tr c ti p l y ý ki năđ i di n doanh
nghi p t i các tr s chính c a doanh nghi p và t iăc ăquanăB o hi m Xã h i Qu n
Tân Phú - n iăcácăđ i di n doanh nghi păđ n liên h công tác
Ph ngă phápă nghiênă c u c aă đ tƠiă đ c s d ngă lƠă ph ngă phápă đ nh
l ng, ch y u là th ng kê mô t Công c thu th p d li u là b ng câu h iăđ c
thi t k s n,ăđ c phát tr c ti păđ n các doanh nghi p trênăđ a bàn Qu n Tân Phú
1.5 Ph m vi nghiên c u và đ i t ng nghiên c u
Ph m vi nghiên c u ch y u c aăđ tài là nh ng v năđ c n quan tâm trong
vi c l a ch n ph n m m k toán các doanh nghi p nh và v a
iăt ng nghiên c u c aăđ tài t p trung vào các doanh nghi p nh và v a đang ho tăđ ngătrênăđ a bàn Qu n Tân Phú thu c Thành ph H Chí Minh
Trang 101.6 B c c lu n v n
tài đ c chia thành b n ch ng, bao g m:
Ch ngă1 Ph n m đ u
Ch ngă2 C ăs lý thuy t v tiêu chí l a ch n ph n m m k toán
Ch ngă3 Tìm hi u v các tiêu chí l a ch n ph n m m k toán s d ng t i
các doanh nghi p nh và v a - nghiên c uătrênăđ a bàn Qu n Tân Phú, Thành ph
H Chí Minh
Ch ngă4 Các tiêu chí l a ch n ph n m m k toán áp d ng phù h p cho các
doanh nghi p nh và v a - nghiên c u trên đ a bàn Qu n Tân Phú, Thành ph H
Chí Minh
Ngoài ra, trongăđ tài còn có các ph l c nh m minh h a ho c b tr cho n i
dung lu năv n, danh sách doanh nghi p ph n h i phi u kh o sát, k t qu kh o sát,
và phi u kh o sát
Trang 11Xácăđ nhătiêuăchíăl aăch năph năm măk ătoánăđƣăđ cănhi uătácăgi ănghiênă
c u.ăQuaătìmăhi u,ăchúngătôiăch năl căm tăs ăđ ătƠiăcóăliênăquanăđ năv năđ ănghiênă
c uămƠăchúngătôiăđangăth căhi n.ăSauăđơyălƠăcácăn iădungăđ ătƠiănghiênăc uănóiătrên
T m quan tr ng c a các ho t đ ng l a ch n ph n m m k toán cho
doanh nghi p nh - Bryan D Sisson, 2003
M căđíchănghiênăc u c a tác gi Bryan D Sisson (2003)lƠăxácăđ nhăvƠăđánhă
giá t m quan tr ng g n li n v i ho tăđ ng l a ch n ph n m m k toán trong c ng
đ ng doanh nghi p nh ă lƠmăđ căđi u này, tác gi đƣăt ng k t các khuy n ngh
(Bryan D Sisson đƣăl aăch nănh ngăỦăt ng rõ ràng và chính xác) t nhóm tác gi
c a các tài li uănh ăt p chí, sách, M tăđ xu t v i 20 ho tăđ ng l a ch n ph n
m măđ c bao g m:ăthuêănhƠăt ăv năđ c l p, l p danh sách các nhà cung c p ph n
m m, s d ng th v i d li u th c t , m i các nhà cung c p,ăđánhăgiáăh th ng
hi n t i, phát tri n công c đ đánhăgiáă/đoăl ng c a h th ng ph n m m, xem xét
th iăgianăđƠoăt o và chi phí, xem xét vi c m r ng h th ngătrongăt ngălai,ăxácă
đ nh công su t c a h th ng, s d ng các công c l a ch n ph n m m thông minh,
chu n b và g i yêu c u báo giá đ n danh sách nhà cung c p, xem xét và phân tích
ph n ng nhà cung c p,ăxemăxétăch ngătrìnhăd s d ng, s d ng nhân viên có
kinh nghi m, ki mătraăđ tin c y và h tr c a nhà cung c p, xem xét các v năđ
giao di n h th ng, chu n b ngân sách h th ng m i, xây d ng k ho ch th c hi n, giám sát th c hi n, tài li uăh ng d n s d ng rõ ràng
Trang 12c đi m và s l a ch n ph n m m k toán c a công ty qu c t - Ajay
Adhikaria và c ng s , 2004
Các công ty qu c t Hoa K đ c tác gi Ajay Adhikaria và c ng s (2004)
nghiên c u kh o sát t p trung vào vi c l a ch n ph n m m k toán qu c t K t qu
đi u tra - các m i quan h gi aăcácăđ căđi m,ătínhăn ngăvƠătiêuăchíăl a ch n ph n
m m chung công ty - cho th y các công ty qu c t uătiênăcácătínhăn ngăkhácănhauă
tu thu c vào qui mô và m căđ qu c t hóa Tuy nhiên, m i quan h gi aăcácăđ c
đi m công ty và tiêu chí l a ch n chung - nh ăh tr và b o m t, ph n c ng và n n
t ngăđi u hành, và tính linh ho t và chi phí - lƠăkhôngăđángăk T k t qu trênăđƣă
ch ra r ng:ăđ căđi m công ty là m t y u t quan tr ng trong vi c l a ch n và thi t
k ph n m m k toán qu c t
Y u t quy t đ nh l a ch n ph n m m k toán: M t mô hình đ xu t -
Abu-Musa, Ahmad A., 2005
M că tiêuă c aă bƠiă nghiênă c uă “Y uă t ă quy tă đ nhă l aă ch nă ph nă m mă k ătoán:ăM tămôăhìnhăđ ăxu t”ă( Abu-Musa, Ahmad A., 2005) lƠăphátătri năm tăkhuônă
kh ălỦăthuy tătíchăh păchoăcácăy uăt ăquy tăđ nhăchính.ăCácătiêuăchíănƠyăs ăh ngă
d năvƠăgiúpăm tăt ăch cătrongăvi căl aăch năph năm măk ătoánăphùăh p.ăTácăgi ăđƣă
đ aăraăb năy uăt ăchínhă nhăh ngăđ năl aăch năph năm m k ătoánăphùăh p (xem
hình 2.1) baoăg m:ănhuăc uăc aăng iăs ăd ng,ăcácătínhăn ngăph năm măk ătoán,ămôiătr ngăvƠăc ăs ăh ăt ngăCNTT, đ ătinăc yăc aănhƠăcungăc p
Y uăt ăchínhăđ uătiênăđ căđ ăc pălƠănhuăc uăc aăng iăs ăd ng.ăCácăph nă
m măph iăđápă ngăt tănh tăcácănhuăc uăhi năt iăvƠăd ădƠngăthíchă ngăv iăh uăh tăcácă nhuă c uă trongă t ngă laiă c aă doanhă nghi p.ă Doanhă nghi pă nênă quy tă đ nhă s ă
l ngăd ăki năng iăs ăd ngăph năm m,ăk ăc ăd ăđoánăng iăs ăd ngăb ăsungăkhiăquiămôăkinhădoanhăm ăr ng Xácăđ nhădoanhănghi păkinhădoanhăthu călo iăhìnhăthôngăth ngăhayăchuyênăngƠnhăthìăch năph năm măv ălo iăhìnhăđó.ăL aăch năph nă
m măk ătoánăxemăxétăđ năk ăho chăkinhădoanhăchoă3-5ăn măđ călƠăm tăl aăch n chi năl c v ăs ălinhăho tăđ ăđápă ngănhuăc uătrongăt ngălai
Trang 13Y uăt ăchínhăth ăhaiălƠăcácătínhăn ngăc aăph năm măk ătoán.ăTínhăn ngăquană
tr ngătrongăvi căl aăch năph năm măk ătoánăphùăh pălƠăkh ăn ngătu ăbi năvƠăl păbáoăcáoătƠiăchính.ăBênăc nhăđóăc ngăc năđ căxemăxétăcácătínhăn ngănh :ăc uătrúcătƠiăkho năk ătoán,ătínhăn ngăwebăvƠăth ngăm iăđi năt ,ăngo iăt ,ăh ătr ăc ăs ăd ă
li u,ăcácămodule,ăgiáăc ăc aă8ăđ năv ăc tălõiăc aăph năm m,ătínhăn ngăb oăm tăc aă
ph năm m,ătínhăn ngăkhácăc aăph năm m
Hình 2.1: Y u t quy t đ nh l a ch n ph n m m k toán
Y uăt ăchínhăth ăba là môiătr ngăvƠăh ăt ngăCNTT Tr cătiên,ănênătìmăs nă
ph măph năm măđápă ngănhuăc uăc aădoanhănghi păsauăđóăm iătìmănh ngăph nă
c ngăt tănh tăđ ăch yăph năm m.ăN uădoanhănghi păđƣăcóăs năvƠăđangăs ăd ng,ă
(Ngu n: Abu-Musa, Ahmad A., 2005)
Trang 14doanhănghi păcóăth ănơngăc păthi tăb ăd a trênăcácăyêuăc uăkh ăn ngăt ngăthíchăh ă
th ngăph năm măm iă(Soukup,ă2000)
Y uăt ăchínhăcu iăcùng lƠăđ ătinăc yăc aănhƠăcungăc p.ăPh năm măt tăđ nă
th ăđơuăthìăng iădùngăv năph iăti păt căc năđ năd chăv ăt ăv năc ngănh ăh ătr ăk ăthu tăt ănhƠăcungăc păph năm m.ăDoăv y,ătrongăvi căl aăch năph năm măk ătoánănênăđ măb oăcácănhƠăcungăc păđángătinăc y,ăcóăngu năl căđ ăđápă ngănhuăc uăc aădoanhănghi păvƠăluônăs năsƠngăkhiăc năthi t
L a ch n ph n m m k toán cho doanh nghi p nh : ph ng pháp
AHP 2 (Analytical Hierarchy Process) - Sharad K Maheshwari and Michael P McLain, 2006
Theoătácăgi ăSharadăK.ăMaheshwariăvƠăMichaelăP.ăMcLaină(2006)ăthìăh uă
h tăcácăph ngăphápăđánhăgiáăchungăchoăcácăph năm măk ătoán cácădoanhănghi pă
nh đ căth căhi nătheoăhaiăph ng pháp.ăPh ngăphápăth ănh t là xem xét gói cá
nhân vƠăth ăhaiălƠăđánhăgiáăsoăsánh Tuyănhiên,ăm iăph ngăphápăt năt iăcácăv năđ ă
nh :ăcungăc păc ăch ăkhôngăphùăh păv iănhuăc uăc aădoanhănghi pănh ăvà c ăch ăkhôngărõărƠngăv ăx păh ngănhi uănhuăc uăc aăng i dùng.ăDoăđó,ăc năcóăk ăthu tăđánhăgiáătoƠnădi năh năvƠăd ăs ăd ngătrongăl nhăv căph năm măk ătoánăchoădoanhănghi pănh
Nghiênăc uănƠyăđ ăxu tăm tămôăhìnhăphơnăc pă- k tăh pănhuăc uăng iădùngăvƠăđánhăgiáă/ăxemăxétăd ăli uăph năm mă- đ ăl aăch năm tăgóiăph năm măk ătoánăchoădoanhănghi p.ăCácătácăgi ăđƣăchiaăquáătrìnhăraăquy tăđ nhăthƠnhănhi uăc păđ ă
c aătiêuăchíătrungăgianăcóă nhăh ngăđ năquy tăđ nhăcu iăcùng Mô hình đ căthi tă
l păthành h ăth ngăg măb năc p đ ăv iăb năgiaiăđo năchínhăc aăquáătrìnhăraăquy tă
2
AHPăđ căphátătri năb iăSaatyă(1980).ăK ăthu t nƠyăđƣ đ căs ăd ngăr ngărƣiătrongăcácăl nhăv cănh ăquyă
ho chăkinhăt ,ăchínhăsáchăc aăchínhăph ,ăgi iăquy tăxungăđ t,ăl aăch năd ăán,ă
AHPăchiaăquáătrìnhăraăquy tăđ nhăthƠnhănhi uăc păđ ăc aătiêuăchíătrungăgianăcóă nhăh ngăđ năquy tăđ nhă
cu iăcùng
Trang 15đ nhătrongăvi căl aăch năph năm m.ăC p đ 1 - m c tiêu chính, là l aăch năm tăgóiă
ph năm măk ătoánăcho doanhănghi pănh C păđ 2 - tiêu chí chính, có 4 tiêu chí
chính bao g măchiăphí,ătínhăn ng,ăh tr , và hi u su t C păđ 3 - ti u tiêu chí, bao
g m các tínhăn ngăk toán, cácătínhăn ngăk thu t, và chi phí h tr gián ti p C p
đ 4 - ti u tiêu chí d s d ng (xem hình 2.2)
Hình 2.2 Mô hình l a ch n ph n m m k toán cho doanh nghi p nh
L a ch n ph n m m k k toán và s hài lòng c a ng i s d ng - Elikai và c ng s , 2007
(Ngu n: Sharad K Maheshwari and Michael P McLain, 2006)
Trang 16M că đíchă nghiênă c u c a tác gi Elikai và c ng s (2007) v “L a ch n
ph n m m k toán và s hài lòng c aăng i s d ng” là cung c p cái nhìn sâu s c
v nh ng y u t (factors) và ch că n ngă (features)ă quană tr ng nh tă choă ng i s
d ng trong vi c l a ch n, gi l i ho c thay th ph n m m k toánăđóngăgói.ăCu c
kh oăsátătrênătrangăwebăAbebooks,ăđápăviênăđ c yêu c uăxácăđ nh các ch căn ngă
(features 3)ă đemă l i s tho mãn nh t thì h u h t cho là nhu c u c i ti n (need
improverment) Khi h iăPMKTăđóngăgóiăđangăđ c h s s ng thì có t t c 63 gói
ph n m măkhácănhauă(đ c tr l i trên Abebooks) và không có cái nào chi mă uă
th
đánhăgiáăs hƠiălòng,ăcácăđápăviênăđ c yêu c u x p h ng 5 ch căn ngă
c a ph n m măđangăs d ng theo th t uătiên.ăKhuăv căth ngăđ căxácăđ nh
nhi u cho nhu c u c i ti n là ch căn ngăl p báo cáo (report-writing functions), ti p
theo là linh ho t (flexility), chi phí ho tăđ ngăhƠngăn mă(annualăoperatingăcost),ătƠiă
li uăh ng d n s d ng (user manuals), và kh n ngăt ngăthíchăv i các ph n m m
khác (compatibility with other software)
Qua vi căđánhăgiáăd li u, Elikai và c ng s đƣătìmăraăm t s đi m n i b c, đóălƠăch căn ng/kh n ngăc a ph n m m là y u t quan tr ng trong vi c l a ch n
ph n m măchoăng i s d ng, k đ n là chi phí và kh n ngăt ngăthích Ch că
n ngăchiăti tăc aăcácăch căn ngăchínhăth cănh : tínhălinhăho t,ăchiăphíăvƠăkh ăn ngă
t ngăthích.ă iăv iătínhălinhăho t:ăX ălỦăth iăgianăth că(Real-time processing), thơnă thi nă v iă ng iă dùngă (useră friendliness),ă b oă m tă (security 4),ă cóă kh ă n ngă
3 “M tăkh ăn ngăc aăch ngătrình.ăCóănhi uătr ngăh p,ăch ngătrìnhăcóăch aăc ănh ngătínhăn ngăkhôngăcóă trongătƠiăli u.ăLiênăquanăđ năv năđ ănƠyălƠăxuăh ngăb ăsungăth tănhi uătínhăn ngăv iăỦăđ nhăc nhătranh,ănênă khiăcácănhƠăch ăt oăn păcácăch ngătrìnhăcóăthêmătínhăn ngănƠy,ăs ălƠmăch măt căđ ăho tăđ ngăc aăch ngă
trìnhăvƠăgơyăl năx năchoăgiaoădi n” (Ngu n: http://tratu.soha.vn/dict/en_vn/Feature)
4 “S ăb oăv ăd ăli uăđ ăchoănh ngăng iăkhôngăđ căphépăs ăkhôngăth ăxemătr măho căsaoăchépănó.ăCácă nhƠădoanhănghi păvƠăcácăchuyênăviênăđƣăphátăhi năraăr ngăm tătênăt iăph m ch ăc năcóătrìnhăđ ăv aăph iălƠă đƣăcóăth ăxơmănh păvƠoăh uănh ăb tăk ăh ămáyătínhănƠo,ăngayăc ătr ngăh păđƣăđ căb oăv ăb ngăkhóaăm tă
kh uăvƠăm tămƣăhóaăd ăli u.ăCácăd ăli uăquanătr ngă- nh ăphơnălo iăhi uăsu tăcôngătácăc aăcácănhơnăviên,ă
Trang 17nơngăc pă(theăabilityătoăupgrade)ăđ căđánhăgiáălƠăch căn ngăquanătr ng iăv iăchiăphí:ăchiăphíămuaăbanăđ uăvƠăchiăphíăho tăđ ngăhƠngăn mălƠăquanătr ngăh năsoă
v iăchiă phíăcƠiăđ tă vƠă chiăphíă đƠoăt o iăv iăkh ă n ngăt ngăthích:ăăkh ăn ngă
t ngăthíchăv iăh ăđi uăhƠnhăđ căđánhăgiáălƠăcóăỦăngh aăh năkh ăn ngăt ngăthíchă
v iăph năc ngăho căph năm măkhác.ă
L a ch n ph n m m k toán - BHP Information Solutions Ltd, 2011
Báo cáo t i cu c h pă Giámă đ c c a Công ty trách nhi m h u h n BHP
Information Solutions, v vi c l a ch năđúngăph năm măk ătoánăv i nh ng l i ích
đ tăđ c khi doanh nghi p t ch c k toánătrongăđi u ki n tin h c hoá C th nh ă
doanh nghi p s ti t ki m th i gian và ti n b c, m c ít l iăh n,ăvƠăcóăđ c thông tin
qu n lý h u ích
Côngătyăđƣăđ aăra m t s v năđ quan tr ng c năđ căxemăxétătr c khi mua
ph n m m k toán bao g m: nh ng l i ích c a tin h c hóa k toán c a doanh nghi p, thi t l p các nhu c u k toánăc ăb n c a doanh nghi p, m căđ c a ph n
m m k toán l a ch n (d s d ng, thông tin linh ho t), và nh ng chi phí có liên quan
danhăsáchăkháchăhƠng,ăd ăth oăngơnăsách,ăvƠăcácăghiănh ăbíăm tă- đ uăcóăth ăt iăxu ngăcácăđ aăm măvƠăth că
hi năngayă ăngoƠiăc ăquanămƠăkhôngăaiăbi t.ăMáyătínhăl năgi iăquy tăv năđ ănƠyăb ngăcáchăkhóaămáyătínhă cùngăv iăph ngăti năl uătr ăc aănóăb ngă ăkhóa;ăb năch ăcóăm tăcáchăduyănh tăcóăth ăs ăd ngăcácăd ăli uă đóălƠ thôngăquaăcácăterminală(thi tăb ăcu i)ăt ăxa,ăcóătrangăb ămƠnăhìnhănh ngăkhôngăcóă ăđ a.ăM tăs ăchuyênă giaăđ ăngh ăcácăm ngăc căb ădùngămáyătínhăcáănhơnăc ngăph iăđ căxơyăd ngătheoăcáchăđó,ănh ngăh ăđƣă quênăr ngăchínhăs ăt pătrungăquáăm căc aăh ămáyătính l nălƠăm tătrongăcácănguyênănhơnăchínhăth căđ yăs ă raăđ iăc aămáyătínhăcáănhơn.ăS ăanătoƠnăph iăkhôngăđ căng nătr ăng iăqu nălỦăphơnăph iăs căm nhăđi nă
tóan- vƠăquy năt ătr ăv ăđi nătoán-choăcácăthƠnhăviên.ăCácăph ngăphápăb oăv ăb ngăkhóaăm tăkh uăvƠăm t
mƣă d ă li uă hi nă có,ă ngayă c ă m tă tênă t iă ph mă cóă trìnhă đ ă c ngă khôngă th ă v tă quaă đ c”ă (Ngu n:
http://tratu.soha.vn/dict/en_vn/Security).
Trang 182.2 M T S V N CHUNG V PH N M M K TOÁN
Khiăx ălỦăthôngătinăk ătoánătrongăđi uăki n tinăh căhoá thìăph năm măk ătoánă
tr ăthƠnhăm tă y uăt ătr căti păchiăph iăvƠăcóăỦăngh aăquy tăđ nhăđ năch tăl ngăthôngătinăk ătoán
Ph n m m k toán là gì?
Thôngăt ă103/2005/TT-BTC (2005, trang 1) cóăgi iăthíchăthu tăng ănƠyănh ă
sau: “Ph năm măk ătoánălƠăb ăch ngătrìnhădùngăđ ăt ăđ ngăx ălỦăcácăthôngătinăk ătoánătrênămáyăviătính,ăb tăđ uăt ăkhơuănh păch ngăt ăg c,ăphơnălo iăch ngăt ,ăx ălỦăthôngătinătrênăcácăch ngăt ăătheoăquyătrìnhăc aăch ăđ ăk ătoánăđ năkhơuăinăraăs ăk ătoánăvƠăbáoăcáoătƠiăchính,ăbáoăcáoăk ătoánăqu nătr ”ă
Tácăgi ăTr năPh c (2007, trang 35)ăc ngăđƣăđ ăc păđ năkháiăni măPMKT
nh ăsau,ă“Ph năm măk toán lƠăb ăch ngătrình,ălƠăph năm mă ngăd ngătrênămáyătínhăc aăk ătoánătrongăđóăx ălỦăt ăđ ngăcácăthôngătinăđ uăvƠoăc aăk ătoánătheoăm tăquáătrìnhănh tăđ nhăvƠăcungăc păthôngătinăđ uăraălƠăcácăbáoăcáoăk ătoánătheoăyêuăc u
c aăng iăs ăd ngăthôngătin.”
Tómăl i qua các kháiăni mătrên thì PMKT đ căhi uăđ năgi nănh ăsau: nó là
ph năm mă ngăd ng,ăx ălỦăt ăđ ngăcácăthôngătinăk ătoánătheoăquyătrìnhăc aăch ăđ ă
k ătoán,ăm căđíchălƠăcungăc păcácăbáoăcáoătƠiăchính,ăbáoăcáoăqu nătr ăchoăng iăs ă
d ng.ă
Vai trò, tác d ng c a ph n m m k toán
Ph nă m mă k ă toánă cóă vaiă tròă quană tr ngă đ iă v iă côngă tácă k ă toánă t iă cácădoanhănghi p nh ăvaiătròăthayăth ătoƠnăb ăhayăm tăph năcôngăvi căk ătoánăb ngăth ăcôngăvƠăvaiătròăs ăhoáăthôngătin C ăth ănh ăsau:
Vai trò thay th toàn b hay m t ph n công vi c k toán b ng th công
Nh năđ nhăc aăTr năPh că(2007)ăthìă“Ph năm măk ătoánăđƣăthayăth ătoƠnă
b ăhayăm tăph năcôngăvi căghiăchép,ătínhătoán,ăx ălỦăb ngăth ăcôngăc aăng iălƠmă
Trang 19k ătoán.”ăBênăc nhăđó,ăvi căki mătraăgiámăsátătìnhăhìnhăs ăd ngăv năvƠăkh ăn ngăhuyăđ ngăv năvƠoăs năxu tăkinhădoanh c aădoanh nghi p đ căPMKTăh ătr cho
nhà qu n lý th c hi n nhanhă h n,ă đ ngă th iă c ngă chínhă xácă h n H nă n a, nhà
qu nălỦăs ăcóănhi uăgi iăphápăl aăch năvà ra quy tăđ nhăkinhădoanhănhanhăh năb ngăcáchăthayăđ iăs li uătrongăph năd ătoánă v i nh ngăk tăqu ăkhácănhau; cóăđ că
nh ngăti năíchănh ăth ălƠ nh ăvƠoăthôngătinădoăph năm măk ătoánăcungăc p
Báo cáo t i cu c h p v công ngh thông tin (BHP Information Solutions Ltd, 2011) thì ph n m m k toán có th x lý t t c công vi c các ghi chép s sách
k toán mà nhân viên có nhi m v ph i th c hi n i u này có th bao g m: Bán hƠng,ăhóaăđ năvƠăthuăti n Mua hàng và thanh toán Qu n lý ti n m t và ti n g i
ngân hàng Thu GTGT, thu và báo cáo k toán Qu n lý hàng t n kho và tính
l ng
Nh ăv y,ăph năm măk ătoánăthayăth ăcôngăvi căk ătoánăb ngăth ăcông,ăđƣătr ăthƠnhăcôngăc ăđ căl căgiúpăk ătoánăhoƠnăthi năcôngăvi cănhanhăchóngăvƠăhi uăqu ă
Vai trò s hóa thông tin
Thôngăquaăcôngăc ătraoătinăđi năt ănh ăemail,ăinternet,ăvƠăcácăv tămangătinăkhácămƠăng iăs ăd ngăthôngătinăk ătoánăcóăth ăcóăđ căthôngătinăt ămáyăviătínhă
c aăh ă ơyăc ngălƠăcôngăc ăn năt ngăc aăm tăxƣăh iăthôngătinăđi năt ămƠănhơnălo iă
s ăs ăd ngătraoăđ iăv iănhauătrongăhi năt iăc ngănh ăt ngălaiănh măgi măthi uătraoă
đ iăb ngăgi yăt ăNh ăv yăv iăvaiătròăs ăhóaăthôngătin, “ph năm măk ătoánăthamăgiaăvƠoăvi căcungăc păthôngătinăđ căs ăhoáăđ ăhìnhăthƠnhănênăm tăxƣăh iăthôngătină
đi năt ,ăthôngătinăc aăk ătoánăđ căl uătr ăd iăd ngăcácăt pătinăc aămáyătínhăcho nênăd ădƠngăs ăhoáăđ ătraoăđ iăthôngătinăthôngăquaăcácăbáoăcáoătrênăm ngăn iăb ă
hay internet”, theoăquanăđi măc aătácăgi ăTr năPh căt ăn mă2007
H uăh tăcácădoanhănghi păho tăđ ngă ăThƠnhăph ăH ăChíăMinhăhi nănayăđƣă
th căhi năvi căkêăkhaiăthu ăquaăm ng Doanhănghi păn păcácăbáoăcáoăv iăd ăli uă
d ngăfileăExcel, Word ho căkêăkhaiătr cătuy nătrênătrangăwebăc aăT ngăc căThu ă
Trang 20Vi tăNam iăv iăcácăcôngătyăđ iăchúng,ăquy tăđ nhă563/Q -UBCKăv aăcóăhi uă
l căngƠyă25ăthángă09ăn mă2013,ăv ăvi căbanăhƠnhăquyăch ăh ngăd năcôngătyăđ iăchúngăs ăd ngăH ăth ngăcôngăb ăthôngătinăc aăU ăbanăCh ngăkhoánăNhƠăn c Quy tăđ nhăyêuăc uăd ăli uăc aăbáoăcáo liênăquanăđ năvi căth căhi năcôngăb ăthôngă
tin nh ăb ngăcơnăđ iăk ătoán,ăk tăqu ăho tăđ ngăkinhădoanh,ăbáoăcáoăl uăchuy nă
ti năt đ căđ nhăd ngăfileăExcel.ă
Nh ăv yăthôngătinăk ătoánăđ căl uătr ăd iăd ngăcácăt pătinăc aămáyăviătínhă
d nătr ăthƠnhăm tăyêuăc uăb tăbu cănh măth căhi năl iăíchăvƠăm cătiêuăc aăChínhă
ph ăđi năt ăT ngăc ngăn ngăl căđi uăhƠnhănhƠăn căc aăChínhăph ,ămang l iăthu năl iăchoă dơnăchúng,ăt ngăc ngăs ă minhăb ch,ăgi măthamănh ng đ ngăth i
gi măchiăphíăChínhăph ,ăvƠălƠmăt ngăthuănh păqu cădơn.ă
Tác d ng c a ph n m m k toán
Bênăc nhăcácăvaiătròăv aănêu,ăph năm măk ătoánăcònăcóănh ngătácăd ngănh ă
k păth i, chính xác, ti tăki măth iăgian, ti tăki măchi phí và quanătr ngălƠăthu năti nătrongăđ nhăd ngăcácăd ăli uăbáoăcáoăchoădoanhănghi p
K p th i Khi ngăd ngăph n m m vào công tác k toán, các nhà qu n lý s
đ c cung c p t c thì b t k s li u k toán nào và t i b t k th iăđi m nào h yêu
c u Giúp cho các nhà qu n lý doanh nghi p ho ch đ nhăvƠ đi uăch nhăcácăk ăho chă
ho t đ ngă tƠiă chính,ă ho tă đ ngă s nă xu tă kinhă doanhă c aă doanhă nghi pă m tă cáchănhanhăchóngăvƠăhi uăqu ă
Chính xác B ăph năk ătoán s ăkhôngăcònătìnhătr ngăc ngăs ăsaiăc aăk ătoánă
viên, v nă đ th ngă d nă đ nă cácă báoă cáoă b ă saiă l chă vƠă ph iă m tă nhi uă ngƠyă đ ă
ch nhăs aăl iăt ăđ uăcácăs ăli u,ăs ăsách,ăr iăđ năcácăbáoăcáo Sai sót doanh nghi p
có th g p ph i, khi s d ng ph n m m thay cho k toán b ng th công, là do nh p
d li u và thông tin sai l ch t banăđ u
Trang 21Ti t ki m th i gian Ph năm măk ătoánăgiúpăgi m t iăđaăth i gian lãng phí
vào vi c ch nh s a d li u, s sách, báo cáo t vài ngày xu ng còn vài phút, ti tă
ki măth iăgianătrongăvi căt ng h p,ăđ iăchi uăcácăs ăsách,ăbáoăcáoăk ătoán
Ti t ki m chi phí Ph năm măk toán t ăđ ng hoáăhoƠnătoƠnăcácăcôngăđo nă
tínhătoán,ăl uătr ,ătìmăki măvƠăk tăxu tăbáoăcáoănênăb ăph năk ătoánăc năítănhơnăs ă
h năkhiăth căhi năcôngătácăk ătoánăb ngăth ăcông
Thu n ti n trong đ nh d ng d li u các báo cáo T t c thôngătinăđ căl uă
tr ph n m m k toán có th đ c chuy năđ năcácăch ngătrìnhăthu m t cách d
dàng Ho c có th xu t các báo cáo v iăd ăli uăd ngăfile Excel ho c Word cho m c đíchăn p báo cáo, công b thông tin, ầ choăcácăc ăquanăch căn ngăc ngănh ăng i
s d ng thông tin
TOÁN
2.3.1 Quy trình đ u t ph n m m k toán
Nh m đ tăđ căhi uăqu ătrong vi căđ uăt ăph năm măk ătoán,ădoanhănghi pă
ph iătr iăquaăquáătrình th căhi nătheoăm tătrìnhăt ălogicănh tăđ nh.ăDoanhănghi pămuaăs mă máyăviătính,ăthi tăb ăn iăm ng; doanhănghi păxácăđ nhăcácătiêuăchíăl aă
ch năph năm m,ăsauăcùngălƠăt ăch căl aăch năph năm m Quyătrìnhăđ uăt ăph nă
m măk ătoánăg măbaăb c,ă ngăv iăm iăb căs ăcóănh ngăyêuăc u tu ăthu căvƠoăquanăđi măc aăm iădoanhănghi p Trìnhăt ăcácăb căth căhi nănh ăsau:
2.3.1.1 B c 1: T ch c l a ch n trang thi t b
M cădùăkhácăv iăvi căt ăch căcôngătácăk ătoánăb ngăth ăcông,ădoanhănghi păngă d ngă ph nă m mă k ă toánă cóă toƠnă b ă d ă li uă đ că l uă tr ă trênă máyă viă tính.ă
Doanhănghi păph iăth căhi năcácăth ăt căphápălỦătheoăqui đ nhăv ăs ăk ătoánăghiă
b ngătay.ăCácăs ăk ătoánăt ngăh păvƠăs ăk ătoánăchiăti tăđ căinăraăgi yăc ngănh ă
các báo cáo vƠoăth iăđi măcu iătháng,ăcu iăn m Nh ăv yăngoƠiămáyăviătínhădoanhănghi păc năcóăthêmămáyăinăđ ăth căhi năvi căinăs
Trang 22Nguy năPh căB oă năvƠăc ngăs ă(2012,ătrangă24)ăc ngăđƣăđ ăc păv năđ ă
này, doanhănghi păc nă“trangăb ăh ăth ngăk ătoánăbaoăg măh ăth ngămáyătínhă(máyă
ch ,ămáyătr m),ăthi tăb ăn i m ngăvƠămáyăin,ăthi tăb ăn iăm ng vƠăcácăthi tăb ăngo iăviăkhácănh ămáyăin,ămáyăđ cămƣăv chă.ă ” tu ătheoănhuăc uăc aăm iădoanh.ăVƠă“khi
l aăch nătrangăthi tăb ăc năquanătơmăđ năch tăl ng,ăs ăh uăhi uăvƠăhi uăqu ăchiă
phí”
2.3.1.2 B c 2: Tiêu chí l a ch n ph n m m k toán
TheoăNguy năPh căB oă năvƠăc ngăs ă(2012,ătrangă186)ăthìă“dù là ph nă
m m t ăvi tăhayă th ngăph m,ă m tăPMKTă ph iăđápă ngănh ngătiêuăchu n nh tă
đ nh đ ăđ măb oăhoƠnăthƠnhăđ căch căn ngăc aănó.ăCácătiêuăchu n nƠyăcóăth ă
khác nhau khi đ ngăd iăgócăđ ăkhácănhau, thí d ăv năđ ăgiáăc ăc aăph năm măr tăquanătr ngăđ iăv iăng iăqu nălỦ,ănh ngăkhôngăph iălƠăm tătiêuăth căquanătr ngăđ iă
v iăng iăs ăd ngăb ngătínhăch tăki măsoátăc aăph năm m.ăTuyănhiên,ăvi căhi uă
bi tăv ăcácătiêuăchu n t ngăquátăc aăm tăph năm măs ăgiúpăíchănhi uăchoăcôngăvi că
(a) áp ng yêu c u c a ng i s d ng M tăPMKTăph iăđápă ngăyêuăc uăc aă
ng iălƠmăk ătoánăvƠăc aădoanh nghi p Baoăg măcácăyêu c u: (1) phùăh pă
v iăcácăqui đ nhăc aăphápălu tăvƠăchínhăsách,ăch ăđ ăc aădoanh nghi p đƣă
đ ngăkỦ; (2) phùăh păv iăđ căđi măt ăch căqu nălỦăs năxu tăkinhădoanhăc aă
doanh nghi p; (3) phùăh păv iăqui mô doanh nghi p vƠăđ căđi măt ăch căb ămáyăk ătoánăc aădoanh nghi p; (4) phùăh păv iăyêuăc uăx ălỦăvƠăcungăc păthôngătinăk ătoán; (5) phùăh păv iăyêuăc uătíchăh păd ăli uăvƠăh pănh tăbáoă
Trang 23cáo tài chính; (6) phùăh păv iăyêuăc uăv ăt căđ ,ăth iăgianăx ălỦ,ăth iăđi măcungăc păthôngătin;ă(7) ph năm m ph iăh ătr ăt tănh tăchoăng iădùngătrongăquáătrìnhălƠmăvi c; (8) ph năm m ph iăthơnăthi n,ăd ăs ăd ng,ăd ăki mătra,ă
(c) Tính linh ho t c a ph n m m Ph nă m mă ph iă đápă ngă cácă kh ă n ngă c pă
nh t khiăcóăcácăthayăđ i,ăvíăd ăkhiăcóăthayăđ iăch ăđ ăk ătoánăph năm măph iăgiúpăng iădùngăthêm,ăs aăcácătƠiăkho n.ă.ă.ă ngăth i,ăph n m m ph iăcóă
kh ăn ngăchoăphépăng iădùngăđi uăch nhăph năm m
(d) “Ph n m m ph i ph bi n và có tính n đ nh cao Tínhăph ăbi năvƠă năđ nhă
c aăph năm m th ăhi năthôngăquaăcácăkháchăhƠngăhi năcóăc aăph năm m,ăs ăphùăh p,ăs ăt ngăthíchăgi aăph năm măv iăph năc ngăvƠ các ch ngătrìnhăngăd ngăkhác,ăkh ăn ngăliênăk tăd ăli uăv iăcác ph năm m ngăd ngăthôngă
d ngănh ăMicrosoft Excel, Access, ăTínhă năđ nhăc aăph năm m cònăth ă
hi năthôngăquaăcácăcamăk tăc pănh t,ănơngăc p,ăb oăhƠnh,ăb oătrì,ăhu năluy năchoăng iădùngăm i,ăh iăngh ăkháchăhƠng,ăầc aănhà cungăc păph năm m
sau khi bán ngăth i,ăm tăPMKTăcóăth ăph iătíchăh păv iăcácăh ăth ngă
khác,ădoăđóănhƠăcungăc păph năm m ph iăcóăcácăgi iăphápăh ătr ăthíchăh p
(e) Giá phí c a ph n m m Giáăc ăc ngălƠăm tătrongănh ngătiêuăchíăquanătr ng.ă
Tuyă nhiên,ă khiă đánhă giáă v ă giáă phíă c aă ph nă m m,ă c nă quană tơmă giáă c aă
ph năm m baoăg măcácăn iădungăgì: giá ph năm m,ăchiăphíăcƠiăđ t,ăchiăphíă
hu năluy n,ăchiăphíăv ătƠiăli uăph năm m,ăchiăphíănh păli uăbanăđ u,ăầ” Các tiêuăchíăđ cătrìnhăbƠyătrongăgiáoătrìnhăc aăNguy năPh căB oă năvƠăc ngă
s ă(2012,ătrangă189)
Trang 242.3.1.3 B c 3: T ch c l a ch n ph n m m k toán
Nh măđ tăđ căhi uăqu ăcaoătrongăvi căt ăch căl aăch năph năm măk ătoán,ădoanhănghi pătr cătiênăc năxácăđ nhăcácăyêuăc uăđ ăl aăch năph năm m,ăk ăđ năthuăth păcácăph năm măk ătoánăđangăcóăm tătrênăth ătr ng,ăsauăđóătìmăhi uăvƠăxácă
đ nhăkh ăn ngăđápă ngăc aăcácăph năm măk toánăđƣăthuăth păđ c,ăcu iăcùngăth că
hi năđánhăgiáăvƠăl aăch năph năm măk ătoán Theoătácăgi Nguy năPh căB oă năvƠăc ngăs ă(2012, trang 191)ăthìăcácătrìnhăt ăv iănh ngăđi măl uăỦănh ăsau:
(a) “Xác đ nh yêu c u đ l a ch n ph n m m C ăs đ ăxácăđ nhă yêuăc uăl aă
ch năPMKTălƠăcácăyêuăc uăv ăd ăli u,ăx ălỦ,ăbáoăcáo,ăki măsoát.ă đ căxácăđ nhătrongăquáătrìnhăphơnătíchăvƠăthi tăk ăh ăth ngăk ătoán,ăc ngănh ă
ph iăl uăỦăđ năcácăqui đ nhăc aăc ăquanăqu nălỦăch căn ngăđ iăv iăPMKT Cácăyêuăc u đ ăl aăch năPMKTăc năđ căphơnălo iăthƠnhăhaiănhóm,ăcácăyêuă
c uăb tăbu că(víăd ăbáo cáo tài chính)ăvƠăcácăyêuăc uămongămu năđ căđápăngă(víăd ăcácăyêuăc uăv ăki măsoát).ăCácăyêuăc uănƠyăc ngăcóăth ăđ căx pă
h ngătheoăth ăt ă uătiênăho căt măquanătr ngăđ thu năl iăchoăvi căl aăch nă
PMKT sau này
(b) Thu th p các ph n m m k toán Sauă khiă xácă đ nhă đ că cácă yêuă c u l aă
ch năph năm m, doanh nghi p s ăti năhƠnhăthuăth păcácăPMKTăhi năcóăc ngă
nh ăcácănhƠăcungăc păph năm m t ngă ng.ă ăđ măb oăvi căl aăch năđ că
ph nă m m phùă h pă v iă đ că đi mă kinhă doanh,ă qui môă ho tă đ ng,ă doanh
nghi p s ăkh oăsátăph n m m hi năđangăs ăd ngăt iăcácădoanh nghi p cùng ngƠnhăngh ăkinhădoanhăcóăqui môăt ngă ng.ă
(c) Tìm hi u và xác đ nh kh n ng đáp ng t ng ph n m m C năc ăvƠoăyêuăc uă
đƣăđ căxácăđ nh,ădoanh nghi p s ăti năhƠnhăkh oăsátăvƠăđánhăgiáăt ngăph nă
m m đƣăthuăth p.ăK tăqu ăđánhăgiáăchiaăthƠnhă3 nhóm.ăNhómă1ăbaoăg m các
ph năm m khôngăphùăh păv iădoanh nghi p, nhóm 2 là các ph năm m phù
h pănh ngăch aăđápă ngăcácăyêuăc uăđ căđ aăra, và nhóm 3 t păh păcácă
ph năm m đápă ngăph năl năcácăyêuăc uăc aădoanh nghi p
Trang 25Các ph n m m nhóm 1 s ăb ălo iăkh iăquáătrìnhăl aăch n,ăcácă ph n m m nhómă2ăs ăđ căg iăcácăb ngăyêuăc uăt iăchoănhƠăcungăc păph năm m, và các ph n
m m nhómă3ăs ăđ căti păt căxemăxét,ăđánhăgiáăkh ăn ngătu ăbi n,ăthi tăk ăc aă
ph năm m.ăN uăph n m m nƠoăcóăth ăthayăđ i,ăhoƠnăch nhăđ ăphù h păv iăyêuăc uă
c aădoanhănghi p thìăc ngăs ăđ căg iăcácăb ngăyêuăc uăc aănhƠăcungăc p.ăTrongă
tr ngă h pă khôngă cóă ph nă m m nƠoă thu că nhómă 2, ho că cácă ph nă m m thu cănhómă3ăkhôngăcóăkh ăn ngăthayăđ i,ăthìădoanhănghi p bu căph iăl aăch năph ngăánăt ăthi tăk ăph năm m cho riêng doanhănghi p b iăcácăyêuăc uăđ căthùăc aăđ nă
v
(d) ánh giá, l a ch n ph n m m Doanhă nghi pă s ă ti nă hƠnhă đánhă giáă cácă
PMKTădoăcácănhƠăcungăc păđ căl aăch năg iăđ n.ă
C s đánh giá.ăVi căđánhăgiáănƠyăs ăd aătrênăhaiăc ăs :
CácăPMKTănƠyăđƣăđápă ngăhoƠnătoƠnăcácăyêuăc uăb tăbu căc aădoanh
nghi p hay ch aăvƠă
Cóăbaoănhiêuăyêuăc uămongămu năc aădoanhănghi p đ căđápă ng.ă
Ph ng pháp l a ch n QuáătrìnhăsƠnăl cănƠy s ăch năraăs ăítăcácăph nă
m m vƠăti năhƠnhăchoăcác nhƠăcungăc păgi iăthi uă(demo)ăcácăs năph mă
c aăh Cóăhaiăph ngăphápăl aăch năph năm m phùăh pănh tăchoădoanh nghi p:
Ph ngăphápăđ nhătínhăti năhƠnhăphơnătíchăcácănhómătiêuăchíăl aăch nă
ph năm m trênăc ăs đóăđ aăraăcácăỦăki năđánhăgiáăvƠăng iăcóăth măquy nă
caoănh tăl aăch năph năm m
Ph ngăphápăđ nhăl ng:
o Xácă đ nhă cácă tiêuă chíă l aă ch nă vƠă t mă quană tr ngă c aă t ngă tiêuă
th c
Trang 26o ánhă giáă vƠă choă đi mă t ngă tiêuă chíă trongă t ngă ph nă m m.ă Vi căchoăđi măcóăth ăs ăd ngăthangăđoăLikertăđ ăchoăđi măm căphùă
h păc aăt ngăph năm m trongăt ngătiêuăchíă(Víăd :ăl yă3ăm căđ :ăphùă h p,ă trungă bình,ă khôngă phùă h pă t ngă ngă v iă thangă đi mă
3,2,1)
o Tínhăđi măt ngăc ngăc aăt ngăph năm m trênăc ăs ăđi măc aăt ngă
tiêuăth căcóănhơnăv iăh ăs ăt măquanătr ngăc aătiêuăth căđó
o Ph năm mănƠoăcóăt ngăs ăđi măcaoăh năs ăđ căl aăch n
Vi că quy tă đ nhă l aă ch nă PMKTă nƠoă s ă nhă h ngă nghiêmă tr ngă đ nă h ă
th ngăk ătoánăsauănƠy.ăDoăđó,ăkhiăđƣătìmăđ cănh ng ph n m m đápă ngăcácătiêuă
chí do doanh nghi p đ aăra,ăc năth nătr ngăkhiăquy tăđ nh.ăTr căkhiăl aăch năph nă
m m,ădoanh nghi p ph iăchu năb ăcácătƠiăli uăk ătoán,ăcácăm uăbi uăthi tăk ăvƠăcácăthôngătinăchiăti tăv ăh ăth ngăc ngănh ăcácăchínhăsáchăk ătoánăđ ătraoăđ iăv iănhƠăcungăc păph n m m.ăT tăc ănh ngăyêuăc uăđi uăch nhăph năm m,ănh ngăsaiăsótăhayăcácă tínhă n ngă đ că thù,ă nhƠă cungă c pă ph nă m mă ph iă camă k tă th că hi n.ă Doanh
nghi p cóăth ăđánhăgiáănhi uăph năm măchoăđ năkhiăch năđ căph năm măphùăh pă
nh t” (Nguy năPh căB oă n,ă2012, trang 24)
Khiă t ă ch că côngă tácă k ă toánă trongă đi uă ki nă s ă d ngă ph nă m m,ă doanhănghi păl aăch nătrangăthi tăb ăbênăc nhăvi căl aăch năph năm măk ătoán.ăTrênăth că
t ăcácădoanhănghi păth ngăl aăch năph n m m k toán mà nó có th ch y trên
thi t b máy tính hi n t i c a h ăTuyănhiênăcáchăti păc nănh ătrênăđƣăl căh u.ăTheoă
Abu-Musa và Ahmad A (2005) thì trình t ăl aăch năph năm măk ătoánănƠyăkhôngăkhácănƠoăđ tăhƠngă ăphíaătr căconăng a.ăCách t t nh tăđ ti n hành là tìm nh ng
ph n m m k toánăđápă ng t t nh t nhu c u c a doanh nghi p, và ch sauăđóăm i
tìm nh ng ph n c ng t t nh tăđ ch y nó
Trang 272.3.2 Quy trình khai thác s d ng ph n m m k toán
T ăch căcƠiăđ tăvƠăs ăd ngăPMKTăđƣăđ cătácăgi ăNguy năPh căB oă nă
vƠăc ngăs ă(2012, trang 26) đ ăc pătrong giáo trình nh ăsau:ă“QuáătrìnhăcƠiăđ t,ă
tri năkhai PMKTăc ngăr tăquanătr ngăvƠă nhăh ngăđ năch tăl ngăh ăth ng M tă
cáchăt ngăquát,ăquáătrìnhăcƠiăđ tătri năkhaiă ngăd ngăPMKTăbaoăg măcácăb căsau:ăă
2.3.2.1 B c 1: Cài đ t ph n m m Vi căcƠiăđ tăph năm m cóăth ădoănhƠăcungăc pă
ph n m m ti năhƠnhăhayădoădoanhănghi p t ălƠm.ăQuáătrìnhăcƠiăđ t ph n m m c ngă
baoăg măc ăvi cătu ăbi năcác ch căn ngăc aăph năm m theoă yêuăc uăc aădoanh
nghi p
2.3.2.2 B c 2: Ki m tra và hu n luy n s d ng SauăkhiăcƠiăđ t,ăc năki mătraă
kh ăn ngăx ălỦ,ăs ăt ngăthíchăvƠătínhăki măsoátăc aăh ăth ngăm i,ăsauăđóăti năhƠnhă
h ngăd năs ăd ngăchoănhơnăviênăb ăph n IT trong doanhănghi p
2.3.2.3 B c 3: Phân quy n trên h th ng Khaiăbáoăng iădùngăvƠăphơnăquy nă
truyăc păchoăh ăth ng,ăbaoăg m nhơnăviênăphòngăk ătoánăvƠăc ănh ngănhơnăviênă
nh ngăb ăph năkhácăcóăs ăd ngănh ngăch căn ngătrênăPMKT.ăVi căphơnăquy nătu ă
thu căvƠoăch căn ngătrênăph năm m vƠăvi căđ nhăh ngăphơnăquy năkhiăt ăch căb ă
máyăk ătoán
2.3.2.4 B c 4: Khai báo ban đ u Khaiăbáoăbanăđ uăchoăh ăth ngăg măcácăn iă
dung sau:
(a) Khai báo các thông tin chung v ădoanhănghi p vƠăcácăb ăph nătr căthu c
(b) Khai báoăcácăthôngătinăchungăchoăk ătoán baoăg măđ năv ăti năt ,ăph ngă
pháp qu nălỦăhƠngăt năkho,ăcácăph ngăphápătínhăthu ,ă.ă.ă.ă
(c) Khaiăbáoăcácădanhăm c:ăc năc ăvƠoădanhăm căđ iăt ngăk ătoánăvƠădanhă
m căđ iăt ngăqu nălỦăchiăti tăđ ănh păli uăvƠoăph năm m H ăth ngăcácă
danhăm căph iăđ căkhaiăbáoă năđ nhăngayăt ăkhi b tăđ uăs ăd ngăph n
m m vƠăcóăth ăch nhăs a,ăb ăsungătrongăsu tăquáătrìnhăho tăđ ngăc aăh ă
th ng
Trang 28(d) Nh păs ăli uăđ uăk :ăs ăd ăđ uăk ăcácătƠiăkho năvƠăs ăd ăchiăti tăcácăđ iă
t ngă c nă đ că nh pă đ yă đ ă vƠă chínhă xác.ă Tu ă theoă tínhă n ngă ph n
m m,ăcáchăth cănh păs ăd ăcóăth ăkhácănhauănh ngăph iăđápă ngăyêuă
c uăqu nălỦăs ăd ăc aădoanhănghi p
2.3.2.5 B c 5: Chuy n đ i d li u - ki m tra d li u SauăkhiăhoƠnăt tăvi cănh pă
s ăd ,ăc năinăb ngăcơnăđ iăs ăphátăsinh,ăb ngăcơnăđ iăk ătoán,ăs ăcáiăvƠăs ăchiăti tăđ ă
ki mătraăd ăli u.ăKhoáăs ăchuy năs ăd ăsangăk ăti pătheoăđ ăb tăđ uăs ăd ngăph n
m m
2.3.2.6 B c 6: S d ng ph n m m Trongăquáătrìnhăs ăd ngăph năm m c năl uăỦă
nh ngăl iăphátăsinh,ăcácăyêuăc u m i,ăđ ăcóăth ăch nhăs aăph năm m k păth i,ăđápăngăyêuăc uădoanhănghi p”
Trình t Abu-Musa và Ahmad A (2005) baoăg m:ănhuăc uăc aăng iăs ă
d ng,ăcácătínhăn ngăph năm măk ătoán,ămôiătr ngăvƠăc ăs ăh ăt ngăCNTT,ăđ ătină
c yăc aănhƠăcungăc p.ă
NGHI P NH VÀ V A
Th nào là m t doanh nghi p nh và v a?
NgƠyă30/6/1009,ăChínhăph ăđƣăbanăhƠnhăNgh ăđ nhăs ă56/2009/N -CP V
tr giúp phát tri n doanh nghi p nh và v a, trongăđóăcó đ ăc pă đ n kháiăni mădoanhănghi pănh ăvƠăv aă- đ căchiaălƠmăbaăc păđ ăTheoăNgh ăđ nhăthìăs ăl ngălaoăđ ngăbình quân n mă ăcácădoanhănghi p có 10ătr ăxu ngăđ căg iălƠădoanh nghi păsiêuănh ,ălaoăđ ngăt ătrênă10ăng iăđ năd iă200ăng iăbìnhăquơnăn mălà doanhănghi pănh ,ăvƠăt ătrênă200 đ nă300ălaoăđ ngăbìnhăquơnăn mălƠădoanhănghi pă
v a.ă(xemăph ăl că2ầ.)
Trang 29c đi m ph n m m k toán áp d ng cho các doanh nghi p nh và v a
Doanh nghi p v i qui mô nh và v a th ng chi m t tr ng l n và th m chí ápă đ o trong t ng s doanh nghi p trên c n c Góp ph n t o vi c làm r t l n
c ngănh ăgi vai trò năđ nh n n kinh t Tuy nhiên, doanhănghi pănh ăvƠăv aăcóă
nh ngăh năch ăv ă trìnhăđ ă qu nălỦ,ă c ngă nh ăh năh pă v ăngu nănhơnăl căvƠătƠiă
chính
Cácătiêuăchíăl aăch năph năm măk ătoánămƠăcácădoanhănghi pănƠyăquanătơmă
ch căch n khôngăth ănh ăcácătiêuăchíăl aăch năc aăcácădoanhănghi păl năb iăđ că
thù qui mô khác nhau Ph năm măk ătoánăđ căcácădoanhănghi pănh ăvƠăv aăápă
d ngăv iănh ngăđ căđi mănh ph năm măcóăgiáăr ,ăcácăph năhƠnhăđ năgi n,ăg nă
nh ,ăvƠăh năh tălƠăd ăhi uăvƠăd ăs ăd ng
Giá r
V i qui môăDNNVVăthìăchiăphíăđ uăt ăđ ă ngăd ngăph năm măvƠoăcôngătácă
k ătoánălƠăm tăv năđ ăth ngăđ cădoanhănghi păquanătơmăđ năkhiăcóănhuăc uătìmă
ki măm tăPMKTă.ăCácăph năm măcóăgiáăphíăh pălỦ,ăphùăh păv iăkh ăn ngătƠiăchínhă
c aăcácădoanhănghi pănƠyăs ăđ căchúăỦăđ n
n gi n, g n nh
CácăDNNVVăđaăph năho tăđ ngătrongăl nhăv căth ngăm iăvƠăd chăv , công ngh ăs năxu tăthìăc ngăgi năđ n.ăDoăv yăcácăph năhƠnhătrongăph năm mădƠnhăchoăcácă doanhă nghi pă nƠyă khôngă yêuă c uă ph iă ph că t pă vƠă đ yă đ ă nh ă cácă doanhănghi păcóăqui môăl n.ă
D hi u, d s d ng
S ăl ngăvƠătrìnhăđ ănhơnăviênăc ngăh năch ,ăđ ă ngăd ngăthƠnhăcôngăthìăPMKTăchoăcácăDNVVVăd ăhi uăvƠăd ăs ăd ng
Trang 30K t lu n ch ng 2
Ch ngă2 đ ăc păđ năc ăs ălỦăthuy tăv i m tăs ăv năđ chungăv ăph năm mă
k ătoán,ăquyătrìnhăđ uăt ,ăkhaiăthácăs ăd ngăph năm măk ătoán, và cácăđ căđi mă
ph năm măk ătoán ápăd ng choăcácădoanhănghi pănh vƠăv a.ă
Trongăch ng,ăchúngătôiăđƣăch năl căvƠătómăl cănh ngăcôngătrìnhănghiênă
c uătr căđơyăcóăliênă quanăđ nă đ ătƠiă nƠy.ă Nhìnăchung,ăcácă k tăqu ăc aăcácă bƠiănghiênăc uăđóăkhôngăho căch aăth ăth ăápăd ngăchoăcácălo iăhìnhădoanhănghi p -
c ăth ăchoăđ iăt ngălƠăcác doanhănghi păqui mô nh ăvƠăv a Quaăđó, th yăđ căs ă
c năthi tăm tănghiênăc uăv ăcácătiêuăchíăl aăch năph năm măk ătoánăđiăsơuăvƠoădoanhănghi pănh ăvƠăv aă ăVi tăNam.ă
Trang 31CH NG 3
TÌM HI U V CÁC TIÊU CHÍ L A CH N PH N M M
K TOÁN S D NG T I CÁC DOANH NGHI P NH
VÀ V A - NGHIÊN C U TRÊN A BÀN QU N TÂN
PHÚ, THÀNH PH H CHÍ MINH
3.1 GI I THI U T NG QUÁT TỊNH HỊNH KINH DOANH VÀ
QU N Lụ DOANH NGHI P NH VÀ V A VI T NAM
L nh v c và qui mô ho t đ ng
Doanh nghi p v i qui mô nh và v a chi m t tr ng l n và th măchíăápăđ o
trong t ng s doanh nghi p trên c n c Góp ph n t o vi c làm r t l năc ngănh ăă
t o nên n n công nghi p và d ch v ph tr v i m căđóngăgópăn mă2011ăh nă40%ă
vào t ng s n ph m qu c n i Do v y, trong th i k b t n kinh t thì doanh nghi p
nh và v a gi vai trò năđ nh n n kinh t và góp ph n t o s n ngăđ ng cho n n
kinh t ( ƠoăDuyăHuơnăvƠă ƠoăDuyăHùng,ă2012)
Trongă n mă 2007,ă n mă đ u tiên VN gia nh p T ch că Th ngă m i th
gi i, có kho ng 50.000 DNăđ ngăkỦăthƠnhăl p m i.ăN mă2011ăđ căxemălƠăn mă
“đ i h n”ăc a cu c kh ng ho ng kinh t nh ngăc n c v n có t i 77.548 DN thành
l p m i, riêng t iă TPHCM,ă n mă 2011ă đƣă cóă 24.413ă DNă thƠnhă l p m i (SGGP
Online, 2012) “Doanhănghi p Vi tăNamăhi nănayăđangăkhôngăng ngăl năm nhăvƠăđangăt ngăc ngăđ căkh ăn ngăc nhătranhătrongăn năkinhăt ăth ătr ng.ăS ăl ngădoanhănghi p t ngătheoăt ngăngƠyănh ngăđ iăb ăph nălƠăDNNVV,ăth măchíăcóăr tănhi uădoanhănghi p siêuănh ”ă(VõăV năNh , 2012, trang 17) “Hìnhăth căs ăh uăkháăđaăd ngănh ngăs ăh uănhƠăn căch ăt pătrungă ăcácădoanhănghi păl năho căsiêuă
l nă(t păđoƠnăkinhăt ),ăcònăcácăDNNVVăthìăh uăh tăthu căs ăh uăt ănhơnă(doanh
Trang 32nghi păt ănhơn, công ty tráchă nhi mă h uăh n),ăcácăhìnhăth că s ăh uăcònăl iă t pătrungă ăm tăs ădoanhănghi păl năvƠătrungăbình 5”ă(VõăV năNh ,ă2012, trang 17)
“L nhăv căvƠăngƠnhăngh ăkinhădoanhătínhăchoăđ nănayăthìădoanhănghi păVi tăNamăcóăđ ăkh ăn ngăvƠăđƣăthamăgiaăđ yăđ ăvƠoăm iăho tăđ ng,ăk ăc ănh ngăho tă
đ ngăđòiăh iăcôngăngh ăcao,ăph căt p.ăTuyănhiênăcácăDNNVVăv năm iăt pătrungăvƠoăs năxu tăcôngănghi păcóăcôngăngh ăđ năgi nă(theoăph ngăth căti uăth ăcôngă
ho căgiaăcôngăđ ăđápă ngănhuăc uăn iăđ a),ăth ngăm iăvƠăd chăv ,ătrongăđóăho tă
đ ngăth ngăm iăvƠăd chăv ăkháăn ăr ătrongăth iăgianăg năđơy” Nh năđ nhănƠyăđƣă
đ cătrìnhăbƠyătrongăcôngătrìnhănghiênăc uăkhoaăh căc a VõăV năNh ă(2012, trang
18)
Tình hình qu n lý
“Côngătácăqu nălỦăđi uăhƠnhădoanhănghi pănh ăvƠăv aăcònănhi uăh năch ăv ă
nh năth c,ăv ătrìnhăđ ăchuyênămôn.ăBênăc nhăđóăcácăchínhăsáchăv ămô còn nhi u rƠngă bu c,ă thi uă linhă ho tă đ ngă th iă s ă h ă tr ă v ă phíaă nhƠă n c đ iă v iă doanhănghi păcònămangăn ngătínhăhìnhăth c,ăc căb ănênăcƠngăgơyăraănhi uăkhóăkh n,ălúngătúngătrongădoanhănghi păqu nălỦ,ăđi uăhƠnhălƠmă nhăh ngăkhôngănh ăđ năhi uăqu ă
kinh t ăTrìnhăđ ăqu nălỦăvƠăhi uăqu ăqu nălỦăcòn r tăth p,ăth ngăqu nălỦătheoăki uăgiaăđìnhăvƠămangăn ngătínhăkinhănghi m”ă(VõăV năNh , 2012, trang 18) “H ăth ngăthôngătinănóiăchungăvƠăh ăth ngăk ătoánănói riêng cònăr tăy u,ăm iăch ănh măm cătiêuăđ iăphóăv iăc ăquanăthu ăh nălƠăph căv ăqu nălỦ,ăđi uăhƠnhădoanhănghi p” (Võ
V năNh , 2012, trang 19)
Tình hình công tác k toán
V ătìnhăhìnhăcôngătácăk ătoánă (Nguy năTh ăKimăCúc,ă 2012, trang 45) thì
“Hi nănayănhi uăDNNVVănóiăchung,ăđ c bi tălƠăcácădoanhănghi p có qui mô siêu
nh ă ăVi tăNamăcóăxuăh ngăthuêăd chăv ăk ătoánăthayăvìătuy năd ngăvƠăđƠoăt oănhơnă s ă choă b ă máyă nƠy.ă i uă nƠyă v aă đ mă b oă tínhă chuyênă nghi pă v aă giúpă
5 doanh nghi p có quy mô v a
Trang 33doanhănghi p ti tăki măchiăphí,ăđ tăđ căl iăíchăkinhăt ,ătuyănhiênăthôngătinăk ătoánă
d ngănƠyăch ănh năch ngăt ăvƠoăcu iăthángăđ ăt ngăh p.ăS năph măc aăk ătoánălƠă
báo cáo tài chính, lúcănƠyăh uănh ăch ăđ ăđ iăphóăv iăcácăc ăquanăch căn ngăqu nălỦ,ăđ căbi tălƠăc ăquanăthu ;ăs ăli uătrênăbáoăcáoăkhôngăth căs ăh uăíchăchoăvi căraăquy tăđ nh.ăNgoƠiăra,ăđi uănƠyăcóăth ăd năt iăs ăthi uărƠngăbu cătráchănhi măphápălỦăgi aăng iălƠmăcôngătácăk ătoánăđ iăv iădoanhănghi p”
K tăqu ăkh oăsátăc aătácăgi ăVõăV năNh ă(2012, trang 29)ăv ătìnhăhìnhăth căhi năcôngătácăk ătoánă ăcácăDNNVVăchoăth yăhi năt iăcôngătácăk ătoánă ăcácăDNNVVăcònăr tăy u,ăthôngătinădoăk ătoánăt oăraăvƠăcungăc păcònăthi uăvƠăh năch ătrênănhi uă
m tănênăch aăđápă ngăđ cănhuăc uăqu nălỦ,ăđi uăhƠnhădoanhănghi p c ngănh ănhuă
c uă s ă d ngă thôngă tină c aă nhi uă đ iă t ngă khácă nhauă cóă liênă quană ă bên ngoài doanhănghi p”
“M tăs ăthi uăsót,ăh năch ătrongăcôngătácăk ătoánă ăcácăDNNVVă ăVi tăNamă
(2) Vi căt ăch căcôngătácăk ătoánăt iăcácăDNNVVăch ăt pătrungăch ăy uăvƠoă
vi căgi iăquy tăthôngătinăthu căk ătoánătƠiăchínhăcònăthôngătinăk ătoánă
qu nătr ăh uănh ăm iăch ăđiăvƠoăm tăs ăn iădungăh tăs căđ năgi n,ăch aăcóăh ăth ng,ăch aăphùăh păv iăyêuăc uăqu nălỦ,ăđi uăhƠnhădoanhănghi p
Th măchíăv iăm tăs ădoanhănghi p nh ăho căc nănh ăthìăk ătoánăqu nătr ă
h uănh ălƠăm tăm ngătr ng,ăch aăđ căđ ătơmăđ n
6
Cách phân lo i DNNVV nƠyăc n c đ nh d ng mô hình t ch c, d a vào s l ngălaoăđ ng s d ng t i doanhănghi p - theo tác gi VõăV năNh c n thi t phân thành 5 nhóm (xem ph l c 5)
Trang 34Nh ngăh năch ătrênăcóăm iăquanăh ăm tăthi tăv iănh ngăthi uăsótăvƠăkhi măkhuy tătrongăt ăch căth căhi năcôngătácăk ătoánăt iăDNNVVăvƠăđ căbi uăhi nătrênă
các m tăsau:
Th nh t,ăxácăđ nhăm cătiêuăt ăch căcôngătácăk ătoánăch aărõărƠng,ăch aăđ yă
đ ,ăđôiăkhiăcònăl chăl cădoăthi uăni mătinăvƠădoănh năth căkém
Th hai, cácăn iădungăt ăch căcôngătácăk ătoánăch aăđ căg năk tăthƠnhăm tă
h ăth ngătheoăm tătrìnhăt ăkhoaăh cămƠăđ căs ăd ngăm tăcáchătu ăti nătheoăm cătiêuădoăch ădoanhănghi p ho căbanălƣnhăđ oădoanhănghi p đ ăra
Th ba, vi căxácăđ nhăđ iăt ngăk ătoán,ăn iădungăk ătoánăvƠăvi căs ăd ngăă
cácăph ngăphápăk ătoánăcònămangătínhăch tătu ăti n,ăph ăthu căvƠoăỦăđ ch ăquanăcácăng iăqu nălỦăc ngănh ăng iălƠmăk ătoánămƠăch aăcóăs ăki măsoátăch tăch ăvƠăđánhăgiáăm tăcáchătho ăđángă ăbênătrongăl năbênăngoƠi
Th t , vi căt ăch căb ămáyăk ătoánăvƠăs ăd ngăng iălƠmăk ătoánăch aăd aă
trênăc ăs ăkhoaăh căvƠăth căti năc ngănh ăcácătiêuăchu năv ătrìnhăđ ăvƠăph măch tă
đ oăđ căđ căquyăđ nhămƠăch ăchúătr ngăvƠoăs ătrungăthƠnhăvƠăd ăsaiăkhi năc ngă
nh ăti tăgi măt iăđaăchiăphíăb ăraăđ ăth căhi năcôngătácăk ătoán
Th n m, h uănh ăđ iăb ăph năcácăDNNVVăch aăth căhi năvi căki mătraăk ă
toánăvƠăphơnătíchăho tăđ ngăkinhădoanhăthôngăquaănh ngăthôngătinădoăk ătoánăcungă
c p.ăChínhăđ uănƠyăđƣălƠmăchoăvi căphátăhi năvƠăđi uăch nh,ăs aăch a,ăx ălỦăsaiăsótăkhóăth căhi năđ căho căth căhi năch mătr ,ăthi uăhi uăqu
Nguyênănhơnăd năđ nănh ng h năch ,ăthi uăsótătrênăkháăđaăd ngănh ngăn uă
c năch ăvƠoăn iăphátăsinhăcóăth ăchiaăthƠnhăhaiănguyênănhơn:ănguyênănhơnăn iăt iăvƠănguyênănhơnăt ăbênăngoƠi
(1) Nguyên nhân n i t i, baoăg măm tăs ăn iădungăc ăb n:
Trang 35Banălƣnhăđ oădoanhănghi p ho căch ădoanhănghi p ch aăth căs ăquanătơmăđ năcôngătácăk ătoánădoăđánhăgiáăch aăđúngăvaiătrò,ătácăd ngăc aăcôngătácăk ătoánăđ iăv iăcôngătácăqu nălỦ,ăđi uăhƠnhădoanhănghi p.ăCh ăy uăs ă
d ngăk ătoánăchoăm cătiêuăl păbáoăcáoăthu ăho căđ iăphóăv iăc ăquanăthu ă
Nguyên nhân này th ngăt pătrungă ăcácădoanhănghi p t ănhơnăho căcôngătyătráchănhi măh uăh n có qui môăsiêuănh ,ăc nănh ăvƠănh ăTh ngă ălo iă
hình doanhănghi p nƠyăvi căqu nălỦăđ căd aăvƠoăkinhănghi măcáănhơnăvƠăcácăquanăh ăriêngăt ă
M că dùă cóă quană tơmă ă m că đ ă nh tă đ nhă c aă bană qu nă lỦă doanh nghi p đ iăv iăcôngătácăk ătoánăvƠăng iălƠmăk ătoánănh ngădoăt ăch căb ămáyăk ătoánăcònănhi uăh năch ăv ămôăhìnhăt ăch c,ătrìnhăđ ăchuyênămôn,ăv ă
v năd ngăch ăđ ăk ătoánăvƠoăđi uăki năth căt ănênăcôngătácăk ătoánăcònăy u,ă
ch aă t oă raă đ că nhi uă thôngă tină h uă íchă choă cácă đ iă t ngă s ă d ngă nóiăchungăvƠăcôngătácăqu nălỦăđi uăhƠnhănóiăriêng.ăNguyênănhơnănƠyăth ngăt pătrungă ăcácădoanhănghi p nh ,ăc năv aăvƠăv aăthu căs ăh uănhƠăn căvƠăm tă
s ăhìnhăth căs ăh uăkhác.ăChínhăđi uănƠyăđƣăgơyăraănhi uăkhóăkh n,ăh năch ătrongăvi căho chăđ nh,ăki măsoát,ăraăquy tăđ nhăc aădoanhănghi p,ăđ căbi tălƠă
ho chăđ nhăchi năl cădƠiăh n.ă ơyălƠăđi măy uăc ăb năc aăh uăh tăDNNVVăăVi tăNamăhi nănay
(2) Nguyên nhân t bên ngoài
Nguyên nhân liên quan đ n các quy đ nh pháp lý do nhà n c ban hành
Côngătácăk ătoánă ăcácădoanhănghi p ch uăs ăchiăph iăb iănhi uăquyăđ nhăphápă lỦă v iă nhi uă c pă đ ă khácă nhau.ă Hi nă t iă lu tă k ă toánă cóă nhi uă đi măkhôngăphùăh pănh ngăch măs aăđ i,ăb ăsungăc ngăđƣă nhăh ngăđ năcôngă
tácăk ătoánă ăDNNVV;ăh ăth ngăchu năm căk ătoánăđ cănghiênăc u,ăbanăhƠnhăch aăphùăh p,ăch aăđ ngăb ăc ngă nhăh ngăđ năcôngătácăk ătoánă ăDNNVV.ăTuyănhiên,ăv năb năphápălỦăcóă nhăh ngătr căti păđ năcôngătácă
Trang 36k ătoánă ăcácăDNNVVăchínhălƠăch ăđ ăk ătoánăđ c ban hành theo quy tă
đ nhă48
KhiăbanăhƠnhăch ăđ ăk ătoánătheoăquy tăđ nh 48,ăB ăTƠiăChínhănh nă
đ nhălƠăch ăđ ăk ătoánănƠyăđ căthi tăk ,ăxơyăd ngăđ ăphùăh păv iăn năkinhă
t ăth ătr ng,ătuơnăth ăchu năm căk ătoánăbanăhƠnh,ăphùăh păv iăthôngăl ă
qu căt ăv ăk ătoán,ăphùăh păv iăđ căđi măkinhăt ăvƠătrìnhăđ ăqu nălỦăc aăDNNVV.ă căbi tăch ăđ ăk ătoánănƠyăđ căxơyăd ngătheoăph ngăchơmăd ă
hi u,ăd ălƠm,ăminhăb ch,ăcôngăkhai,ăd ăki mătra,ăd ăki măsoát
Nh ngănh năđ nhănƠyăn uăxétăv ăm tăhìnhăth căvƠăv ăt ngăth ăthì có
v ăkháăh pălỦăvƠăđúngăđ n,ănh ngăn uăxétăv ătínhăh ăth ngăvƠăkhoaăh căthìă
nh nă đ nhă nƠyă b că l ă tínhă m tă chi u,ă n ngă v ă c mă tínhă c aă c ă quan,ă c aă
nh ngăng iăso năth oăch ăđ ăk ătoánăb iăngayătrongăđ nhăh ngăxơyăd ngă
và ph ngăchơmăđ ăraăđƣăhƠmăch aănhi uăđi mămơuăthu n,ăkhóăcóăth ăth că
hi năđ yăđ ăvƠăđ ngăb ăSauăđơyălƠăm tăs ăđánhăgiáăc ăth :
(a) Vi căquyăđ nhăđ ngăth iăhaiăch ăđ ăk ătoánăchoădoanhănghi p đƣă
t oăraăs ăch ngăchéoăkhiăápăd ngădoătiêuăchu năxácăđ nhăqui mô doanhănghi p không rõ ràng, không th ngănh t,ăđ ngăth iăkhôngăcóă rƠngă bu că doanhă nghi p khiă ch nă l aă ch ă đ ă k ă toánă đ ă ápă
d ng
(b) Ch ă đ ă k ă toánă nƠyă ch mă thayă đ iă đ ă phùă h pă v iă s ă phátă tri nă
c aăn năkinhăt ăc ngă nh ă yêuăc uăh iănh pănênăkhôngăđápă ngă
đ cănhuăc uăthôngătinăh uăíchăchoăcácăđ iăt ngăs ăd ng khác
nhau
(c) Côngă vi că k ă toánă theoă ch ă đ ă k ă toánă nƠyă khôngă đ nă gi nă vƠă
khôngăti tăki măth iăgianănh ăsuyăngh ăc aăcácănhƠănghiênăc u,ă
so năth oăch ăđ ăk ătoánămƠăng căl iănóăđ tălênăvaiăng iălƠmăk ătoánănhi uăápăl căh năvìăph iăchiăti tăhoáăquáănhi uădoătínhăthi uăkhoaăh căvƠăth căti năc aăh ăth ngătƠiăkho năk ătoán
Trang 37(d) H ăth ngăbáo cáo tài chính đ căxơyăd ngăcóătínhăc ngănh căv aăkhôngătho ămƣnănhuăc uăthôngătinăchoăcácăđ iăt ngăs ăd ngăv aăthi uă tínhă liênă thôngă trongă t ă ch că th că hi nă k ă toán khi doanh nghi p cóăs ăthayăđ iăv ăqui mô ho tăđ ng
Nguyên nhân thu c v đào t o ngu n nhân l c k toán cho DNNVV
Hi năt iăDNNVVăchi mătrênă95%ătrongăcácădoanhănghi p đangăho tăđ ngă ă
Vi tăNamănh ngăh uănh ăcácăc ăs ăđƠoăt oăk ătoánă ăcácăc păđ ăkhiăgi ngă
d yăk ătoánăvƠăcácămônăh căcóăliênăquanăđ uăt pătrungăvƠoămôăhìnhădoanh nghi p l năđ ăgi iăquy tăcácăbƠiătoánăv ăqu nălỦăvƠăk ătoán.ăChínhăđi uănƠyălƠmăchoăng iăđ căđƠoăt oăkhiălƠmăvi căg păr tănhi uălúngătúngăvìăkhôngă
bi tăgi iăh năn iădungăv năđ ăc năgi iăquy tă ăm căđ ănƠo,ătrongăph măviănƠoăvƠăb ngăcáchănƠoăchoăcóăhi uăqu
Cóăth ănóiăhi nănayăngu nănhơnăl căk ătoánăkháăd iădƠo nh ngătrìnhăđ ăchuyênăsơu,ăk ăn ngăngh ănghi păvƠăki năth căth căti năv aăy uăkémăv aăxaă
r iăth căt ăho tăđ ngăvƠăqu nălỦă ăDNNVVăđƣăgópăph nălƠmăchoăcôngătácăk ătoánă ăDNNVVăg păhi uăb ăt c,ăkhôngăđápă ngăđ căyêuăc uănh ămongăđ i
Nguyên nhân liên quan đ n h i ngh nghi p và các t ch c h tr
DNNVV.ăCácăt ăch cănƠyăđ căthƠnhăl păđ ăh ătr ăcácăDNNVVăv ăcácăv nă
đ ăv ăchuyênămônăcóăliênăquanăđ năho tăđ ngăs năxu tăkinhădoanhăvƠăqu nălỦ,ă đi uă hƠnhă doanhă nghi p.ă Tuyă nhiên,ă trongă th că t ă vi că h ă tr ănƠyă còn mangă tínhă hìnhă th c,ă phôă tr ngă ch aă đápă ngă đ că nh ngă yêuă c uă thi tă
th cămƠăcácăDNNVVămongăđ i.ăRiêngăv iăho tăđ ngăk ătoánăthìăs ăh ătr ă
này h uănh ăkhôngăđángăk ă i uăđángănóiă ăđơyălƠăcácălo iăhìnhăDNNVVăđangăr tăc năm tămôăhìnhăt ăch căcôngătácăk ătoánăthíchă ngăv iăcácăqui mô khácă nhauă đ ă ph că v ă t tă choă côngă tácă qu nă lỦ,ă đi uă hƠnhă doanhă nghi p
nh ngăh uănh ăch aăcóăm tăt ăch căh ătr ă nƠoănghiênăc u,ăđ nhă hìnhăvƠă
h ngăd n.ăHi năt i,ăt ngădoanhănghi p t ămƠyămòăth căhi nătheoăkh ăn ngă
Trang 38vƠăm cătiêuăc aămìnhăvƠăh ăqu ălƠăcóănh ngăy uăkém,ăh năch ăv ăk ătoánă
nh ăđ ănêuătrên”ă(VõăV năNh , 2012, trang 29)
toán ă ngăd ngăcôngăngh ăthôngătinătrongăx ălỦăk ătoán thì c năph iăcóăcácăph nă
m măk ătoán.ăPh năm măk ătoánăchi mă uăth ălƠăcácăs năph măph năm măđóngăgóiă
đ căthi tăk ăs năb iănhƠăcungăc păph năm măchoăcácădoanhănghi păqui mô nh ăvƠă
v aăchoănhi uăl nhăv c Bênăc nhăđó,ăph năm măk ătoánăt ăthi tăk ăc aăcácădoanhănghi pănh ăvƠăv aătrênă ngăd ngăMicrosoftăExcelăc ngăđ căcácădoanhănghi păs ă
d ngăkhiăch aăcóăđ ăđi uăki nă ngăd ngăph năm măv ăkinhăphíăđ uăt ,ăvƠăv ătrìnhă
đ ăc aănhơnăviên
G nă đơy,ă trênă th ă tr ngă Vi tă Namă xu tă hi nă d chă v ă ph nă m mă k ă toánă
online - Ph năm măk ătoánăd aătrênăn năt ngăđámămơy 7 Theo Báo Nhơnădơnăđi n
t (2013) “Công ngh “ i nă toánă đámă mơy”ă choă phépă l uă tr và x lý toàn b
thông tin tr c tuy nătrênăInternet.ăCácămôăhìnhă“ i nătoánăđámămơy”ăcóăkh n ngă
cung c p d ch v r tăđaăd ng và linh ho tăchoăng i dùng, giúp khách hàng ti t
ki măđángăk ngu n nhân l c và v t l c”
7 Thu t ng "đámămơy"ă đơyălƠăl i nói n d ch m ng Internet (d aăvƠoăcáchăđ c b trí c a nó trong s ăđ
m ngămáyătính)ăvƠănh ăm tăliênăt ng v đ ph c t p c aăcácăc ăs h t ng ch a trong nó môăhìnhăđi n
toán này, m i kh n ngăliênăquanăđ n công ngh thôngătinăđ uăđ c cung c păd i d ng các "d ch v ", cho phépăng i s d ng truy c p các d ch v công ngh t m t nhà cung c pănƠoăđóă"trongăđámămơy"ămƠăkhôngă
c n ph i có các ki n th c, kinh nghi m v công ngh đó,ăc ngănh ăkhôngăc năquanătơmăđ năcácăc ăs h
t ng ph c v công ngh đó
Trang 39Khiăápăd ngăph năm măk ătoánăđámămơyăng iădùngăkhôngăb tăbu căph iă
s ăh u,ămƠăcóăth ăs ăd ngănh ăm tăd chăv ătínhăti năhƠngătháng.ăVìăđơyălƠăd chăv ă
đ căcungăc păd iăd ngăđi nătíchăđámămơyănênăđ cătr ngăc aăPMKTăđámămơyălƠă
ch ăc n cóăinternetăthìădùă ăb tăk n iăđơu,ăng iădùngăc ngăcóăth ăs ăd ngăd chăv ănƠy.ăB năthơnăkháchăhƠngăkhôngăc năph iăm tăchiăphíăđ uăt ăbanăđ uăchoăvi cămuaă
m iăserver vƠăph năm m,ăthayăvƠoăđóălƠătr ăphíăs ăd ngăhƠngăthángălƠăcóăth ăd ădƠngăs ăd ngăd chăv này (Telehouse Vi t Nam và Mankichi Software Vi t Nam,
2012)
Phơnăh ăk ătoánă(ph năm măk ătoán)ătrongăh ăth ngăph năm măERP.ă“ERP lƠăh ăth ngăph năm măqu nălỦ ngu năl cădoanhănghi p.ăH ăth ngăđƣătíchăh păcácă
ho tăđ ngăkinhădoanhăc aănhi uăvùngăho tăđ ngătrongăn iăb ădoanhănghi p thành
m tăh ăth ngăchungăv iăm tăc ăs ăd ăli uăchung.ăNóăbaoăg măcácăphơnăh ăc ăb nă
nh măh ătr ăcácăho tăđ ngămarketing,ătƠiăchính,ăk ătoán,ăs năxu tăvƠăqu nătr ăngu nănhơnăl c”.ăNguy năBíchăLiênă(2012, trang 14) “Phơnăh ătƠiăchínhăk ătoánăbaoăg mă
h ăth ngăqu nălỦăchính,ăh ăth ngăs ăcáiăc a doanhănghi p.ăPhơnăh ătƠiăchínhălƠăphơnă
h ăx ngăs ng,ăkhôngăth thi uăc aăb tăc ăph năm măERPănƠo” Nguy năBíchăLiênă
(2012, trang 17)
3.2.1.2 Phân lo i ph n m m k toán và các tính n ng
Phơnălo iăph năm măk ătoánătheoăngu năg căvƠăm căđíchăhìnhăthƠnhă- quan
đi mănƠyăđ cătrìnhăbƠyătrongăgiáoătrìnhăT ch c công tác k toán doanh nghi p
c a Nguy nă Ph că B oă nă vƠă c ngă s ,ă 2012ă - thìă PMKTă đ că chiaă thƠnhă haiă
nhómăchínhălƠă(1)ăPMKTăđ căthi tăk ătheoăyêuăc uăriêngăbi tăc aădoanhănghi p
khách hàng và (2) cácă PMKTă tr nă góiă đ că thi tă s nă vƠă s ă d ngă choă nhi uă đ iă
t ngăkhácănhau.ă
Nhóm PMKT đ c thi t k theo yêu c u riêng bi t c a doanh nghi p
khách hàng, baoăg măPMKTăt ăvi tăvƠăthuêăvi t.ăNhóm ph n m m này cóăr iăroăcaoăb iăvìăth ngăkhóănơngăc păvƠăcóăth ălƠmăphátăsinhăthêmă
Trang 40chi phí cho doanhă nghi p v ă sauă khiă cóă cácă saiă sótă phátă sinh.ă Doanh nghi p ph iăluônăcóăđ iăng ălƠm ph n m m cóăki năth căCNTTănh tăđ nhăvƠăph iăluônăduyătrìăđ iăng ănƠy (Tr năPh c,ă2007) Tr ngăh păthuêă
vi tăthìădoanhănghi p cóăth ăph iăđ tăm iăquanăh ălơuădƠiăv iănhƠăcungă
c păph n m m,ăthôngăth ngăđơyălƠăph n m m s ăd ngătrongăcácădoanh nghi p có qui mô l n,ăcóănhi uăđ căđi măx ălỦăvƠăyêuăc uăthôngătinăđ căthùămƠăm tăPMKTăthi tăk ăs năkhóăcóăth ăđápă ngăđ c.ă
Nhóm PMKT tr n gói đ c thi t s n và đ c s d ng cho nhi u đ i
t ng Các ph n m m nƠyăđ căthi tăk ăd aătrênănh ngăđ căđi măchungă
nh tăc aăm tăh ăth ngăk ătoánăx ălỦătrongămôiătr ngămáyătínhăvƠăcóăth ă
s ăd ngăchoănhi uăđ iăt ng,ăvƠădoăđóăchiăphíăb ăraăđ ăcóă ph n m m
c ngăkhôngăcao.ăPh n m m thi tăk ăs năh uăh tăch ătho ămƣnăm tăph năyêuăc uăkháchăhƠngăs ăd ng,ăkh ăn ngăthayăđ iătu ăbi năc aăph n m m lƠăh năch ăvƠăvìăv yă vi căt ăch că ngăd ngăcácăPMKTătr năgóiănh mă
khai thác t iăđaăkh ăn ngăc aăph n m m,ăv aătho ămƣnăcácăyêuăc u,ăv aăphùăh păv iădoanhănghi p lƠăm tăquáătrìnhăkhôngăđ năgi n.ă
Các hình th c đ u t - khai thác s d ng
Theoă k tă qu ă kh oă sátă c aă tácă gi ă Tr nă Ph că (2007)ă thìă cóă 184ă doanh nghi păđangăs ăd ngă ph n m m trongăcôngătácăk ătoán,ătrongăđóă123ăđ năv ă s ă
d ngăph n m m đóngăgóiăchi măt l 67%ăvƠăcóăđ nă61ăđ năv ăt ăthi tăk ăPMKTăđ ă
s ăd ngăchi mă33%.ăLo iăPMKTănƠyăđ căcácădoanhănghi p tr ăl iăt ăthi tăk ătrênă
n năt ngăhaiă ngăd ngăph ăbi nălƠăAccessă(5ăđ năv )ăvƠăExcelă(56ăđ năv ).ăăă
3.2.2 Hi u qu s d ng
ánhăgiáăc aătácăgi ăTr năPh căv ăvi cătri năkhaiăthi tăk ăhayăl aăch năPMKTăthìăcóănh ngă uăvƠănh căđi măsauăđơy: