Gi i pháp hoàn thi n k toán thu TNDN, thu GTGT và thu NTNN .... Hoàn thi n thông tin k toán thu TNDN .... Hoàn thi n thông tin k toán thu GTGT .... Hoàn thi n thông tin k toán thu NTNN .
Trang 1
PH MăTH ăTHANHăNGA
GI IăPHÁPăHOẨNăTHI NăN IăDUNGăT ă
CH CăCỌNGăTÁCăK ăTOÁNăVẨ GHIăNH Nă
M TăS ăN IăDUNGăTHỌNGăTINăK ăTOÁN
T IăCỌNGăTYăLU TăTNHHăALLENă&ă
OVERYă(VI TăNAM)
ChuyênăngƠnh:ăK ătoán
Mưăs : 60340301
PGS.TSăVõăV năNh
Tp.ăH ăChíăMinhăậ N mă2014
Trang 3M CăL C
TRANG PH BÌA
L I CAM OAN
M C L C
DANH M C CÁC Kụ HI U, CÁC CH VI T T T
PH N M U 1
CH NG 1: LÝ LU N CHUNG V N I DUNG T CH C CÔNG TÁC K TOÁN VÀ N I DUNG THÔNG TIN K TOÁN TRONG DOANH NGHI P 7
1.1 M t s v n đ chung v k toán 7
1.1.1 Khái ni m 7
1.1.2 Vai trò và tác d ng 8
1.1.3 Phân lo i k toán 9
1.2 N i dung t ch c công tác k toán (CTKT) trong DN 9
1.2.1 T ch c v n d ng ch đ k toán 9
1.2.1.1 V n d ng ch ng t k toán 9
1.2.1.2 V n d ng tài kho n 11
1.2.1.3 V n d ng s sách, báo cáo k toán 13
1.2.2 T ch c b máy k toán 14
1.2.3 T ch c phân tích 16
1.2.4 T ch c ki m tra 16
1.2.5 T ch c trang b 16
1.3 N i dung thông tin k toán trong DN 17
1.3.1 Thông tin v tài s n 17
1.3.1.1 Thông tin v tài s n ng n h n (TSNH) 17
1.3.1.2 Thông tin v tài s n dài h n (TSDH) 17
1.3.2 Thông tin v ngu n v n 18
1.3.2.1 Thông tin v v n ch s h u (VCSH) 18
Trang 41.3.2.2 Thông tin v n ph i tr (NPT) 19
1.3.3 Thông tin v Doanh thu, thu nh p khác, chi phí và k t qu H KD 19
1.3.4 Thông tin v các lo i thu theo các quy đ nh hi n hành 22
1.3.4.1 Thu thu nh p doanh nghi p (TNDN) 22
1.3.4.2 Thu nhà th u n c ngoài (NTNN) 25
1.3.4.3 Thu giá tr gia t ng (GTGT) 26
1.4 Các nhân t nh h ng đ n n i dung t ch c CTKT và thông tin k toán (TTKT) trong DN 27
1.4.1 Các quy đ nh pháp lý 27
1.4.2 Ng i s d ng thông tin c n thi t 28
1.4.3 H th ng ki m soát n i b (KSNB) 28
1.4.4 Yêu c u v kh n ng ng d ng công ngh thông tin (CNTT) 29
1.4.5 Các d ch v tài chính k toán 29
K T LU N CH NG 1 30
CH NG 2: TH C TR NG T CH C CÔNG TÁC K TOÁN VÀ GHI NH N M T S N I DUNG THÔNG TIN K TOÁN T I CÔNG TY LU T TNHH ALLEN & OVERY (VI T NAM) 31
2.1 Gi i thi u v Công Ty Lu t TNHH Allen & Overy (Vi t Nam) 31
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n công ty 31
2.1.2 L nh v c ho t đ ng 31
2.1.3 S đ t ch c, qu n lý 31
2.1.4 Ch c n ng nhi m v c a t ng b ph n 33
2.2 Tình hình t ch c CTKT trong Công Ty Lu t TNHH Allen & Overy (Vi t Nam)33 2.2.1 c đi m t ch c b máy k toán 33
2.2.1.1 T ch c b máy k toán 33
2.2.1.2 Ch c n ng, nhi m v c a t ng thành viên trong b máy k toán 34
2.2.2 c đi m v n d ng ch đ , chính sách k toán 35
Trang 52.2.2.1 V n d ng ch ng t 35
2.2.2.2 V n d ng tài kho n 37
2.2.2.3 V n d ng s sách và hình th c k toán áp d ng 39
2.2.2.4 Báo cáo k toán 43
2.2.3 T ch c phân tích ho t đ ng kinh t trong DN 45
2.2.4 Tình hình t ch c ki m tra k toán trong DN 46
2.2.5 Tình hình t ch c trang b c s v t ch t k thu t ph c v cho vi c thu th p, x lí và cung c p thông tin 46
2.3 Th c tr ng vi c ghi nh n m t s n i dung thông tin k toán t i Công Ty Lu t TNHH Allen & Overy (Vi t Nam) 47
2.3.1 Thông tin Tài s n 47
2.3.2 Thông tin doanh thu, chi phí vƠ xác đ nh k t qu 51
2.3.2.1 K toán Doanh thu 51
2.3.2.2 K toán chi phí 58
2.3.2.3 K toán xác đ nh k t qu 63
2.3.3 Thông tin v các lo i thu 64
2.3.3.1 Thu TNDN (Corporate income tax) 64
2.3.3.2 Thu GTGT (Value Added Tax) 72
2.3.3.3 Thu NTNN (Foreign Contractor Withholding Tax) 75
2.4 ánh giá tình hình th c hi n n i dung t ch c công tác k toán t i công ty Lu t TNHH Allen & Overy (Vi t Nam) 76
2.4.1 u đi m 76
2.4.2 Nh c đi m 77
2.5 ánh giá tình hình ghi nh n m t s n i dung thông tin k toán t i công ty Lu t TNHH Allen & Overy (Vi t Nam) 77
2.5.1 u đi m 77
2.5.2 Nh c đi m 78
Trang 62.6 Nguyên nhân 80
K T LU N CH NG 2 83
CH NG 3: PH NG H NG VÀ GI I PHÁP HOÀN THI N N I DUNG T CH C CÔNG TÁC K TOÁN VÀ GHI NH N M T S N I DUNG THÔNG TIN K TOÁN T I CÔNG TY LU T TNHH ALLEN & OVERY (VI T NAM) 84
3.1 nh h ng chung 84
3.1.1 Hoàn thi n CTKT h ng đ n vi c nâng cao ch t l ng thông tin cung c p 84
3.1.2 Vi c hoàn thi n t ch c CTKT ph i phù h p v i tình hình ho t đ ng vƠ đ c đi m c a DN 85
3.1.3 T ch c CTKT ph i phù h p v i trình đ chuyên môn nghi p v c a nhân viên lƠm CTKT, trình đ trang thi t b , công ngh và k thu t tính toán x lý thông tin c a DN 85
3.1.4 Vi c hoàn thi n t ch c CTKT t i DN c n h ng đ n s phù h p v i đ c đi m k toán c a công ty m 85
3.1.5 Thông tin DN luôn đ c th c hi n m t cách trung th c h p lí, đáng tin c y 86
3.2 Gi i pháp hoàn thi n n i dung t ch c CTKT 86
3.2.1 Gi i pháp chung 86
3.2.1.1 Nâng cao nh n th c và ý th c c a ch DN v t m quan tr ng c a CTKT 86
3.2.1.2 B i d ng nơng cao trình đ chuyên môn c a nhân viên 86
3.2.1.3 K t h p h th ng k toán và h th ng KSNB 87
3.2.2 Gi i pháp c th 87
3.2.2.1 Gi i pháp hoàn thi n trong vi c v n d ng ch ng t 87
3.2.2.2 Gi i pháp hoàn thi n trong vi c v n d ng h th ng tài kho n k toán 88
3.2.2.3 Gi i pháp hoàn thi n trong vi c v n d ng s sách k toán 89
3.2.2.4 Gi i pháp hoàn thi n trong vi c v n d ng l p các báo cáo k toán 89
3.3 Gi i pháp hoàn thi n vi c ghi nh n m t s n i dung thông tin k toán (TTKT) 89
3.3.1 Gi i pháp hoàn thi n k toán TSC 90
Trang 73.3.2 Gi i pháp hoàn thi n k toán Doanh thu, chi phí vƠ xác đ nh k t qu 90
3.3.2.1 Gi i pháp hoàn thi n k toán Doanh thu 90
3.3.2.2 Gi i pháp hoàn thi n k toán chi phí 92
3.3.2.3 Gi i pháp hoàn thi n k toán xác đ nh k t qu H KD 93
3.3.3 Gi i pháp hoàn thi n k toán thu TNDN, thu GTGT và thu NTNN 93
3.3.3.1 Hoàn thi n thông tin k toán thu TNDN 93
3.3.3.2 Hoàn thi n thông tin k toán thu GTGT 93
3.3.3.3 Hoàn thi n thông tin k toán thu NTNN 95
3.4 M t s ki n ngh 95
3.4.1 Ki n ngh cho doanh nghi p 95
3.4.2 Ki n ngh cho các c quan ch c n ng 96
3.4.2.1 Ki n ngh liên quan đ n t ch c CTKT 96
3.4.2.2 Ki n ngh liên quan đ n thu 97
K T LU N CH NG 3 102
K T LU N CHUNG 103 TÀI LI U THAM KH O
PH L C
Trang 8DANHăM CăCÁCăKụăHI U,ăCÁCăCH ăVI TăT T
Trang 9PH NăM ă U
1 S ăc năthi tăc aăđ ătƠiănghiênăc u
Thông tin k toán lƠ m t kênh thông tin quan tr ng, c n thi t vƠ h u ích không nh ng cho chính b n thơn DN mƠ còn lƠ cánh c ng đ nh ng ng i bên ngoƠi có th nhìn, phơn tích DN m t cách rõ rƠng h n có đ c thông tin k toán ch t l ng, phù h p v i
m c tiêu vƠ yêu c u qu n lý, đòi h i DN ph i t ch c CTKT t t, có s thích ng, linh
ho t v i đi u ki n v quy mô, đ c đi m t ch c s n xu t kinh doanh g n v i nh ng yêu
Trong th c t , r t nhi u các nghi p v kinh t phát sinh nhi u tình hu ng khác nhau,
nh ng lo i hình DN khác nhau mƠ đó k toán v n ch a tìm th y cách đ nh kho n
h p lí phù h p v i quy đ nh hi n hƠnh, khó kh n trong vi c h ch toán k toán, vi c l p BCTC c ng nh th c hi n ngh a v Thu đ i v i nhƠ n c Các thông t h ng d n liên quan đ n h ch toán k toán, thu ngƠy cƠng có nhi u thay đ i đòi h i DN ph i nhanh chóng c p nh t đ có th tuơn th nh ng quy đ nh đ t ra Hi n nay, vi c t ch c CTKT trong DN h u nh ch y u đ c th c hi n theo h ng ng i s d ng thông tin là nhà
n c v i m c tiêu ki m soát, thanh tra, ki m tra M t s quy đ nh ch a rõ rƠng ch a c
th đ có th đáp ng m t cách đ y đ yêu c u thông tin c a m i đ i t ng trong n n kinh t c ng nh s phù h p v i chu n m c k toán qu c t
i v i l nh v c ho t đ ng cung c p d ch v t v n pháp lý cho các t ch c trong vƠ ngoƠi n c, v i nh ng đ c thù riêng c a ngƠnh Lu t, công ty Lu t TNHH Allen & Overy (Vi t Nam) - m t công ty 100% v n đ u t n c ngoƠi c ng t ch c b máy k toán riêng phù h p đ đáp ng đ c các quy đ nh c a nhƠ n c, đ ng th i c ng có th cung
Trang 10c p thông tin trung th c, h p lí, k p th i theo yêu c u c a b ph n k toán công ty m Trong quá trình th c hi n t ch c CTKT t i đ n v , công ty c ng g p không ít nh ng
v ng m c c n đ c gi i quy t, t vi c t ch c h th ng ch ng t k toán, s k toán
c ng nh các báo cáo k toán liên quan cho đ n h th ng thông tin, ng d ng các ph n
m m k toán vƠ th c hi n k toán các ph n hƠnh doanh thu, chi phí, xác đ nh k t qu vƠ
k toán thu Vi c tìm hi u nh ng v n đ đang n y sinh vƠ đi tìm nh ng gi i pháp đ hoƠn thi n t ch c CTKT và ghi nh n m t s n i dung thông tin k toán t i công ty Lu t Allen & Overy (Vi t Nam) s lƠ m t nhu c u c p thi t cho đ n v nói riêng vƠ lƠ kinh nghi m cho h th ng các DN đang ho t đ ng t i Vi t Nam nói chung, góp ph n hoƠn thi n h th ng k toán Vi t Nam đ h ng t i m t th tr ng tƠi chính toƠn c u vƠ lƠ c
s đ các DN có th xơy d ng cho mình m t h th ng t ch c v ng m nh, có th cung
c p thông tin m t cách hi u qu nh t Chính vì l đó, tôi quy t đ nh ch n đ tƠi ắGi i pháp hoƠn thi n n i dung t ch c CTKT vƠ ghi nh n m t s n i dung thông tin k toán
t i Công ty Lu t TNHH Allen & Overy ( Vi t Nam)” lƠm đ tƠi nghiên c u c a mình
2 T ngăquanănghiênăc u
T ch c CTKT đư đ c r t nhi u tác gi nghiên c u nh Lu n v n ắXây d ng mô
hình t ch c CTKT t i các DN nh và v a t nh Phú Yên” (2012) c a tác gi Hu nh
Thu Minh Th , trong đ tƠi nƠy tác gi h th ng, khái quát nh ng v n đ lí lu n chung
v t ch c CTKT vƠ nêu lên đ c th c tr ng t ch c CTKT t i các DN nh vƠ v a
t nh Phú Yên K t qu kh o sát cho th y các DN nh vƠ v a t i t nh Phú Yên có m t s
u đi m nh th c hi n đ y đ các quy đ nh v m u bi u ch ng t , h th ng s sách k toán, tuơn th t t vi c l p các BCTC b t bu c, các DN có th c hi n t t công tác ki m tra
k toán vƠ trang b c s v t ch t, máy móc, ph n m m ph c v cho vi c qu n lý, cung
c p thông tin Bên c nh đó, các DN nh vƠ v a t i t nh Phú Yên c ng có m t s nh c
đi m nh h th ng tƠi kho n ch a linh ho t ch a th lƠm c s cho KTQT, các DN ch a quan tơm đ n y u t ki m soát đ i v i s sách, ch a quan tơm nhi u đ n vi c l p các báo cáo KTQT vƠ h th ng KSNB liên quan đ n các báo cáo k toán Tình tr ng kiêm
Trang 11nhi m nhi u v trí trong vi c b trí nhơn viên v n còn nhi u, ít có các bu i h i th o chuyên đ k toán do đó nh h ng đ n ch t l ng t ch c CTKT, bên c nh đó h u h t các DN không th c hi n vi c phơn tích các ho t đ ng kinh t hay có thì c ng m c đ
đ n gi n gi i quy t nh ng v n đ còn t n t i đó, tác gi đ a ra gi i pháp thi t l p các mô hình t ch c CTKT phù h p v i đi u ki n kinh t , môi tr ng t i n i DN đó ho t
đ ng
Lu n v n ắT ch c công tác k toán trong các doanh nghi p v a và nh t i Vi t Nam”
(2007) c a tác gi Nguy n Th Huy n Trơm Trong đ tƠi nƠy, tác gi đư h th ng hóa
đ c các n i dung c b n c a t ch c công tác k toán trong các DN v a vƠ nh t i Vi t Nam Bên c nh đó, thông qua các b ng cơu h i kh o sát đ c th c hi n t i l p luy n thi
ch ng ch ki m toán viên, k toán viên hƠnh ngh do B tƠi chính t ch c vào 6/2007, ngoƠi m t s u đi m tác gi đư đ a ra đ c m t s nh c đi m còn t n t i trong vi c
t ch c công tác k toán t i các DNVVN nh : h th ng bi u m u ch ng t đ c ban hƠnh ch a đáp ng đ c nhu c u đa d ng c a DNVVN; h th ng tƠi kho n k toán ch đáp ng đ c yêu c u qu n lý c a DN m c t ng th , vi c tích h p gi a KTTC vƠ KTQT v n m c đ đ n gi n v.v Tác gi đư cho th y đ c k t qu trong th c t các DNVVN đư th c hi n t ch c CTKT nh th nƠo? So sánh vi c th c hi n gi a th c t
vƠ v i quy đ nh c a BTC đ th y đ c m c đ c a s tuơn th quy đ nh, nguyên nhơn còn t n t i lƠ gì? ng th i tìm hi u ch đ k toán theo Q 48 có đáp ng đ nhu c u
qu n lý c a các DNVVN hay không? Cu i cùng, tác gi đ ra nh ng ph ng h ng vƠ
gi i pháp hoƠn thi n t ng m ng v n đ đư đ c n u trong th c tr ng
Lu n v n ắHoàn thi n t ch c CTKT t i Công ty C Ph n 6.3” (2013) c a tác gi
Tr n Th Ng c Vinh Trong đ tƠi nƠy, tác gi nêu ra nh ng b t c p còn t n t i trong
vi c t ch c CTKT t i DN liên quan đ n ch ng t k toán, tƠi kho n k toán, s sách k toán vƠ báo cáo k toán, tác gi còn đi sâu vƠo chi ti t m t s ph n hƠnh k toán nh k toán TSC , k toán nguyên v t li u, công c d ng c , k toán ti n l ng vƠ các kho n trích theo l ng, k toán chi phí vƠ tính giá thƠnh Lu n v n c ng nêu ra đ c nh ng u
Trang 12đi m, nh c đi m c a t ng ph n hƠnh k toán vƠ t ch c các báo cáo k toán t i đ n v
Gi i pháp đ c tác gi đ a ra lƠ xơy d ng mô hình k toán k t h p gi a KTTC và KTQT, các DN có th thay đ i vi c s d ng ch đ k toán t Q 48/2006/Q -BTC ngày 14/09/2006 b ng ch đ k toán theo Q 15/2006/Q -BTC đ có đ c các thông tin k toán phù h p
Lu n v n ắM t s gi i pháp đ hoàn thi n k toán doanh nghi p nh và v a Vi t
Nam hi n nay” (2009) c a tác gi HoƠng Phú Tùng, lu n v n nƠy tác gi đư nêu ra đ c
nh ng u đi m, khuy t đi m c a tiêu chu n xác đ nh DNNVV vƠ công tác k toán DNNVV t i Vi t Nam trong th i đi m kh o sát T đó tác gi đ a ra đ c nh ng ph ng
h ng chung vƠ các gi i pháp c th nh m hoƠn thi n k toán DNNVV Vi t Nam nh :
đ a ra các đ nh h ng xác đ nh tiêu chu n DNNVV; trình bƠy đ c th c tr ng công tác
k toán DNNVV; đ a ra gi i pháp hoƠn thi n v ch ng t , h th ng TK, s sách k toán, báo cáo k toán, ki m tra k toán cho DNNVV t i Vi t Nam
Nhìn chung, trong các công trình nghiên c u nƠy tác gi đư h th ng n i dung c b n
v t ch c CTKT c ng nh th c tr ng t ch c CTKT t i đ n v vƠ đ xu t nh ng bi n pháp chung vƠ c th đ gi i quy t đ c th c tr ng đó
3 M cătiêuănghiênăc uăđ ătƠiă
Nghiên c u nh ng v n đ lí lu n chung v t ch c CTKT và ghi nh n m t s n i dung thông tin t i DN đ có đ c m t cái nhìn t ng quát nh t v nh ng v n đ trên Tìm hi u tình hình th c hi n n i dung t ch c CTKT t i Công ty Lu t TNHH Allen
& Overy (Vi t Nam) t đó nêu b t lên đ c nh ng gì đư th c hi n đ c, nh ng gì ch a
th c hi n đ c, u nh c đi m đ đ a ra đánh giá nh m có bi n pháp tháo g
Tìm hi u t ch c CTKT các ph n hƠnh: K toán doanh thu, k toán chi phí, k toán thu , k toán xác đ nh k t qu vƠ h th ng thông tin k toán trong DN đ có cái nhìn
th c t các v n đ đang x y ra t i đ n v
Trang 13D a trên nh ng v ng m c còn t n t i đ đ a ra gi i pháp hoƠn thi n vi c t chúc CTKT và ghi nh n m t s n i dung thông tin k toán t i đ n v nói riêng vƠ kinh nghi m cho các DN đang ho t đ ng t i Vi t Nam nói chung
4 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc uăă
V i m c tiêu nh trên, đ tƠi t p trung vƠo nghiên c u lí lu n chung v n i dung t
ch c CTKT t i công ty Lu t TNHH Allen & Overy (Vi t Nam): tìm hi u tình hình th c
t n i dung t ch c CTKT t i đ n v đ đánh giá nh ng m t đ t đ c vƠ nh ng m t còn
t n t i, tìm ra nguyên nhơn, t đó đ xu t ph ng h ng vƠ gi i pháp hoƠn thi n n i dung t ch c CTKT t i đ n v
Lu n v n t p trung nghiên c u vi c ghi nh n m t s n i dung thông tin k toán c ng
nh tìm hi u các ph n hƠnh k toán nh Doanh thu, chi phí, thu , k toán xác đ nh k t
qu vƠ h th ng thông tin trong đ n v vì đơy lƠ nh ng n i dung ch y u, có phát sinh
nh ng v n đ n i tr i vƠ th hi n rõ đ c CTKT đang di n ra t i đ n v Trong ph m vi nghiên c u c a lu n v n nƠy, lu n v n t p trung vƠo vi c đ xu t s a đ i b sung m t s quy đ nh k toán tƠi chính vƠ thu hi n hƠnh
5 Ph ngăphápănghiênăc u
Ph ng pháp nghiên c u lƠ ph ng pháp đ nh tính, k t h p gi a nghiên c u lí lu n
v i nghiên c u th c ti n Trên c s đó, lu n v n s d ng t ng h p các ph ng pháp phơn tích, t ng h p, so sánh, ch ng minh đ nghiên c u th c ti n qua đó nêu ra đ c
th c tr ng vƠ đánh giá vi c th c hi n n i dung t ch c CTKT, ghi nh n m t s thông tin
k toán vƠ đ xu t gi i pháp hoƠn thi n thích h p
6 Nh ngăđóngăgópăm iăc aălu năv năsoăv iănh ngănghiênăc uătr căđơy
Lu n v n nghiên c u v n i dung t ch c công tác k toán vƠ ghi nh n m t s n i dung thông tin k toán t i doanh nghi p cung c p d ch v mƠ c th lƠ cung c p d ch v
t v n Lu t, m ng nƠy ch a đ c khai thác nhi u trong nh ng lu n v n nghiên c u tr c đơy
Trang 14Lu n v n đư h th ng hóa đ c nh ng n i dung trong t ch c công tác k toán nh t
ch c v n d ng ch đ k toán, t ch c phơn tích, ki m tra, trang b vƠ n i dung thông tin
k toán t i doanh nghi p nh thông tin v tƠi s n, doanh thu, chi phí vƠ xác đ nh k t qu
H SXKD Trong nh ng n i dung nƠy lu n v n đư nêu ra đ c c th t ng m ng, u
đi m, nh c đi m vƠ nguyên nhơn cho nh ng t n t i lƠ gì? Lu n v n đư cho th y đ c vai trò c a vi c qu n lí t công ty m nh h ng nh th nƠo đ n n i dung t ch c công tác k toán t i doanh nghi p c ng nh vi c s d ng chung m t h th ng ph n m m vƠ
đ c thù c a l nh v c cung c p d ch v nh h ng nh th nƠo đ n vi c t ch c ghi nh n
n i dung thông tin k toán trong DN đ v a có th tuơn th theo ch đ CMKTVN và
v a có th cung c p thông tin k toán phù h p theo yêu c u t công ty m v.v
T th c tr ng vƠ nguyên nhơn tìm hi u đ c, tác gi đ xu t ph ng h ng vƠ gi i pháp hoƠn thi n các v n đ đó
7 K tăc uăc aălu năv n
NgoƠi ph n m đ u vƠ k t lu n, danh m c tƠi li u tham kh o, lu n v n bao g m ba
ch ng:
Ch ng 1: Lý lu n chung v n i dung t ch c CTKT vƠ n i dung thông tin k toán trong DN
Ch ng 2: Th c tr ng t ch c CTKT vƠ ghi nh n m t s n i dung thông tin k toán
t i Công ty Lu t TNHH Allen & Overy (Vi t Nam)
Ch ng 3: Ph ng h ng vƠ gi i pháp hoƠn thi n n i dung t ch c CTKT và ghi
nh n m t s n i dung thông tin k toán t i Công ty Lu t TNHH Allen & Overy (Vi t Nam)
Trang 15CH NGă1: LụăLU NăCHUNGăV ăN I DUNGăT ăCH CăCỌNGăTÁCăK ă TOÁNăVẨăN IăDUNGăTHỌNGăTINăK ăTOÁNăTRONGăDOANHăNGHI P 1.1 M tăs ăv năđ ăchungăv ăk ătoán
1.1.1 Kháiăni m
Khoa h c vƠ ngh nghi p lƠ hai khía c nh ch y u đ c xoay quanh khi đ a ra các khái ni m khác nhau v k toán
Xét trên khía c nh khoa h c: “K toán lƠ khoa h c v thông tin vƠ ki m tra các ho t
đ ng kinh t , tƠi chính g n li n v i m t t ch c nh t đ nh thông qua h th ng các ph ng pháp riêng bi t.” (Võ V n Nh vƠ c ng s , 2007, trang 07)
Xét trên khía c nh ngh nghi p: “K toán lƠ công vi c tính toán, ghi chép b ng con
s m i nghi p v kinh t tƠi chính phát sinh t i m t t ch c nh t đ nh nh m ph n ánh,
ki m tra tình hình vƠ k t qu ho t đ ng c a đ n v ” (Võ V n Nh vƠ c ng s , 2007, trang 07)
o Theo y Ban Nguyên T c K Toán c a M (APB) đư đ nh ngh a: ắK toán lƠ m t
d ch v Ch c n ng c a nó lƠ cung c p thông tin đ nh l ng đ c c a các t ch c kinh
t , ch y u lƠ thông tin tƠi chính giúp ng i s d ng đ ra các quy t đ nh kinh t ” (Accounting Principles Board ậ 1970)
o Liên đoàn k toán qu c t (IFAC) đ nh ngh a: ắK toán lƠ ngh thu t ghi chép, phơn
lo i t ng h p theo m t cách riêng có b ng nh ng kho n ti n các nghi p v vƠ các s
ki n mƠ chúng có ít nh t m t ph n tính ch t tƠi chính vƠ trình bƠy k t qu c a nó”
o Theo y Ban Th c Hành Ki m Toán Qu c T (International Auditing Practices
Committee): ắM t h th ng k toán lƠ hƠng lo t các nhi m v m t doanh nghi p mƠ
nh h th ng nƠy các nghi p v đ c x lý nh m t ph ng ti n duy trì các ghi chép tƠi chính”
Khi n n kinh t v n hành theo c ch th tr ng, quan h kinh t tƠi chính gi a các
ch th kinh t đ c m r ng, nhu c u v thông tin k toán c ng vì th tr nên đa d ng
h n M c đích c a k toán không ch cung c p thông tin ch y u cho b n thơn DN, cho
Trang 16NhƠ n c, mƠ còn cung c p thông tin cho các đ i t ng nh ngơn hƠng, các nhƠ đ u t
t ng lai, nhƠ cung c p, khách hƠng v.v Vì v y, đ nh ngh a k toán nh n m nh đ n ch c
n ng cung c p thông tin vƠ ch c n ng nƠy đ c coi lƠ ch c n ng c b n nh t c a k toán Các đ nh ngh a sau nƠy k c Vi t nam c ng nh các n c trên th gi i đ u nh n
m nh đ n ch c n ng cung c p thông tin c a k toán Do đó, theo Lu t k toán Vi t Nam (Lu t k toán s 03/2013/QH11 đ c qu c h i n c C ng hòa xư h i ch ngh a Vi t Nam thông qua ngày 17 tháng 06 n m 2003) đ nh ngh a nh sau: ắK toán lƠ vi c thu
th p, x lý, ki m tra phơn tích vƠ cung c p thông tin kinh t tƠi chính d i hình th c giá
tr , hi n v t vƠ th i gian lao đ ng”
Tóm l i, dù r ng k toán luôn có s thay đ i qua t ng th i k kinh t xư h i vƠ đ c
s d ng cho nh ng m c đích khác nhau thì k toán đ u đ c ghi nh n lƠ m t môn khoa
h c th c hi n quá trình thu th p vƠ x lí thông tin, lƠ ngu n cung c p thông tin ch y u cho đ i t ng có nhu c u s d ng nh ng thông tin nƠy, vƠ đ đ nh ngh a đ c k toán
lƠ gì c n d a vƠo hình thái kinh t xư h i n i mƠ ho t đ ng k toán đó di n ra
1.1.2 VaiătròăvƠătácăd ng
K toán ngƠy cƠng th hi n vai trò quan tr ng không th thi u trong qu n lý c a nhƠ
n c vƠ DN, đ c bi t khi n n kinh t xư h i đang trên đƠ phát tri n không ng ng thì nhu
c u v vi c c p nh t thông tin tƠi chính k toán m t cách k p th i, chính xác đ ph c v cho vi c đi u hƠnh vƠ qu n lý DN cƠng tr nên c p thi t h n Vai trò c a k toán th
hi n c th sau đơy:
iăv iănhƠăn c: Thông tin k toán lƠ c s đ th c hi n vi c theo dõi, t ng h p
thông tin, tính thu , ki m tra nh m đáp ng nhu c u qu n lí chung c a nhƠ n c (Võ
V n Nh vƠ c ng s , 2007)
iăv iăcácădoanhănghi p: Thông tin k toán lƠ c s đ DN l p k ho ch, theo dõi,
ki m tra, đánh giá, phơn tích tình hình th c hi n k ho ch, ki m tra vi c ch p hƠnh pháp
lu t, lƠ c n c đ gi i quy t các tranh ch p vƠ lƠ c s đ ra các quy t đ nh (Võ V n Nh
vƠ c ng s , 2007)
Trang 17 iăv iăcácănhƠăđ uăt , cácăc ăđông,ăcácăkháchăhƠng,ăcácănhƠăcungăc p :ăK
toán s giúp h l a ch n các m i quan h phù h p nh t đ quá trình đ u t góp v n, mua
hƠng vƠ bán hƠng đem l i hi u qu cao (Võ V n Nh vƠ c ng s , 2007)
1.1.3 Phơnălo iăk ătoán
th c hi n nhi m v cung c p thông tin k p th i, h u ích ph c v t ng lo i đ i
t ng khác nhau, thông tin phù h p khác nhau, k toán đ c phơn lo i ra lƠm hai phơn
h : K toán tƠi chính (KTTC) vƠ k toán qu n tr (KTQT)
K ătoánătƠiăchính (KTTC): LƠ vi c thu th p, x lí ki m tra, phơn tích vƠ cung c p
thông tin kinh t , tƠi chính b ng báo cáo tƠi chính (BCTC) cho đ i t ng có nhu c u s
d ng thông tin c a đ n v k toán (Lu t K toán, kho n 2, đi u 4)
K ătoánăqu nătr (KTQT): LƠ vi c thu th p, x lí, phơn tích vƠ cung c p thông tin
kinh t , tƠi chính theo yêu c u qu n tr vƠ quy t đ nh kinh t , tƠi chính trong n i b đ n
v k toán (Lu t K toán, kho n 3, đi u 4)
Do đ i t ng s d ng thông tin khác nhau, m c đích s d ng thông tin khác nhau nên có s khác nhau gi a KTTC và KTQT
1.2 N iădungăt ăch căcôngătácăk ătoánă(CTKT) trong DN
T ch c CTKT lƠ vi c th c hi n các chu n m c, ch đ ki m tra k toán, ch đ b o
qu n, l u tr , cung c p thông tin tƠi li u k toán vƠ các nhi m v khác đ ph n ánh tình hình tƠi chính vƠ k t qu ho t đ ng SXKD
1.2.1 T ăch căv năd ngăch ăđ ăk ătoán
1.2.1.1 V năd ngăch ngăt ăk ătoán
T ch c ch ng t k toán lƠ thi t l p các th t c c n thi t đ hình thƠnh nên m t b
ch ng t đ y đ cho t ng lo i nghi p v kinh t phát sinh, nh m thi t l p h th ng thông tin ban đ u h p pháp, h p l ph c v cho nhu c u qu n lý vƠ x lí ghi s k toán Thông
th ng trong m t DN đ có đ c b ch ng t nh v y c n đi qua các b c sau:
Xác đ nh lo i ch ng t c n dùng
Trang 18xác đ nh đ c lo i ch ng t nƠo lƠ c n thi t cho DN, lo i ch ng t nƠo không c n thi t, ph thu c vƠo các y u t sau:
Ch ng t ph i phù h p v i qui đ nh c a pháp lu t hi n hành: i v i qu c gia có qui
đ nh ch ng t k toán nh Vi t Nam v : lo i ch ng t b t bu c, lo i ch ng t h ng
d n, các chi ti t c n có trong ch ng t k toán, ph ng pháp l p ch ng t ầkhi đó DN
c n th c hi n theo đúng qui đ nh c a pháp lu t
Ch ng t đ c th c hi n theo yêu c u n i b DN: LƠ nh ng ch ng t mƠ DN c n có
đ ph c v cho công tác qu n tr , các lo i báo cáo KTQT nh xác đ nh k t qu th c hi n công vi c c a nhơn viên, xác đ nh m c l i nhu n m c tiêu v.v
Ch ng t đ c th c hi n theo yêu c u c a bên th ba: N u bên khách hƠng ho c m t
đ i tác th ba th c hi n giao d ch v i DN vƠ đòi h i nh ng gi y t có liên quan nh gi y
ch ng nh n v sinh an toƠn th c ph m, gi y xác nh n tr ng l ngầ thì DN c n th c
hi n theo yêu c u đ giao d ch có th đ c th c hi n
Thi t k và l a ch n m u ch ng t
Sau khi xác đ nh đ c lo i ch ng t c n thi t, DN c n thi t k bi u m u, n i dung
ch ng t k toán theo đúng qui đ nh vƠ phù h p v i nhu c u qu n lý Ch ng t k toán
đ c thi t k nên th a mưn các yêu c u sau:
- Tính th ng nh t trong bi u m u: Lưnh đ o DN c n phê duy t bi u m u nh m đ m
b o chúng đ c thi t k phù h p v i các yêu c u pháp lí vƠ qu n lý tr c khi chính th c
đ a vƠo s d ng
- Tính đ y đ : Ch ng t k toán c n ch a đ ng nh ng thông tin c n thi t c ng nh
m c đ chi ti t c a thông tin đ i v i m i nghi p v kinh t phát sinh
- Tính ki m soát: Ch ng t k toán c n thi t k phù h p v i t ng b ph n s d ng, có
nh ng đ c đi m riêng khác đ phơn bi t đ c ch ng t k toán c a t ng b ph n khác nhau trong đ n v , giúp nhơn viên ki m soát đ c ch ng t k toán m t cách d dƠng tránh nh m l n Tính ki m soát còn th hi n qua nh ng v n đ nh ch ng các hƠnh vi
c o s a, gi m o ch ng t , đ i v i ch ng t đi n t c n đ c mư hóa đ m b o an toƠn
Trang 19d li u đi n t trong quá trình x lí truy n tin vƠ l u tr ; có các bi n pháp qu n lý, ki m tra ch ng các hình th c l i d ng khai thác, thơm nh p, sao chép, đánh c p ho c s d ng
ch ng t đi n t không đúng qui đ nh
- Tính c p nh t: Trong quá trình th c hi n, DN c n th ng xuyên xem l i các bi u
m u ch ng t , c p nh t s a đ i, b sung cho phù h p v i tình hình th c t ho t đ ng SXKD t i đ n v
T ch c l p và luân chuy n ch ng t
B c nƠy xác đ nh hƠnh trình c a m t b ch ng t k toán nh nó đ c l p b i ai, thu c b ph n nƠo, sau đó đ c luơn chuy n đ n b ph n nƠo đ ghi nh n, x lí vƠ cu i cùng l u tr b o qu n t i đơu Quá trình này nh m đ m b o tính ki m tra, ki m soát tình hình ho t đ ng c a đ n v đ TTKT đ c ghi nh n m t cách trung th c đ ng th i cung
c p thông tin k p th i cho nhƠ qu n tr
T ch c ki m tra ch ng t
Tr c khi ch ng t k toán đ c ký duy t b i các b ph n cá nhơn có th m quy n,
vi c ki m tra tính trung th c, chính xác, ki m tra tính h p pháp vƠ h p lí c a nó lƠ m t
vi c lƠm c n thi t nh m đ m b o ch t l ng c a ch ng t k toán
1.2.1.2 V năd ngătƠiăkho n
TƠi kho n k toán lƠ công c đ h th ng hóa thông tin v ho t đ ng kinh t tƠi chính
c a đ n v ph c v cho m c đích qu n lý N i dung c a t ch c v n d ng tƠi kho n k toán t i đ n v nh sau:
L a ch n áp d ng HTTK k toán
B tƠi chính có ban hƠnh HTTK k toán DN v i nh ng quy đ nh v mư s , tên g i,
n i dung, k t c u vƠ ph ng pháp k toán c a t ng tƠi kho n k toán Tùy thu c vào quy
mô, tính ch t, đ c đi m SXKD vƠ yêu c u qu n lý riêng mƠ các DN có th l a ch n m t HTTK k toán phù h p, c n thi t cho đ n v mình đ có th đáp ng nh ng yêu c u đư
đ c b tƠi chính quy đ nh ( ng Thái Hùng vƠ c ng s , 2013)
Thi t l p và s p x p HTTK k toán
Trang 20Sau khi đư l a ch n đ c nh ng tƠi kho n k toán c n thi t phù h p v i ho t đ ng SXKD c a đ n v , ng i qu n lý có th c th hóa, b sung thêm nh ng tƠi kho n c p
3, c p 4 đ đáp ng nhu c u qu n lý t i đ n v nh ng ph i phù h p v i n i dung, k t c u
vƠ ph ng pháp h ch toán c a tƠi kho n c p trên t ng ng DN có th đ ngh b sung tƠi kho n c p 1 ho c c p 2 đ i v i các tƠi kho n mƠ trong HTTK DN ch a có đ ph n ánh n i dung kinh t riêng có phát sinh t i DN vƠ ch đ c th c hi n khi đ c b tƠi chính ch p thu n b ng v n b n Sau đó, c n s p x p l i các tƠi kho n m t cách khoa h c (thông th ng ng i ta s p x p theo tính thanh kho n gi m d n) đ có th giúp nhơn viên d n m b t vƠ v n d ng tƠi kho n m t cách d dƠng ( ng Thái Hùng vƠ c ng s , 2013)
Phê duy t HTTK k toán
HTTK k toán t i đ n v sau khi hoƠn thƠnh c n đ c s rƠ soát ki m tra c a ng i
qu n lý vƠ phê duy t tr c khi chính th c đ a vƠo s d ng
Vi c ng d ng CNTT vƠo k toán đ th c hi n vi c tích h p thông tin gi a KTTC
và KTQT mang l i hi u qu kinh t cao, gi m b t th i gian đ ng th i tránh sai sót trong quá trình l p báo cáo có đ c nh ng báo cáo ph c v cho yêu c u c a DN v KTTC
l n KTQT thì c n xơy d ng m t HTTK k toán th t t m vƠ chi ti t đ có th theo dõi
đ c s k t h p c hai lo i thông tin nƠy Vi c k t h p nƠy s khó kh n cho k toán th công nh ng d ng nh s r t ti n l i cho k toán máy v i các ng d ng CNTT hi n đ i
Trang 21Tóm l i, vi c xơy d ng HTTK k toán ph i đ m b o ph n ánh, h th ng hóa đ y đ ,
c th m i n i dung đ i t ng h ch toán, m i nghi p v kinh t tƠi chính phát sinh trong
DN, phù h p v i nh ng quy đ nh th ng nh t c a NhƠ N c vƠ các v n b n h ng d n
th c hi n c a các c quan qu n lý c p trên, phù h p v i đ c đi m tính ch t SXKD, đáp
ng yêu c u qu n lý kinh t c a DN, đáp ng yêu c u x lý thông tin trên máy vi tính vƠ
th a mưn nhu c u thông tin cho các đ i t ng s d ng
1.2.1.3 V năd ngăs ăsách,ăbáoăcáoăk ătoán
V n d ng s k toán
T ch c h th ng s k toán lƠ vi c l a ch n các lo i s chuyên dùng đ theo dõi, ghi chép, h th ng vƠ l u gi toƠn b các nghi p v kinh t tƠi chính phát sinh theo n i dung kinh t vƠ trình t th i gian liên quan đ n DN Trong quá trình v n d ng h th ng
s k toán t i DN, c n tuơn th m t s nguyên t c c b n sau đơy: Th nh t: Vi c t
ch c s k toán ph i d a trên hình th c s k toán do nhƠ n c quy đ nh; Th hai: K t
c u vƠ n i dung ghi chép trên t ng lo i s ph i phù h p v i n ng l c vƠ trình đ t ch c
qu n lý nói chung; Th ba: S d ng s k toán ph i theo đúng quy đ nh v m s , ghi
s , s a ch a sai sót trên s , chuy n s vƠ khóa s , l u tr b o qu n s k toán vƠ x lý
vi ph m; Th t : S k toán ph i ghi k p th i rõ rƠng, đ y đ theo các n i dung c a s
nh Tên DN, tên s , ngƠy tháng n m l p s , khóa s , ch ký ng i l p s , k toán tr ng
vƠ ng i đ i di n theo pháp lu t c a DN v.v; Th n m: Các DN có th ghi s k toán
b ng tay ho c b ng máy vi tính (Tr n Th Ng c Vinh, 2013)
Theo ch đ K toán DN hi n hƠnh, có n m hình th c k toán đ c quy đ nh: Hình
th c k toán Nh t ký-S cái, Hình th c k toán ch ng t ghi s , Hình th c k toán Nh t
ký chung, Hình th c k toán Nh t ký ậ ch ng t vƠ hình th c k toán trên máy tính
Báoăcáoăk ătoán
T ch c báo cáo k toán lƠ n i dung cu i cùng c a t ch c CTKT theo chu trình k toán, nh m t ng h p vƠ cung c p cho ng i s d ng các thông tin c n thi t v tình hình kinh t tƠi chính c a DN Trong DN, th ng có hai lo i báo cáo đó lƠ BCTC và báo cáo
Trang 22KTQT nh m m c đích ph c v cho vi c cung c p thông tin tƠi chính theo qui đ nh c a pháp lu t vƠ theo yêu c u thông tin ph c v cho công tác qu n lý t i DN
1.2.2 T ăch căb ămáyăk ătoán
B máy k toán c a m t DN lƠ t p h p nh ng ng i lƠm k toán t i DN cùng v i các ph ng ti n trang thi t b dùng đ ghi chép, tính toán x lý toƠn b thông tin liên quan đ n công tác k toán t i DN t giai đo n thu nh n, ki m tra, x lí đ n giai đo n
t ng h p, cung c p nh ng thông tin kinh t v các ho t đ ng c a DN V n đ nhơn s
đ th c hi n công tác k toán có ý ngh a quan tr ng hƠng đ u trong t ch c k toán trong
DN T ch c nhơn s nh th nƠo đ t ng ng i có th phát huy đ c m t cách cao nh t
s tr ng c a mình, đ ng th i tác đ ng tích c c đ n nh ng b ph n ho c ng i khác có liên quan lƠ m c tiêu c a t ch c b máy k toán
Tùy theo quy mô vƠ đ c đi m v t ch c s n xu t vƠ qu n lý c a DN mƠ t ch c b máy
k toán đ c th c hi n theo các hình th c sau:
Hình th c t ch c b máy k toán t p trung: LƠ hình th c mƠ toƠn b công tác k
toán trong DN đ c ti n hƠnh t p trung t i phòng k toán DN các b ph n khác không
t ch c b máy k toán riêng mƠ ch b trí nhơn viên lƠm nhi m v h ng d n ki m tra công tác k toán ban đ u, thu nh n ki m tra ch ng t , ghi chéo s sách h ch toán nghi p
v ph c v cho nhu c u qu n lí s n s n xu t kinh doanh c a t ng b ph n đó, l p báo cáo nghi p v vƠ chuy n ch ng t cùng báo cáo v phòng k toán DN đ x lý vƠ ti n hƠnh công tác k toán ( ng Thái Hùng vƠ c ng s , 2013)
Hình th c t ch c b máy k toán phân tán: LƠ hình th c mƠ công tác k toán không
nh ng đ c ti n hƠnh phòng k toán DN mƠ còn đ c ti n hƠnh nh ng b ph n khác
nh phơn x ng hay đ n v s n xu t tr c thu c DN Công vi c k toán nh ng b ph n khác do b ph n k toán n i đó đ m nh n t công vi c k toán ban đ u, ki m tra x lí
ch ng t đ n k toán chi ti t vƠ k toán t ng h p m t s ho c t t c các ph n hƠnh k toán vƠ l p báo cáo k toán trong ph m vi c a b ph n theo quy đ nh c a k toán tr ng
Trang 23Phòng k toán c a DN th c hi n vi c t ng h p s li u t báo cáo các b ph n g i đ n,
ph n ánh các nghi p v có tính ch t chung toƠn DN, l p báo cáo theo quy đ nh c a nhƠ
n c đ ng th i th c hi n vi c h ng d n ki m tra công tác k toán c a các b ph n Hình th c nƠy đ c v n d ng thích h p trong các DN có quy mô l n ậ liên h p s n xu t kinh doanh ( ng Thái Hùng vƠ c ng s , 2013)
Hình th c t ch c b máy k toán v a t p trung v a phân tán: ơy lƠ m t hình th c k t
h p đ c đi m c a hai hình th c trên Theo hình th c nƠy đ n v ch t ch c m t phòng
k toán trung tơm Nh ng nh ng ng i qu n lý các đ n v tr c thu c thì ngoƠi vi c ghi chép ban đ u còn đ c giao thêm m t s ph n vi c mang tính ch t k toán, Ví d : H ch
toán chi phí ti n l ng, chi phí s n xu t kinh doanh, chi phí qu n lý phát sinh t i đ n v
tr c thu c M c đ phơn tán nƠy ph thu c vƠo m c đ phơn c p qu n lý, trình đ h ch toán kinh t c a đ n v ( ng Thái Hùng vƠ c ng s , 2013)
Công tác k toán t i m t DN bao g m nhi u ph n hƠnh c th ph i đ c phơn công cho nhi u ng i th c hi n M i m t ng i th c hi n m t s ph n hƠnh nh t đ nh d i s
đi u khi n chung c a k toán tr ng Các ph n hƠnh có m i liên h v i nhau nên vi c phơn công c n đ m b o tính khoa h c vƠ s tác đ ng qua l i đ cùng th c hi n t t các nhi m v k toán c a DN
- B ph n k toán trong DN th ng t ch c thƠnh các ph n hƠnh sau:
Ph n hƠnh k toán lao đ ng ậ ti n l ng
Ph n hƠnh k toán v t li u ậ tƠi s n c đ nh
Ph n hƠnh k toán chi phí s n xu t vƠ tính giá thƠnh s n ph m
Ph n hƠnh k toán thanh toán
Ph n hƠnh k toán t ng h p (các ph n hƠnh còn l i vƠ l p các báo cáo k toán) Thông th ng các DN s n xu t t ch c các ph n hƠnh nh trên, còn đ i v i các DN cung
c p d ch v v i đ c đi m chung lƠ chu trình s n xu t đ c h p nh t v i chu trình doanh thu do quá trình t o ra d ch v (s n ph m) c ng chính lƠ quá trình tiêu th s n ph m đó, chính vì th nên t ch c ph n hƠnh c ng có ph n khác v i các DN s n xu t
Trang 241.2.3 T ăch căphơnătích
Tùy thu c vƠo đ c đi m lo i hình vƠ quy mô c a DN đ thi t k m t b ph n chuyên trách v m ng phơn tích B ph n nƠy ph i bao g m nh ng ng i có trình đ chuyên môn phù h p, có kh n ng phơn tích t t đ k t qu phơn tích có đ tin c y cao, đ m b o
d li u cho các quy t đ nh kinh t , đi u nƠy r t quan tr ng nh h ng đ n chi n l c phát tri n c a đ n v B ph n phơn tích DN c n t p h p thông tin t phòng k toán, ti n hƠnh x lí đ cung c p nh ng thông tin kinh t , tƠi chính m t cách k p th i cho nh ng
b ph n có nhu c u s d ng (Nguy n Th Huy n Trơm, 2007)
1.2.4 T ăch căki mătra
DN có th ch u s ki m tra k toán c a c quan có th m quy n theo quy đ nh c a pháp lu t v i nh ng n i dung ki m tra đ c quy đ nh trong quy t đ nh ki m tra, g m:
Ki m tra vi c th c hi n các n i dung CTKT; Ki m tra vi c t ch c b máy k toán vƠ
ng i lƠm k toán; Ki m tra vi c t ch c qu n lý vƠ ho t đ ng ngh nghi p k toán;
Ki m tra vi c ch p hƠnh các quy đ nh khác v ngh nghi p k toán
DN có trách nhi m ph i cung c p cho đoƠn ki m tra các s li u k toán có liên quan
đ n n i dung ki m tra, trình bƠy vƠ gi i trình các n i dung theo yêu c u c a đoƠn ki m tra đ ng th i DN có quy n t ch i ki m tra n u th y vi c ki m tra không đúng th m quy n ho c n i dung ki m tra trái v i quy đ nh c a pháp lu t, khi u n i v vi c k t lu n
c a đoƠn ki m tra k toán v i c quan có th m quy n quy t đ nh ki m tra k toán Tr ng
h p không đ ng ý v i k t lu n c a c quan có th m quy n quy t đ nh ki m tra k toán thì th c hi n theo quy đ nh c a pháp lu t ( ng Thái Hùng vƠ c ng s , 2013)
1.2.5 T ăch cătrangăb ă
Vi c trang b các ph ng ti n k thu t, thi t b tính toán hi n đ i giúp cho vi c x lý thông tin s li u k toán tr nên nhanh chóng, chính xác, ti t ki m đ c nhi u công s c, lƠm t ng n ng su t lao đ ng c a b máy k toán m t cách đáng k , t o c s đ ti n hƠnh tinh gi n b máy, nơng cao hi u qu ho t đ ng
Trang 25Khi ng d ng CNTT vƠo vi c t ch c CTKT, đòi h i DN c n gi i quy t nh ng v n
đ liên quan nh : Thi t l p m u ch ng t vƠ trình t luơn chuy n ch ng t phù h p v i
vi c thu nh n vƠ x lý thông tin c a b máy k toán, thi t k các lo i s sách đ có th cƠi đ t vƠ in n đ c d dƠng, nhanh chóng; b trí nhơn s phù h p v i vi c s d ng máy móc, th c hi n k thu t n i m ng c a h th ng máy đ c s d ng trong DN nh m
đ m b o vi c cung c p s li u l n nhau gi a các b ph n có liên quan; ng d ng ph n
m m vƠo qu n lý k toán, ngoƠi vi c s d ng các ph n m m tin h c v n phòng ph bi n
nh Word, excel, v.v k toán có th trang b thêm các ng d ng qu n lý chuyên nghi p khác; Vi c đ u t vƠo các trang thi t b v t ch t k thu t cho k toán c n ph i cơn đ i
gi a l i ích mang l i vƠ chi phí b ra (Nguy n Th Huy n Trơm, 2007)
1.3 N iădungăthôngătinăk ătoánătrongăDN
1.3.1 Thôngătinăv ătƠiăs n
1.3.1.1 Thôngătinăv ătƠiăs năng năh n (TSNH)
TSNH lƠ m t kho n m c trên b ng cơn đ i k toán bao g m t t c các lo i tƠi s n có
th i gian s d ng, luơn chuy n, thu h i v n trong vòng m t n m ho c m t chu k kinh doanh nh : v n b ng ti n; các kho n đ u t tƠi chính ng n h n; n ph i thu; hƠng t n kho; TSNH khác (Nguy n Vi t, 2012)
TSNH r t quan tr ng trong kinh doanh b i đó lƠ nh ng tƠi s n đ c s d ng cho ho t
đ ng hƠng ngƠy vƠ chi tr cho các chi phí phát sinh Do đó, thông tin v TSNH ng i ta
th ng quan tâm là TSNH so v i n ng n h n đ xác đ nh kh n ng thanh toán ng n h n
vƠ v n l u đ ng ròng c a DN T đó, có cái nhìn v tình hình hi n t i c a DN
1.3.1.2 Thôngătinăv ătƠiăs nădƠiăh n (TSDH)
TSDH c a DN lƠ lo i tƠi s n có tính ch t s d ng nhi u l n ho c thu h i v n trên 12 tháng T t c tƠi s n khác ngoƠi TSNH đ c s p x p vƠo lo i TSDH TSDH bao g m các lo i sau: tƠi s n c đ nh; b t đ ng s n đ u t ; TSDH đ u t tƠi chính; TSDH khác (Nguy n Vi t, 2012)
Trang 26Nhìn vƠo thông tin TSDH ng i ta có th đánh giá đ c tình hình c a DN, v s t n
t i, ho t đ ng c ng nh kh n ng phát tri n trong t ng lai khi s d ng k t h p v i
nh ng ch tiêu tƠi chính khác
TSDH lƠ lo i tƠi s n quan tr ng vƠ có giá tr l n nên đòi h i s qu n lý ch c ch thông qua công tác ghi chép ban đ u, đánh giá vƠ phơn lo i H n n a, c n luôn luôn th c
hi n vi c b o qu n, ki m tra, đ i chi u, xác nh n tƠi s n m t cách h p lí theo t ng lo i
nh m b o đ m an toƠn, xác đ nh rõ s hi n có t i m i th i đi m đ đáp ng nhu c u cung
ng TSDH cho ho t đ ng SXKD
1.3.2 Thôngătinăv ăngu năv nă
B t k m t DN, m t t ch c hay th m chí m t cá nhơn nƠo mu n ti n hƠnh kinh doanh c ng đòi h i ph i có m t l ng v n nh t đ nh, l ng v n đó bi u hi n d i d ng
v t ch t hay phi v t ch t vƠ đ c đo b ng ti n g i lƠ tƠi s n M t tƠi s n có th đ c tƠi
tr t m t hay nhi u ngu n v n khác nhau, ng c l i m t ngu n v n có th tham gia hình thƠnh nên m t hay nhi u tƠi s n Trong k toán, hai lo i ngu n v n hình thƠnh nên
tài s n trong DN đó lƠ v n ch s h u (VCSH) vƠ n ph i tr (NPT)
1.3.2.1 Thôngătinăv ăv năch ăs ăh u (VCSH)
V n ch s h u (VCSH) là s v n c a các ch s h u mƠ DN không ph i cam k t
thanh toán (Nguy n Vi t, 2012)
DN đ c quy n s d ng ngu n v n nƠy m t cách lơu dƠi trong su t th i gian ho t
đ ng M t DN có th có m t ho c nhi u ch s h u i v i DN NhƠ n c do NhƠ n c
c p v n vƠ ch u s giám sát c a nhƠ n c thì ch s h u lƠ NhƠ n c i v i các xí nghi p liên doanh hay công ty liên doanh thì ch s h u lƠ các thƠnh viên tham gia góp
v n i v i các công ty c ph n hay công ty trách nhi m h u h n thì ch s h u lƠ các
c đông i v i các DN t nhơn thì ch s h u lƠ ng i đư b v n ra đ thƠnh l p vƠ
đi u hƠnh ho t đ ng đ n v
Trang 27V n c a ch s h u bao g m: V n c a các nhƠ đ u t ; S v n đ c b sung t k t qu
ho t đ ng SXKD c a DN; L i nhu n ch a phơn ph i; Các qu ; C phi u qu ; L i nhu n
gi l i; Chênh l ch t giá vƠ chênh l ch đánh giá l i tƠi s n
Trong tr ng h p DN b suy thoái, ch s h u ch đ c coi lƠ s h u ph n tƠi s n còn l i c a đ n v sau khi đư thanh toán h t các kho n NPT
1.3.2.2 Thôngătinăv ăn ăph iătr ă(NPT)
NPT là kho n n phát sinh trong quá trình ho t đ ng s n xu t, kinh doanh mƠ doanh
nghi p ph i tr , ph i thanh toán cho các ch n , bao g m các kho n n ti n vay, các kho n n ph i tr cho ng i bán, cho NhƠ n c, cho công nhơn viên vƠ các kho n ph i
tr khác (Nguy n Vi t, 2012)
NPT c a DN g m: NPT ng n h n vƠ NPT dƠi h n
+ N ng n h n: lƠ các kho n n mƠ DN có trách nhi m ph i tr trong vòng 1 n m ho c
trong m t chu k H KD nh : vay ng n h n ngơn hƠng, th ng phi u ng n h n, l ng
ph c p ph i tr cho công nhơn viên
+ N dài h n: LƠ các kho n n có th i h n ph i thanh toán ph i chi tr l n h n m t n m
ho c l n h n m t chu k H KD nh : Vay dƠi h n cho đ u t phát tri n, th ng phi u dƠi h n, trái phi u phát hƠnh dƠi h n ph i tr
1.3.3 Thôngătinăv ăDoanhăthu,ăthuănh păkhác,ăchiăphíăvƠăk tăqu ăH KD
Doanhăthu,ăthuănh păkhác:ă i v i DN, doanh thu bao g m nhi u lo i khác nhau, phát sinh t các ho t đ ng khác nhau Trên góc đ v KTTC, doanh thu c a DN có th phơn thƠnh các lo i sau:
- Doanh thu ho t đ ng bán hàng và cung c p d ch v : LƠ ph n doanh thu phát sinh t
giao d ch đ c xác đ nh b i th a thu n gi a DN v i bên mua bên s d ng tƠi s n ( ng Thái Hùng và c ng s , 2013)
- Doanh thu ho t đ ng tài chính: LƠ ph n doanh thu phát sinh t các giao d ch mƠ DN
ti n hƠnh thu c ho t đ ng tƠi chính nh : Lưi vay, lưi ti n g i, lưi đ u t trái phi u, tín phi u, chi t kh u thanh toán Lưi t bán các kho n đ u t vƠo công ty con, công ty liên
Trang 28doanh, liên k t; ti n b n quy n hay c t c vƠ l i nhu n đ c chia ho c lưi chênh l ch t giá h i đoái.v.v ( ng Thái Hùng vƠ c ng s , 2013)
- Thu nh p khác: ơy lƠ kho n thu nh p t ho t đ ng bao g m các kho n thu t ho t
đ ng x y ra không th ng xuyên, ngoƠi các ho t đ ng t o ra doanh thu g m: Thu v thanh lý, nh ng bán TSC ; Thu ti n ph t khách hƠng do vi ph m h p đ ng; Thu ti n
b o hi m đ c b i th ng; Thu đ c n ph i thu khó đòi đư xóa s t các k tr c; Thu
đ c các kho n n vô ch ; Thu t các kho n thu đ c gi m, đ c hoƠn l i; Và các kho n thu khác ( ng Thái Hùng vƠ c ng s , 2013)
Chi phí: Chi phí lƠ s s t gi m l i ích kinh t trong k k toán d i hình th c gi m tƠi s n hay t ng NPT lƠm gi m VCSH nh ng không bao g m các kho n phơn ph i v n cho nh ng ng i tham gia góp v n ( ng Thái Hùng vƠ c ng s , 2013)
Chi phí bao g m các kho n chi phí phát sinh t quá trình ho t đ ng SXKD thông
th ng c a đ n v nh : Giá v n hƠng bán, l ng, chi phí kh u haoầvà các chi phí khác
nh phát sinh t tr ng h p bưo, l l t, h a ho n c ng nh các kho n l t ho t đ ng
nh ng bán, thanh lí TSC v.v
K tăqu ăho tăđ ngăkinhădoanh
Phù h p v i doanh thu, thu nh p khác vƠ chi phí c a các ho t đ ng, lƠ k t qu c a
ho t đ ng t ng ng K t qu H KD trong m t k c a m t DN đ c xác đ nh cho t ng
ho t đ ng theo m i quan h nh sau:
Cácănguyênăt căc nătônătr ngăkhiăth căhi năk ătoánădoanhăthu,ăchiăphíăvƠăxácă
đ nhăk tăqu ăkinhădoanh
1/ Ph i phân đ nh đ c chi phí, thu nh p và k t qu c a t ng lo i ho t đ ng SXKD:
Ho t đ ng SXKD c a DN bao g m: Ho t đ ng bán hƠng vƠ cung c p d ch v ; Ho t đ ng tài chính; Ho t đ ng khác
K t qu các ho t đ ng K t qu ho t đ ng K t qu ho t
tr c thu TNDN = kinh doanh + đ ng khác
Trang 29Trong quan h v i BCTC, ho t đ ng bán hƠng vƠ cung c p d ch v vƠ ho t đ ng tƠi chính đ c g i chung lƠ ho t đ ng SXKD
2/ Ph i xác đ nh chính xác th i đi m ghi nh n doanh thu: Theo chu n m c k toán s
14 ắDoanh thu vƠ thu nh p khác”, thì doanh thu đ c ghi nh n khi đ ng th i th a mưn
5 đi u ki n sau: Ng i bán chuy n giao ph n l n r i ro vƠ l i ích g n li n v i quy n s
h u s n ph m ho c hƠng hóa cho ng i mua; Ng i bán không còn quy n qu n lý hàng hóa nh ng i s h u hƠng hóa ho c ki m soát hƠng hóa; Doanh thu đ c xác đ nh
t ng đ i ch c ch n; Ng i bán thu đ c ho c s thu đ c l i ích kinh t t giao d ch bán hàng; Xác đ nh đ c chi phí liên quan đ n giao d ch bán hƠng
i v i giao d ch v cung c p d ch v , chu n m c k toán c ng quy đ nh doanh thu đ c ghi nh n khi k t qu c a giao d ch đó đ c xác đ nh m t cách đáng tin c y Trong tr ng
h p giao d ch cung c p d ch v liên quan đ n nhi u k , thì doanh thu đ c ghi nh n trong k theo k t qu ph n công vi c đư hoƠn thƠnh vƠo ngƠy l p b ng C KT c a k đó
K t qu c a giao d ch cung c p d ch v đ c xác đ nh khi th a mưn t t c 4 đi u ki n sau: Doanh thu đ c xác đ nh t ng đ i ch c ch n; Có kh n ng thu đ c l i ích kinh
t t giao d ch cung c p d ch v đó; Xác đ nh đ c ph n công vi c đư hoƠn thành vào ngƠy l p b ng C KT; Xác đ nh đ c chi phí phát sinh cho giao d ch vƠ chi phí đ hoƠn thƠnh giao d ch cung c p d ch v đó
3/ Ph i n m v ng cách th c xác đ nh doanh thu: i v i ho t đ ng cung c p d ch v ,
doanh thu ch đ c ghi nh n khi đ m b o là DN nh n đ c l i ích kinh t t giao d ch Khi không th thu h i đ c kho n doanh thu đư ghi nh n thì ph i h ch toán vƠo chi phí
mƠ không đ c ghi gi m doanh thu Khi không ch c ch n thu h i đ c m t kho n mƠ
tr c đó đư ghi vƠo doanh thu thì ph i l p d phòng n ph i thu khó đòi mƠ không ghi
gi m doanh thu Kho n n ph i thu khó đòi khi xác đ nh th c s lƠ không đòi đ c thì
đ c bù đ p b ng ngu n d phòng n ph i thu khó đòi DN có th c tính doanh thu cung c p d ch v khi th a thu n đ c v i bên đ i tác giao d ch v trách nhi m vƠ quy n
c a m i bên trong vi c cung c p ho c nh n d ch v ; v giá thanh toán, th i h n vƠ
Trang 30ph ng th c thanh toán Khi c n thi t, DN có th c tính doanh thu cung c p d ch v
vƠ có quy n xem xét, s a đ i cách c tính doanh thu trong quá trình cung c p d ch v
Vi c c tính ph n công vi c đư hoƠn thƠnh đ c xác đ nh theo m t trong ba ph ng pháp sau, tùy vƠo b n ch t c a d ch v :
ánh giá ph n công vi c đư hoƠn thƠnh
So sánh t l ph n tr m (%) kh i l ng công vi c đư hoƠn thƠnh v i t ng kh i
l ng công vi c ph i hoƠn thƠnh
T l % chi phí đư phát sinh so v i t ng chi phí c tính đ hoƠn thƠnh toƠn b
giao d ch cung c p d ch v
Ph n công vi c đư hoƠn thƠnh không ph thu c vƠo các kho n thanh toán đ nh k hay các kho n ng tr c c a khách hƠng Tr ng h p d ch v đ c th c hi n b ng nhi u
ho t đ ng khác nhau mƠ không tách bi t đ c vƠ đ c th c hi n trong nhi u k k toán
nh t đ nh thì doanh thu t ng k đ c ghi nh n theo ph ng pháp bình quơn Khi có m t
ho t đ ng c b n so v i các ho t đ ng khác thì vi c ghi nh n doanh thu đ c th c hi n theo ho t đ ng c b n đó Khi k t qu c a m t giao d ch v cung c p d ch v không th xác đ nh đ c ch c ch n thì doanh thu đ c ghi nh n t ng ng v i chi phí đư ghi nh n
vƠ có th thu h i
4/ N m v ng n i dung và cách xác đ nh các ch tiêu liên quan đ n doanh thu, thu nh p, chi phí và k t qu : Tùy thu c vƠo ph ng pháp tính thu GTGT, n i dung c a các ch
tiêu liên quan đ n chi phí, doanh thu, thu nh p vƠ k t qu có s khác nhau
1.3.4 Thông tinăv ăcácălo iăthu theoăcácăquyăđ nhăhi năhƠnh
1.3.4.1 Thu ăthu nh pădoanhănghi pă(TNDN)
C năc ăvƠăph ngăphápătínhăthu
C n c tính thu TNDN lƠ thu nh p tính thu trong k tính thu vƠ thu su t
Thu nh p tính thu trong k tính thu : c xác đ nh trên c s thu nh p ch u thu sau khi tr đi thu nh p đ c mi n thu vƠ kho n l đ c k t chuy n t các n m tr c (Bùi V n D ng vƠ c ng s , 2009)
Trang 31 Thu nh p ch u thu : Bao g m thu nh p t ho t đ ng SXKD hƠng hóa, d ch v vƠ thu
nh p khác, k c thu nh p thu đ c t ho t đ ng SXKD hƠng hóa, d ch v n c ngoƠi (Bùi V n D ng vƠ c ng s , 2009)
Thu su t thu TNDN
- Thu su t thu TNDN ph thông lƠ 22% vƠ s đ c gi m xu ng còn 20% k t ngƠy
1 tháng 1 n m 2016 (N 218 v thu TNDN, hi u l c 01/01/2014)
- Thu su t thu TNDN đ i v i các công ty ho t đ ng trong l nh v c tìm ki m th m
dò, khai thác d u, khí vƠ tƠi nguyên quý hi m khác t i Vi t Nam t 32% đ n 50% phù
h p v i t ng d án, t ng c s kinh doanh (TT 78/2014/TT-BTC, kho n 3, đi u 11)
- Thu su t u đưi lƠ 10%, 20% đ c áp d ng trong th i gian t ng ng lƠ 15 n m vƠ
10 n m tính liên t c t n m phát sinh doanh thu t ho t đ ng đ c h ng u đưi thu Khi h t th i h n áp d ng thu su t u đưi, thu su t thu TNDN ph thông s đ c áp
d ng ((TT 78/2014/TT-BTC, kho n 1 vƠ kho n 4, đi u 19)
Cácăkho năchiăđ cătr ăvƠăkhôngăđ cătr
Các kho n chi th c t phát sinh liên quan đ n ho t đ ng SXKD có đ hóa đ n, ch ng t
h p pháp theo quy đ nh c a pháp lu t vƠ không thu c danh sách các kho n chi không
đ c tr cho m c đích tính thu TNDN
Chuy năgiá
Quy đ nh v chuy n giá c a Vi t Nam li t kê các tr ng h p đ c xác đ nh lƠ giao
d ch đ c th c hi n b i các bên liên k t, đ ng th i nêu rõ các ph ng pháp đ xác đ nh
tr giá giao d ch theo th tr ng, ví d ph ng pháp so sánh giá giao d ch đ c l p, ph ng pháp giá v n c ng lưi, ph ng pháp giá bán l i, ph ng pháp so sánh l i nhu n vƠ
Trang 32Các yêu c u l u tr tƠi li u, thông tin đ i v i các giao d ch liên k t bao g m vi c kê khai hƠng n m các giao d ch gi a các bên liên k t vƠ các ph ng pháp xác đ nh giá đư
s d ng trong t khai thông tin v giao d ch liên k t n p cùng t khai quy t toán thu TNDN
Công ty có các giao d ch v i các bên liên k t ph i l p vƠ l u gi báo cáo v ph ng pháp xác đ nh giá th tr ng vƠ ph i th ng xuyên c p nh t
Vi t Nam g n đơy đư thông qua quy đ nh v c ch th a thu n giá tr c v ph ng pháp xác đ nh giá tính thu theo đó cho phép ng i n p thu vƠ c quan thu th a thu n
tr c v c n c tính thu , ph ng pháp xác đ nh giá tính thu ho c tính thu theo giá th
ph i n p t i t ng đ a bƠn đ c c n c vƠo t l chi phí c a t ng c s trên t ng chi phí
c a DN
N m tính thu thông th ng lƠ n m d ng l ch Trong tr ng h p DN áp d ng n m
tính thu (ngh a lƠ n m tƠi chính) khác n m d ng l ch thì ph i thông báo v i c quan thu đ a ph ng
Chuy năl iănhu năraăn căngoƠi
Các nhƠ đ u t n c ngoƠi đ c phép chuy n l i nhu n ra n c ngoƠi khi k t thúc
n m tƠi chính ho c khi k t thúc ho t đ ng đ u t tr c ti p t i Vi t Nam Các nhƠ đ u t
Trang 33n c ngoƠi không đ c phép chuy n l i nhu n ra n c ngoƠi trong tr ng h p DN đ c
đ u t có l l y k
NhƠ đ u t n c ngoƠi ph i tr c ti p ho c y quy n cho DN đ c đ u t thông báo cho c quan thu vi c chuy n l i nhu n ra n c ngoƠi ít nh t 7 ngƠy lƠm vi c tr c khi
th c hi n vi c chuy n l i nhu n
1.3.4.2 Thu ănhƠăth uăn căngoƠiă(NTNN)
Thu NTNN đ c áp d ng cho m t s kho n thanh toán cho các công ty n c ngoƠi, bao g m lưi ti n vay, ti n b n quy n, phí d ch v , ti n thuê, phí b o hi m, d ch v v n chuy n, chuy n nh ng ch ng khoán, vƠ hƠng hóa cung c p t i Vi t Nam ho c kèm theo
d ch v đ c th c hi n Vi t Nam Thu NTNN thông th ng bao g m thu TNDN vƠ thu GTGT v i các m c thu su t khác nhau
- C ăt c:ăC t c tr cho các c đông lƠ DN n c ngoƠi không ph i ch u thu nhƠ
th u ho c b t k lo i thu chuy n l i nhu n nƠo khác
- Lưiăti năvay: Lãi ti n vay tr cho các t ch c n c ngoƠi ph i ch u thu nhƠ th u
v i m c thu su t thu TNDN 5% Lưi su t c a các kho n vay t m t s Chính ph ho c các t ch c c a chính ph n c ngoƠi có th đ c mi n thu NTNN n u th a mưn các
đi u ki n áp d ng Hi p đ nh tránh đánh thu hai l n gi a hai n c ho c d a trên Th a thu n riêng gi a các Chính ph
- Ti năb năquy năvƠăphíăc păphép:ăThu su t thu NTNN (ch có thu TNDN) áp
d ng đ i v i ti n tr cho quy n s d ng, chuy n quy n s h u trí tu ho c chuy n giao công ngh cho các t ch c n c ngoƠi lƠ 10%
- Thanh toán cho NTNN: Thu NTNN áp d ng đ i v i các kho n thanh toán b i các DN Vi t Nam (bao g m c DN có v n đ u t n c ngoƠi) cho NTNN không thành
l p t i Vi t Nam
Thu NTNN áp d ng đ i v i các kho n thanh toán t Vi t Nam tr thu nh p t vi c cung c p hƠng hóa thu n túy (ví d giao hƠng tr c ho c t i c a kh u Vi t Nam, vƠ không kèm theo d ch v đ c th c hi n t i Vi t Nam), vƠ m t s d ch v đ c cung c p
Trang 34vƠ th c hi n hoƠn toƠn bên ngoƠi Vi t Nam (ví d : d ch v s a ch a m t s ph ng ti n, máy móc nh t đ nh, đƠo t o, qu ng cáo, ti p th , v.v.)
Các NTNN có th l a ch n m t trong ba ph ng pháp n p thu sau đơy: Ph ng pháp
kh u tr , ph ng pháp n đ nh t l vƠ ph ng pháp h n h p
Các hi p đ nh tránh đánh thu hai l n
Thu su t thu TNDN c a thu NTNN nh trình bƠy trên có th thay đ i theo các
hi p đ nh tránh đánh thu hai l n có liên quan Ví d m c thu su t TNDN 5% đ i v i
d ch v cung c p b i NTNN có th đ c mi n d a trên các hi p đ nh tránh đánh thu hai l n n u NTNN không có c s th ng trú Vi t Nam
Vi t Nam đư ký hi p đ nh tránh đánh thu hai l n v i h n 60 n c vƠ m t s Hi p
đ nh khác đang trong giai đo n đƠm phán i m đáng chú ý lƠ Vi t Nam ch a ký hi p
đ nh tránh đánh thu hai l n v i Hoa K
1.3.4.3 Thu ăgiáătr ăgiaăt ngă(GTGT)
Ph măviăápăd ng: i t ng ch u thu GTGT lƠ hƠng hóa vƠ d ch v dùng cho s n
xu t, kinh doanh vƠ tiêu dùng t i Vi t Nam (bao g m c hƠng hóa, d ch v mua c a t
ch c, cá nhơn n c ngoƠi) DN trong n c ph i tính thu GTGT trên giá tr hƠng hóa vƠ
d ch v bán ra)
Ngoài ra, hƠng hóa nh p kh u c ng ph i ch u thu GTGT DN có ngh a v n p thu GTGT khơu nh p kh u cho c quan h i quan cùng v i thu nh p kh u D ch v nh p
kh u ch u thu GTGT theo c ch thu NTNN
Thu GTGT ph i n p đ c xác đ nh b ng thu GTGT đ u ra tr đi thu GTGT đ u vƠo đ c kh u tr phát sinh t vi c mua hƠng hóa vƠ d ch v kh u tr thu GTGT
đ u vƠo, ng i n p thu ph i có đ y đ hóa đ n thu GTGT h p l do bên bán cung c p
Trang 35ho t đ ng xơy d ng vƠ l p đ t công trình cho DN ch xu t, d ch v hƠng không, hƠng
h i vƠ v n t i qu c t
5%: M c thu su t nƠy th ng áp d ng cho các ngƠnh vƠ l nh v c c a n n kinh t có liên quan v i vi c cung c p các lo i hƠng hóa vƠ d ch v thi t y u, bao g m: n c s ch, phơn bón, d ng c gi ng d y, sách, th c ph m ch a qua ch bi n, thu c ch a b nh vƠ trang b y t , th c ph m ch n nuôi, m t s s n ph m vƠ d ch v nông nghi p, d ch v khoa h c vƠ công ngh , m cao su s ch , đ ng vƠ các ph ph m, m t s ho t đ ng
v n hóa, ngh thu t, th thao
10%: ơy đ c coi lƠ m c thu su t ắph thông” đ c áp d ng cho các đ i t ng
ch u thu GTGT nh ng không đ c h ng m c thu su t 0% ho c 5%
N u không xác đ nh đ c m t m t hƠng thu c lo i hƠng hóa nƠo theo bi u thu quy đ nh, thì DN ph i tính vƠ n p thu GTGT theo m c thu su t cao nh t cho lo i hƠng hóa mƠ
s khác nhau i v i m t s qu c gia h không có nh ng quy đ nh pháp lí v t ch c CTKT trong DN H cho r ng các DN nƠy có th t t ch c h ch toán k toán sao cho
v a đáp ng đ c yêu c u c a DN, v a th c hi n đ c ngh a v đ i v i c quan nhƠ
n c Tuy nhiên, nh ng DN niêm y t trên th tr ng ch ng khoán thì ph i l p báo cáo
1Tham kh o bƠi lu n v n th c s c a Nguy n Th Huy n Trơm (2007)
Trang 36theo quy đ nh vì báo cáo c a nh ng DN này có nh h ng l n đ n các nhƠ đ u t vƠ tác
đ ng m nh đ n n n kinh t c a đ t n c
1.4.2 Ng iăs ăd ngăthôngătinăc năthi t
Vi c xác đ nh nh ng ng i s d ng thông tin lƠ đi u c n thi t đ i v i b t k m t DN nƠo vì các báo cáo đ c l p ra nh m đáp ng nhu c u c a ng i s d ng thông tin Do
đó, khi xơy d ng khuôn m u lí thuy t k toán, các nhƠ ch c trách luôn ph i xác đ nh
ng i s d ng thông tin lƠ ai? Ch có th thì khuôn m u lí thuy t đ c xơy d ng m i có
th áp d ng phù h p vƠo th c t
H u h t v i t t c các DN ng i s d ng thông tin lƠ nhƠ qu n lý, c quan thu vƠ các nhƠ đ u t v.v Tuy nhiên, khi DN phát tri n vƠ c n m r ng quy mô thì nhu c u v
v n ngƠy cƠng cao Lúc nƠy, đ đáp ng cung c p thông tin cho nhi u đ i t ng h n,
DN b t bu c ph i xơy d ng m t h th ng k toán có th l p đ c các BCTC cung c p nhi u thông tin h n nh m đáp ng đ c nhu c u đa d ng c a các đ i t ng s d ng thông tin này
1.4.3 H ăth ngăki măsoátăn iăb (KSNB)
H th ng KSNB lƠ nh ng th t c đ c s d ng nh m đ t đ c m c tiêu c a t ch c Hai m c tiêu quan tr ng trong vi c t ch c CTKT lƠ đ m b o an toƠn cho tƠi s n vƠ đ m
b o d li u k toán có đ chính xác cao, đáng tin c y ánh giá h th ng KSNB đ xác
đ nh m c đ nh h ng c a nó đ n đ chính xác c a thông tin k toán S hi u bi t v
h th ng KSNB lƠ c n thi t đ i v i b t k m t k toán viên chuyên nghi p ho c ki m toán viên nƠo vì vi c đánh giá h th ng KSNB nh h ng đ n kh i l ng công vi c mƠ
h ph i th c hi n khi ti n hƠnh ki m tra đ chính xác c a các thông tin k toán Tuy nhiên, m t s các DN hi n nay xơy d ng h th ng KSNB không hi u qu do ch DN
h u nh không quan tơm đ n h th ng KSNB; Thi u hi u bi t v h th ng KSNB; Không
đ nhơn l c đ phơn chia trách nhi m; Vi c ti p xúc v i tƠi s n vƠ s sách k toán quá
d dƠng; Chi phí đ u t cho h th ng k toán th p; Ra quy t đ nh không d a trên nh ng thông tin v h th ng k toán
Trang 371.4.4 Yêuăc uăv ăkh ăn ngă ngăd ngăcôngăngh ăthông tin (CNTT)
Nh đư nói trên, CNTT có nh h ng r t l n đ n t ch c CTKT trong m t DN Tuy nhiên vi c ng d ng CNTT vƠo CTKT t i các DNNVV còn g p nhi u tr ng i do
nh ng nguyên nhơn sau:
- Do nh n th c c a ng i qu n lý: H cho r ng CNTT ch a ph i lƠ tác nhơn ch ch t
trong H KD nên h u h t các DN v n s d ng ph ng th c s n xu t th công vƠ n u có
ng d ng CNTT thì c ng ch d ng l i Word, Excel; m t s ít DN s d ng ph n m m
k toán, qu n lý nhơn s , các d ch v t v n, thi t k websiteầ
- Do thi u t m nhìn chi n l c v ng d ng CNTT: Do không th y đ c nh ng l i ích
CNTT mang l i nên ph n l n nh ng ng i ch DN không l p k ho ch đ đ u t vƠ phát tri n h th ng CNTT ph c v CTKT
- Do thi u v n: Vi c đ u t cho CNTT luôn đ c x p hƠng th y u do thi u v n
Hi n nay, nh ng h n ch trên đư gi m đáng k do s phát tri n v t b c c a khoa
h c k thu t vƠ công ngh , ngƠy cƠng có nhi u s n ph m CNTT ch t l ng cao mƠ giá
thƠnh r đ c thi t k đáp ng nhu c u c a DN
1.4.5 Cácăd chăv ătƠiăchínhăk ătoán
D ch v tƠi chính lƠ lo i hình ho t đ ng nh m tr giúp, t v n cho các nhƠ đ u t , các DN v pháp lu t, ch đ , th ch tƠi chính k toán c a nhƠ n c c ng nh vi c l p, ghi s k toán, tính thu vƠ l p BCTC Hi n nay các d ch v tƠi chính k toán ph bi n
th ng lƠ d ch v lƠm k toán, l p BCTC, các d ch v thu nh h ng d n vƠ t v n thu , l p t khai thu vƠ các d ch v KTQT nh phơn tích, đánh giá H KD vƠ l p chi n
l c kinh doanh cho các DN
S ra đ i c a th tr ng cung c p d ch v nƠy có nh h ng l n đ n t ch c CTKT trong các DN Thay vì thuê m t đ i ng nhơn viên t n chi phí, t n th i gian c a DN
nh ng đôi khi hi u qu l i không nh mong mu n thì các DN có th ngh ngay đ n m t công ty cung c p d ch v tƠi chính k toán V i tính chuyên nghi p cao, các d ch v do
Trang 38công ty nƠy cung c p giúp DN ti t ki m chi phí, ti t ki m th i gian mƠ v n đem l i hi u
qu mong đ i
K TăLU NăCH NGă1
Ch ng 1 lu n v n đư gi i thi u m t cách t ng quát các đ c đi m c a n i dung t
ch c CTKT trong DN nh t ch c công tác ch ng t , v n d ng HTTK, s sách, báo cáo
vƠ thông tin cung c p trên BCTC t i DN giúp ng i s d ng có cái nhìn t ng quát v tình hình H KD cung c p d ch v t i DN Bên c nh đó, lu n v n đư nêu ra khái quát các TTKT c b n x y ra trong DN lƠ gì? Các v n đ nƠo th ng xu t hi n trong m t DN có
v n đ u t tr c ti p n c ngoƠi ó lƠ c s đ có th gi i quy t các v n đ th c t nưy sinh t i đ n v c ng nh s lƠ tr ng h p x y ra t i nhi u đ n v khác
DN A&O VN xét v quy mô có th x p vƠo DNNVV c a Vi t Nam tuy nhiên do tính đ c thù v đ ph c t p c a các nghi p v kinh t phát sinh có liên quan nhi u v n
đ khác nhau do đó, đ có th ph n nh TTKT m t cách trung th c vƠ h p lý nh t, DN
đư v n d ng ch đ k toán theo Q 15-BTC thay vì Q 48-BTC th ng đ c áp d ng
b i các DNNVV
Có th nói r ng thông tin k toán trong DN lƠ ngu n thông tin c n thi t ph c v cho các đ i t ng bên ngoƠi DN c ng nh n i b DN Chính nh ng ngu n thông tin nƠy tác
đ ng đ n các quy t đ nh kinh t tƠi chính c a ng i s d ng thông tin TTKT tr nên
hi u qu , đáng tin c y, đòi h i DN c n t ch c CTKT phù h p v i quy mô ho t đ ng
SXKD c a DN
Trang 39CH NGă2: TH CăTR NGăT ăCH CăCỌNGăTÁCăK ăTOÁNăVẨăGHIăNH Nă
M Tă S ă N Iă DUNGă THỌNGă TINă K ă TOÁNă T Iă CÔNG TYă LU Tă TNHHă ALLENă&ăOVERYă(VI TăNAM)
2.1 Gi iăthi uăv ăCôngăTyăLu tăTNHH Allenă&ăOveryă(Vi tăNam)
2.1.1 QuáătrìnhăhìnhăthƠnhăvƠăphátătri năcôngăty
Công ty Lu t TNHH Allen & Overy (Vi t Nam) (Vi t t t: A&O VN) lƠ m t trong
nh ng v n phòng c a hưng Lu t Allen & Overy LLP có tr s chính t i London, Anh
Qu c Trong su t quá trình ho t đ ng tính đ n nay, Allen & Overy LLP đư tròn 83 n m,
v i nh ng c t m c đánh d u s phát tri n không ng ng đ v n lên tr thƠnh m t trong
nh ng hưng Lu t có quy mô vƠ v th t m c hƠng đ u th gi i Allen & Overy LLP có nhi u v n phòng t v n Lu t kh p n i trên th gi i t chơu Ểu, chơu M , chơu Á, Úc, Chơu Phi vƠ Trung ông, cung c p d ch v t v n Lu t v nhi u kh i ngƠnh nh : Ngơn hàng, Doanh nghi p, Thu , B t ng S n v.vầđi u đó t o nên m t s k t n i ch c ch ,
k t h p các ngu n l c qu c t , chuyên môn đ lƠm vi c trên các giao d ch xuyên biên
gi i, cung c p d ch v cho nhi u khu v c N m trong chi n l c phát tri n m ng l i
c a hưng, ngƠy 01/07/2012 A&O VN đư chính th c đi vƠo ho t đ ng, vi c m thêm v n phòng t i HƠ N i vƠ TP H Chí Minh giúp nơng m ng l i c a Allen & Overy LLP lên con s 42 v n phòng t i 29 qu c gia trên toƠn th gi i - m t trong nh ng công ty có
m ng l i ho t đ ng qu c t l n nh t trong s các hưng lu t hƠng đ u th gi i
Hình th c đ u t : Là DN m t tr m ph n tr m v n đ u t n c ngoƠi, đ c thƠnh l p t i
n c CHXHCN Vi t Nam theo gi y phép thƠnh l p s 97/BTP/GP ngƠy 8 tháng 5 n m
2012 do B T pháp ban hƠnh
2.1.2 L nhăv căho tăđ ng
Ho t đ ng chính c a Công ty lƠ t v n các v n đ pháp lý liên quan đ n Vi t Nam
vƠ lu t qu c t trong các l nh v c tƠi chính, ngơn hƠng, th tr ng v n qu c t , c s h
t ng, doanh nghi p, th ng m i, tr ng tƠi, mua bán vƠ sáp nh p công ty, b t đ ng s n
2.1.3 S ăđ ăt ăch c,ăqu nălỦ
Trang 40Fee Earner Group
B ăph nLu tăS