VIÊM RUỘT THỪA CẤP, TS ĐẶNG LỊCH, BỆNH VIỆN HỮU NGHỊ

MỤC TIÊU- Nhắc lại giải phẫu ruột thừa - Triệu chứng LS, CLS VRT - Các thể VRT, Biến chứng - Các chỉ định điều trị - Phát hiện sớm VRT ở cộng đồng... Đại cương- Là cấp cứu ngoại khoa hay

VIÊM RUỘT THỪA CẤP

• TS Đặng Lịch

MỤC TIÊU

- Nhắc lại giải phẫu ruột thừa

- Triệu chứng LS, CLS VRT

- Các thể VRT, Biến chứng

- Các chỉ định điều trị

- Phát hiện sớm VRT ở cộng đồng

Giải phẫu ruột thừa

Vị trí ruột thừa

Hình ảnh ruột thừa

Ruột thừa

Đại cương

- Là cấp cứu ngoại khoa hay gặp nhất

+ chiếm 1% các trường hợp phẫu thuật cấp cứu;

+ 53% phẫu thuật cấp cứu do bệnh lý ổ bụng

+ CĐ, ĐT không khó nhưng nếu bỏ qua thì hậu hoạ khó lường.

- Cần phải nghĩ ngay đến VRT khi BN đến khám do đau bụng

- Triệu chứng LS rất đa dạng nên dễ nhầm bệnh

khác dẫn đến chẩn đoán sai hay để muộn

- Chẩn đoán chủ yếu dựa vào LS, điều trị chỉ có duy nhất bằng phẫu thuật

Lâm sàng

1 Triệu chứng cơ năng:

- Đau bụng: đau âm ỉ Hố chậu phải hoặc

bất cứ nơi nào ở bụng nhưng cuối cùng khư trú về hố chậu phải

- Rối loạn tiêu hóa: Nôn, buồn nôn, chán

ăn, bí trung tiện, táo bón hoặc có khi ỉa chảy hoặc hội chứng lỵ

Lâm sàng

2 Triệu chứng Toàn thân

- Hơi mệt mỏi toàn thân Đi lại hạn chế

do đau vùng bụng và không dám ăn

ướng gì vì sợ nôn

- Hội chứng nhiễm khuẩn: có thể sốt nhẹ,

môi khô, lưỡi bẩn, vẻ mặt hốc hác, da khô mất nước

Lâm sàng

3 Triệu chứng Thực thể

- Tăng cảm giác đau của thành bụng vùng hố

chậu phải : Phản ứng thành bụng dương tính

- Tìm các điểm đau (Mac Burney)

- Dấu hiệu co cứng thành bụng khi có biểu hiên

Viêm phúc mạc

- Tăng cảm giác da vùng HCP

- Có khối u hoặc mảng cứng HCP

Cận Lâm sàng

4 Xét nghiệm huyết học:

- CTM: số lượng Bạch cầu tăng, chủ yếu là

loại BC đa nhân trung tính

- Tốc dộ máu lắng tăng

- Siêu âm: RT to, có dịch xung quanh,

- Soi ổ bụng: nhìn rõ RT viêm (chưa áp

dụng rộng)

Các thể lâm sàng

- Theo tuổi: Trẻ em, Người già, Phụ nữ có

thai

- Theo vị trí: Sau manh tràng, Trong tiểu

khung, dưới gan, bên trái do đảo ngược phủ tạng, trong bao thoát vị

- Theo tiến triển: Viêm phúc mạc, Áp xe

RT, đám quánh RT (khi đến muộn)

Điều trị

- Phẫu thuật theo kinh điển: mổ cắt RT vùi

- Mổ nội soi

- Viêm phúc mạc RT: mở rộng vết mổ, dẫn

lưu ổ bụng, để da hở

- Áp xe RT: dẫn lưu ổ mủ, mổ cắt RT sau 3-6

tháng

- Đám quánh RT: Điều trị KS tích cực, Theo

dõi, nếu thành áp xe thì xử lý như áp xe

RT, nếu đám quánh giảm dần thì mổ cắt

RT sau 3-4 tháng

Một số điều trị khác

1 Mổ RT khi chưa viêm (bắt buộc): Phi

hành gia, người đi công tác xa các cơ

sở y tế như miền núi rẻo cao thăm dò địa chất, sa mạc, hải đảo ko có phương tiên cấp cứu, đi nước ngoài

2 Phương châm “Thà mổ nhầm ruột

thừa còn hơn bỏ sót” vẫn còn giá trị

đến ngày nay

Phát hiện sớm VRT ở cộng đồng

- Phát triển hệ thống CSSK ban đầu,

- Tuyên truyền hướng dẫn cho người dân các

dấu hiệu nghi ngờ VRT để đến các khám ở các cơ sở y tế

- Khi có triệu chứng đau bụng cần nhận biết các

triệu chứng VTR

- Tránh lạm dụng KS bao vây khi chưa có chẩn

đoán rõ

- Gửi BN đến các cơ sở Ngoại khoa các trường

hợp rõ hoặc nghi ngờ càng sớm càng tốt