TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ QUỐC TẾ VÀ CƯỠNG CHẾ TRONG LUẬT QUỐC TẾ

TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ QUỐC TẾ VÀ CƯỠNG CHẾ TRONG LUẬT QUỐC TẾ Liên kết, hợp tác và mở rộng quan hệ quốc tế là xu thế tất yếu của hầu hết các quốc gia trên thế giới hiện nay. Các mối quan hệ được xây dựng trên cơ sở những điều ước, thoả hiệp giữa các quốc gia đó với nhau và được điều chỉnh bằng pháp luật quốc tế do chính các quốc gia đó xây dựng lên và đảm bảo được thực hiện. Tuy nhiên, trong tình hình hiện tại quan hệ quốc tế đang có nhiều diễn biến phức tạp. Tranh chấp, xung đột và các hành vi vi phạm luật quốc tế xảy ra rất nhiều. Giải quyết các tranh chấp, xử lý các hành vi vi phạm, các hành vi gây thiệt hại như thế nào là vấn đề hết sức quan trọng. Trong lịch sử phát triển pháp luật, các xung đột trước đây được giải quyết bằng các phương tiện có tính thô bạo với việc sử dụng vũ lực, nhưng cùng với sự phát triển của luật quốc tế, con người đã tìm ra một cơ chế đặc biệt hơn đó là công lý, công lý đã đem lại sự công bằng trong giải quyết các xung đột lợi ích giữa các quốc gia mà ít phải nhờ tới phương tiện vũ trang. Theo đó, trong Luật quốc tế bắt đầu hình thành một chế định mới để buộc các chủ thể luật quốc tế phải chịu trách nhiệm vì thiệt hại do chính họ gây ra.

MỞ ĐẦU :

Liên kết, hợp tác và mở rộng quan hệ quốc tế là xu thế tất yếu của hầu hết các quốc gia trên thế giới hiện nay Các mối quan hệ được xây dựng trên cơ sở những điều ước, thoả hiệp giữa các quốc gia đó với nhau và được điều chỉnh bằng pháp luật quốc tế do chính các quốc gia đó xây dựng lên và đảm bảo được thực hiện Tuy nhiên, trong tình hình hiện tại quan hệ quốc tế đang có nhiều diễn biến phức tạp Tranh chấp, xung đột và các hành vi vi phạm luật quốc tế xảy ra rất nhiều Giải quyết các tranh chấp, xử lý các hành vi vi phạm, các hành vi gây thiệt hại như thế nào là vấn đề hết sức quan trọng

Trong lịch sử phát triển pháp luật, các xung đột trước đây được giải quyết bằng các phương tiện có tính thô bạo với việc sử dụng vũ lực, nhưng cùng với sự phát triển của luật quốc tế, con người đã tìm ra một cơ chế đặc biệt hơn đó là công lý, công lý đã đem lại sự công bằng trong giải quyết các xung đột lợi ích giữa các quốc gia mà ít phải nhờ tới phương tiện vũ trang Theo đó, trong Luật quốc tế bắt đầu hình thành một chế định mới để buộc các chủ thể luật quốc tế phải chịu trách nhiệm

vì thiệt hại do chính họ gây ra

Hành vi vi phạm pháp luật quốc tế sẽ bị xử lý như thế nào, hành vi gây thiệt hại cho các chủ thể của luật quốc tế thì sẽ bồi thường ra sao? Các chủ thể bị vi phạm, thiệt hại sẽ có những quyền gì, được phép hành động như thế nào cho đúng luật quốc tế? v.v… Chế định trách nhiệm pháp lý quốc tế và cưỡng chế trong luật quốc tế đã được đặt ra để giải quyết các vấn đề đó nhằm đảm bảo sự tuân thủ các quy phạm pháp luật quốc tế, bảo vệ và khôi phục quyền và lợi ích chính đáng của các chủ thể khi bị xâm hại và lợi ích của cộng đồng quốc tế

Sau đây, nhóm chúng tôi xin được trình bày cụ thể về vấn đề “Trách nhiệm pháp lý

và cơ chế cưỡng chế Quốc tế ”

NỘI DUNG:

CHƯƠNG 1: TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ QUỐC TẾ

1.1.Khái niệm trách nhiệm pháp lý quốc tế

 Định nghĩa

Trong vụ Spanish Zone of Morocco năm 1923, Tòa thường trực Hội quốc liên

đã kết luận: “Trách nhiệm pháp lý là một hệ quả tất yếu của một quyền Tất cả các quyền của một chủ thể luật quốc tế đều gắn với trách nhiệm pháp lý quốc tế trách nhiệm pháp lý dẫn đến nghĩa vụ thực hiện việc bồi thường nếu những nghĩa vụ được nói trên không được thực thi”

Trách nhiệm pháp lý quốc tế là nghĩa vụ pháp lý của chủ thể luật quốc tế phải loại bỏ thiệt hại mà chủ thể này gây ra cho chủ thể khác của luật quốc tế do vi phạm nghĩa vụ pháp lý quốc tế hoặc có nghĩa vụ phải bồi thường thiệt hại gây ra do hành vi mà luật quốc tế không cấm nếu việc bồi thường đó được quy định trong các điều ước quốc tế chuyên biệt

 Ý nghĩa của chế định trách nhiệm pháp lý quốc tế

Chế định trách nhiệm pháp lý quốc tế giúp đảm bảo trật tự pháp lý quốc tế, đồng thời duy trì, củng cố và phát triển mối quan hệ giữa các chủ thể luật quốc tế ngày càng thân thiên, tôn trọng lẫn nhau và các bên cùng có lợi cụ thể như sau:

Thứ nhất, chế định trách nhiệm pháp lý quốc tế giúp bảo đảm sự tuân thủ nghiêm ngặt các quy phạm pháp luật quốc tế

Thứ hai, chế định trách nhiệm pháp lý quốc tế còn có ý nghĩa răn đe đối với các chủ thể có hành vi vi phạm

Thứ ba, chế định trách nhiệm pháp lý quốc tế giúp bảo đảm sự thực hiện nghiêm chỉnh một trong những nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế, đó là nguyên tắc tôn trọng các cam kết quốc tế

Thứ tư, chế định trách nhiệm pháp lý quốc tế giúp xác định trách nhiệm pháp lý quốc tế, bảo đảm quyền và lợi ích chính đáng của các chủ thể bị hại

 Nguồn của chế định trách nhiệm pháp lý quốc tế

Trong thời điểm hiện nay, nguồn chủ yếu và cơ bản của chế định trách nhiệm pháp lý quốc tế là tập quán quốc tế và điều ước quốc tế

 Chủ thể chịu trách nhiệm pháp lý quốc tế

Chủ thể của quan hệ trách nhiệm pháp lý quốc tế cũng là chủ thể của luật quốc

tế, bao gồm:

- Các quốc gia độc lập có chủ quyền,

- Các tổ chức quốc tế liên chính phủ,

- Các dân tộc đang đấu tranh giành quyền tự quyết,

- Các thực thể đặc biệt trong quan hệ quốc tế (Tòa thánh Vatican, Monaco, Andorra…)

2 Phân loại trách nhiệm pháp lý quốc tế

Có 2 loại trách nhiệm pháp lý quốc tế:

- TNPL Quốc tế Chủ Quan

- TNPL Quốc tế Khách quan

2.1 TNPL Quốc tế Chủ Quan:

 Khái niệm, ý nghĩa:

o Khái niệm:

Trách nhiệm pháp lý quốc tế chủ quan là hậu quả pháp lý quốc tế phát sinh với chủ thể của luật quốc tế từ hành vi trái pháp luật gây ra các thiệt hại cho các chủ thể khác của luật quốc tế, bao gồm: nghĩa vụ phải bồi thường thiệt hại bằng vật chất hoặc phi vật chất và nghĩa vụ gánh chịu những chế tài nhất định do cộng đồng quốc

tế thực hiện trong từng trường hợp cụ thể nhất định

o Ý nghĩa của trách nhiệm pháp lý chủ quan

- Tạo ra các cơ chế đảm bảo và thực thi luật quốc tế một cách nghiêm chỉnh và đầy đủ, không thiếu mà cũng không thừa

- Bảo đảm cho quyền và lợi ích hợp pháp của chủ thể luật quốc tế không bị xâm hại bất hợp pháp

- Khắc phục các thiệt hại xảy ra do các hành vi vi phạm pháp luật quốc tế

 Cơ sở xác định trách nhiệm pháp lý chủ quan

• Cơ sở pháp lý

Các quy định được ghi nhận trong các điều ước quốc tế, tập quán pháp, quyết định của tòa án và trọng tài quốc tê, các văn bản bắt buộc của tổ chức quốc tế và văn bản đơn phương của quốc gia

Nghĩa vụ thực hiện trách nhiệm pháp lý của các quốc gia có thể xuất phát từ các văn bản áp dụng pháp luật

Ví dụ, trong các quyết định của Tòa án quốc tế, Tòa xác định hành vi vi phạm pháp luật, xác định các loại và hình thức trách nhiệm pháp lý quốc tế của quốc gia

vi phạm Trường hợp đó, Tòa không tạo ra các quy phạm mới nhưng trong quyết định của Tòa chứa đựng các nghĩa vụ cụ thể của quốc gia vi phạm và quyền của quốc gia bị thiệt hại

Trong một số trường hợp xác định, các văn bản đơn phương của các quốc gia cũng có thể là cơ sở truy cứu trách nhiệm pháp lý quốc tế Các văn bản đơn phương ghi nhận cam kết tự nguyện của quốc gia ban hành đã được các quốc gia khác thừa nhận

Ví dụ: quốc gia tuyên bố về quyền tự do quá cảnh qua lãnh thổ của mình, xác định chiều rộng lãnh hải, cho phép các tàu nước ngoài vào đánh bắt cá ở vùng đặc quyền kinh tế Trong các trường hợp như vậy, quốc gia không thể cấm các quyền đó của các quốc gia khác, nếu không có thông báo trước một cách hợp lý về việc đình chỉ cam kết đơn phương

• Cơ sở thực tiễn:

Có hành vi trái pháp luật quốc tế

Có thiệt hại xảy ra

Có mối quan hệ nhân quả giữa hành vi trái pháp luật và thiệt hại xảy ra

 Hình thức thực hiện trách nhiệm pháp lý quốc tế chủ quan

• Đáp ứng, thỏa mãn đòi hỏi của bên bị hại:

Hình thức này thường được bên gây hại tiến hành thông qua các hoạt động như hứa không vi phạm tiếp, xin lỗi, bày tỏ sự đáng tiếc, trừng phạt những người vi phạm

• Hình thức trả đũa:

Là hình thức truy cứu trách nhiệm pháp lý quốc tế do bên bị hại tiến hành, nhằm mục đích trừng phạt những hành vi vi phạm pháp luật quốc tế

• Hình thức trừng phạt

- Trừng phạt phi vũ trang

- Trừng phạt bằng lực lượng vũ trang

- Trừng phạt bằng cách hạn chế chủ quyền

2.2 Trách nhiệm pháp lý khách quan trong luật quốc tế

 Định nghĩa

Trách nhiệm quốc tế khách quan là trách nhiệm pháp lý phát sinh từ việc chủ thể luật quốc tế đã thực hiện hành vi luật quốc tế không cấm nhưng gây thiệt hại cho chủ thể khác, và theo đó, chủ thể gây thiệt hại có nhiệm vụ bồi thường

 Đặc điểm

- Trách nhiệm pháp lý khách quan luôn là trách nhiệm vật chất

- Trách nhiệm pháp lý khách quan được đặt ra đối với thiệt hại gây ra bởi hành

vi pháp luật quốc tế không cấm

- Trách nhiệm pháp lý khách quan được quy định trong trong các ngành

luật chuyên biệt, trong các công ước quốc tế…

 Cơ sở pháp lý

Hiện tại các quy phạm về trách nhiệm bồi thường thiệt hại gây ra do thực hiện hành vi mà luật quốc tế không cấm được ghi nhận trong các luật chuyên biệt:

- Luật hàng không dân dụng quốc tế;

- Luật vũ trụ quốc tế;

- Luật biển quốc tế

Một số công ước cụ thể điều chỉnh trách nhiệm này:

- Công ước về trách nhiệm quốc tế với thiệt hại do phương tiện bay vũ trụ gây

ra 1972

- Công ước Paris về trách nhiệm trước bên thứ ba trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân 1960

- Công ước Brussels bổ sung cho công ước Paris về trách nhiệm trước bên thứ

ba trong lĩnh vực năng lượng hạt nhân 1963

- Công ước về trách nhiệm của người tác nghiệp các tàu hạt nhân năm 1962

- Công ước Vienna về trách nhiệm dân sự đối với thiệt hại hạt nhân 1963

- Công ước về bồi thường thiệt hại phát sinh do phương tiện bay nước ngoài gây ra cho người thứ ba trên mặt đất 1952

 Cơ sở thực tiễn:

Có sự kiện pháp lý làm phát sinh hiệu lực áp dụng của các quy phạm pháp lý nêu trên Nguồn gốc xuất hiện của sự kiện làm phát sinh hiệu lực áp dụng các quy phạm pháp lý có quan hệ với yếu tố hoàn cảnh đặc biệt là sự xuất hiện tình thế khi quốc gia mất khác năng kiểm soát đối với sự vận hành nguồn nguy hiểm cao độ, do xuất hiện quá trình không mong muốn, bất ngờ, không thể khắc phục trong trang thiết bị, vật liệu, từ đó làm phát sinh sự đe dọa gây thiệt hại ngoài ý muốn Sự đe dọa này không thể khắc phục được với việc áp dụng các biện pháp hiện có

 Căn cứ xác định trách nhiệm pháp lý khách quan:

• Cơ sở pháp lý

• Cơ sở thực tiễn

• Có mối quan hệ nhân quả giữa sự kiện pháp lý và thiệt hại phát sinh

 Thực hiện trách nhiệm pháp lý khách quan

Khi xác định tính chất, mức độ thiệt hại để giải quyết trách nhiệm bồi thường

từ việc quốc gia thực hiện các hành vi mà luật quốc tế không cấm, có thể áp dụng thiệt hại thực tế để giải quyết vấn đề bồi thường vì với thiệt hại này, nghĩa vụ bồi thường của quốc gia gây thiệt hại là nghĩa vụ bắt buộc

Thiệt hại trực tiếp được hiểu là giá trị tài sản đã bị phá hoại hoặc hủy hoại và các chi phí mà quốc gia bị hại đã bỏ ra để loại bỏ thiệt hại đó Đối với trách nhiệm pháp lý khách quan, có thể áp dụng các hình thức sau:

- Đền bù bằng tiền hoặc hiện vật Đối với hình thức này, nguyên tắc chung của việc bồi thường là sự bồi thường phải tương xứng với thiệt hại xảy ra, và phải bồi thường toàn bộ Đây là hình thức chủ yếu để thực hiện trách nhiệm này,

- Ngoài ra, có thể áp dụng hãn hữu hình thức thực hiện trách nhiệm khác như hình thức thay thế thiệt hại bằng việc chuyển giao cho chủ thể bị hại những đối tượng tương xứng về ý nghĩa và giá trị, thay thế đối tượng mất đi

2.1.Các trường hợp miễn trừ trách nhiệm pháp lý quốc tế

Không phải tất cả các trường hợp vi phạm pháp luật quốc tế đều phải chịu trách nhiệm pháp lý như những phân tích ở trên mà còn có những trường hợp ngoại

lệ được quy định trong Hiến Chương Liên Hiệp Quốc Theo đó, nếu quốc gia nào

có hành vi vi phạm thuộc một trong các trường hợp sau đây thì được miễn trừ trách nhiệm pháp lý quốc tế Đó là các hành vi:

- Tự vệ hợp pháp, chính đáng:

Ví dụ: như trong cuộc chiến tranh biên giới Việt - Trung năm 1979, vì Trung Quốc

đã có hành vi đưa quân sang tấn công Việt Nam là hành vi xâm lược vũ trang nên nước ta có hành vi chống trả là hoàn toàn hợp pháp, không làm phát sinh trách nhiệm pháp lý quốc tế

- Do sự đồng ý của bên bị thiệt hại

- Đối phó (trả đũa)

Ví dụ: Mỹ áp dụng nâng giá nhập khẩu thép của Nga vào thị trường nội địa làm

Nga thiệt hại 100 triệu đôla Sau khi đàn phán không thành công, Nga áp dụng trả đũa thương mại, nâng giá nhập khẩu hàng nông sản của Mỹ vào Nga, đảm bảo thu hồi thiệt hại 100 triệu đôla

- Trong trường hợp bất khả kháng

Ví dụ như các sự biến: động đất, lũ lụt, dịch bệnh, chiến tranh,…

- Tình thế cấp thiết

Ví dụ: Tàu của nước A gặp sự cố bị hỏng lại phải đối mặt với cơn bão biển đang đe

dọa nên bắt buộc tàu phải đi vào vùng biển nội thủy của nước B để tránh bão mà không được sự cho phép của quốc gia B Hành vi này đã vi phạm chủ quyền quốc gia nhưng không làm phát sinh trách nhiệm pháp lý quốc tế

CHƯƠNG 2 CƯỠNG CHẾ TRONG LUẬT QUỐC TẾ

2.1 Lý luận chung về cưỡng chế trong luật quốc tế

"Cưỡng chế pháp lý quốc tế thực chất là việc truy cứu trách nhiệm pháp lý quốc tế khi một hay trong số chủ thể của luật quốc tế không thực hiện trách nhiệm pháp lý của mình.”

Ví dụ một chủ thể (quốc gia) vi phạm luật quốc tế thì vấn đề trách nhiệm pháp lý đặt ra với quốc gia đó là, họ phải có trách nhiệm bồi thường, lên tiếng xin lỗi công khai, khôi phục nguyên trạng đối với quốc gia bị hại Nhưng nếu họ không hoàn thành trách nhiệm pháp lý đó thì biện pháp cưỡng chế được áp dụng

Như ta đã biết Luật quốc tế là một hệ thống pháp luật đặc biệt không có cơ quan lập pháp, hành pháp, tư pháp như luật quốc gia Các nguyên tắc quy phạm của luật quốc tế được hình thành thông qua sự thõa thuận, đấu tranh, thương lượng đẻ điều chỉnh các quan hệ phát sinh giữa các chủ thể của luật quốc tế và nó được biểu hiện băng sự tuân thủ tự nguyện kết hợp với các biện pháp cưỡng chế thi hành do các chủ thể của luật quốc tế hòa thuận áp dụng

Ví dụ: Khi quyết định các biện pháp nhằm bảo vệ hòa bình, an ninh quốc tế

thì Hội đồng Bảo an của Liên Hợp Quốc chỉ thay mặt nhân danh các quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc chứ không phải là cơ quan tối cao đứng trên các quốc gia để

áp dụng các biện pháp cưỡng chế Cụ thể Hội đồng Bảo an Liên Hợp Quốc áp dụng biện pháp cưỡng chế vũ trang trong những trường hợp đặc biệt cần thiết (lực lượng quân sự của Liên hợp quốc vào Đảo Síp năm 1964)

Pháp luật quốc tế không giống như pháp luật quốc gia Pháp luật quốc gia được bảo đảm thi hành bằng bộ máy cưỡng chế tập trung thường trực như quân đội, tòa án, cảnh sát, nhà tù… Còn pháp luật quốc tế thì không có bộ máy cưỡng chế tập trung thường trực mà chỉ có một số biện pháp cưỡng chế nhất định mang tính tự cưỡng chế dưới hình thức riêng lẻ hoặc tập thể Khi Luật quốc tế không được một chủ thể thực thi theo đúng yêu cầu (vi phạm về nghĩa vụ thành viên hoặc

vi phạm quy định của luật quốc tế ), thì pháp luật sẽ ràng buộc chủ thể vi phạm vào những trách nhiệm pháp lý quốc tế cụ thể để ràng buộc chủ thể đó phải có nghĩa vụ khôi phục lại trật tự pháp lý quốc tế đã bị xâm hại Chủ thể của luật quốc tế áp dụng nhiều cách thức, biện pháp để bảo đảm thi hành luật như: sử dụng điều ước quốc tế

và các cách thức pháp lý khác, tận dụng các yếu tố chính trị, xã hội để tạo động lực cho sự thực thi…

Các biện pháp duy trì hòa bình và an ninh thế giới của HĐBALHQ:

- Biện pháp đóng vai trò hòa giải để giải quyết tranh chấp

Ví dụ: các biện pháp áp dụng đối với các vấn đề Palextin , tranh chấp

giữa Ấn Độ và Pa-kit-xtan, tranh chấp gần đây ở các nước Châu Á

- Biện pháp cưỡng bức và trừng phạt.

Ví dụ: biện pháp trừng phạt kinh tế chống lại chế độ Apacthai Nam Phi trước

đây, Trừng phạt kinh tế đối với Triều Tiên để làm chậm chương trình vũ khí của nước này

- Biện pháp tiến hành chiến dịch quân sự để củng cố hòa bình

Ví dụ: lực lượng quân sự của LHQ vào Đảo Síp năm 1964, tham gia giải quyết

tranh chấp Siri – Do Thái năm 1974, vào Li Băng năm 1978

2.2 Cơ sở pháp lý

Thứ nhất, Theo khoản 7 Điều 2 của Hiến chương Liên hợp quốc quy định "Hiến

chương này hoàn toán không cho phép Liên hợp quốc được can thiệp vào những công việc thực chất thuộc thẩm quyền nội bộ của bất cứ quốc gia nào, và không đòi hỏi các thành viên của Liên hợp quốc phải đưa những công việc loại này ra giải quyết theo quy định của Hiến chương; tuy nhiên, nguyên tắc này không liên quan đến việc thi hành những biện pháp cưỡng chế nói ở Chương VII"

Do đó, ta có thể xác định cơ sở pháp lý đầu tiên được quy định tại chương VII Hiến chương Liên hợp quốc

Thứ hai, Luật quốc tế được hình thành thông qua sự thỏa thận, đấu tranh, thương

lượng của các chủ thể luật quốc tế và nó được biểu hiện bằng sự tuân thủ, tự nguyện kết hợp với các biện pháp cưỡng chế thi hành do các chủ thể của luật quốc

tế thõa thuận áp dụng

Từ đó rút ra cơ sở pháp lý thú hai của cưỡng chế trong luật quốc tế là các điều ước song phương và đa phương mà các chủ thể quốc tế tế tham gia kí kết

2.3 Các hình thức cưỡng chế

Trên bình diện quốc tế, không có cơ quan chuyên trách đảm bảo thực thi luật quốc tế Vì vậy, chỉ có thể đảm bảo bằng “ cơ chế tự cưỡng chế “ của chính các chủ thể luật quốc tế Cơ chế này được thể hiện dưới ba hình thức sau:

1 Cưỡng chế riêng lẻ

Trong Luật quốc tế, khi một chủ thể bị xâm phạm bởi một chủ thể khác thì chủ thể bị xâm phạm có quyền sử dụng các biện pháp tự vệ hay trả đũa tương xứng: cắt đứt quan hệ ngoại giao, rút đại sứ về nước, bao vây cấm vận kinh tế, giáng trả, hủy bỏ điều ước quốc tế…

VD: Cấm vận của Mỹ đối với Cuba, Campuchia triệu hồi đại sứ tại Thái Lan

về nước vào ngày 05/11/2009, Tổng thống Venezuela Hugo Chavez ngày 22/07/2010 đã tuyên bố cắt đứt quan hệ ngoại giao với Colombia và yêu cầu các nhà ngoại giao nước này phải rời khỏi Venezuela vì Colombia cáo buộc Venezuela

là nơi chứa chấp những phần tử du kích, …

2 Cưỡng chế tập thể

Cưỡng chế tập thể là biện pháp mà quốc gia bị hại liên minh với các quốc gia khác trên cơ sở các cam kết phù hợp nhằm chống lại các quốc gia gây hại cho mình

 Biện pháp cưỡng chế của Liên Hợp Quốc

Liên hợp quốc (LHQ) là một tổ chức quốc tế được thành lập từ năm 1945 sau Chiến tranh thế giới thứ hai với mục đích chính duy trì hòa bình và an ninh thế giới Một trong những cơ quan chính trị quan trọng của LHQ chịu trách nhiệm chính về việc duy trì hòa bình và an ninh thế giới là Hội đồng Bảo an LHQ ưu tiên giải quyết bằng phương pháp hòa bình khi một quốc gia có hành vi không tuân thủ,

vi phạm Luật Quốc tế, tuy nhiên nếu quốc gia có hành vi vi phạm nghiêm trọng Luật Quốc tế thì LHQ, đại diện là Hội đồng Bảo an sẽ có những biện pháp cưỡng chế nhất định Vấn đề này được quy định tại Điều 24 trong Hiến chương Liên hợp quốc, cụ thể trong Chương VII Hiến chương này

Các biện pháp cưỡng chế từ LHQ có thể chia thành 2 nhóm:

+ Các biện pháp phi vũ trang (Điều 41 Hiến chương LHQ): cắt đứt toàn bộ hay từng phần quan hệ kinh tế, đường sắt, đường biển, hàng không, bưu chính, điện tín, vô tuyến điện và các phương tiện thông tin khác, kể cả việc cắt đứt quan hệ ngoại giao

+ Các biện pháp vũ trang (Điều 42 Hiến chương LHQ): những cuộc biểu dương lực lượng, do các lực lượng hải, lục, không quân của các quốc gia thành viên LHQ thực hiện

 Biện pháp cưỡng chế do các quốc gia liên minh thực hiện

Ví dụ: Trả đũa của EU: Sau khi Mỹ tăng thuế nhập khẩu thép của Mỹ lên 30%,

Liên minh châu Âu EU đã đưa đơn kiện lên cơ quan giải quyết tranh chấp của WTO, đồng thời trình danh mục hang hóa nhập khẩu của Mỹ vào EU sẽ bị đánh thuế trả đũa và đã tiến hành công việc này vào tháng 06/2002 khi Mỹ không chịu nới lỏng mức thuế nhập khẩu thép mới được áp dụng

Ví dụ: EU trừng phạt Iran

Các nước thành viên của Liên minh Châu Âu (EU) ngày 23/6/2010 đã thông qua một loạt các biện pháp trừng phạt mới nhằm vào Iran, áp đặt thêm các giới hạn về tài chính và du lịch đối với một danh sách các công ty và chuyên gia của Iran.Tất

cả tài sản của ngân hàng Bank Melli, ngân hàng lớn nhất Iran, ở EU sẽ bị phong toả Vì quan chức phương Tây cáo buộc ngân hàng Bank Melli đã cung cấp dịch vụ cho các chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Iran EU đã áp đặt lệnh cấm

đi lại với khoảng 20 công dân và 15 công ty Iran theo các lệnh trừng phạt của Liên Hợp Quốc

 Biện pháp đảm bảo thi hành khác

Sử dụng dư luận tiến bộ thế giới: Tuyên truyền, kêu gọi sự ủng hộ của dư luận tiến bộ thế giới, sự đấu tranh của nhân dân các nước nhằm tạo sức ép để chủ thể LQT tuân thủ các quy định của LQT

Ví dụ: Vấn đề Biển Đông

So với cường quốc Trung Quốc, Việt Nam thua kém về nhiều mặt và nếu đối đầu trực tiếp Việt Nam rất khó chiếm được ưu thế Vì thế, Việt Nam đã chọn đấu tranh bằng con đường ngoại giao và sử dụng dư luật tiến bộ thế giới để bảo vệ chủ quyền vùng Biển Đông của mình Trên các phương tiện thông tin, các diễn đàn, sau khi đã không ngừng tuyên truyền, kiên trì thiện chí thuyết phục, đàm phán, Việt Nam công bố công khai những bằng chứng thuyết phục thể hiện chủ quyền của mình và đã được dư luận thế giới công nhận Trung Quốc dù lớn mạnh có thể thách thức Việt Nam hay một cường quốc nào đó cũng không thể chống lại dư luận quốc

tế cũng như những nguyên tắc của LQT mà Việt Nam sử dụng được thế giới công nhận

CHƯƠNG 3: ĐÁNH GIÁ THỰC TIỄN ÁP DỤNG TRÁCH NHIỆM PHÁP LÝ QUỐC TẾ VÀ CƯỠNG CHẾ TRONG LUẬT

QUỐC TẾ.

3.1 Thực tiễn tại Việt Nam

Hiện nay Việt Nam đã và đang thực hiện nghiêm chỉnh Công Ước Viên 1969 và các quy ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên

Bằng các quy định về áp dụng điều ước quốc tế như đã nói ở trên, Việt Nam đã chấp nhận quan điểm về tình ưu thế của pháp luật quốc tế so với pháp luật quốc gia

Cụ thể :

Hiện nay, với việc tham gia vào sân chơi thế giới WTO, Việt Nam đã đưa ra cách tiếp cận về việc xây dựng hệ thống pháp luật quốc gia phù hợp với pháp luật quốc tế nói chung, và chế định trách nhiệm pháp lý nói riêng