THỦNG DẠ DÀY-TÁ TRÀNG, TS ĐẶNG LỊCH, BỆNH VIỆN HỮU NGHỊ

MỤC TIÊU- Sơ lược Giải phẫu dạ dày, tá tràng, - Các vị trí ổ loét thường gặp - Triệu chứng lâm sàng, cận lâm sàng - Các chỉ định điều trị - Giáo dục SK tại cộng đồng... HÌNH THỂ DẠ DÀY

THỦNG DẠ DÀY- TÁ TRÀNG

TS Đặng Lịch

MỤC TIÊU

- Sơ lược Giải phẫu dạ dày, tá tràng,

- Các vị trí ổ loét thường gặp

- Triệu chứng lâm sàng, cận lâm sàng

- Các chỉ định điều trị

- Giáo dục SK tại cộng đồng

GIAỈ PHẪU VÀ LIÊN QUAN

HÌNH THỂ DẠ DÀY BÌNH THƯỜNG

HÌNH ẢNH Ổ LOÉT

DẠ DÀY VÀ HÀNH TÁ TRÀNG

HÌNH ẢNH Ổ LOÉT

DẠ DÀY VÀ HÀNH TÁ TRÀNG

HÌNH ẢNH Ổ LOÉT

DD VÀ HTT (qua nội soi dạ dày)

1 ĐẠI CƯƠNG

- Là cấp cứu ngoại khoa thường gặp

- Chẩn đoán thường dễ vì triệu chứng

thường điển hình, rõ rệt

- Nam 90%, nữ 10%

- Thường gặp người trẻ (20-40t)

- Hậu quả: VPM, nhiễm trùng, nhiễm

độc

2 LỖ THỦNG

- Thường có một lỗ thủng

- Tiền sử có bệnh lý dạ dày hoặc uống thuốc điều

trị bệnh gì đó có hại cho dạ dày

- Thủng ở vị trí dạ dày , HTT

- Do ung thư DD

- Do loét miệng nối sau cắt đoạn DD

- Sau thủng ổ loét, dịch và hơi dạ dày tràn vào ổ

bụng gây VPM do hóa chất và nhiễm khuẩn.

3 LÂM SÀNG

1 Cơ năng:

- Đau bụng đột ngột dữ dội vùng

thượng vị “Đau như dao đâm”

- Nôn, buồn nôn

- Bí trung tiện do VPM làm liệt ruột

THỦNG Ổ LOÉT

DẠ DÀY VÀ HÀNH TÁ TRÀNG

2 Thực thể

- Nhìn: Thở nông, Bụng không di động theo nhịp

thở; Nổi các cân cơ trên thành bụng

- Sờ: Thành bụng co cứng

- Gõ: Mất vùng đục trước gan.

3 Toàn thân: Tình trạng sốc do đau, Tình trang

nhiễm khuẩn, da khô, lưỡi bẩn, nhiễm độc nếu đến muộn

4 CẬN LÂM SÀNG

Chụp XQ không chuẩn bị:

Chụp tư thế BN phải đứng: thấy có hình

ảnh hơi dưới vòm hoành một bên

hoặc hai bên hình liềm cong gọi là

liềm hơi (thường gặp bên phải).

5 THỂ LÂM SÀNG

1 Thể điển hình

2 Thể viêm ruột thừa

3 Thể loét xuyên sâu vào các tạng xung

quanh như tuỵ, gan

4 Thể loét do K, nhiều ổ K di căn

5 ĐIỀU TRỊ

- Nội khoa cổ điển: đặt sonde dạ dày hút liên tục

(PP Taylor) chỉ áp dụng cho 1 số trường hợp đặc biệt

- Dùng KS, nuôi dưỡng đường tĩnh mạch, bồi phụ

nước và điện giải trong thời gian chờ phẫu thuật

5 ĐiỀU TRỊ

2 Ngoại khoa:

- Mổ khâu lỗ thủng: tuyến 2 (huyện, Thị xã)

- Cắt đoạn dạ dày: tuyến 3, 4 (Tỉnh, TW)

- Phương pháp Newmann: Áp dụng lỗ thủng quá to,

xung quang lỗ thủng xơ cứng, mủn nát, tình trạng

BN yếu: Đặt sond cao su to, quấn mạc nối và đính vào thành bụng

THỦNG Ổ LOÉT

DẠ DÀY VÀ HÀNH TÁ TRÀNG

VI Giáo dục sức khỏe tại cộng đồng

- Điều trị sớm tình trạng viêm loét dạ dày tá tràng

- Nếu NB bị bệnh viêm loét dạ dày tá tràng phải khám

bệnh định kỳ, Nội soi dạ dày để tiên lượng bệnh

- Không uống nhiều rượu đặc biệt dịp lễ tết

- Không dùng các thuốc kích thích mạnh dạ dày khi có

tiền sử Viêm loét DD-TT (Thuốc chống viêm, giảm đau…)