VI SINH VẬT GÂY BỆNH ĐƯỜNG TIÊU HÓA, ĐẠI HỌC Y TẾ CÔNG CỘNG

Đặc điểm sinh học, cơ chế gây bệnh của vi khuẩn và virus gây bệnh đường tiêu hóa.. trị vi khuẩn và virus gây bệnh đường tiêu hóa.. Đặc điểm chung Không có khả năng hình thành bào tử 

VI SINH VẬT GÂY BỆNH ĐƯỜNG

TIÊU HÓA

MỤC TIÊU

1 Đặc điểm sinh học, cơ chế gây bệnh

của vi khuẩn và virus gây bệnh đường tiêu hóa.

trị vi khuẩn và virus gây bệnh đường

tiêu hóa.

VSV GÂY BỆNH TIÊU HÓA

VK GÂY BỆNH ĐƯỜNG TIÊU HÓA

 Salmonella

 Shigella

 Escherichia

Đặc điểm chung

Không có khả năng hình thành bào tử

Nhuộm Gram(-)

Có khả năng khử Natri thành Nitrit

SD đường glucose và đường khác theo cơ chế lên men

Sống ở ruột của người và ĐV, gây bệnh hoặc

không gây bệnh.

VK GÂY BỆNH ĐƯỜNG RUỘT

Khả năng gây bệnh

 Các vi khuẩn gây bệnh ở đ ường tiêu hoá: ỉa chảy, viêm dd ruột, viêm đại tràng

 Gây bệnh ở ngoài đ ường tiêu hoá:

 + Viêm đư ờng tiết niệu

 + Viêm màng não.

 + Viêm phổi, phế quản

 + Nhiễm khuẩn huyết

VK GÂY BỆNH ĐƯỜNG RUỘT

Chẩn đoỏn và điều trị

VK GÂY BỆNH ĐƯỜNG RUỘT

+ Nhuộm soi trực tiếp : bệnh phẩm là dịch của cơ

thể nh dịch n o tuỷ, n ớc tiểu…và chỉ có giá ư dịch não tuỷ, nưước tiểu…và chỉ có giá ão tuỷ, nưước tiểu…và chỉ có giá ư dịch não tuỷ, nưước tiểu…và chỉ có giá trị chẩn đoán định h ớng ư dịch não tuỷ, nưước tiểu…và chỉ có giá

+ Nuôi cấy phân lập

Trên môi tr ờng chọn lọc cho vi khuẩn đ ờng ư dịch não tuỷ, nưước tiểu…và chỉ có giá ruột nh u m Mac conkey, XLD… ộm Mac conkey, XLD…

+ Việc điều trị các vi khuẩn đ ờng ruột chủ yếu ư dịch não tuỷ, nưước tiểu…và chỉ có giá

dựa vào kháng sinh đồ

SALMONELLA

Do Salmon phân lập đ ợc ư dịch não tuỷ, nưước tiểu…và chỉ có giá

năm 1885 ở Mỹ

Hiện có khoảng 1.500 loài

gây bệnh cho ng ời và ư dịch não tuỷ, nưước tiểu…và chỉ có giá

động vật

SALMONELLA

ĐÆc ®iÓm chung cña Salmonella

SALMONELLA

 Nhiều loài: gây bệnh cho người, đv và

cho cả người và đv.

 Y học, được chia làm 2 nhóm

• Bệnh thương hàn

• Ngộ độc thức ăn

SALMONELLA-THƯƠNG HÀN

C ch ơ chế ế gây bÖnh

• Cấy máu: chưa điều trị kháng sinh tỉ lệ cao 90%

tuần đầu Xác định chắc chắn bệnh thương hàn

• Cấy phân: ko chắc chắn bệnh nhân mắc bệnh

Huyết thanh học: EIA, ELISA

Phân tử: DNA hybridisation, PCR

SALMONELLA-NTNĐ ĂN UỐNG

SHIGELLA

Ph©n lo¹i

 Nhãm A: Sh dysenteria - 10 typ huyÕt thanh

 Nhãm B: Sh flexneri - 6 typ huyÕt thanh

 Nhãm C: Sh boydii - 15 typ huyÕt thanh.

 Nhãm D: Sh sonnei - 1 typ huyÕt thanh

SHIGELLA

Cơ chế gây bệnh

• Xâm nhập lớp niêm mạch của đại tràng

• Nội độc tố gây xung huyết, xuất huyết, hoại tử

tạo ổ loét tác động thần kinh …một số có thêm ngoại độc tố.

chỗ.

SHIGELLA

VIBRIO CHOLERAE

Sức đề kháng

yếu: trong phân vài giờ,

trong n ớc vài ngày - 3 tuần

Kháng nguyên : O, H, độc tố

• Phần A xâm nhập vào bên trong tế bào, làm tăng

AMP vòng, dẫn đến ức chế tái hấp thu Na + , tăng

đào thải Clo và n ớc , gây mất n ớc và điện giải ư dịch não tuỷ, nưước tiểu…và chỉ có giá ư dịch não tuỷ, nưước tiểu…và chỉ có giá

VIBRIO CHOLERAE

Khả năng gõy bệnh (V cholerae O1)

Cơ chế gõy bệnh

– VK vào cơ thể theo đ ờng tiêu hoá ư dịch não tuỷ, nưước tiểu…và chỉ có giá

– Nhân lên ở ruột non, không vào máu

– Tiết độc tố tả

– Gây triệu chứng: tiêu chảy nhiều lần, phân nhi u n ều trị

ớc (vo gạo), nôn nhiều, choáng, tử vong

ư dịch não tuỷ, nưước tiểu…và chỉ có giá

– Trong vụ dịch nhiều ng ời bị nhẹ, có nhiều ng ời

mang VK không triệu chứng.

VIBRIO CHOLERAE

TRỰC KHUẨN NGỘ ĐỘC THỊT

Tự nghiên cứu

 Dễ chết bởi hoá chất, nhiệt độ,

chất tan lipit

Khả năng gõy bệnh

Gây viêm sừng tr ớc tuỷ sống ư dịch não tuỷ, nưước tiểu…và chỉ có giá

Liệt không hồi phục

VIRUS VIấM GAN A (HAV)

Kh năng ả năng gõy bệnh

Đ ờng lây: phân miệng ư dịch não tuỷ, nưước tiểu…và chỉ có giá – miệng

Thời gian ủ bệnh: 15 45 ngày (TB 30 ngày) – miệng

GĐ hoàng đản: 3 4 tuần, tiếp tục thải VR– miệng

Bệnh nhẹ th ờng khỏi sau 8 12 tuần Không chuyển mạn tính Không có ng ời lành mang VR ư dịch não tuỷ, nưước tiểu…và chỉ có giá – miệng

VIRUS VIÊM GAN E (HEV)

T H C Ự HỌC ỌC

H T B I ẾT BÀI ÀI