Các giải pháp mang tính định hướng cho việc xác lập khung pháp lý về giá trị hợp lý áp dụng trong hệ thống kế toán doanh nghiệp tại việt nam

Hi n giá trình bày thông... Giá tr h p lý là m c giá bán cao nh t trên th tr ng chính là th tr ng mà doanh nghi p hay giao d ch, do các bên tham gia th tr ngăxácăđ nh ch không ph i do do

B GIÁO D CăVÀă ÀOăT O

TR NGă I H C KINH T THÀNH PH H CHÍ MINH

NGHI P T I VI T NAM

Chuyên ngành: K toán

Mã s : 60.34.30

LU NăV NăTH CăS ăKINHăT

Tp H Chí Minh – N mă2012

L I C Mă N

u tiên, tôi xin chân thành c mă năPGS.TSăBùiăV năD ng,ăng iăđưăh ng d n

t nătìnhăchoătôiăđ có th hoàn thi năđ tài này

K ti p, tôi xin chân thành c mă năđ n th y cô Khoa K toán ki mătoánătr ngă i

h c Kinh t Tp.HCMăđưăđ aăraănh ng l iăt ăv năchoăđ tƠi,ăđ ng th i c mă năcácăchuyên viên c a Vi năđƠoăt oăsauăđ i h căđưăgiúpăđ tôi hoàn thành các th t c c n thi tăđ b o v lu năv n

Cu i cùng, xin g i l i c mă năđ n các chuyên gia k toánăđ giúp tôi thu th p d

li u trong quá trình th c hi n lu năv n

H c viên

Tr n Th Ph ngăThanhă

B ng 2.1 Giá tr h p lý trong chu n m c k

toán Vi tăNamăđ i chi u v i chu n

B ng 2.4 Danh sách các tiêu chu n th măđ nh

giáăđưăbanăhƠnh Ch ngă2 M c 2.6 66 – Trang

B ng 3.1 Ph ngăphápăđánhăgiáăl i tài s n sau

ghi nh năbanăđ u đ i v i tài s n c

đ nh

Ch ngă3 M c 3.2.2.4 –

Trang 82

M C L C

L i m đ u -1

Ch ngă1.ăC s lý lu n v đo l ng giá tr h p lý -5

1.1 iăt ng s d ng, m căđíchăvƠăcácăthôngătinăc n thi t trên báo cáo tài chính. -5

1.1.1 iăt ng s d ng báo cáo tài chính -5

1.1.2 M căđích c a báo cáo tài chính -6

1.1.3 Cácăthôngătinăng iăđ c báo cáo tài chính c n thi t -6

1.2 V năđ đ nh giá trong k toán -8

1.2.1 Lý thuy t v đoăl ng -9

1.2.1.1 Khái ni m v đoăl ng -9

1.2.1.2 Các y u t nhăh ngăđ n v năđ đoăl ng trong k toán -9

1.2.1.3 Cácăc ăs đoăl ng theo IFRS -11

1.2.2 Các h th ngăđ nh giá k toán -12

1.2.2.1 Khái ni m v v n và b o toàn v n -12

1.2.2.2 Các h th ngăđ nh giá k toán -14

1.3 S hình thành và phát tri n c a giá tr h p lý -15

1.3.1 L c s v s hình thành và phát tri n c a giá tr h p lý -15

1.3.2 N i dung c a giá tr h p lý -17

1.3.2.1 Ph m vi áp d ng c a IFRS 13 -17

1.3.2.2 Khái ni m giá tr h p lý -18

1.3.2.3 oăl ng giá tr h p lý -20

1.3.2.4 Ghi nh n giá tr h p lý -22

1.3.2.5 Trình bày và công b giá tr h p lý -24

1.3.3 B n ch t c a giá tr h p lý -25

1.3.3.1 B n ch t c a giá tr h p lý -25

1.3.3.2 Nh ng tranh lu n v giá tr h p lý trên th gi i -26

1.3.3.3 Nh n xét v b n ch t giá tr h p lý -28

1.4 Kinh nghi m áp d ng giá tr h p lý t i Trung Qu c -28

1.4.1 Chu n m c k toán Trung Qu că2007ă(China’să2007ăGAAP) -28

1.4.2 Th c t áp d ng k toán giá tr h p lý t i Trung Qu c -31

1.4.3 Bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam. -32

K t lu năch ngă1 -33

Ch ngă2.ăTh c tr ng v đo l ng giá tr h p lý áp d ng trong h th ng k toán doanh nghi p t i Vi t Nam theo xu h ng h i t IFRS -34

2.1 căđi măđ nh giá trong h th ng k toán Vi t Nam t tr căn mă1986ăđ n nay -34

2.1.1 Tr căn mă1986 -34

2.1.2 Trong n n kinh t th tr ng (t n mă1986ăđ n nay) -35

2.1.2.1 căđi m c a n n kinh t th tr ng -35

2.1.2.2 S phát tri n c a h th ngăđ nh giá c a k toán Vi t Nam trong n n kinh t th tr ng -36

2.2 Cácăquyăđ nh v giá tr h p lý trong h th ng pháp lý k toán Vi t Nam -38

2.2.1ăL c s hình thành -38

2.2.2 Kh oăsátăcácăquyăđ nh v giá tr h p lý trong h th ng chu n m c k toán Vi t Nam -39

2.2.2.1 M cătiêuăvƠăph ngăphápăkh o sát -39

2.2.2.2 K t qu kh o sát -39

2.3 Th c ti n v đoăl ng giá tr h p lý trong các doanh nghi p Vi t Nam -58

2.3.1 M cătiêuăvƠăph ngăphápăkh o sát -58

2.3.2 K t qu kh o sát -59

2.4 Nh n xét -61

2.5 Các nguyên nhân d năđ n giá tr h pălỦăch aăđ c

áp d ng r ng rãi t i Vi t Nam hi n nay -62

2.5.1 Doăđ c thù c a Vi t Nam (Nguyên nhân 1 – NN1) -62

2.5.2 V phía ban hành chu n m c k toán (B tài chính, V ch đ k toán) (NN3) -62

2.5.3 V phíaăng i hành ngh (k toán, ki m toán) (NN3) -64

2.6 Kh n ngăápăd ng k toán giá tr h p lý c a Vi tăNamătrongăt ngălai -64

K t lu năch ngă2 -67

Ch ngă3 Đ nh h ng cho vi c xác l p khung pháp lý v giá tr h p lý áp d ng trong h th ng k toán doanh nghi p t i Vi t Nam. -68

3.1 nhăh ng chung cho cho vi c xác l p khung pháp lý v giá tr h p lý áp d ng trong h th ng k toán doanh nghi p t i Vi t Nam -68

3.1.1 Áp d ng vi căđoăl ng giá tr h pălỦătrênăc ăs h i t k toán qu c t -68

3.1.2 L trình xây d ng khung pháp lý v giá tr h p lý trong k toán doanh nghi p t i Vi t Nam -69

3.2 Các gi i pháp trong ng n h n -70

3.2.1 M c tiêu -70

3.2.2 Gi i pháp th c hi n -70

3.2.2.1 Gi i pháp v nâng cao nh n th c v vi c hi u và áp d ng giá tr h p lý 71

3.2.2.2 Gi i pháp v đi u ch nh Lu t k toán và chu n m c chung (VAS 01) -72

3.2.2.3 Gi i pháp v ban hành chu n m c v đoăl ng giá tr h p lý -75

3.2.2.4 Gi i pháp v xây d ng và hoàn thi n h th ngăc ăs h t ngăchoăđ nh giá-79 3.2.2.5 Gi i pháp v b sung, c p nh t n i dung các chu n m c k toán hi n hành cóăliênăquanăđ n giá tr h p lý -80

3.3 Gi i pháp trong dài h n -85

3.3.1 M c tiêu -85

3.3.2 Gi i pháp th c hi n -85

K t lu năch ngă3 -90

K t lu n -91

Tài li u tham kh o -92

Ph l c 1 -94

Ph l c 2 -97

Ph l c 3 -101

Ph l c 4 -107

Ph l c 5 -110

Ph l c 6 -114

L I M U

I TÍNH C P THI T C Aă TÀI

M t trong nh ng v năđ quan tr ng c a công tác k toánălƠăđ nh giá nh măxácăđ nh giá tr b ng ti n c aăcácăđ iăt ng k toán nh m ph c v cho công vi c ghi chép và

l p báo cáo tài chính Qua quá trình phát tri n c a h th ngăđ nh giá trên th gi i, giá tr h pălỦăngƠyăcƠngăđóngăvaiătròăquanătr ng v i m căđíchătrìnhăbƠyăthôngătinătrên báo cáo tài chính m t cách trung th c và h pălỦăh n.ăVƠoăthángă05ăn mă2011ă

u ban k toán qu c t đưăban hành chính th c m t chu n m c v đoăl ng giá tr

- Làm rõ b n ch t c a giá tr h p lý và kh ngăđ nh m t công c đ nh giá m i ph c

v cho công tác k toán Vi t Nam

- Mangăđ n s phù h p v đ nh giá gi a Vi t Nam và qu c t đ rút ng n kho ng cách trong quá trình h i nh p

II M C ệCH NGHIÊN C U

M căđíchănghiênăc u c a lu năv nănh măđ nh h ng cho vi c xác l p khung pháp

lý v giá tr h p lý áp d ng trong h th ng k toán doanh nghi p t i Vi t Nam, b ng cách ti p c n nh ng nghiên c u trên th gi i và th c t áp d ng giá tr h p lý trong

k toán doanh nghi p Vi t Nam

III IăT NG NGHIÊN C U

tài ch t p trung tr ng tâm vào v năđ đoăl ng giá tr h p lý trong k toán, khôngăđiăvƠoăgi i quy t v năđ ghi nh n v k toán giá tr h p lý,ăkhôngăđ c păđ n

k toán qu n tr c ngănh ăcácăl nhăv c k toán khác

tài t p trung nghiên c u và gi i quy t nh ng v năđ sauăđơy:

- Nghiên c u v h th ngăđ nh giá trong k toán: l ch s hình thành, b n ch t và n i dung c a giá tr h pălỦăc ngănh ăth c tr ng áp d ng giá tr h p lý trên th gi i

- Nghiên c u v h th ngăđ nh giá trong k toán Vi t Nam: nghiên c u v đ căđi m

c a giá tr h p lý trong lý thuy tăc ngănh ăkh o sát th c t áp d ng giá tr h p lý trong k toán doanh nghi p Vi tăNam,ăc ngănh ănh ngăđi u ki năđ nâng cao vai trò c a giá tr h p lý

- nhăh ng v vi c s d ng giá tr h p lý cho phù h p v iăđ căđi m c a Vi t Nam và thông l qu c t trong ng n h n và dài h n

IV PH NGăPHỄPăNGHIểNăC U

Lu năv năđ c th c hi nătrênăc ăs phân tích th c ti n theo quan đi m l ch s và toàn di n, g n s phát tri n c a giá tr h p lý v iăđi u ki n kinh t xã h i c a Vi t Nam trong xu th chung c a th gi i đánhăgiáăth c tr ng, lu năv năs d ng

ph ngăphápăđ nh tính (thông qua ph ng v n chuyên gia – Ph ngăphápăDelphi)

k t h p v iăph ngăphápăth ng kê mô t (thông qua b ng kh o sát)

V NH NGă I M M I C A LU NăV N

Nh ng nghiên c u tr c v giá tr h p lý:

1 Lu năv năth căs :ă“ nhăh ng v vi c s d ng giá tr h p lý trong k toán doanh nghi p Vi tăNam”,ăLêăV ăNg căThanh,ăn mă2005, b o v t iătr ngă i h c Kinh

t tp.HCM Lu năv nănƠyăđưăgi i quy tăđ c nh ng v năđ sau:

- H th ng hoá v đ nh giá trong k toán, nêu lên b n ch t và n iădungăc ăb n c a giá tr h p lý thông qua d th o chu n m c v giá tr h p lý c a FASB

- H th ng hoá v năđ đ nh giá trong k toán Vi t Nam: d a vào chu n m c ban hƠnhă3ăđ t đ u,ăcácăthôngăt ăh ng d n và kh o sát th c t b ngăph ngăphápăđ nh

l ng T đóăđ aăraănh ng nh năđ nh v thu n l iăvƠăkhóăkh nătrongăvi c nâng cao vai trò c a giá tr h p lý trong k toán doanh nghi p

- nhăh ng v vi c s d ng giá tr h p lý: trong ng n h n là hoàn thi n các chu n

m c hi n có, v lơuădƠiăđi u ch nh Lu t k toán và ban hành m t s chu n m c m i

v i m căđíchăphátătri n giá tr h p lý

2 BƠiăbáo:ă“Tínhăthíchăh păvƠăđángătinăc y c a giá tr h p lý trong h th ng chu n

m c báo cáo tài chính qu c t ”,ăNguy n Th L c, T p chí Phát tri n và H i nh p,

n mă2010 Bài vi tănƠyătrìnhăbƠyăquanăđi m v tính thích h păvƠătínhăđángătinăc y trongăcácăquyăđ nhăđoăl ng giá tr tài s n, n ph i tr theo chu n m c báo cáo tài chính qu c t có liên quan đ n giá tr h p lý

3 BƠiăbáo:ă“Th c tr ngăvƠăđ nhăh ng s d ng giá tr h p lý trong h th ng k toán

Vi t Nam, Lê Hoàng Phúc, T p chí Kinh t ,ăn mă2012 Bài vi t này trình bày khái quát v giá tr h pălỦăvƠăxuăh ng s d ng giá tr h pălỦătrongăđ nh giá trong k toán trên th gi i hi nănay,ăs ăl c v th c tr ng s d ng giá tr h p lý Vi t Nam,

t đóăđ xu t nguyên t căvƠăđ nhăh ng vi c s d ng giá tr h p lý trong h th ng

k toán Vi t Nam Vì là bài báo nên bài vi t này ch trình bày m t cách t ng quát,

s ăl c v giá tr h pălỦ,ăcácăđ xu t ch mang tính g i m ch khôngăđiăăsơuăvƠoăphân tích t ngăb cănênălƠmănh ăth nào

Nh ng đi m m i trong đ tài lu n v n c a tác gi so v i nh ng nghiên c u tr c:

- Nghiên c u v n i dung chu n m căđoăl ng giá tr h p lý c a IASB ban hành thángă05ăn mă2011ă(IFRSă13)

- H th ng hoá v năđ đ nh giá trong b chu n m c k toán Vi t Nam (d a trên h

th ng chu n m c k toán Vi tăNamătínhăđ năn mă2012),ătrênăc ăs đ i chi u v i chu n m c k toán qu c t t ngăđ ngăcó quyăđ nh v giá tr h p lý

- S d ngăph ngăphápăđ nhătínhăđ thu th p ý ki n chuyên gia v th c t áp d ng giá tr h p lý t i các doanh nghi p Vi t Nam, t đóă đ aă ra nh ng nh nă đ nh v thu n l iăvƠăkhóăkh năkhiăápăd ng giá tr h p lý t i các doanh nghi p Vi t Nam

- aăraăcácăgi iăphápămangătínhăđ nhăh ng cho vi c xác l p khung pháp lý v giá

tr h p lý áp d ng trong h th ng k toán doanh nghi p t i Vi t Nam:

Trong ng n h n, lu năv năđ xu t nh ng ki n ngh v đi u ch nh Lu t k toán và chu n m c chung, hoàn thi năc ăs h t ng cho vi căđ nh giá, ban hành chu n m c

v đoăl ng giá tr h pălỦăc ngănh ăhoƠnăthi n chu n m c hi n t iăcóăliênăquanăđ n giá tr h p lý

Trong dài h n: lu năv năđ xu t ban hành m t s chu n m c m i v i m căđíchăphátătri n giá tr h p lý

VI K T C U C A LU NăV N

Ngoài ph n m đ u và k t lu n, lu năv năcóăbaăch ng:

Ch ngă1.ăC ăs lý lu n v đoăl ng giá tr h p lý

Ch ngă2.ăTh c tr ng v đoăl ng giá tr h p lý áp d ng trong h th ng k toán doanh nghi p t i Vi t Nam theoăxuăh ng h i t IFRS

Ch ngă3.ă nhăh ng cho vi c xác l p khung pháp lý v giá tr h p lý áp d ng trong h th ng k toán doanh nghi p t i Vi t Nam

- -

CH NGă1

GIÁ TR H P LÝ

1.5 Iă T NG S D NG, M Că ệCH VÀ CÁC THÔNG TIN C N

THI T TRÊN BÁO CÁO TÀI CHÍNH

1.5.1 iăt ng s d ng báo cáo tài chính

Vi căxácăđ nhăng i s d ng báo cáo tài chính có m t vai trò quan tr ng vì nh ng

đ iăt ng s d ng khác nhau s có các yêu c u v thông tin khác nhau

IAS Framework xácăđ nhăng i s d ngăbáoăcáoătƠiăchínhălƠăcácăđ i tác hi n t i và

t ngălaiăc a doanh nghi p, bao g mănhƠăđ uăt ,ănhơnăviên,ăch n , nhà cung c p, kháchăhƠng,ăNhƠăn c và công chúng

Xu t phát t cácăđ iăt ngăđ c nêu ra trên, các nghiên c uăth ng t p trung vào phân tích m căđ nhăh ng c aă2ănhómăđ iăt ng: n i b doanh nghi p và nh ng

ng i s d ng bên ngoài doanh nghi păđ i v i các thông tin trình bày trên báo cáo tài chính

 N i b doanh nghi p: là nh ng nhà qu n lý c a doanh nghi p K t qu c a

công vi c qu nălỦăđ căđoăl ng thông qua các s li u k toán Các nhà qu n lý doanh nghi p luôn ph iăđ aăraăcácăquy tăđ nh phù h p v i nh ng k ho ch, và

m că tiêuă đưă đ ra.ă có nh ng quy tă đ nhă đúngă đ n, h c n ph i có nh ng thông tin có giá tr và k p th i Ph n l n các quy tă đ nhă th ngă c nă c vào ngu n thông tin k toán và s phân tích ngu n thông tin này

 Nh ngăng i bên ngoài s d ng thông tin: bao g m nh ngăng i có quy n

l i tr c ti p và nh ngăng i có quy n l i gián ti p v tài chính Nh ngăng i s

d ng thông tin k toán có quy n l i tr c ti p v tài chính: là nh ngănhƠăđ uăt ,ă

ch n ăTrongăđó,ănhƠăđ uăt ăc n bi t các thông tin tài chính v kh n ngăsinhă

l i và r i ro ti mătƠngăliênăquanăđ n v năđ uăt Ch n c n bi t các thông tin tài chính v kh n ngăthanhătoánăc a doanh nghi p Nh ngăng i s d ng thông tin

k toán có quy n l i gián ti p v tài chính: bao g mănhƠăn c,ăcácăc ăquanăh u quan, nhà cung c p, khách hàng và công chúng

V i m tăđ iăt ng r ngănh ăv y, IAS Framework cho r ng báo cáo tài chính không

th cung c p m i thông tin c n thi t cho t t c cácăđ iăt ngătrên,ăthayăvƠoăđóăbáoăcáo tài chính s cung c p các thông tin th a mãn nhu c u chung c aăcácăđ iăt ng

Vì th , theo IASB, nhƠă đ uă t ă lƠă ng i cung c p v n (và ch p nh n r i ro) nên

nh ng thông tin c n thi t cho h c ngăth a mãn nhu c u chung c aăcácăđ iăt ng khác

1.5.2 M căđíchăc a báo cáo tài chính

T cácăđ iăt ng s d ng báo cáo tài chính đ c phân tích trên, IAS Framework cho r ng m căđíchăc a báo cáo tài chính là cung c p thông tin h u ích cho ng i s

d ng đ đ a ra quy tăđ nh kinh t

1.5.3 Cácăthôngătinăng iăđ c báo cáo tài chính c n thi t

Thông tin h u ích cho vi c ra quy tăđ nh d a trên kh n ngăt o ra ti n c a doanh nghi p, th iăgianăvƠăđ ch c ch n c a các dòng ti n

cóă đ că đi u này, báo cáo tài chính c n cung c p thông tin v tình hình tài chính, s thayăđ i tình hình hình tài chính

 Tình hình tài chính c a m t doanh nghi p ch u nhăh ng b i ngu n l c kinh t đ năv ki măsoát,ăc ăc u tài chính, kh n ngăthanhătoánăvà kh n ngăthích ng c aăđ năv đ i v iăcácăthayăđ iătrongămôiătr ng ho tăđ ng c a mình.ăTìnhăhìnhătƠiăchínhăđ c trình bày ch y u trên B ngăcơnăđ i k toán (BC KT) Bên c nh các thông tin h u ích, tính h u d ng c aăBC KTăb

h n ch b i các y u t sau:

S khôngăđ yăđ : m t s tài s n và n ph i tr khôngăđ c trình bày trênăBC KTă(doăkhôngăcóăgiáătr xácăđ nh m tăcáchăđángătinăc y, thí

d nh ătƠiăs n t o ra t n i b doanh nghi pă(theoăVASă04),…)ăhayă

m t s tài s nătrìnhăbƠyătrênăBC KTăkhôngăcóăgiáătr kinh t (nh ătƠiă

s n thi u ch x lý) vì tuân th theoăcácăđi u ki n ghi nh năquyăđ nh trong các chu n m c hay nguyên t c k toán

V năđ đ nh giá: m t s tài s n, n ph i tr đ c ghi nh n theo giá

g că(nh ătƠiăs n c đ nh), m t s tài s năkhácăthìăđ c ghi nh n theo giá tr thu n có th th c hi năđ c (hàng t năkho,…)ăgơyăkhóăkh nătrong vi c hi u và so sánh

V năđ ghi nh n: m t s chu n m c, nguyên t c k toán cho phép trì hoãn vi c ghi nh năliênăquanăđ n s thayăđ i giá tr

S c tính: m t vài kho n m c n ph i tr đ că xácă đ nh b ng

ph ngăphápă c tính làm nhăh ngăđ nătínhăđángătinăc y c a thông tin tài chính trên BC KT

 Tình hình kinh doanh (hay k t qu ho tăđ ng), đ c bi t là kh n ngăt o ra

l i nhu n c a doanh nghi p c n ph iătrìnhăbƠyăđ đánhăgiá nh ngăthayăđ i có

th có trong các ngu n l c kinh t doanh nghi p có th ki măsoátătrongăt ngălai K t qu ho tă đ ng ch y uă đ c trình bày trên Báo cáo k t qu ho t

đ ng kinh doanh (BCKQH KD) Các h n ch c aă BCKQH KDă th ng

đ c các nhà nghiên c uăc ngănh ăcácăđ iăt ng s d ngăđ c păđ nănh :

S khôngăđ yăđ : m t vài kho n m cădoanhăthuăhayăchiăphíăđóngăgópăvào k t qu ho tăđ ng c a doanh nghi păkhôngăđ c ghi nh n vì tuân

th theoă cácăđi u ki n ghi nh năquyă đ nh trong các chu n m c hay nguyên t c k toánănh ăchiăphíăc ăh i,…

Tính ch quan: các kho nădoanhăthuăvƠăchiăphíăth ng b chi ph i b i các chính sách k toánăđ c l a ch n b i doanh nghi p (thí d nh ă

ph ngăphápăkh u hao tài s n c đ nh,ăph ngăphápătínhăgiáătr hàng

t năkho,…)

S c tính: m t vài kho nă doanhă thu,ă chiă phíă đ că xácă đ nh b ng

ph ngăphápă c tính làm nhăh ngăđ nătínhăđángătinăc y c a thông tin v l i nhu n kinh doanh

 S thayăđ i tình hình tài chính thì h u ích cho vi c ti p c n v i các ho t

đ ngăđ uăt ,ăkinhădoanhăvƠă tƠiăchính c a doanh nghi p trong su t k báo cáo S thayăđ iătìnhăhìnhătƠiăchínhăđ c trình bày trên m t báo cáo riêng (hi nănayălƠăbáoăcáoăl uăchuy n ti n t ).ăQuaăbáoăcáoănƠy,ăng iăđ c s đánhăgiáăđ c kh n ngăt o ra ti năc ngănh ăd đoánănhuăc u s d ng ti n c a doanh nghi p

 Ngoài ra, trong báo cáo tài chính còn có các thông tin b sung; đóălƠănh ng thôngătinăkhácăđ c trình bày trên báo cáo tài chính trong ph n ph l c hay thuy t minh, thí d thông tin b sung t các kho n m cătrênăBC KTăhayăBCKQH KD,ăcácăkhai báo v nh ng r i ro ho c nh ng v năđ ch aărõărƠngănhăh ngăđ năđ năv …

Nh v y, qua vi c trình bày các thôngătinăng i s d ng báo cáo tài chính c n, có

th th y m t trong các h n ch nhăh ngăđ n tính h u ích c a thông tin là v năđ

đ nh giá trong k toán Do đó, vi c đ nh giá trong k toán đóng m t vai trò quan

tr ng, là m t trong các v năđ c p thi t mà các nhà ban hành chu n m c k toán

c ng nh các doanh nghi p trong quá trình l p và trình bày báo cáo tài chính c n quan tâm và xem xétăđ có th cung c p đ c thông tin h u ích cho vi c ra quy t

đ nh c aăng i s d ng.ă làm rõ h n v năđ này, n i dung ti p theo s đi sâu vào tìm hi u v năđ đ nh giá trong k toán

M tăc ăs đ nh giá các y u t báo cáo tài chính là m tăph ngăphápăxácăđ nh giá tr

c a y u t đóăđ c l a ch n ghi nh nătrênăcácăbáoăcáoătƠiăchính.ăC ăs đ nh giá các

y u t đ căxácăđ nhăc năc vào giá tr đoăl ng y u t vƠăđ năv đoăl ngăđ c s

d ng Nh ăv y, vi căđ u tiên c n làm rõ trong v năđ đ nh giá là tìm hi u lý thuy t

Nh ăv y, v i khái ni m v đoăl ng nêu trên, n u phân tích v khía c nh k toán s

đ c hi uănh ăsau: oăl ng là vi căxácăđ nh s li uătheoăđ năv ti n t , th hi n

đ c tính c a các h th ng v t ch t (theo giá g c, giá th tr ng,…)ătheoăcácănguyênă

t c k toán

1.6.1.2 Các y u t nhăh ngăđ n v năđ đoăl ng trong k toán

V năđ đoăl ng trong k toán nhăh ng b i các y u t sau:

Thông tin h u ích cho các quy tăđ nh:ăđưăđ c phân tích m c 1.1.3

Gi thi t,ăđ c tính ch tăl ng c a thông tin: do k toán tài chính ph c v cho

vi c l p báo cáo tài chính và ph iăđ m b o tính ch t trung th c, h p lý, vi c đoăl ng trong k toán ph iăđ m b o nh ng nguyên t c nh tăđ nhăđ tránh s tùy ti n ho c ch quan c aăng i k toán.ăIASăFrameworkăđ c păđ n hai gi

đ nh và b năđ căđi m ch tăl ng Trong đó,ănh ng gi đ nhăvƠăcácăđ căđi m

ch tăl ng có nhăh ng rõ r tăđ năđoăl ng là:

 Gi đ nh v tính ho t đ ng liên t c:

BáoăcáoătƠiăchínhăđ c l p trên gi đ nh r ng doanh nghi păđangăho t

đ ng và s ti p t c ho tăđ ng trong m tăt ngălaiăcóăth th yăđ c

Gi đ nh này nhăh ng quan tr ngăđ năđoăl ng.ăNóălƠăc ăs cho phép giá g căđ c s d ngăđ đánhăgiáăvƠătrìnhăbƠyăcácăy u t c a báo cáo tài chính N u gi đ nh này không còn thích h p n a, tài s n

c n ph i ph n nh theo giá tr có th th c hi n

 c đi m có th so sánh đ c:

Thông tin c năđ cătrìnhăbƠyătrênăbáoăcáoătƠiăchínhăsaoăchoăng iăđ c

có th so sánh chúng v i báo cáo tài chính c a doanh nghi p khác,

ho c v i chính doanh nghi păđóăc a các k tr c

căđi mănƠyă chínhălƠălỦădoăđ thôngătinăđ c trình bày theo hình

th c ti n t Không nh ng th , nó còn chi ph iăđ năph ngăpháp đoă

l ng:ăcácăcáchăđoăl ng khác nhau s d năđ n tình hình tài chính và tình hình kinh doanh c a doanh nghi p khác nhau, vì v y yêu c u các

ph ngăphápăđ nh giá ph iăđ c s d ng nh t quán gi a các k

ch y u trong k toánăvìă uăđi m n i tr i là có th xácăđ nh

m tăcáchăkháchăquanăh năsoăv i giá hi n hành Tuy nhiên, v i

s phát tri n c a h th ng thông tin, yêu c u có th ki m ch ng

đ c tr nên d dƠngăh n,ăkhi n vi c áp d ng các lo i giá khác ngoài giá g c tr nên ph bi năh n

 Th n tr ng: bao g m s c n th n trong vi c th c hi n các xét đoánătrongănh ng tình hu ngăch aărõărƠng;ăsaoăchoătƠiăs n và thu nh p không b th i ph ng, n ph i tr và chi phí không b khai thi u Yêu c u này nhăh ngăđ n vi căđoăl ng ch yêu c uăgiáăđ c s d ng không làm th i ph ng giá tr tài s n, cóăngh aălƠătƠiăs năđ c ghi nh năkhôngăđ căv t kh i giá tr

có th th c hi n

nhăngh aăcácăy u t báo cáo tài chính: các y u t c a báo cáo tài chính bao

g m tài s n, n ph i tr , v n ch s h u, thu nh p và chi phí

nhăngh aăcácăy u t báoăcáoătƠiăchínhălƠăc ăs đ xácăđ nh các y u t đóăvƠă

vi c ghi nh n các s ki n kinh t liênăquanăđ nănó,ăxácăđ nh giá tr và trình bày y u t trên các báo cáo tài chính

Chi phí và l i ích: vi căxácăđ nh giá tr c a các y u t theo lo i giá nào còn tùy thu c vào s cơnăđ i gi a l i ích và chi phí c a doanh nghi p

1.6.1.3 Cácăc ăs đoăl ng theo IFRS

Theo IFRS, các giá tr dùngălƠmăc ăs đoăl ng y u t c a báo cáo tài chính bao

g m:

(1) Giá đ u vào

 Giá g c (Historical cost): là s ti n ho căt ngăđ ngăti năđưătr hay giá tr

h p lý c a tài s n t i th iăđi măcóăđ c tài s n Giá g c trình bày nh ng thông tin trong quá kh , liênăquanăđ n các nghi p v kinh t nh mua tài s n, phát sinh n ph i tr , ph n ánh b n ch t thông tin là th c t đư x y ra

 Giá hi n hành (Current cost): s ti n ho c các kho nă t ngă đ ngă ti n s

ph i tr đ cóăđ c tài s năt ngăt t i th iăđi m hi n t i Giá hi n hành trình bày nh ng thông tin hi n t i, liênăquanăđ n các nghi p v mua tài s n, phát sinh n ph i trà, ph n ánh b n ch t thông tin mang tính gi đ nh

s n, thanh toán n ph i tr , b n ch t thông tin mang tính gi đ nh

 Hi n giá (Present value): là giá tr hi n t i c a dòng ti n thu n s nh năđ c

t vi c s d ng tài s n ho c s tr đ thanh toán n Hi n giá trình bày thông

tin t ng lai, liênăquanăđ n các nghi p v kinh t v đ u t , b n ch t thông tin mang tính d đoán

 Giá tr h p lý (Fair value): là giá có th nh năđ c khi bán tài s n hay giá tr

c năthanhătoánăđ chuy n giao m t kho n n ph i tr trong m t giao d ch sòng ph ng gi a các bên tham gia th tr ng

Cácăđ năv đoăl ng có th đ c s d ngălƠăđ năv ti n t vƠăđ năv s c mua chung Liên k t b n giá tr đoăl ng (giá g c, giá hi n hành, giá tr thu n có th th c hi n

đ c, hi năgiá)ăvƠăhaiăđ năv đo l ng, các chuyên gia k toánăđ aăraătámăc ăs xác

đ nh giá tr tài s n:

Giá g cătheoăđ năv ti n t khôngăđ i

Giá tr thu n có th th c hi năđ cătheoăđ năv ti n t khôngăđ i

Giá hi năhƠnhătheoăđ năv ti n t khôngăđ i

Hi năgiáătheoăđ năv ti n t không đ i

Giá g c theo s thayăđ i m c giá chung

Giá tr thu n có th th c hi năđ c theo s thayăđ i m c giá chung

Giá hi n hành theo s thayăđ i m c giá chung

Hi n giá theo s thayăđ i m c giá chung

1.6.2 Các h th ngăđ nh giá k toán

H th ngăđ nh giá k toán xu t hi n t lý lu n v v n và b o toàn v n Trong m i

h th ng k toán, các lo iăgiáăkhácănhauăđ c s d ng ph i h păđ đ nhăgiáăcácăđ i

Vi c ch n l a khái ni m v n phù h p v i doanh nghi p ph iăc năc vào nhu c u

c aăng i s d ng báo cáo tài chính

Khái ni m b o toàn v n:

D a trên hai khái ni m v v n làm n y sinh hai khái ni m v b o toàn v n: b o toàn

v n v m t tài chính và b o toàn v n v m t v t ch t (IAS Framework)

B o toàn v n v m t tài chính: Theo khái ni m này, n u giá tr tài chính c a tài s n thu n cu i k v t kh i giá tr tài chính c a tài s n thu năđ u k , sau khi lo i tr điăcác kho n góp v n hay phân ph i v n, còn l i là l i nhu n Giá tr tài chính có th đoăb ngăđ năv ti n t hayăđ năv s c mua c đ nh

B o toàn v n v m t v t ch t: Theo khái ni m này, n uăn ngăl c s n xu t v t ch t (hayăn ngăl c ho tăđ ng) c a doanh nghi p (hay các ngu n l c ho c qu c n thi t

đ đ tăđ căn ngăl c này) cu i k v t kh iăđ u k , sau khi lo i tr các kho n góp

v n hay phân ph i v n, còn l i là l i nhu n

Khái ni m b o toàn v n v t ch t yêu c u ch n giá hi năhƠnhălƠmăc ăs xácăđ nh Tuy nhiên, khái ni m b o toàn v n tài chính l iăkhôngăđòiăh i vi c s d ng m tăc ă

s xácăđ nh giá tr riêng bi t nào Vi c ch n l aăc ăs xácăđ nh theo khái ni m b o toàn v n tài chính ph thu c vào lo i v n tài chính mà doanh nghi păđangătìmăcáchă

b o toàn

Haiăquanăđi m này ch y u d năđ n bi n pháp x lý k toán khác nhau v các bi n

đ ng giá c c a tài s n và n ph i tr

1.2.2.2 Các h th ngăđ nh giá k toán

T ngă ng v iăhaiăquanăđi m b o toàn v n tài chính và v t ch tăđưăcóăb n h th ng

đ nh giá k toán:

 H th ng đ nh giá k toán d a trên giá g c: ghi nh n và l p báo cáo tài

chính d aătrênăc ăs giá g c B o toàn v n v m t tài chính theo giá tr ti n

t danhăngh a.ăH th ng này s d ng giá g c là ch y u và k t h p v i các

lo i giá khác: giá tr h p lý, giá tr thu n có th th c hi n, hi năgiá.ă ghi

nh năbanăđ u ch y u là s d ng giá g c Sau ghi nh năbanăđ u, giá g c c a

m t s kho n m căđ căđi u ch nh d a trên nguyên t c th n tr ng (ch cho phépăđi u ch nh gi m) ho căđánhăgiáăl iă(đi u ch nh cho c t ngăvƠăgi m)

 H th ng đ nh giá k toán d a trên giá g c đi u ch nh theo m c giá

chung: giá g că đ că đi u ch nh theo ch s giáă tr c khi l p báo cáo tài chính, nh m b o toàn v n tài chính theo s c mua năđ nh c aăđ ng ti n

 H th ng đ nh giá k toán d a trên giá hi n hành: v i m căđíchăb o toàn

v nătheoăn ngăl c ho tăđ ng v giá tr , h th ng k toánănƠyăđánhăgiáăcácăđ i

t ng k toán vào cu i k theo hi n giá, chi phí thay th , giá tr thu n có th

th c hi n, ho c k t h p gi a các lo i giá

 H th ng đ nh giá k toán d a trên giá hi n hành đi u ch nh theo m c giá

chung: s d ngănh ăgiáăhi năhƠnhăvƠăđi u ch nh theo ch s giáătr c khi l p báo cáo tài chính, nh m b o toàn v nătheoăn ngăl c ho tăđ ng v giá tr theo

m c giá chung

Hi n nay h th ngăđ nh giá k toán d a vào giá g c là h th ngăđ nh giá k toán

ch y u c a các qu c gia trên th gi i Trong h th ng này, ch y u s d ng giá

g căđ đánhăgiáăcácăđ iăt ng k toán, bên c nhăđóăm t s lo iăgiáăkhácăđ c s

d ng trong m t s tr ng h p c th ă uăđi m c a h th ng giá g c là khách quan, th n tr ng, có th ki măsoátăđ c,ătuyănhiênănh căđi m l n c a giá g c

là tính h u ích c a thông tin không cao do không ghi nh n s thayăđ i giá tr ,

khôngăđ yăđ thôngătinăđ đ aăraăquy tăđ nh và tính không có th c c a gi đ nh

ho tăđ ng liên t c2

Vìăcácănh căđi m c a h th ng giá g cănh ănêuătrênămƠăgiáătr h p lý d năđ c quan tâm và s d ng r ng rãi trên th gi iănh ăhi n nay

T n m 1962 – 1969:ălƠăgiaiăđo n ti năđ ,ătrongăgiaiăđo n này giá th tr ngăđ c

s d ng,ănh ngătrongăm t s tr ng h p không có th tr ng ho tăđ ngăđ có th xácăđ nhăđ c giá th tr ng

n n m 1970: giá tr h p lý chính th c xu t hi n,ăđ căđ c păđ năđ u tiên trong

Ý ki n c a APB s 16 (H p nh t doanh nghi p), s 17(Tài s năvôăhình),ăđ ghi

nh n l i th th ngăm i, ghi nh n giá tr c a tài s năcóăđ c do h p nh t

Sau khi xu t hi n, giá tr h p lý ti p t căđ c th a nh n và ph m vi s d ng c a giá

tr h p lý d n d năđ c m r ngăh n.ăGiáătr h p lý b tăđ uăđ c s quan tâm và áp

d ng c a nhi uăn căc ngănh ă y ban chu n m c k toán qu c t (IASB),ăđ c s

d ng trong nhi uăl nhăv c: d u khí, truy n hình, ngân hàng, b o hi m…ăvƠăc ngăcóă

nh ngăh ng d n h n ch v cáchăxácăđ nh và trình bày giá tr h p lý trên báo cáo tài chính

2

Theo Jayne Godfrey, Allan Hodgson & Scott Holmes, 2003)

Nhìnă chung,ă trongă giaiă đo n này giá tr h p lý xu t hi nă đ áp d ng cho l i th

th ngăm i và tài s năcóăđ c do h p nh t,ăsauăđóăgiáătr h pălỦăđ c m r ngăđ

áp d ng cho m t s ch ng khoán và giao d ch phi ti n t , công c tài chính, thuê tài

s n

Giai đo n t 1991 đ n 2004:

Giá tr h p lý phát tri n m nh m cùng v i s hình thành và phát tri n c a các th

tr ng ho tăđ ng

T n m 1991 đ n 2000: s phát tri năđ căđánhăd u b ng hàng lo t các chu n m c

c a M : FASB Statement 107 (1991) công b v giá tr h p lý c a công c tài chính, FASB Statement 141 v h p nh t doanh nghi p, FASB Statement 142 v l i

th th ngă m i và tài s nă vôă hình…ă cácă chu n m că nƠyă đưă đ aă raă đ c nh ng

h ng d nărõărƠngăh năv giá tr h p lý

Lúc này chu n m c M c ngănh ăchu n m c qu c t đưăb tăđ u s d ng giá tr h p

lý cho vi căđánhăgiáăsauăghiănh năbanăđ u

Trongăgiaiăđo n này, giá tr h pălỦăđ c áp d ng r ng rãi trong nhi u ngành, nhi u kho n m c làm xu t hi n s lo l ng v kh n ngăc a giá tr h p lý do nh ngăh ng

d n v giá tr h p lý v năch aăđ tăđ c s th ng nh t chung và có nhi u mâu thu n trong các công b

T n m 2000 đ n 2004: b tăđ u t n mă2000,ăđ gi i quy t nh ng lo l ng v giá tr

h pălỦ,ăFASBăvƠăIASBăđưăb t tay vào nghiên c uăsơuăh năv lý thuy t c a giá tr

N m 2005, IASBăđ aăd án v đoăl ng giá tr h p lý vào nghiên c u

N m 2006, IASB cùng v i FASB ban hành B n ghi nh v s hi u bi t,ăđóălƠăn

l c c a c haiăđ t o ra s th ng nh t trong vi c thi t l p các chu n m c qu c t có

ch tăl ng cao đápă ng cho m căđíchănƠy,ăd án v IFRS 13 là k t qu c a s làm vi c gi aăIASBăvƠăFASBăđ phát tri n nh ng yêu c u chung v vi căđoăl ng giá tr h p lý và công b thông tin v giá tr h p lý phù h p v i IFRS và US GAAP Trongăn mănƠy,ăIASBăđưăso năs ătrìnhăv giá tr h p lý

T 2006 đ n 2010,ăquyătrìnhăbanăhƠnhăvƠăđi u ch nh các b n d th o cho IFRS 13

(t discussionăPaperăđ n Staff draft) đ c ti n hành

Tháng 5 n m 2011, IASB ban hành IFRS 13 v đoăl ng giá tr h p lý (Fair value

measurement) Chu n m c này b tăđ u có hi u l c t ngƠyă1ăthángă1ăn mă2013

M c tiêu c aăIFRSă13ălƠăđ aăraăđ nhăngh aăv giá tr h p lý, thi t l p khuôn m u v đoăl ng giá tr h p lý và nh ng yêu c u trong vi c trình bày công b thông tin v

vi căđoăl ng giá tr h p lý

Nh ăv y, vi căraăđ i c a IFRS 13 s giúp cho vi căđánhăgiáăcácăy u t c a báo cáo tài chính theo giá tr h pălỦăđ c rõ ràng và nh t quán.ăTuyănhiên,ăđ có th áp d ng

hi u qu chu n m c này khi nó b tăđ u có hi u l c,ăđòiăh i ph i có s nghiên c u

k l ng các n iădungăđ căđ ra trong chu n m c và cách th c áp d ng vào th c

Chu n m c này gi i h n ph m vi áp d ngăchoăcácătr ng h p sau:

 Áp d ngăđ xácăđ nh giá tr h pălỦăđ i v iătr ng h p các IFRS yêu c u ho c cho phép trình bày ho c thuy t minh v tài s n, n ph i tr , v n ch s h u

b ng giá tr h p lý

 Áp d ng cho c tr ng h p doanh nghi p ch n (ho c ph i) trình bày giá tr

h p lý trong thuy t minh báo cáo tài chính, cho dù giá tr trên s không ph i

là giá tr h p lý

IFRS 13 không áp d ngăđ i v i:

 Vi căđoăl ng và trình bày trên báo cáo tài chính c a:

Các kho n thanh toán d a trên c phi u theo IFRS 2

Giao d ch thuê tài s n theo IAS 17

Nh ng giá tr gi ngănh ăgiáătr h pălỦănh ngăkhôngăph i là giá tr h p lỦ,ănh ăgiáătr thu n có th th c hi năđ c theo IAS 2 (hàng t n kho)

ho c giá tr đ s d ngătheoăIASă36ă(đánhăgiáăt n th t)

 Vi c trình bày và thuy t minh trên báo cáo tài chính c a giá tr tài s n trong

ph n ánh theo giá tr h p lý theo IAS 19 (Các kho n chi cho nhân viên)

1.7.2.2 Khái ni m giá tr h p lý

Khái ni mătrongăIFRSă13ăđưăthayăth cho khái ni măđ căđ aăraătrongăIASăc ăKháiă

ni m m iănƠyăđ căđ c pănh ăsau:

Giá tr h p lý là giá tr có th nh năđ c khi bán tài s n hay giá tr c năthanhătoánăđ chuy n giao m t kho n n ph i tr trong m t giao d ch sòng ph ng gi a các bên tham gia th tr ng t i ngày c năxácăđ nh giá tr h p lý

Các thu t ng trong khái ni mănƠyăđ c hi uănh ăsau:

 Giá bán:

Nh ăv y, IFRS 13 kh ngăđ nh giá tr h p lý không ph iălƠăgiáămua,ădoăđóăcáchăxácăđ nh giá tr h p lý s có s khác bi t so v iăxácăđ nh giá g c c a tài s n (giá mua).ă xácăđ nh giá bán này, doanh nghi p không nh t thi t ph iăcóăỦăđ nh bán tài s n t iăngƠyăxácăđ nh

Giá tr h p lý là m c giá bán cao nh t trên th tr ng chính (là th tr ng mà doanh nghi p hay giao d ch), do các bên tham gia th tr ngăxácăđ nh ch không

ph i do doanh nghi păbáoăcáoăxácăđ nh

 Tài s n hay n ph i tr :

Vi căđoăl ng giá tr h pălỦăđ c áp d ng cho m t tài s n / n ph i tr đ nă

l (ví d nh ăcôngăc tài chính hay tài s n phi tài chính) ho c m t nhóm tài

s n / nhóm n ph i tr / nhóm tài s n thu n (ví d nh ăm tăđ năv t o ra ti n hay m t doanh nghi p).ăDoăđó,ăkhiăđoăl ng giá tr h p lý, m t doanh nghi p

s ph i gi i thích v cácăđ c tính c a tài s n hay n ph i tr n u các bên tham gia th tr ng s d ng nh ngăđ c tính đóăđ đ nh giá c a tài s n và n ph i

tr t i th iăđi m xácăđ nh giá tr h p lý Nh ngăđ c tính này bao g m:

Tình tr ng: là tài s n m i hay tài s năđưăquaăs d ng, có t n thêm chi phíăđ chuy năđ i sang s n ph măđ bánăđ c trên th tr ng không aăđi m: bán trong khu v c này hay bán các khu v c khác (xem xétăđ đi u ch nh thêm chi phí v n chuy năkhiăxácăđ nh giá tr h p lý)

S gi i h n, n u có, trong vi c bán hay s d ng tài s n

N u có s s t gi m l n v thanh kho n th tr ng thì doanh nghi p c n xác

đ nh li u giao d ch còn sòng ph ng không và giá th tr ng có còn là giá tr

h p lý không (vì không có giao d ch nên không có giá th tr ng, có th ph i

s d ngăcácăph ngăphápăđ nh giá)

 Th tr ng giao d ch:

Vi căđoăl ng giá tr gi đ nh r ng giao d ch bán tài s n hay chuy năđ i n

ph i tr di n ra m tătrongăhaiătr ng h p sau:

Trong m t th tr ng giao d ch chính (principal market) cho tài s n hay n ph i tr (Th tr ng giao d ch chính là th tr ng có kh i

l ng và m căđ giao d ch l n nh t cho tài s n hay n ph i tr ); hay

V i s v ng m t c a th tr ng giao d ch chính, thì giao d ch s di n

ra trong m t th tr ng thu n l i nh t (most advantageous market) cho tài s n hay n ph i tr Th tr ng thu n l i nh t là th tr ng t i đaăhóaăgiáătr s nh năđ c khi bán tài s n hay t i thi u hóa giá tr s

ph i tr khi thanh toán n ph i tr , sau khi gi i thích chi phí c a giao

d ch và chi phí v n chuy n (th tr ng có m c giá t t nh t)

 Các bên tham gia th tr ng:

Là nh ng ng iă muaă vƠă ng i bán trong th tr ng chính (hay th tr ng thu n l i nh t) cho tài s n hay n ph i tr

Không nh t thi t ph iăxácăđ nh công ty c th nào là bên tham gia th tr ng,

mà d aătheoăcácăđ căđi m trong chu n m căđ aăra

Các bên tham gia th tr ng c n cóăcácăđ căđi măsauăđơy:

H hoƠnătoƠnăđ c l p v i nh ngăng i còn l i, không có m i quan h

v iănhauănh ătrongăđ nhăngh aăc a IAS 24

Cóăđ yăđ s hi u bi t và thông tin v tài s n / n : nh ngăng i tham gia giao d ch ph iăcóătrìnhăđ chung c a s hi u bi t v nh ng nhân

t , nh ngăđ căđi m c a tài s n và n ph i tr đangăgiaoăd ch, có s

hi u bi t v giao d ch

Có kh n ngătƠiăchínhăvà kh n ngăphápălu tăđ th c hi n giao d ch

S n sàng tham gia giao d ch, không có s ép bu c

1.7.2.3 oăl ng giá tr h p lý

M c tiêu c a đo l ng giá tr h p lý: là đ c tính giá đ bán tài s n hay thanh

toán n theo m t giao d ch sòng ph ng di n ra gi a nh ngă ng i tham gia th

tr ng t i ngày xácăđ nh giá tr h p lý d i nh ng đi u ki n c a th tr ng hi n t i

Vi c đoăl ng giá tr đòi h i m t doanh nghi p xem xét t t c các y u t sau:

 Tài s n hay n ph i tr c th đ đoăl ng (nh t quán v i đ n v k toán c a nó)

 i v i tài s n phi tài chính, s đánh giá gi đ nh r ng phù h p cho vi c đo

l ng (nh t quán v i vi c s d ng tài s n phi tài chính b i nh ngă ng i tham gia th tr ngăđ t i đa hóa giá tr tài s n hay nhóm tài s n và n ph i

tr ) L i ích kinh t c a tài s n này có th thuăđ c b ng cách s d ng n t

th i gian h u ích ho c bán cho m t bên khác

 T n t i th tr ng chính (hay thu n l i nh t) cho tài s n hay n ph i tr

 K thu t đánh giá phù h p v i vi c đoăl ng, xem xét s s n có c a d li u

đ phát tri n các y u t đ u vào, th hi n s gi đ nh r ng các bên tham gia

th tr ng s s d ngă đ đ nh giá tài s n hay n ph i tr và c pă đ phân nhóm giá tr h p lý trong các y u t đ u vàoăđ c phân lo i

Các c p đ d li u tham chi u đ u vào làm c s xác đ nh giá tr h p lý:

IFRS 13 t ng s nh t quán và tính có th so sánh trong vi c đoăl ng giá tr h p lý

và liênăquanăđ n trình bày và công b thôngăquaă“các c păđ d li uăđ u vào”

ph ngăphápăđ nh giá có k t qu tin c y, doanh nghi p ph i:

S d ng t iăđaăcácăd li u tham chi u có th xácăđ nhăđ c

H n ch t iăđaăvi c s d ng các d li u tham chi uăđ u vào không th xác

đ nh

C păđ càng cao thì c tính càng đáng tin c y Chu n m c đư đ a ra ba c păđ (trong đó c păđ 1 là c p đ cao nh t):

 C păđ 1: là giá niêm y t trên th tr ngăđangăho tăđ ng

 C p đ 2: các d ki n tham chi u khác ngoài giá niêm y t có th xácăđ nh

đ c

 C pă đ 3: các d ki n tham chi uă khôngă xácă đ nhă đ c (Áp d ng trong

tr ng h p d li u không th thu th păđ c t th tr ng)

N i dung các c păđ , xem thêm Ph l c 1 (Trang 94)

Ph ng pháp xác đ nh giá tr h p lý:

Doanh nghi p s l a ch n các ph ng pháp xác đ nh phù h p trong t ng hoàn c nh

và v i nh ng d li uăđ yăđ s n có cho vi c đoăl ng giá tr h p lý, nh m t i đa hóa vi c s d ng d li u liên quan có th thu th păđ c và t i thi u hóa vi c s

d ng các d li u không thu th păđ c

Baăph ngăphápăđ c p trong chu n m c là:

 Ph ngăphápăđ nh giá theo th tr ng

 Ph ngăphápăđ nh giá b ng chi phí

 Ph ngăphápăđ nh giá b ng thu nh p

N i dung 3 ph ng pháp đ că đ c p trong chu n m c, xem thêm Ph l c 1 (Trang 95)

Trong m t s tr ng h p, m t ph ng pháp đánh giá s phù h p, nh ng trong m t

s tr ng h p khác, doanh nghi p ph i s d ng nhi u ph ng pháp đánh giá khác nhauăđ xác đ nh giá tr h p lý

IFRSă13ăkhôngăđ xu t th t uătiênăph ngăphápănƠoămƠăch xácăđ nh th t uătiên c a các d ki n tham chi uăđ u vào cho vi căđ nhăgiá.ăNh ăv y, doanh nghi p

s xem xét d li uă đ u vào c aă ph ngă phápă nƠoă đángă tină c y nh t thì s d ng

ph ngăphápăđó

1.7.2.4 Ghi nh n giá tr h p lý

Theo quy đ nh c a IFRS 13, vi c s d ng giá tr h p lý có s khác nhau trong t ng tình hu ng, t ng y u t c th Có th khái quát vi c s d ng giá tr h p lý trong quy đ nh chu n m c theo m t s khía c nh n i b t nh sau:

 ánh giá và ghi nh năbanăđ u:

Trong đa s cácătr ng h p, giá tr h p lý đ c s d ngăđ ghi nh n banăđ u tài s năđ c hình thành mà doanh nghi p không phát sinh các chi phí th c t đ mua ho c s n xu t (giá tr h p lý trong tr ng h p

nàyă đ c s d ng là giá g c ghi nh n ban đ u) Ví d nh : nhà

x ng, máy móc, thi t b ; B tăđ ng s năđ u t ; Tài s n sinh h c; Tài

s n thuê tài chính

Trong m t s tr ng h p khác, giá tr h p lý đ c s d ngă đ ghi

nh năbanăđ u tài s n ngay c khi giá g c c a tài s n t n t i trong giao

d ch Khi đó, chênh l ch gi a giá tr h p lý và giá g căđ c ghi nh n

là lãi ho c l t i th i đi m ghi nh năbanăđ u Ví d nh tr ng h p ghi nh n tài s n tài chính theo giá tr h p lý c a Công c tài chính

 Sau ghi nh năbanăđ u: giá tr h p lý đ c xác đ nh t i m i th i đi m l p báo cáo tài chính Vi c s d ng giá tr h p lý sau ghi nh n bană đ u có các

ph ng án:

Tài s năđ c ghi nh n theo giá tr h p lý t i th i đi m báo cáo Ví d

nh đánh giá sau ghi nh năbanăđ uăđ i v i tài s n tài chính, b tăđ ng

s năđ u t

Tài s năđ c ghi nh n theo giá tr h p lý tr chi phí c tính t i th i

đi m bán Ví d nh đánh giá và ghi nh năsauăbanăđ uăđ i v i tài s n sinh h c và s n ph măthuăđ c t tài s n sinh h c

Giá tr h p lý đ c s d ng làm c s đ tính giá tr đánh giá l i c a tài s n sau ghi nh năbanăđ u Ví d nh xác đ nh giá tr đánh giá l i

c a nhà x ng, máy móc thi t b theo mô hình đánh giá l i c a IAS

16, tài s n vô hình theo IAS 38

 Ghi nh n chênh l ch phát sinh do s bi năđ ng c a giá tr h p lý: các kho n chênh l ch phát sinh do s thayăđ i giá tr h p lý gi a các th i đi m báo cáo

có th đ c x lý theo các ph ng án:

Ghi nh n là thu nh p, chi phí trong báo cáo lãi, l Ví d nh tài s n tài chính ghi nh n theo giá tr h p lý qua báo cáo lãi l , b tăđ ng s n

đ u t , tài s n sinh h c và s n ph m nông nghi p

Ghi nh n đi u ch nh ch tiêu thu c ngu n v n ch s h u trên B ng

cânăđ i k toán, ví d nh tài s n tài chính n m gi đ bán

Ngoài ra, các kho n chênh l ch giá đánh giá l iăđ c tính trên c s giá

tr h p lý (áp d ng v i nhà x ng máy móc thi t b , tài s n vô hình)ăđ c

x lý theo nguyên t c:

Chênh l ch giá tr đánh giá l i c a tài s n gi m (do giá tr h p lý

gi m)ăđ c ghi nh n là chi phí trên báo cáo lãi l ho c ghi gi m v n

ch s h u n uătr c đó có phát sinh chênh l ch giá l i t ng đư đ c ghi nh n vào v n ch s h u

Chênh l ch giá đánh l i c a tài s n t ng (do giá tr h p lý t ng)ăđ c ghi nh n t ng v n ch s h u ho c ghi nh n vào thu nh p n uătr c

đó có phát sinh chênh l ch giá đánh l i gi m đư đ c ghi nh n vào chi phí trên báo cáo lãi l

Nh v y, trong h u h t cácătr ng h p, vi c s d ng giá tr h p lý trong đánh giá và ghi nh n tài s n, n ph i tr đ c quy đ nh trong chu n m căđ u kèm theo đi u ki n

nh t đ nh,ăđ c bi t là đi u ki n v s t n t i c a th tr ng ho t đ ng c a tài s n, n

ph i tr và doanh nghi p có th thu th p thông tin t th tr ng m t cách đáng tin

c yăđ áp d ng các ph ng pháp k thu t xác đ nh giá tr h p lý

Tóm t t v các quy đ nh v ghi nh n giá tr h p lý cho t ng y u t c a Báo cáo tài chính, xem trong Ph l c 2 (Trang 97)

1.7.2.5 Trình bày và công b giá tr h p lý

IFRS 13 yêu c u doanh nghi p ph i công b đ ng th i nh ng thôngătinăsauăđ giúp choăng i s d ng đánh giá v báo cáo tài chính:

 Tài s n và n ph i tr đoăl ng theo giá tr h p lý trên c s di n ra đ nh k hay không đ nh k trên báo cáo v tình hình tài chính sau khi ghi nh n ban

đ u, các ph ng pháp đánh giá và các d li u đư s d ngăđ phát tri n vi c đoăl ng này

 i v i vi c đoăl ng giá tr h p lý s d ng các d li u không thu th păđ c mang tính ch t tr ng y u (c păđ 3), ph i công b nhăh ng c a vi c đo

l ngăđ i v i lãi l hay thu nh p t ng h p khác trong k

Nh ăv y, tác gi xin tóm t t n iădungăđoăl ng giá tr h pălỦăđ căquyăđ nh trong IFRSă13ăquaăs ăđ sau:

S ăđ 1.1 Tóm t tăquyăđ nh v đoăl ng giá tr h p lý trong IFRS 13

1.7.3 B n ch t c a giá tr h p lý

1.7.3.1 B n ch t c a giá tr h p lý

T vi c đ a ra các quan đi m ch trích k toán theo giá g c trên (m c 1.2.1.3), có

th th y hi n nay vi c y ban chu n m c k toán qu c t đ a ra m t chu n m c riêng v giá tr h p lý là m t ti n trình h p lý đ thay th d n cho giá g c, th nghi m s gi m giá tr tài s n trong chu n m c IAS 364, và đ h p th c hóa v m t

pháp lý k toán m t s kho n m c theo giá tr h p lý (ví d nh công c tài chính, tài s n sinh h c và s n ph m nông nghi p,…)

1.7.3.2 Nh ng tranh lu n v giá tr h p lý trên th gi i

M t s quan đi m ch trích v k toán giá tr h p lý:

 Tính thích h p và đáng tin c y: thông tin k toán thích h p giúpăchoăng i

s d ng ra các quy t đ nh; và giá th tr ng niêm y t h ng ngàyăd ng nh

là m t ngu n thông tin thích h păđ xác nh n và tiênăđoán v các hànhăđ ng

c a doanh nghi p Tuy nhiên, tính đáng tin c y đòi h i thông tin k toán ph i

có th xácă minhă đ c m t cáchă đ c l p, không thiên v , và là s miêu t chính xác v các nghi p v và s ki n có th c Khi giá tr h p lý là giá th

tr ng, c haiăđ c đi m v thích h p và đáng tin c yăđ c th a mãn Nh ng khi giá tr h p lý đ c xác đ nh c n c vào các y u t khác ngoài giá th

tr ng, hay khi giá th tr ng tr nên thiên v , thì có m i lo ng i r ng thông tinăđ c trình bày s không thích h p ho c đáng tin c y và nh ng thông tin

nh th có th d năđ n quy t đ nh sai l m (Laux & Leuz, 2009)

 K toán giá tr h p lý làm gia t ng tính ch t không n đ nh và gây nhăh ng

x uăđ n th tr ng: quan đi m này xu t phát t cu c kh ng ho ng tài chính giai đo n 2007 – 2009 gây ra s phá h y h th ng tài chính Quan đi m này cho r ng giá tr h p lý làm tr m tr ng kh ng ho ng tài chính b i vi c b t

bu c ghi gi m các tài s nă“t t”ădoăs gi m giá th tr ng (Laux & Leuz, 2009; Hague, 2009; Magnan & Thornton, 2010)

 Các c păđ đoăl ng giá tr h p lý (c păđ 1ăđ n c păđ 3): c păđ 3 s d ng các d li u không th thu th păđ c khi th tr ng ho t đ ng không t n t i hay m t tính thanh kho n Câu h i n i lên: n u th tr ng không th cung

c p giá tr h p lý cho tài s n, vi c s d ng các thông tin phi th tr ng có làm cho giá tr h p lý b xác đ nh sai l ch ho c không đúng? (AICPA, 2010)

M t s quan đi m b o v k toán giá tr h p lý:

 Giá tr h p lý không ph i là nguyên nhân gây ra cu c kh ng ho ng tài chính5

mà cu c kh ng ho ng này còn d a vào r t nhi u nhân t khác liênăquanăđ n

th ch , quy đ nh,…(Hague, 2009)

 Giá tr h p lý là m t giá thích h p vì nó đánh giá th ng xuyên nh ng nh

h ng c a s v năđ ng c a th tr ng cho tài s n và n ph i tr c a công ty (Fahnestock, Robert T., Bostwick & Eric D., 2011)

 áp ngăđ c nhu c u thông tin c aăng i s d ng báo cáo tài chính,ăđ c

bi t là nhà đ u t , nh t là các c đông c a doanh nghi p (Fahnestock, Robert T., Bostwick & Eric D., 2011)

M c dù c hai phíaăđ u đ a ra các quan đi măđ b o v cho ý ki n c a mình v giá

tr h p lý, nh ng có m t v năđ quan tr ng mà c hai phíaăđ uăđ ng ý trong s tranh

lu n v k toán giá tr h p lý: s cân b ng gi a tính thích h p và tính đáng tin c y,

gi a s minh b ch và tính n đ nh, gi a ghi nh n và đoăl ng

Nh v y, t th c t áp d ng k toán giá tr h p lý, có m t s đi m c n làm rõ nh :

s hi u l m c a nhà qu n tr liênăquanăđ n nhăh ng c a s ghi nh n lãi l ch a

th c hi n c a doanh nghi p;ăng i s d ng báo cáo tài chính không có kh n ng đánh giá m t cách đúngăđ n v giá tr , tính k p th i, và tính không ch c ch n c a dòng ti n t báo cáo tài chínhăđ c trình bày theo giá tr h p lý Do đó, s t n th i gian và công s căđ đƠo t o l i cho k toán viên, ki m toán viên, các chuyên gia phân tích tài chính t mô hình k toán truy n th ng sang mô hình k toán giá tr h p

lý Báo cáo l u chuy n ti n t nênăđ c quan tâm h n n a trong h th ng báo cáo tài chính vì giúpăchoăng i s d ng đánh giá t t h n v các ho t đ ng di n ra t ng ngày c a doanh nghi p

1.7.3.3 Nh n xét v b n ch t giá tr h p lý

Tính cho t i th iăđi m hi n nay, luôn luôn có s lo l ngăc ngănh ănh ngăquanăđi m

ch trích vi c áp d ng giá tr h pălỦănh ăđ c p trên, tuy nhiên phía ng h s áp

d ng này v n l năh n,ăch ng minh qua nhi u bài nghiên c u và phân tích c a các chuyên gia trên th gi iăc ngănh ăhƠnhăđ ng ban hành IFRS 13 c a IASB T đơy,ă

có th đ aăraănh n xét r ng thông tin trên báo cáo tài chính có thích h păvƠăđángătină

c y hay không không ph i xu t phát t vi c áp d ng giá tr h p lý khi trình bày báo cáo tài chính mà t tính minh b ch c a thông tin V năđ nƠyăđưăđ c gi i quy t khi banăhƠnhăIFRSă13ăvƠăđ aăraăcácăph ngăphápăxácăđ nh giá tr h p lý Nh ăv y, có

th kh ngăđ nh r ng so v i mô hình giá g c, giá tr h p lý v n cung c p thông tin có

đ tin c y và thích h păcaoăh n.ă i u này kh ngăđ nh cho n l c c aăIASBăkhiăđ aă

h th ng chu n m c k toán qu c t theo h th ngăđoăl ng này

1.8 TH C TI N ÁP D NG GIÁ TR H P LÝ T I TRUNG QU C

Qua vi c xem xét m căđ áp d ng v đoăl ng giá tr h p lý theo yêu c u c a chu n

m c k toán Trung Qu cătrênăc ăs đ i chi u v i IFRS, ph nănƠyăđ aăraăcácăphơnătích v b n ch t c a m t vài s khác bi t gi a Trung Qu c và IFRS, t đóăđ aăraăcác lý do mà nh ng s khác bi t này t n t i Trung Qu c, và kh n ngăh i t hoàn toàn v i IFRS c a Trung Qu că trongă t ngă laiă g n (Songlan Peng & Kathryn Bewley, 2010)

1.8.1 Chu n m c k toán Trung Qu că2007ă(China’să2007ăGAAP)

Vào tháng 3/2006, Trung Qu c ban hành h th ng chu n m c k toán m i, có hi u

l c t 1/1/2007 Khi so sánh v i các h th ng c , vi c ban hành m i này có haiăđ c

đi m sau: th nh t, chu n m c 2007 th hi n vi c ng d ng l năđ u tiên c a giá tr

h p lý trong k toán Trung Qu c; th hai, vi c ban hành này n m trong d án h i

t v i IFRS M c tiêu c a vi c h i t là đ báo cáo tài chính trình bày theo chu n

m c k toán Trung Qu c s đ c ch p nh n mà không ph i trình bày l i các qu c gia khác có áp d ng IFRS

 M căđ áp d ng giá tr h p lý đ c đ a ra trong chu n m c k toán Trung

Qu c:

Trong t ng c ng 38 chu n m c, có 25 chu n m c b t bu c hay cho phép s d ng giá tr h p lý Trong 25 chu n m c này, 17 chu n m c b t bu c s d ng giá tr h p

lý khi ghi nh năbanăđ uăđ i v i tài s n và n ph i tr , 8 chu n m c b t bu c s

d ng giá tr h p lý sau ghi nh năbanăđ uăđ i v i tài s n và n ph i tr , 11 chu n

m c yêu c u s d ng giá tr h p lý trong đánh giá gi m tài s n, và 17 chu n m c yêu c u công b v giá tr h p lý v đoăl ng và trong báo cáo tài chính L năđ u tiên, giá tr h p lý đ c đ nh ngh a và trình bày trong khuôn m u lý thuy t nh là

m t giá tr đoăl ngăđ c ch p nh n, bên c nh giá g c, giá hi n hành, giá tr thu n

có th th c hi năđ c và hi n giá, trong chu n m c k toán Trung Qu c

Khi so sánh gi a giá tr h p lý đ c s d ng trong chu n m c k toán Trung Qu c

và IFRS, k t qu ch ra r ng k toán giá tr h p lý đ căđ c p trong chu n m c k toán Trung Qu c đư có s h i t v i IFRS : khái ni m, đoăl ng giá tr h p lý cho công c tài chính, yêu c u v trình bày và công b giá tr h p lý, và vi c s d ng giá

tr h p lý nh c s cho s phân b giá g c

 Phân tích s khác bi t m t s đi m gi a chu n m c Trung Qu c (2007 GAAP) và IFRS v k toán giá tr h p lý:

S khác bi t ch y u liênăquanăđ n vi c ghi nh năbanăđ u và đoăl ng giá tr h p lý cho các tài s n dài h n phi tài chính Chi ti t s khác bi t và lý do liênăquanăđ c phân tích thành 4 n i dung sau:

(1) căđi măđ c thù Trung Qu c: có 3 đ căđi m t i Trung Qu c liênăquanăđ n

s khác bi t v đoăl ng giá tr h p lý trong k toán gi a chu n m c k toán Trung Qu c và IFRS Th nh t, so sánh v i các n n kinh t đư phát tri n, Trung Qu c là n n kinh t kém phát tri n h n và có k thu t đ nh giá kém

h n, do đó vi c xác đ nh giá tr h p lý c a công c phi tài chính m t cách đáng tin c y s khó kh n h n nhi u so v i công c tài chính (ví d nh không cho phép s d ng giá tr h p lý đ i v i TSC h u hình và vô hình,

không khuy n khích s d ng giá tr h p lý đ i v i các tài s năđ u t và tài

s n sinh h c) Th hai, chu n m c k toán Trung Qu c tùy bi n ngôn ng

th hi nătrongăIFRSăđ đ m b o s th c thi hi u qu và s hi u bi t m t cách

d dàng nh ngăng i hành ngh (ví d nh IFRS yêu c u tài s n và n

ph i tr đ c đoăl ng theo giá tr h p lý thì chu n m c k toán Trung Qu c

là đoăl ngătheoă“giá tr c th trong s th a thu n tr khi giá tr không ph i

là giá tr h p lý”;ăhaiăcách di n đ t này gi ng nhau nh ng chu n m c k toán Trung Qu c cung c pă choă ng i s d ng Trung Qu că h ng d n c th

h n) Th ba, trong khi IFRS 3 khôngăđ c păđ n h p nh t kinh doanh liên quanăđ n các doanh nghi păd i s ki m soát chung thì các giao d ch nh

v y l i ph bi n nhi u doanh nghi p thu c s h u Nhà n c Trung

Qu c, k t qu là Trung Qu c yêu c u vi c s d ng ph ng pháp h p lãiăđ

k toán v n i dung này

(2) gi m thi u các gian l n v l i nhu n, chu n m c k toán Trung Qu c không cho phép: ghi nh n thu nh p khiătraoăđ i t hàng hóa và các tài s n thu c quy n s h u c a doanh nghi p sang tài s năđ u t , s thayăđ i v k toán tài s năđ u t t mô hình giá tr h p lý sang mô hình giá g c, hay hoàn

nh p l t n th t tài s n trong ph m vi c a chu n m c IAS 36 S ng n c m này nh m vào r i ro gian l n l i nhu n thông qua vi c l m d ng giá tr h p

lý

(3) Các v năđ hi n t i c a IASB trong vi c ban hành chu n m c: các nhà ban hành chu n m c Trung Qu c ch ra r ng các v năđ trong vi c ban hành IFRS liênăquanăđ n k toán giá tr h p lý s d ng trong IFRS cho h p nh t kinhădoanhăd i s ki m soát chung, đánh giá l iăđ i v i TSC h u hình và

vô hình, hoàn nh p l t n th t Trung Qu c yêu c u IASB nên gi i quy t v n

đ này Ví d nh m t thành viên c a IASB ch ra r ng có tr ng h p các doanh nghi p không nên đánh giá l i nhà x ng, máy móc thi t b vì nó t o

ra s không nh t quán và s khác bi t khi s d ng IFRS và US GAAP i u này s gây tr ng i trong v năđ h i t IFRS

(4) Không bi t (khôngăđ c gi i thích): Không có s gi i thích chính th c nào

v s khác bi t trong yêu c u v ghi nh năbanăđ u đ i v i tài s năđ u t đ c đoăl ng theo giá tr h p lý theo IFRS, nh ng l iăđ c đoăl ng theo giá g c theo chu n m c k toán Trung Qu c

 K t lu n v vi c áp d ng giá tr h p lý trong h th ngăv năb n pháp lý t i Trung Qu c:

S khác bi t nh phân tích trên là c n thi t nh m đáp ng các nhu c u c aăng i

s d ngătrongăn căkhiălinhăđ ng trong vi c áp d ng chu n m c v giá tr h p lý trên th gi i, và c ng do xu t phát t hoàn c nh khác nhau c a m iăn c khi áp

d ng IFRS nh c s h t ng ch a phát tri n, th c ti n k toán còn thi u, h th ng chính tr,…

1.8.2 Th c t áp d ng đoăl ng giá tr h p lý trong k toán t i Trung Qu c

 M căđ áp d ng th c t :

Vi căđoăl ng theo giá tr h p lý đ c th c hi n b i đa s các công ty niêm y t Trung Qu c, ch y u là v đo l ng công c tài chính và đánh giá t n th t tài s n dài h n

N m 2007, 49% công ty báo cáoăđ u t tài chính theo giá tr h p lý, 44% báo cáo

t n th t tài s n có s d ng giá tr h p lý đ xác đ nh giá tr có th thu h i M căđ

th c hi n này là m t s phát tri n nhanh chóng và năt ng trong k toán Trung

Qu c v giá tr h p lý

 M t s v năđ liênăquanăđ n vi c th c hi n đoăl ng giá tr h p lý:

Vi c s d ng giá tr h p lý giúp doanh nghi pălinhăđ ng trong vi c x lý l i nhu n , doăđóăcóăkh n ngăx y ra các gian l n Các gian này s đ c phát hi n thông qua h

th ng ki m soát nh ki m toán và các quy đ nh c a nhà n c

1.8.3 Bài h c kinh nghi m cho Vi t Nam

Vi c áp d ng giá tr h p lý trong k toán t i m t qu căgiaăđ c xem xét d a vào hai khía c nh: áp d ng trong chu n m c và áp d ng trên th c t Trung Qu c là m t

n n kinh t th tr ng đang phát tri n v i t căđ nhanh và càng ngày càng gia nh p nhi u vào th tr ng tài chính và th ng m i toàn c u Tuy nhiên, v n có s t n t i các khác bi t gi a chu n m c k toán Trung Qu c và IFRSăđ i v i k toán giá tr

h p lý Các khác bi t đó liênăquanăđ n cácăđ c đi m c b n v n n kinh t c ng nh

môiătr ng pháp lý c a Trung Qu c Khi áp d ng giá tr h p lý, tính ch t hay thay

đ i c a giá th tr ng Trung Qu c nh h ngăđ n s n đ nh c a thông tin tài chínhăđ c báo cáo, nhăh ngăđ n tính thích h p và tính đáng tin c y i u này

d năđ n m i lo ng i r ng các nhà đ u t không có kinh nghi m s hi u sai v lãi

đ c báo cáo theo k toán giá tr h p lý Các nhà đ u t qu c t c ng th yăđ c các

r i ro tài chính và giá phí liênăquanăđ n r i ro nàyăkhiăđ u t vào các doanh nghi p Trung Qu c Xét m t gócăđ khác, vi c áp d ng và th c thi k toán giá tr h p

lý giúp c i thi n ch tăl ng k toán Trung Qu c Lâu dài h n, Trung Qu c s có

l i t s thayăđ i này, ví d nh khuy n khích ki m soát n i b và ng n ng a r i ro

m t cách hi u qu , gia t ng tính thích h p c a thông tin k toán và c i thi n ch t

l ng thông tin, h tr cho k toán và ki m toán viên đang làm vi c Trung Qu c

tr nên thành th o v chuyên môn và đ t tiêu chu n qu c t

Trung Qu c là m t đi n hình v qu c gia đang phát tri n áp d ng k toán giá tr h p

lý thành công ơy là tr ng h p mà Vi t Nam c n nghiên c u và h c h i vì nh ng

đ căđi m v kinh t (n n kinh t đangăphátătri n) và chính tr (xã h i ch ngh a)ălƠă

t ngăđ i g n nh t v iăđ căđi m Vi t Nam so v iăcácăn c khác