Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của các chương trình liên kết với nước ngoài tại TP. HCM

Bên cạnh các trường công lập thì hàng loạt các trường đại học, cao đẳng, các chương trình liên kết đào tạo với các trường ở nước ngoài, những nước có nền giáo dục tiên tiến cũng lần lượt

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CÁM ƠN ii

TÓM TẮT LUẬN VĂN iii

ABSTRACT v

MỤC LỤC vi

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT x

DANH MỤC CÁC BẢNG xi

DANH MỤC CÁC HÌNH xii

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1

1.1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI: 1

1.2 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI 2

1.3 MỤC TIÊU, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU: 4

1.3.1 Mục tiêu của đề tài: 4

1.3.2 Nội dung nghiên cứu: 4

1.3.3 Phương pháp nghiên cứu: 4

1.3.4 Mẫu và thông tin mẫu: 5

1.3.5 Thu thập thông tin và phân tích dữ liệu: 5

1.4 Ý NGHĨA THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI: 5

1.5 CẤU TRÚC CỦA ĐỀ TÀI: 5

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU 6

2.1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO: 6

2.1.1 Khái niệm về chất lượng 6

2.1.2 Khái niệm về chất lượng dịch vụ: 7

2.1.3.Khái niệm về chất lượng đào tạo: 8

2.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo : 8

2.2 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO: 16

2.2.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới: 16

2.2.2 Tình hình nghiên cứu trong nước: 17

2.2.2.1 Mô hình chất lượng đào tạo của Đặng Quốc Bảo: 17

2.2.2.2 Đào tạo chất lượng cao- Mô hình trải nghiệm của UEF (Trường đại học kinh tế - tài chính TP.HCM) 19

2.2.2.3 Mô hình nghiên cứu của đề tài: 22

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 28

3.1 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 28

3.2 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU: 28

3.2.1 Thu thập thông tin thứ cấp: 28

3.2.2 Thu thập thông tin sơ cấp: 29

3.2.3 Quy trình nghiên cứu: 31

3.3 PHẠM VI MẪU: 32

3.3.1.Phươ h ấ : 33

3.3.2.Phươ h : 34

CHƯƠNG 4: THỰC TRẠNG VỀ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO CỦA CÁC CHƯƠNG TRÌNH LIÊN KẾT TẠI TPHCM 38

4.1 THỰC TRẠNG: 38

4.1 1 Đôi nét về thành phố Hồ Chí Minh: 38

4.1.2 Thực trạng chất lượng đào tạo của các trường đại học, cao đẳng tại Tphcm 39

4.1.3 Thực trạng về chất lượng đào tạo của các chương trình liên kết tại Tphcm41

4.2 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 43

4.2.1.Giới thiệu: 43

4.2.2 Mô tả mẫu: 44

4.2.2.1 Thống kê mô tả số lượng sinh viên trả lời phỏng vấn 44

4.2.2.2 Kết quả khảo sát về giới tính: 45

4.2.2.3.Kết quả về việc phân bố ngành đào tạo của SV trả lời phỏng vấn: 45

4.2.2.4 Kết quả thống kê mô tả về học lực của SV trả lời phỏng vấn 46

4.2.2.5.Thống kê mô tả các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo ( biến độc lập) 46

4.2.2.6.Thống kê mô tả về chất lượng đào tạo 49

4.2.3.Đánh giá công cụ đo lường 49

4.2.4 Đ ánh giá thang đo bằng phương pháp phân tích nhân tố khám phá EFA ( exproratory factor analysis) 58

4.2.4.1 Hệ số KMO: 58

4.2.4.2 Đặt tên và giải thích nhân tố: 59

4.2.4.3.Mô hình hiệu chỉnh của đề tài: 63

4.2.4.4.Phân tích tương quan: 64

CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO CỦA CÁC CTLK TẠI TPHCM 73

5.1 KẾT LUẬN: 73

5.2 KIẾN NGHỊ 73

5.2.1 Kiến nghị về môi trường học tập 73

5.2.2 Kiến nghị về năng lực của SV 74

5.2.3 Kiến nghị về đội ngũ giảng viên 75

5.2.4 Kiến nghị về các hoạt động gắn kết giữa lí thuyết và thực hành 76

5.3 NHỮNG ĐÓNG GÓP VÀ HẠN CHẾ : 77

5.3.1 Đóng góp của nghiên cứu 77

5.3.2 Hạn chế của nghiên cứu 78

5.4 HƯỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO 78

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

CTLK : Chương trình liên kết

ĐH : Đại học

ĐTĐH: Đào tạo đại học

CLĐT : Chất lượng đào tạo

GDĐH : Giáo dục đại học

GD-ĐT : Giáo dục đào tạo

TPHCM : Thành ph H Ch Minh

SV: Sinh viên

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 3.1: Bảng tổng hợp điều tra năm 2012

Bảng 3.2: Bảng tỉ lệ phân bổ mẫu cho từng trường có chương trình liên kết

Bảng 4.1: Bảng th ng kê s lượng sinh viên trả lời phỏng vấn

Bảng 4.2: Bảng th ng kê mô tả giới tính của sinh viên trả lời phỏng vấn

Bảng 4.3: Bảng th ng kê mô tả ngành học của sinh viên trả lời phỏng vấn

Bảng 4.4: Bảng th ng kê mô tả học lực của sinh viên trả lời phỏng vấn

Bảng 4.5: Bảng th ng kê mô tả các yếu t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo

Bảng 4.6: Bảng th ng kê mô tả về chất lượng đào tạo

Bảng 4.7: Bảng hệ s tin cậy Cronbach Alpha của yếu t chất lượng đầu vào

Bảng 4.8: Bảng hệ s tin cậy Cronbach Alpha của yếu t chương trình liên kết Bảng 4.9: Bảng hệ s tin cậy Cronbach Alpha của yếu t chương trình đào tạo Bảng 4.10: Bảng hệ s tin cậy Cronbach Alpha của yếu t kết quả đào tạo

Bảng 4.11: Bảng hệ s tin cậy Cronbach Alpha của yếu t đội ngũ giảng viên

Bảng 4.12: Bảng hệ s tin cậy Cronbach Alpha của yếu t cơ sở vật chất

Bảng 4.13: Bảng hệ s tin cậy Cronbach Alpha của yếu t dịch vụ hỗ trợ

Bảng 4.14: Bảng hệ s tin cậy Cronbach Alpha của yếu t các hoạt động ngoài lớp học

Bảng 4.15: Bảng hệ s tin cậy Cronbach Alpha của yếu t năng lực sinh viên

Bảng 4.16: Bảng hệ s tin cậy Cronbach Alpha của yếu t môi trường học tập và giao tiếp

Bảng 4.17: Bảng hệ s tin cậy Cronbach Alpha của yếu t chất lượng đào tạo

Bảng 4.18 : Bảng hệ s KMO

Bảng 4.19: Bảng ma trận thành phần sau khi xoay nhân t

Bảng 4.20: Bảng tổng phương sai được giải thích

Bảng 4.21: Bảng phân t ch tương quan

Bảng 4.22: Bảng kết quả phân tích h i quy từ mô hình hiệu chỉnh

Bảng 4.23: Bảng kết quả h i quy sau khi đã loại bỏ các biến rác

DANH MỤC CÁC HÌNH

Hình 2.1: Các nhân t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo

Hình 2.2: Mô hình môi trường học tập và giao tiếp TASK

Hình 2.3: Mô hình đề xuất các yếu t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của các chương trình liên kết tại TPHCM

Hình 3.1: Quy trình nghiên cứu

Hình 4.1: Mô hình nghiên cứu hiệu chỉnh của đề tài

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN

Sự nghiệp giáo dục đào tạo giữ vai trò trung tâm trong chiến lược phát triển ngu n nhân lực Đó là ngu n lực có ý nghĩa quyết định mọi ngu n lực bởi ngu n lực đặc biệt này vừa là động lực, vừa là mục tiêu của sự phát triển T c độ phát triển

và đổi mới đất nước phụ thuộc rất nhiều vào s lượng, chất lượng và hiệu quả giáo dục của ngành giáo dục nước nhà Nhiệm vụ quan trọng nhất của hệ th ng giáo dục đại học là phải đào tạo được ngu n nhân lực trình độ cao và b i dưỡng nhân tài cho đất nước đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá - hiện đại hoá và tăng trưởng bền vững

Việt Nam là nước đang phát triển, để hội nhập và thu ngắn khoảng cách với các nước phát triển, chất lượng đào tạo đã trở thành yếu t quan trọng hàng đầu bởi

sự tác động của rất nhiều yếu t như: ch nh sách quản lý, chương trình đào tạo, cơ

sở vật chất, chất lượng đội ngũ giảng viên, chất và lượng của sinh viên, gia đình, xã hội… Thực tế hiện nay cho thấy rằng chất lượng đào tạo của Việt nam đang ngày càng được quan tâm và phát triển nhưng cũng thừa nhận rằng còn có một khoảng cách khá lớn so với các nước nước đã phát triển Để thu hẹp khoảng cách này, cả nước đã và đang thực hiện chủ trương xã hội hóa giáo dục và đào tạo của chính phủ Bên cạnh các trường công lập thì hàng loạt các trường đại học, cao đẳng, các chương trình liên kết đào tạo với các trường ở nước ngoài, những nước có nền giáo dục tiên tiến cũng lần lượt ra đời để đáp ứng cho nhu cầu học tập của xã hội.Nhưng

đi cùng với sự phát triển nhanh chóng này thì tính cạnh tranh trong nền giáo dục vì thế càng bộc lộ rõ nét hàng loạt các vấn đề nóng bỏng như: chất lượng đào tạo, cơ

sở vật chất, chất và lượng của đội ngũ giảng viên, chất và lượng của sinh viên Vì thế, chất lượng đào tạo đang là vấn đề nổi trội và được quan tâm hàng đầu của toàn

xã hội Thế nhưng,chất lượng đào tạo là gì? Làm gì để đảm bảo được chất lượng?Các yếu t nào ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo?Đo lường chất lượng của dịch vụ là điều không dễ dàng, càng khó khăn hơn nếu chất lượng mà chúng ta đang

mu n đo lường lại là chất lượng của giáo dục đại học Đã có rất nhiều đề tài nghiên cứu, đo lường sự hài lòng của sinh viên về chất lượng của dịch vụ đào tạo cũng như các yếu t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo Cụ thể là công trình nghiên cứu của tiến sĩ Lê Dân và các thành viên hoàn thành năm 2011, là công trình nghiên cứu cấp

bộ Mô hình này nghiên cứu các mô hình lí thuyết để đo lường các nhân t tác động đến mức độ hài lòng về dịch vụ phục vụ đào tạo trong và ngoài nước, xây dựng mô hình lí thuyết đánh giá mức độ hài lòng về chất lượng dịch vụ phục vụ đào tạo, những nhân t ảnh hưởng đến mức độ hài lòng về dịch vụ đào tạo đại học….làm cơ

sở cho các giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo Đề tài nghiên cứu của tiến sĩ Phan Đình Nguyên và các thành viên về các nhân t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của các trường đại học và cao đẳng tại TPHCM đã chỉ ra các nhân t ảnh hưởng đến CLĐT bao g m: cơ sở vật chất, giảng viên, năng lực sinh viên, dịch vụ hỗ trợ,

tổ chức và quản lý đào tạo, đánh giá kết quả học tập, bậc học, giới tính và vùng miền…, luận văn thạc sĩ của Nguyễn Thành Đang thì nghiên cứu về các yếu t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo tại trường Cao đẳng nghề miền Đông Nam bộ Phần lớn các công trình nghiên cứu trong nước tập trung vào nghiên cứu các yếu t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của các trường đại học, cao đẳng công lập, ngoài công lập và các trường dạy nghề trong nước mà chưa có công trình nghiên cứu nào

về chất lượng đào tạo của các chương trình liên kết đào tạo với nước ngoài tại Việt nam nói chung và tại TPHCM nói riêng, chính vì vậy tôi chọn đề tài : “Các yếu t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của các chương trình liên kết với nước ngoài tại TP.HCM”

Trong b i cảnh hội nhập kinh tế qu c tế hiện nay, nhu cầu về ngu n nhân lực chất lượng cao là cần thiết hơn bao giờ hết để đáp ứng được nhu cầu này, Việt nam

đã và đang thực hiện nhiều cải cách, xã hội hóa giáo dục theo nhận định của các chuyên gia đầu ngành, các nhà nghiên cứu về lĩnh vực giáo dục thì Việt nam hiện nay đang là một thị trường lớn và đầy cơ hội cho tất cả các trường đại học qu c tế

đủ tiêu chuẩn đến đầu tư Theo công b của bộ giáo dục và đào tạo t nh đến ngày

06/09/2012, hiện nay cả nước đang có tổng cộng 163 chương trình liên kết đào tạo của các trường đại học, cao đẳng trong nước đã được phê duyệt Riêng TP.HCM, hiện có khoảng 60 chương trình liên kết đào tạo đã được cấp phép ( chưa bao g m các chương trình liên kết do đại học qu c gia và đại học vùng cấp phép cho các đơn

vị thành viên) Những con s này cho thấy rằng trong những năm vừa qua, các nước

có nền giáo dục phát triển đã không ngừng tìm kiếm cơ hội đầu tư nền giáo dục của

họ vào Việt nam mà mục đ ch ch nh là tìm kiếm lợi nhuận từ mong mu n và nhu cầu được học hỏi, tiếp cận với nền giáo dục tiên tiến của người học tại Việt nam Việc đầu tư ạt của các trường đại học trong nước nói chung và ngoài nước nói riêng đã phần nào đáp ứng được nhu cầu của người học và nhu cầu về ngu n nhân lực ngày càng cao và đa dạng của xã hội Bên cạnh những lợi ích nhìn thấy thì việc

xã hội hóa giáo dục đang tạo ra một hiện tượng mới: hiện tượng xã hội hóa giáo dục Hàng loạt các câu hỏi liên quan đến vấn đề này đã và đang được đặt ra trong

b i cảnh hiện nay : “ Liệu có hay không một thị trường giáo dục ở Việt nam ?”, “ Giáo dục có phải là hàng hóa hay không?” , “ Thế nào là thương mại hóa giáo dục”,

đã có rất nhiều ý kiến tranh luận, những cuộc hội thảo giữa các nhà quản lí giáo dục, những nhà nghiên cứu, giảng viên và cả những người dân thường có quan tâm đến giáo dục về vấn đề này nhưng xem ra những câu hỏi vẫn chưa có câu trả lời chính xác.Dù mu n hay không mu n thì đa s mọi người vẫn phải nhìn nhận rằng nền giáo dục Việt nam đang chịu sự chi ph i và tác động của nền kinh tế thị trường, nó cũng đang vận hành không nằm ngoài quy luật của cơ chế thị trường Thứ trưởng bộ giáo dục và đào tạo, ông Bành Tiến Long cũng đã từng nhận định trong một buổi tọa đàm về giáo dục rằng: “Đã xuất hiện yếu t thị trường, yếu t dịch vụ, quan hệ cung- cầu, nhất là trong giáo dục chuyên nghiệp”

Đầu tư vào giáo dục hiện nay đã trở thành ngành kinh doanh siêu lợi nhuận

vì thế các cơ sở giáo dục nước ngoài đã không ngừng gia tăng tìm cơ hội đầu tư Bằng chứng là sự xuất hiện ngày càng nhiều các trung tâm đào tạo nước ngoài thông qua các văn phòng đại diện, công ty môi giới và cả việc đầu tư trực tiếp như RMIT Những cuộc đổ bộ của các chương trình liên kết vào TPHCM đã tạo nên sự

cạnh tranh gay gắt trong ngành giáo dục, ngày càng bộc lộ rõ nét với hàng loạt các vấn đề nóng bỏng như: Chất lượng đào tạo của các chương trình liên kết như thế nào? Cơ sở vật chất ra sao? Chất và lượng của đội ngũ giảng viên, chất và lượng của đầu vào- đầu ra của sinh viên như thế nào? Đây là những câu hỏi lớn cho nền giáo dục hiện nay Việc tìm ra những yếu t có ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của các CTLK trong b i cảnhhiện nay là việc làm rất cần thiết nhằm góp phần cải thiện được chất lượng đào tạo của các chương trình này

1.3.1 Mục tiêu của đề tài:

- Xác định các yếu t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của các CTLK với các trường đại học nước ngoài tại TPHCM

- Kiểm định, đánh giá mức độ ảnh hưởng của các yếu t đó đến chất lượng đào tạo

- Đề xuất một s giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo các CTLK

1.3.2 Nội dung nghiên cứu:

Để đạt được mục tiêu nêu trên, cần giải quyết các vấn đề sau:

- Thực trạng chung của ngành giáo dục tại TPHCM

- Tình hình chung của các CTLK tại TPHCM

- Khảo sát ý kiến của các sinh viên đang theo học tại các chương trình liên kết Trên cơ sở s liệu thu thập được tiến hành xác định các yếu t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo, từ đó lượng hóa vai trò và mức độ ảnh hưởng của từng nhân t đến CLĐT, làm cơ sở cho các giải pháp nâng cao chất lượng

1.3.3 Phương pháp nghiên cứu:

Việc nghiên cứu được thực hiện qua 2 giai đoạn:

- Giai đoạn 1: Sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp phương pháp mô tả với các dữ liệu thứ cấp nhằm khẳng định và bổ sung những tiêu chí đánh giá, điều chỉnh thang đo và xây dựng bảng câu hỏi để phục vụ cho quá trình nghiên cứu định lượng

- Giai đoạn 2 : Sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng Từ các biến đo lường ở giai đoạn nghiên cứu định t nh, xác định các nhân t và các thuộc t nh đo lường Sau khi hiệu chỉnh thang đo cu i cùng được sử dụng cho phỏng vấn chính thức

1.3.4 Mẫu và thông tin mẫu:

- Khảo sát định lượng được thực hiện tại khu vực TPHCM

- Đ i tượng chọn mẫu là những người hiện đang theo học các chương trình liên kết tại TPHCM, tiến hành phỏng vấn trực tiếp bằng bảng câu hỏi

- Phương pháp lấy mẫu : chọn ngẫu nhiên một s sinh viên đang theo học tại các CTLK

1.3.5 Thu thập thông tin và phân tích dữ liệu:

Sử dụng kỹ thuật xử lí dữ liệu bằng phần mềm SPSS 16.0

Đề tài này nhằm xác định sơ bộ những yếu t có ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của các chương trình liên kết để từ đó đưa ra được những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng của các CTLK hiện nay nói chung và các CTLK tại TPHCM nói riêng Bên cạnh đó, nghiên cứu này cũng có thể đóng góp cho các nghiên cứu tương tự nhưng chuyên sâu hơn về chất lượng đào tạo nhằm tạo điều kiện nâng cao hơn nữa cho nền GDĐH nước nhà

Đề tài được chia làm 5 chương như sau:

Chương 1: Tổng quan

Chương 2: Cơ sở lý thuyết và mô hình nghiên cứu

Chương 3: Phương pháp nghiên cứu

Chương 4: Thực trạng về chất lượng đào tạo của các CTLK tại TPHCM Chương 5: Kết quả nghiên cứu

Chương 6: Kiến nghị nâng cao chất lượng đào tạo của các CTLK tại TP.HCM

CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU

2.1 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VỀ CHẤT LƯỢNG ĐÀO TẠO:

2.1.1 Khái niệm về chất lượng

Chất lượng luôn là một khái niệm khó định nghĩa, khó xác định và khó đo lường và cách hiểu của người này cũng khác với người kia Chất lượng có hàng loạt định nghĩa trái ngược nhau và có rất nhiều cuộc tranh luận xung quanh vấn đề này

đã diễn ra tại nhiều diễn đàn khác nhau mà nguyên nhân của nó là thiếu một cách hiểu th ng nhất về bản chất của vấn đề Do đó, khái niệm chất lượng trong giáo dục cũng đã được đưa ra từ nhiều góc độ khác nhau:

Theo ISO 9000 ( 2000) : Chất lượng là mức độ mà một tập hợp các đặc trưng

v n có đáp ứng được các yêu cầu của khách hàng và những người khác có quan tâm.Theo từ điển tiếng Việt ( 1999) : Chất lượng là phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính bản chất của sự vật, chỉ rõ nó là cái gì; tính ổn định tương đ i của

sự vật phân biệt nó với sự vật khác, chất lượng là đặc tính khách quan của sự vật chất lượng biểu thị ra bên ngoài qua các thuộc tính Nó là cái liên kết các thuộc tính của các sự vật lại làm một, gắn bó với các sự vật như một tổng thể, bao quát toàn bộ

sự vật và không tách rời khỏi sự vật Sự vật khi vẫn còn là bản thân nó thì không thể mất đi chất lượng của nó Sự thay đổi của chất lượng sẽ kéo theo sự thay đổi của sự vật về căn bản, chất lượng của sự vật bao giờ cũng gắn với t nh quy định về s lượng của nó và không thể t n tại ngoài t nh quy định ấy Mỗi sự vật bao giờ cũng

th ng nhất giữa s lượng và chất lượng

Hệ th ng kiểm định chất lượng qu c gia Việt Nam thì quan niệm : “ Chất lượng sẽ được đánh giá bằng cách khách hàng xếp hạng tầm quan trọng của các đặc trưng phẩm chất đ i nghịch với tính nhất quán và giá trị bằng tiền” Việc đào tạo đại học sẽ đảm bảo được nâng cao chất lượng nếu như đáp ứng được các yếu t như: đáp ứng được nhu cầu của khách hàng, tập trung vào con người và mọi đóng góp xây dựng tổ chức của mình, có tầm nhìn dài hạn, quản lí sự thay đổi có hiệu quả, có đổi mới, hữu hiệu, tổ chức tiếp thị t t với thị trường

Theo Wouter Van Den Berghe (1997) : Chất lượng là một khái niệm có ý nghĩa đ i với những người hưởng lợi tùy thuộc vào quan niệm của những người đó tại một thời điểm nhất định và theo các mục đ ch, mục tiêu được đề ra vào thời điểm đó, là sự đáp ứng với mục tiêu đã đặt ra và mục tiêu đó phải phù hợp với sự phát triển của xã hội

Theo Phạm Xuân Thanh ( 2004) : Chất lượng đào tạo là sự đáp ứng mục tiêu

đề ra của trường học Mục tiêu trong định nghĩa này được hiểu theo nghĩa rộng bao

g m: sứ mạng, các mục đ ch, đặc điểm của chương trình đào tạo Mục tiêu phải phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và các ngu n lực của nhà trường nhưng đ ng thời mục tiêu đào tạo phải đáp ứng yêu cầu phát triển của nền kinh tế- xã hội của đất nước

Theo các tổ chức kiểm định chất lượng giáo dục đại học trên thế giới thể hiện qua Hệ th ng qu c tế của các cơ quan bảo đảm chất lượng giáo dục đại học (INQAHE) được thành lập năm 1991 đ ng ý rằng một trường đại học chỉ có chất lượng khi mọi hoạt động trong trường đều đạt tiêu chuẩn chất lượng, nghĩa là từ mọi cấp quản lý trong trường, mọi hệ đào tạo (chính quy, tại chức, chuyên tu ), mọi chương trình đào tạo (ngoại ngữ, các lớp ngắn hạn, cao đẳng, đại học, trên đại học), mọi loại thu chi, mọi chương trình nghiên cứu và phát triển (cấp trường, cấp

bộ, cấp qu c gia, cấp qu c tế), đến các dịch vụ sinh viên, dịch vụ cộng đ ng, các hợp đ ng tư vấn, tất cả đều phải đạt tiêu chuẩn về chất lượng

2.1.2 Khái niệm về chất lượng dịch vụ:

Các nhà nghiên cứu định nghĩa chất lượng dịch vụ là khoảng cách giữa sựmong đợi về dịch vụ của khách hàng và nhận thức của họ khi đã sử dụng qua dịch

vụ Cụ thể theo Parasuraman, Zeithaml & Berry ( 1985) thì dịch vụ có 3 đặc điểm

ch nh như sau:

- Dịch vụ là vô hình, không thể đo, đếm hay dùng thử trước khi bán để kiểm tra và đảm bảo chất lượng Vì thế, nhà cung cấp dịch vụ rất khó có thể hiểu được người tiêu dùng cảm nhận như thế nào về dịch vụ mà họ đang cung cấp

- Dịch vụ mang t nh không đ ng nhất Quá trình cung cấp và sử dụng dịch vụ khác nhau giữa các nhà cung cấp và khác nhau giữa các khách hàng Điều này do sự sản xuất và cung ứng dịch vụ thường bao g m sự tương tác qua lại giữa các nhân viên thực hiện dịch vụ và khách hàng Do đó, chất lượng dịch vụ có bản chất tương tác nên khó đo lường và kiểm soát

- Quá trình sản xuất và tiêu thụ của các loại dịch vụ là không thể tách rời nhau Chất lượng dịch vụ thể hiện ngay trong quá trình cung ứng dịch vụ và có

sự tác động qua lại giữa nhà cung cấp dịch vụ và người tiêu dùng

Vì 3 đặc điểm này mà Parasuraman, Zeithaml & Berry ( 1985) cho rằng cảm nhận chất lượng của dịch vụ là sự so sánh giữa sự mong đợi của khách hàng và việc thực hiện dịch vụ của nhà cung ứng và đánh giá chất lượng dịch vụ phải bao g m cả quá trình thực hiện và kết quả của quá trình đó

2.1.3.Khái niệm về chất lượng đào tạo:

Đào tạo cũng là một loại dịch vụ, tuy nhiên đây là một dịch vụ đặc biệt, trong

đó khách hàng, tức là sinh viên vẫn đóng vai trò quan trọng nhất nhưng khác với các khách hàng thông thường vì sinh viên trong quá trình mua dịch vụ sẽ bị kiểm tra gắt gao và có khả năng bị buộc ngưng sử dụng dịch vụ nếu phát hiện ra sai phạm nghiêm trọng trong quá trình tiêu thụ dịch vụ

Đã có rất nhiều định nghĩa về chất lượng đào tạo nhưng vẫn chưa có một khái niệm chung về nó Các nhà nghiên cứu vẫn còn rất nhiều các ý kiến trái ngược nhau về CLĐT Theo Cheng và Tam ( 1997) thì chất lượng giáo dục là đặc trưng của một loạt yếu t đầu vào, quá trình và đầu ra của hệ th ng giáo dục đào tạo mà

nó cung cấp các dịch vụ làm thỏa mãn nhu cầu của người học và nhu cầu của xã hội

về đào tạo

2.1.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo :

Khi nói đến chất lượng đào tạo, trước tiên phải kể đến chất lượng giảng viên Bên cạnh đó, chất lượng đào tạo còn phụ thuộc rất nhiều vào cơ sở vật chất, chương trình đào tạo, người học, đội ngũ quản lý và chính sách quản lý, ngu n lực tài chính của nhà trường,…

- Cơ sở vật chất: Yếu t này được biết đến trong đào tạo với hệ th ng giảng đường, xưởng thực hành, phòng thí nghiệm, các phương tiện hỗ trợ dạy và học, thư viện và ngu n tài liệu đáp ứng nhu cầu người học Nhiều bài viết, nghiên cứu, quan điểm đã đề cập đến cơ sở vật chất như:

Macbeath (1996) xác định: Trong đào tạo nếu điều kiện cơ sở vật chất, trang thiết bị càng t t, càng hiện đại, theo sát với công nghệ sản xuất thực tế bao nhiêu thì người học càng có thể thích ứng, vận dụng nhanh chóng vào trong công việc bấy nhiêu Do đó, cơ sở vật chất, trang thiết bị cho đào tạo đòi hỏi phải theo kịp với t c

độ đổi mới của máy móc, công nghệ sản xuất

Phạm Thị Cúc Phương (2008): Cơ sở vật chất trang thiết bị dạy học đóng vai trò tích cực trong việc nâng cao chất lượng dạy và học, đảm bảo chất lượng đào tạo của một trường Để đảm bảo sau khi t t nghiệp, người học đáp ứng được yêu cầu của người sử dụng lao động thì cơ sở đào tạo nghề phải có cơ sở vật chất-trang thiết bị thực hành đầy đủ, đ ng bộ, hiện đại, phù hợp với nội dung chương trình đào tạo Trường đào tạo phải có các phòng học bộ môn phù hợp với từng ngành học, cấp học, phải có thư viện hiện đại; các trung tâm thông tin ; n i mạng internet để hỗ trợ cho công tác nghiên cứu của giáo viên và tìm hiểu của người học Hệ th ng sách và tài liệu giáo khoa cho người học; sách tham khảo, giáo trình, tạp ch chuyên ngành,… cho giáo viên cũng cần được trang bị đầy đủ

Qua đây có thể thấy, trong đào tạo nếu chương trình đào tạo được đánh giá

t t, đội ngũ giáo viên có chuyên môn và kinh nghiệm,…mà hệ th ng cơ sở vật chất không đáp ứng được nhu cầu đào tạo sẽ ảnh hưởng nhiều tới hiệu quả đào tạo dẫn đến chất lượng đào tạo thấp

- Đội ngũ giảng viên

Qua các nghiên cứu cho thấy đội ngũ giảng viên chính là nhân t được đề cập nhiều nhất trong các nhân t ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng đào tạo Cụ thể:Theo Luật giáo dục (2005): Giảng viên phải có các tiêu chuẩn về phẩm chất đạo đức, đủ sức khỏe, đạt trình độ chuẩn về chuyên môn nghiệp vụ Còn John Ralph (2000) cho rằng: Chất lượng đào tạo là kết quả tổng hòa của nhiều yếu t , trong đó

đội ngũ giảng viên giữ vai trò quan trọng Trong mỗi chương trình đào tạo, chất lượng của đội ngũ giảng dạy có ảnh hưởng lớn và trực tiếp đến kết quả đào tạo Nhiều nghiên cứu cho thấy rằng chất lượng đào tạo phụ thuộc nhiều vào khả năng

sư phạm, kiến thức và trình độ chuyên môn mà giáo viên được đào tạo, kinh nghiệm thực tế và kinh nghiệm giảng dạy mà giáo viên t ch lũy

Trên thực tế cũng cho thấy giảng viên đóng vai trò quyết định trong việc đảm bảo chất lượng đào tạo Họ là người gợi mở, khuyến khích sự đam mê sáng tạo nghề nghiệp, là người luôn tích cực hỗ trợ cho người học trong quá trình hình thành nhân cách, tác phong công nghiệp Giảng viên trước hết phải yêu nghề, có trình độ chuyên môn cao,sẵn sàng hi sinh và giúp đỡ sinh viên khi cần thiết, có năng lực sư phạm và sử dụng thành thạo các phương tiện hỗ trợ dạy học

Như vậy tiêu chuẩn để đánh giá một giảngviên cần phải có đó là: Kiến thức

t t,có năng lực sư phạm, yêu nghề Bên cạnh kiến thức và năng lực, giảng viên phải

là người hòa nhã, thân thiện, biết cách lắng nghe, chia sẻ với người học Một điều không thể thiếu đ i với tất cả những người làm công tác sư phạm đó là phẩm chất đạo đức hay còn gọi là sự tâm huyết đ i với nghề

Cùng với các quan điểm trên Fallow, Steven (2000) đã đưa ra một s tiêu chí

để đánh giá chất lượng giáo viên như sau:

+ Kiến thức t t: Giảng viên phải có kiến thức chuyên môn sâu cả về lý thuyết

và thực hành Đ ng thời để nâng cao chất lượng giảng dạy, giảng viên cần không ngừng cập nhật kiến thức

+ Khả năng giảng dạy và truyền đạt kiến thức: Bao g m cả sự thuần thục về chuyên môn lẫn năng lực giao tiếp

+ Kinh nghiệm thực tiễn: Cho phép giảng viên thực hiện các bài giảng một cách phong phú, đa dạng, mang tính thực tế, dẫn dắt học viên đến những phần thảo luận sâu rộng, sát với thực tế và giảng viên có thể trình bày vấn đề hay giải đáp vấn

đề thắc mắc của người học một cách tự tin

+ Khả năng gợi mở: Kích thích học viên tự suy nghĩ, phát triển tư duy sáng tạo trong quá trình học

+ Sự gần gũi, hòa nhã, thân thiện và sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm của giảng viên ảnh hưởng rất lớn đến quá trình giảng dạy và cũng là yếu t giúp cho người học đạt đến chất lượng học tập cao hơn

+ Biết lắng nghe ý kiến phê bình: Do sự phát triển không ngừng của khoa học kỹ thuật, người giảng viên cần phải có tư duy thông thoáng và sẵn sàng chấp nhận những đóng góp từ ph a đ ng nghiệp, từ ph a người học

- Bản thân người học: Trong đào tạo, nếu cơ sở vật chất kém, đội ngũ giảng viên trình độ thấp, môi trường học tập không thân thiện, các loại hình dịch vụ hỗ trợ không đa dạng thì hoạt động đào tạo vẫn có thể diễn ra cho dù kết quả đạt được không cao Tuy nhiên, nếu thiếu nhân t người học thì mọi hoạt động liên quan đến công tác đào tạo đều không thể thực hiện.Th ng nhất với quan điểm này Cao Văn Sâm (2010) cho rằng: Bản thân sinh viên ( người học) là nhân t quan trọng nhất, có tính chất quyết định đ i với công tác đào tạo Trình độ văn hóa, sự hiểu biết, tâm lý,

cá tính, khả năng tài ch nh, quỹ thời gian, khả năng tự học… của bản thân người học đều ảnh hưởng sâu sắc tới quy mô và chất lượng đào tạo

Theo Li Qiang (2009): Người học là nhân t ảnh hưởng toàn diện tới công tác đào tạo, trình độ văn hóa cũng như khả năng tư duy của sinh viên càng cao thì khả năng tiếp thu các kiến thức trong quá trình học tập càng t t, dẫn đến chất lượng trong công tác đào tạo càng cao và việc đáp ứng nhu cầu nhân lực thị trường ngày càng hiệu quả

Vậy nhân t người học phải đạt được những tiêu chuẩn nhất định Quan trọng nhất là ý thức của người học phải cao, điều này đ ng nghĩa với việc người học phải có sự quyết tâm trong quá trình học, đặt ra mục tiêu " học để làm gì?" Bên cạnh đó là sự quan tâm tìm hiểu của trung tâm đào tạo đ i với người học Nếu kết hợp được cả hai yếu t trên thì chất lượng dạy và học mới đạt kết quả mong đợi

- Môi trường học tập: Là nhân t ảnh hưởng không nhỏ tới chất lượng dạy

và học, tác động trực tiếp tới tinh thần, tâm lý người học Theo Nguyễn Quang Việt (2010): Môi trường học tập tập trung phản ánh về tinh thần, trách nhiệm, bầu không khí rèn luyện học tập cũng như sự tìm hiểu đáp ứng tâm tư nguyện vọng đ i với

người học Khi môi trường học tập t t, thân thiện, cởi mở, nơi đào tạo thể hiện đúng trách nhiệm, người học có ý thức thì chất lượng đào tạo đạt hiệu quả và ngược lại, nếu không có sự liên kết giữa nhà trường và người học, không khí học tập nặng nề tạo ra áp lực tâm lý dẫn đến sự nhìn nhận không khách quan về đào tạo và hiệu quả đào tạo thấp

- Chương trình đào tạo

Chương trình đào tạo có thể nói là một trong những điểm khởi đầu cho đào tạo, không có chương trình đào tạo thì hoạt động đào tạo không thể thực hiện Từ tầm quan trọng của nó, có nhiều quan điểm đề cập tới lĩnh vực này dưới nhiều góc

độ khác nhau, cụ thể:

Tracy Chao, Tami Saj, Felicity Tessier (2006): Việc thiết kế chương trình đào tạo liên quan đến việc xây dựng kết cấu và nội dung đào tạo sẽ định hướng cho kết quả đầu ra của một chương trình đào tạo Ngược lại, kết quả đầu ra gắn kết chặt chẽ với các khóa học trong chương trình đào tạo Sự gắn kết này chính là nền tảng của chất lượng đào tạo bởi nó hướng tới lợi ích và nhu cầu của người học

Vũ Thị Phương Oanh (2008): Chương trình đào tạo là điều kiện không thể thiếu trong quản lý Nhà nước các cấp, các ngành đ i với hoạt động của các cơ sở đào tạo Chương trình đào tạo phù hợp được các cấp có thẩm quyền phê duyệt là một trong những yếu t quan trọng quyết định chất lượng đào tạo Không có chương trình đào tạo sẽ không có các căn cứ để xem xét, đánh giá bậc đào tạo của các đ i tượng tham gia đào tạo và việc đào tạo sẽ diễn ra tự phát, không theo một tiêu chuẩn th ng nhất Gabrielle (2003) (được trích bởi Abby Riddell, 2008): chương trình đào tạo là chuẩn mực để đánh giá chất lượng đào tạo

Như vậy, chương trình đào tạo cần phải đúng, đủ, sát thực tế, đáp ứng nhu cầu về chất lượng của thị trường lao động là kiến thức và tay nghề, chứ không chỉ đơn thuần về s lượng các môn học cũng như s tiết cho từng môn học

- Chất lượng dịch vụ hỗ trợ

Hoạt động đào tạo được xem là một loại hình dịch vụ, cùng với sự phát triển của khoa học kỹ thuật, đặc biệt là công nghệ thông tin, việc sử dụng các dịch vụ hỗ

trợ một cách có hiệu quả sẽ đóng góp nhiều vào việc thỏa mãn nhu cầu của người học cũng như nâng cao hiệu quả của một chương trình đào tạo Khi mô tả về dịch vụParasuraman, Zeithaml&Berry đã đưa ra khái niệm: Chất lượng dịch vụ là khoảng cách giữa sự mong đợi về sản phẩm dịch vụ của khách hàng và nhận thức, cảm nhận của họ khi sử dụng sản phẩm dịch vụ đó

Parasuraman, Zeithaml&Berry, 1985 cho rằng chất lượng là một yếu t chính yếu để chiếm lĩnh thị phần và tạo ra doanh thu cũng như giảm thiểu chi phí Củng c chất lượng dịch vụ là cách để làm cho nhà cung cấp dịch vụ này khác với nhà cung cấp dịch vụ khác Các nhà nghiên cứu đã sử dụng rất nhiều phương pháp khác nhau để đo lường chất lượng nói chung Các nhà lý thuyết đầu tiên là Parasuraman, Zeithaml &Berry đã nghiên cứu về đo lường chất lượng dịch vụ và ứng dụng đo lường này một cách rộng rãi vào các loại hình dịch vụ khác nhau Trong nghiên cứu đầu tiên của mình(1985) các tác giả đã tiến hành phỏng vấn 16 nhà quản l và 12 nhóm người tiêu dùng trong 4 công ty Kết quả đạt được là một

mô hình g m 10 thành phần, đó là: (1) Tin cậy (Reliability): nói lên khả năng thực hiện dịch vụ phù hợp và đúng thời hạn ngay lần đầu tiên.(2) Đáp ứng (Responsiveness): nói lên sự mong mu n và sẵn sàng của nhân viên phục vụ cung cấp các dịch vụ cho khách hàng.(3) Năng lực phục vụ (Competence): Nói lên trình độ chuyên môn để thực hiện dịch vụ Khả năng phục vụ biểu hiện khi nhân viên tiếp xúc với khách hàng, nhân viên trực tiếp thực hiện dịch vụ, khả năng nghiên cứu để nắm bắt thông tin liên quan cần thiết cho việc phục vụ khách hàng.(4) Tiếp cận (Access): liên quan đến việc tạo mọi điều kiện dễ dàng cho khách hàng trong việc tiếp cận với dịch vụ như rút ngắn thời gian chờ đợi của khách hàng, địa điểm phục vụ và giờ mở cửa thuận lợi cho khách hàng.(5) Lịch

sự (Courtesy): nói lên t nh cách phục vụ niềm nở, tôn trọng và thân thiện với khách hàng của nhân viên.(6) Thông tin (Communication): liên quan đến việc giao tiếp, thông đạt cho khách hàng bằng ngôn ngữ mà họ (khách hàng) hiểu biết dễ dàng và lắng nghe về những vấn đề liên quan đến họ như giải th ch dịch vụ, chi ph , giải quyết khiếu nại thắc mắc.(7) Tín nhiệm (Credibility): nói lên khả năng tạo lòng tin

cho khách hàng, làm cho khách hàng tin cậy vào công ty Khả năng này thể hiện qua tên tuổi và tiếng tăm của công ty, nhân cách của nhân viên phục vụ giao tiếp trực tiếp với khách hàng.(8) An toàn (Security): liên quan đến khả năng bảo đảm sự

an toàn cho khách hàng, thể hiện qua sự an toàn về vật chất, tài ch nh, cũng như bảo mật thông tin.(9) Hiểu biết khách hàng (Understanding customer): thể hiện qua khả năng hiểu biết và nắm bắt nhu cầu của khách hàng thông qua việc tìm hiểu những đòi hỏi của khách hàng, quan tâm đến cá nhân họ và nhận dạng được khách hàng thường xuyên.(10) Phương tiện hữu hình (Tangibles): thể hiện qua ngoại hình, trang phục của nhân viên phục vụ, các trang thiết bị hỗ trợ cho dịch vụ

Sau đó, Parasuraman, Zeithaml & Berry đã phát triển một công cụ đo lường chất lượng dịch vụ có tên gọi là SERVQUAL dựa trên 10 thành phần chất lượng dịch vụ nói trên Thang đo này có thể áp dụng trong các loại hình dịch vụ khác nhau như nhà hàng, khách sạn, bệnh viện, trường học, các hãng hàng không, du lịch,vv Thang đo SERVQUAL đo lường chất lượng dịch vụ dựa trên sự cảm nhận bởi chính các khách hàng sử dụng dịch vụ

Ngoài ra, khi nhắc đến chất lượng đào tạo còn có sự đóng góp không nhỏ của đội ngũ cán bộ quản lý, nhân viên, giáo vụ, trong việc đảm bảo chất lượng đào tạo nói chung và về công tác quản lý, hỗ trợ giảng dạy học tập nói riêng Đội ngũ này phải được đảm bảo không những về s lượng mà cần thiết phải đáp ứng các yêu cầu

về chất lượng Chất lượng cán bộ quản lý cũng ảnh hưởng lớn đến đào tạo, thể hiện qua khả năng tổ chức, quản lý, điều ph i quá trình đào tạo, tìm kiếm cơ hội hợp tác, liên kết đào tạo,

Như vậy, khi nhìn vào khái niệm và tiêu chí mô tả tính chất của dịch vụ có thể thấy chất lượng dịch vụ hỗ trợ trong hoạt động đào tạo nghề chủ yếu dựa vào thái độ của đội ngũ nhân viên ở các phòng, ban, bộ phận; sự quan tâm của nhà trường, khoa về định hướng nghề nghiệp, về dịch vụ sinh hoạt, Sự phục vụ thân thiện, chuyên nghiệp sẽ góp phần nâng cao chất lượng đào tạo

Theo Lê Minh Tiến ( 2004) giáo dục là một hệ th ng g m nhiều thành t khác nhau như: Trình độ quản lý – Thầy dạy – Người học (học sinh) – Nội

dung/Phương pháp – Cơ sở vật chất (trong đó có ngân sách) Như vậy, các yếu t ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục bao g m nhiều thành t , cụ thể là:

- Thứ nhất là vấn đề chất lượng quản lý: để mang lại hiệu quả trong giáo dục-đào tạo, các nhà quản lý giáo dục phải có khả năng định hướng, đưa ra được những chính sách hợp lý để định hướng đi cho nền giáo dục, giám sát, đôn

đ c, thúc đẩy mọi thành phần tham gia vào công việc giáo dục

- Thứ hai là chất lượng giảng viên: Trước hết là về s lượng thì hiện nay s lượng thầy dạy trong nền giáo dục của ta còn rất thiếu th n Chỉ riêng ở các bậc học phổ thông, còn thiếu khoảng 100.000 giáo viên (ngu n: edu.net.vn); ở bậc học CĐ – ĐH thì tỷ lệ SV/GV là 1/30 Còn nói về chất lượng thì có lẽ ai cũng biết

và báo ch cũng đã t n khá nhiều giấy mực cho chuyện này khi có khá nhiều giảng viên đại học chưa đạt chuẩn để “làm thầy” Như vậy có thể nói rằng yếu t “thầy dạy” cũng chưa đáp ứng được mong đợi của toàn hệ th ng giáo dục

- Thứ ba là chất lượng “người học": S lượng người học đại học của ta ngày càng tăng cao, nhưng chất lượng thì ngày càng đang đi xu ng mà điều này được củng c thêm qua các con s : có đến 62% sinh viên có học lực trung bình trong khi s sinh viên học xuất sắc và giỏi chỉ có 5,44% mà thôi (Tuổi Trẻ, 29-12-03) Đầu vào của thành t “người học” cũng là một khâu quyết định đến chất lượng đào tạo, nhưng ai dạy đại học hiện nay cũng đều có cảm giác rằng SV hiện nay học rất nhiều, có nhiều điều kiện học hơn trước nhưng chất lượng lại rất kém

- Thứ tư là nội dung/ phương pháp giảng dạy: nội dung và phương pháp giảng dạy tất nhiên là những yếu t có ảnh hưởng quan trọng đến đầu ra của nền giáo dục nhưng cũng là một vấn đề “nóng” của nền giáo dục của chúng ta Thật vậy,

có rất nhiều người vẫn kêu ca rằng nội dung và phương pháp học của ta hiện nay còn lạc hậu quá, không đáp ứng được những yêu cầu của thực tế cuộc s ng Nhưng nội dung và phương pháp phụ thuộc vào đâu? Có thể có phụ thuộc vào ngân sách, nhưng cái quyết định đến điều này lại phụ thuộc chủ yếu vào năng lực của nhà quản

lý và người dạy: họ mà kém thì đừng mong có được nội dung và phương pháp hiện đại dù ta có trang bị cho họ mọi thứ mà họ mu n về mặt vật chất

- Thứ năm là cơ sở vật chất: Dù ngân sách hàng năm cho giáo dục tăng nhưng cơ sở vật chất phục vụ cho việc học hiện cũng chưa đạt yêu cầu nhất là những vùng “ngoài đô thị”, vẫn còn nhiều những lớp diễn ra dưới những “mái chòi”, còn SV đại học phải học trong những phòng học thiếu tiện nghi ở những khu vực không dành cho việc học tập (gần các cơ sở sản xuất)

Tóm lại : Chất lượng đào tạo bị ảnh hưởng bởi nhiều nhân t nhưng luôn xoay quanh các nhân t ch nh: người học, giảng viên, môi trường học tập, cơ sở vật chất, chất lượng các dịch vụ hỗ trợ, chương trình đào tạo

2.2 TỔNG QUAN VỀ TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CHẤT LƢỢNG ĐÀO TẠO:

2.2.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới:

Đảm bảo chất lượng theo mô hình các yếu t tổ chức ( Organizational Elements Model , SEAMEO, 1999)

Mô hình này đưa ra 5 yếu t để đánh giá như sau:

- Đầu vào : Sinh viên, cán bộ trong trường, cơ sở vật chất, chương trình đào tạo, quy chế, luật định, tài ch nh, v.v…

- Quá trình đào tạo : Phương pháp và quy trình đào tạo, quản l đào tạo,v.v…

- Kết quả đào tạo: Mức độ hoàn thành chương trình học, năng lực đạt được

và khả năng th ch ứng của sinh viên

- Đầu ra: Sinh viên t t nghiệp, kết quả nghiên cứu và các dịch vụ khác đáp ứng nhu cầu kinh tế và xã hội

- Hiệu quả: Kết quả của giáo dục đại học và ảnh hưởng của nó đ i với xã hội

Dựa vào 5 yếu t đánh giá trên các học giả đã đưa ra 5 khái niệm về chất lượng giáo dục đại học như sau:

- Chất lượng đầu vào: Trình độ đầu vào thỏa mãn các tiêu chí và mục tiêu

đề ra

- Chất lượng quá trình đào tạo: Mức độ đáp ứng yêu cầu của quá trình dạy

và học và các quá trình đào tạo khác

- Chất lượng đầu ra: Mức độ đạt được của đầu ra ( sinh viên t t nghiệp, kết quả nghiên cứu khoa học và các dịch vụ khác) so với bộ tiêu chí hoặc so với mục tiêu đã định sẵn

- Chất lượng sản phẩm: Mức độ đạt được yêu cầu công tác của sinh viên t t nghiệp qua đánh giá của chính bản thân sinh viên, của cha mẹ, của cơ quan công tác

và của xã hội

- Chất lượng giá trị gia tăng: Mức độ năng lực của sinh viên t t nghiệp ( kiến thức, kỹ năng, quan điểm) đóng góp cho xã hội và đặc biệt là hệ th ng giáo dục đại học

2.2.2 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU TRONG NƯỚC:

2.2.2.1 Mô hình chất lượng đào tạo của Đặng Quốc Bảo:

Theo mô hình này, chất lượng đào tạo là kết quả cu i cùng đạt được bởi sự tác động tích cực của các yếu t cấu thành trong quá trình đào tạo Quan niệm này được khái quát bởi mô hình sau:

Hình 2.1: Các nhân t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo

Trong đó:

Q là chất lượng đào tạo, chịu sự tác động của các yếu t :

MT: Mục tiêu đào tạo: là kiến thức, kỹ năng mà người học đạt được sau khi

t t nghiệp, ảnh hưởng đến việc nâng cao hiệu quả đào tạo Mục tiêu đào tạo giúp cho giáo viên xác định được nội dung giảng dạy, mức độ kiến thức để lựa chọn phương pháp giảng dạy hợp lí

PP,PT: Phương pháp đào tạo, phương tiện phục vụ đào tạo: Thực tế quá trình đào tạo là sự kết hợp chủ yếu của hoạt động dạy và học Phương pháp đào tạo là sự lựa chọn về việc ph i hợp giữa phương pháp giảng dạy và phương pháp học; yếu t này giữ vai trò quyết định đến chất lượng đào tạo Bên cạnh đó, hoạt động đào tạo

mu n thực hiện t t thì đòi hỏi phải có sự liên kết giữa phương pháp đào tạo và phương tiện phục vụ đào tạo

GV: Giáo viên: Những tiêu chuẩn về phẩm chất đạo đức, sự tâm huyết với nghề, kiến thức chuyên môn, tác phong, l i s ng của giáo viên là những yếu t giữ vai trò quyết định trong công việc đảm bảo chất lượng đào tạo Các tiêu chuẩn trên càng t t thì quá trình dạy và học càng hiệu quả, dẫn đến chất lượng đào tạo ngày càng cao và ngược lại

SV: Sinh viên: Là nhân t trung tâm của hoạt động đào tạo; kiến thức trước khi đào tạo, nhận thức, khả năng, thái độ học tập của người học tác động mạnh mẽ đến chất lượng đào tạo Nếu tất cả những yếu t trên là t t thì chất lượng đào tạo càng được nâng cao và ngược lại

ND: Nội dung đào tạo: Nội dung đào tạo trong toàn khóa học ở mỗi trình độ của từng ngành đào tạo được thể hiện thông qua chương trình đào tạo Chương trình đào tạo g m cơ cấu nội dung các môn học, thời gian đào tạo, tỉ lệ phân bổ thời gian giữa lí thuyết và thực hành…Sự phù hợp và logic trong chương trình đào tạo sẽ giúp cho quá trình đào tạo được vận hành một cách thuần thục, tăng cường khả năng nhìn nhận vấn đề cho người dạy cũng như người học qua đó góp phần nâng cao chất lượng đào tạo

CSVC,TC : Cơ sở vật chất, tài chính phục vụ đào tạo Bao g m phòng học lí thuyết, phòng thực hành, xưởng thực tập, thư viện và các phương tiện phục vụ hoạt động dạy và học,… Các yếu t này càng hiện đại thì chất lượng đào tạo càng t t

Mặt khác, để có được hệ th ng cơ sở vật chất phù hợp với từng ngành học, theo kịp với xu thế phát triển của nền kinh tế- xã hội thì sự lớn mạnh về khả năng tài ch nh để trang bị vật chất cũng là yếu t không thể thiếu trong đào tạo

2.2.2.2 Đào tạo chất lượng cao- Mô hình trải nghiệm của UEF (Trường đại học kinh tế - tài chính TP.HCM)

Xuất phát từ những kết quả nghiên cứu lí thuyết và thực tiễn, UEF xây dựng

mô hình đào tạo nhằm hướng đến chuẩn đầu ra với 4 yếu t được khái quát bằng mô hình sau:

Hình 2.2: Mô hình Môi trường học tập và giao tiếp TASK

Theo mô hình TASK, tầm quan trọng của cả 4 yếu t được đánh ngang nhau Lí do là vì với một nền tảng kiến thức như nhau, kỹ năng và thái độ sẽ tạo sự khác biệt giữa người thành công nhiều và người thành công t, nhưng nếu thiếu kiến thức thì sẽ khó đạt được mức độ thành công ở đỉnh cao Vì vậy UEF không xem nhẹ kiến thức Trách nhiệm đào tạo của nhà trường là phải đảm bảo sinh viên có đủ kiến thức theo yêu cầu, nhưng đ ng thời phải chú trọng huấn luyện kỹ năng và thái độ

Trong mô hình TASK còn có yếu t tư duy ( T- Thinking ) Chính khả năng

tư duy độc lập và sáng tạo mới thực sự giúp sinh viên tiếp cận và giải quyết t t vấn

đề thực tế Công việc trên thực tế rất đa dạng và không hoàn toàn gi ng những điều

Tư duy (Thinking)

Kiến thức ( Knowledge)

Thái độ ( Attitude)

Kỹ năng (Skill)

CHUẨN ĐẦU RA CHUNG

đã học trên ghế nhà trường Việc giải quyết các tình hu ng phát sinh trong thực tế chủ yếu nhờ vào khả năng tư duy, nhờ vào kỹ năng phát hiện và giải quyết vấn đề

Vì vậy, phát triển tư duy cho người học trở thành nhiệm vụ bắt buộc trong mô hình đào tạo của UEF

Những cách lập luận như đã nêu trên giải th ch vì sao mô hình TASK đặt tầm quan trọng của 4 yếu t ngang bằng nhau Mô hình này hoàn toàn khác biệt với hệ

th ng đào tạo theo kiểu truyền th ng trước đây: chỉ quan tâm đến kiến thức

Dựa trên mô hình TASK, UEF đưa ra phương thức đào tạo hoàn toàn mới

Có một s yếu t c t lõi cấu thành trong phương thức đào tạo tại UEF: Chương trình đạo tạo thiết thực; giảng viên giỏi với phương pháp giảng dạy tiên tiến; cơ sở vật chất đáp ứng t t nhất mục tiêu và yêu cầu đào tạo; sự gắn kết giữa lí thuyết và thực tế; các hoạt động ngoài lớp học phong phú; môi trường học tập và giao tiếp thân thiện tất cả cùng hòa quyện nhau trong một thể th ng nhất nhằm đảm bảo chất lượng đào tạo, đảm bảo chất lượng đầu ra như mong mu n

- Về chương trình đào tạo: Việc thiết kế các chương trình đào tạo chung được thực hiện theo một quy trình đảm bảo các môn học phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, phù hợp với sứ mạng và tầm nhìn của nhà trường, cập nhật theo xu hướng thế giới và hướng đến chuẩn đầu ra chung Chuẩn đầu ra chung lại được chi tiết hóa cho từng chuyên ngành, cũng bao g m 4 yếu t là tư duy, kiến thức, kỹ năng và thái

độ Chuẩn đầu ra của từng chuyên ngành là căn cứ để xác định mục tiêu đào tạo của từng môn học Phương pháp đánh giá kết quả học tập được xây dựng trên cơ sở đảm bảo kiểm tra được mức độ đạt chuẩn đầu ra và mục tiêu của từng môn

- Về giảng viên và phương pháp giảng dạy: UEF mời chọn những giảng viên giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm và tâm huyết với nghề Thường xuyên tổ chức các khóa huấn luyện, chia sẻ kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy nên tính chuyên nghiệp ngày càng được nâng cao Đây là ngu n lực đóng vai trò quyết định

đ i với chất lượng đào tạo Bên cạnh đó, UEF còn có lực lượng trợ giảng- cầu n i giữa giảng viên và sinh viên Hầu hết trợ giảng đều là giảng viên, một s khác là chuyên viên đang làm việc tại các doanh nghiệp Trợ giảng thực hiện hàng

loạtnhiệm vụ nhằm giúp giảng viên triển khai có hiệu quả các phương pháp giảng dạy tích cực, trợ giúp và hướng dẫn sinh viên trong quá trình tự học

Toàn bộ các giảng viên UEF đều được yêu cầu vận dụng các phương pháp và

kỹ thuật giảng dạy tích cực Đó là phương pháp thuyết giảng ngắn theo l i tương tác, giảng dạy dựa trên vấn đề, giảng dạy thông qua tình hu ng, giảng dạy theo kiểu truy vấn,… Đó là những kỹ thuật như làm việc theo nhóm, đàm thoại, đóng vai, thuyết trình, động não,…Phương pháp giảng dạy tích cực lấy người học làm trung tâm, xem người học là chủ thể của quá trình dạy-học, giảng viên nói ít, dành thời gian lôi cu n sinh viên tham gia thông qua nhiều loại hình hoạt động đa dạng Chúng tạo ra sự tương tác cao giữa người học và người dạy, giữa những người học với nhau; khuyến kh ch tư duy độc lập và sáng tạo, xóa bỏ l i áp đặt kiến thức theo kiểu giáo điều; hướng đến việc phát triển nhận thức bậc cao: phân tích, tổng hợp và đánh giá; chú trọng việc phát triển kỹ năng và xây dựng thái độ làm việc tích cực cho người học; đ ng thời, qua đó hình thành khả năng tự học, đáp ứng được mục tiêu học tập su t đời sau này

- Cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy và học tập: Cơ sở vật chất phục vụ học tập theo mô hình này được UEF đầu tư đúng mức, thích ứng với các phương pháp giảng dạy tích cực Lớp học nhỏ, khoảng 25-20 SV đ i với môn ngoại ngữ và không quá 40SV đ i với các môn học khác Sĩ s lớp là điều kiện tiên quyết để phát huy có hiệu quả các phương pháp giảng dạy tích cực Phòng học máy lạnh, trang thiết bị tiện nghi và hiện đại, bàn ghế có thể thay đổi linh hoạt theo các phương pháp giảng dạy khác nhau, đó ch nh là môi trường thuận tiện cho cả SV và giảng viên Toàn bộ SV của UEF đều phải sử dụng laptop trong giờ học để ứng dụng phần mềm chuyên dụng, theo dõi và ghi chép bài giảng và có thể kết n i internet liên tục

để khai thác thông tin phục vụ cho bài học Tất cả các môn học đều có giáo trình miễn phí Trung tâm thông tin- thư viện phát triển mạnh theo hướng s hóa, tạo ngu n cơ sở dữ liệu phong phú và thuận tiện cho sinh viên cũng như giảng viên nghiên cứu

- Sự gắn kết giữa lí thuyết và thực tế: Để tránh tình trạng lí thuyết suông, đào tạo tách rời thực tế, UEF thực hiện song song 2 quá trình: đưa thực tế vào với sinh viên và đưa sinh viên ra thực tế

Quá trình đưa thực tế vào với SV được thực hiện theo 2 cách: Một là giảng viên đưa các vấn đề, tình hu ng, sự kiện vào trong bài giảng; hai là UEF thường xuyên mời các doanh nhân, nhà quản lí, các chuyên viên, tham gia cộng tác giảng dạy, báo cáo chuyên đề, hội thảo, trao đổi kinh nghiệm,v.v…

Quá trình đưa sinh viên ra thực tế cũng được thực hiện bằng 2 cách: Một là

SV được yêu cầu nghiên cứu thực tế theo nội dung yêu cầu của bài học; hai là các chương trình kiến tập và thực tập UEF hợp tác chặt chẽ với các doanh nghiệp, đảm bảo sinh viên thực sự làm việc trong thời gian kiến tập và thực tập dưới sự hướng dẫn của giảng viên kết hợp với chuyên viên của doanh nghiệp

- Hoạt động ngoài lớp học : Được xem là một bộ phận không thể thiếu của

hệ th ng giáo dục UEF Những hoạt động này hướng tới mục tiêu phát triển kỹ năng và thái độ, tạo sự tự tin và năng động, đ ng thời xây dựng ý thức cộng đ ng cho sinh viên

- Môi trường học tập và giao tiếp: SV được tự do phát biểu, phê bình hay góp ý thẳn thắn qua nhiều kênh: trực tiếp, email hay diễn đàn Tất cả các ý kiến của sinh viên đều được các bộ phận liên quan thụ lý Những ý kiến hợp lí, cho dù của một cá nhân, đều được nhà trường xem xét thực hiện

2.2.2.3 Mô hình nghiên cứu của đề tài:

Từ một s mô hình được trình bày ở trên, kết hợp với cơ sở lí thuyết, ta tháy rằng các yếu t ảnh hưởng đến chất lượng dạy và học trong đào tạo chủ yếu xoay quanh các vấn đề : người học, người dạy, chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên,

cơ sở vật chất, các dịch vụ hỗ trợ, chất lượng đầu vào, đầu ra, Do đó, đề tài “Các yếu t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của các CTLK tại TP.HCM” thông qua sự đánh giá của người học được thực hiện bằng việc xây dựng mô hình nghiên cứu như sau:

Hình 3: Mô hình đề xuất các yếu t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của

các CTLK tại TPHCM Theo mô hình đề xuất của đề tài, các yếu t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của CTLK bao g m:

- Chất lượng đầu vào:

+ Việc tuyển sinh của các CTLK như thế nào

+ Công tác kiểm tra năng lực ngoại ngữ của SV trước khi theo học các CTLK có nghiêm túc hay không

+ Bổ sung đầy đủ kiến thức cho SV trước khi theo học các chương trình liên thông, đảm bảo t t nhất khả năng tiếp thu các kiến thức chuyên ngành cho SV trước khi vào học

- Chất lượng của CTLK đang theo học:

+ SV có tìm hiểu kỹ về trường đ i tác hay chưa? Đã được công nhận bởi các

tổ chức đánh giá và xếp hạng uy tín ở nước sở tại hay chưa?

+Chương trình liên kết đã được Bộ giáo dục và đào tạo cấp phép hay chưa?

Đội ngũ giảng viên Chương trình đào tạo

Kết quả quá trình đào tạo

Môi trường học tập và giao tiếp

Năng lực của sinh viên

Chất lượng đầu vào Chương trình liên kết

- Chương trình đào tạo:

+ Thông tin về chương trình học được thông báo đầy đủ và ch nh xác đến người học

+ Các môn học được phân bổ hợp lí

+ Các môn học phải xuất phát từ nhu cầu thực tế, phù hợp với sứ mạng và tầm nhìn của nhà trường, cập nhật theo xu hướng thế giới và phải hướng đến chuẩn đầu ra chung

+ Các môn học phải bổ sung cho nhau

+ Thời lượng dành cho lí thuyết và thực hành được đảm bảo

+ Nội dung lí thuyết phải làm được đảm bảo làm cơ sở cho thực hành

+ Phương pháp đánh giá kết quả học tập được xây dựng trên cơ sở đảm bảo kiểm tra được chuẩn đầu ra và mục tiêu của từng môn

- Đội ngũ giảng viên :

+ Giảng viên giỏi chuyên môn, nhiều kinh nghiệm, tâm huyết với nghề + Giảng viên có sự chuẩn bị t t trước khi đứng lớp

+ Giảng viên vận dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, sinh động và thu hút người học

+ Tạo được cho sinh viên kỹ thuật làm việc nhóm, thuyết trình, đàm thoại + Thường xuyên cập nhật thông tin mới trong bài giảng theo xu hướng của thế giới + Tạo ra sự tương tác giữa người dạy và người học, giữa những người học với nhau

+ Lôi cu n sinh viên tham gia bài học thông qua nhiều loại hình hoạt động đa dạng + Khuyến kh ch tư duy độc lập, sáng tạo, qua đó hình thành cho SV khả năng tự học

+ Sẵn sàng giúp đỡ, hỗ trợ học tập cho SV

+ Tất cả các ý kiến, nguyện vọng của SV đều được xem xét

- Kết quả quá trình đào tạo:

+ Việc đánh giá thi cử được thực hiện nghiêm túc và khách quan

+ Đảm bảo kết quả thi đánh giá đúng năng lực của người học

+Bài thi phải đáp ứng được trọng tâm của môn học

- Các dịch vụ hỗ trợ:

+ Các hoạt động tư vấn học tập đáp ứng t t nhu cầu tìm hiểu và chọn lựa của người học

+ Nhân viên các bộ phận có thái độ phục vụ t t, cởi mở

+ Trung tâm ngoại ngữ, trung tâm đào tạo kỹ năng mền đáp ứng t t nhu cầu của

SV

+ Dịch vụ ăn ở, tư vấn và chăm sóc sức khỏe t t

- Các hoạt động bên ngoài lớp học:

+ Các hoạt động này hướng đến mục tiêu phát triển kỹ năng và thái độ cho

+ Phòng học đảm bảo âm thanh, ánh sáng và độ thông thoáng

+ Lớp học nhỏ, sĩ s hợp lí theo yêu cầu từng môn học

+ Phòng học trang thiết bị tiện nghi và hiện đại, bàn ghế thay đổi linh hoạt để thuận tiện cho các phương pháp giảng dạy khác nhau

+ Trung tâm thông tin – thư viện có ngu n tài liệu đáp ứng t t nhu cầu học tập của SV S hóa, tạo ngu n dữ liệu phong phú và thuận tiện cho SV

+ Nhà trường có đầy đủ trang thiết bị, phương tiện hỗ trợ cho việc dạy và học

- Năng lực của sinh viên đang theo học CTLK:

+ Kiến thức cơ bản của SV phải đáp ứng được các yêu cầu trong học tập + Trang bị đầy đủ khả năng về ngoại ngữ để có thể tiếp thu được bài giảng

+ Luôn luôn có thái độ học tập tích cực, cầu tiến

+ SV phải có ý thức học tập cao, tự học là chính

- Môi trường học tập và giao tiếp:

+ Thể hiện sự thân thiện với người học

+ Phương tiện học tập đầy đủ, đa dạng và hiện đại

+Thường xuyên tìm hiểu, đáp ứng tâm tư nguyện vọng của người học

+ Các chương trình liên kết luôn luôn có trách nhiệm cao với SV

+ Môi trường giao tiếp thân mật, tự do, cởi mở và chân thành

+ Sinh viên được tự do phát biểu, phê bình hay góp ý

Các giả thiết nghiên cứu:

Tương ứng với mỗi yếu t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo là một giả thiết nghiên cứu

H1: Chất lượng đầu vào t t sẽ ảnh hưởng t t đến CLĐT các CTLK

H2: Bản thân CTLK t t có ảnh hưởng t t đến CLĐT của các CTLK

H3: Đội ngũ giảng viên t t sẽ có ảnh hưởng t t đến chất lượng đào tạo của các CTLK

H4: Chương trình đào tạo t t sẽ có ảnh hưởng t t đến chất lượng đào tạo của các CTLK

H5: Kết quả quá trình đào tạo t t sẽ ảnh hưởng t t đến CLĐT của các CTLK H6: Cơ sở vật chất t t sẽ có ảnh hưởng t t đến chất lượng đào tạo của các CTLK

H7: Chất lượng các dịch vụ hỗ trợ sẽ t t sẽ ảnh hưởng t t đến chất lượng đào tạo của các CTLK

H8: Các hoạt động bên ngoài lớp học t t sẽ có ảnh hưởng t t đến chất lượng đào tạo của các CTLK

H9: Năng lực của SV đang theo học các CTLK t t sẽ có ảnh hưởng t t đến chất lượng đào tạo của các CTLK

H10: Môi trường học tập và giao tiếp t t sẽ có ảnh hưởng t t đến chất lượng đào tạo của các CTLK

Tóm tắt chươ 2:

Chương này g m có 2 phần: Cơ sở lý thuyết và cácquan điểm của các mô hình nghiên cứu trong nước cũng như trên thế giới khi đề cập đến các nhân t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo, dựa trên cơ sở đó để xây dựng mô hình nghiên cứu của đề tài, điều chỉnh cho phù hợp với điều kiện các CTLK đào tạo tại TPHCM

Mô hình các yếu t tổ chức đề cập đến các yếu t ảnh hưởng đến chất lượng giáo dục như : đầu vào, quá trình đào tạo, kết quả đào tạo, đầu ra và hiệu quả đào tạo Mô hình chất lượng đào tạo của Đặng Qu c Bảo với kết luận: Chất lượng đào tạo là kết quả cu i cùng đạt được bởi sự tác động tích cực của các yếu t cầu thành quá trình đào tạo đó là mục tiêu đào tạo, cơ sở vật chất tài chính phục vụ đào tạo, đội ngũ giáo viên giảng dạy, người học, Mô hình TASK, mô hình trải nghiệm chất lượng cao của trường đại học kinh tế với 4 yếu t : Tư duy, thái độ, kỹ năng vàkiến thức Dựa trên mô hình này, xác định các yếu t c t lõi ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo như: chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, sự gắn kết giữa lý thuyết và thực hành, các hoạt động ngoài lớp học, môi trường học tập và giao tiếp và đưa ra phương thức đào tạo mới nhằm đảm bảo chất lượng cho mô hình đã đưa ra

Từ cơ sở lý thuyết về chất lượng đào tạo và các yếu t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của các nhà nghiên cứu trong nước và ngoài nước, mô hình nghiên cứu của đề tài cũng xoay quanh các yếu t như: chất lượng đầu vào, chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên, kết quả đào tạo, cơ sở vật chất, chất lượng các dịch vụ

hỗ trợ, năng lực của sinh viên, môi trường học tập và giao tiếp Toàn bộ cơ sở lý thuyết của chương này là căn cứ cho định hướng cũng như việc đưa ra phương pháp nghiên cứu ở chương tiếp theo

CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp với mô tả và định lượng, được chia làm 2 giai đoạn như sau:

- Giai đoạn 1: Sử dụng phương pháp nghiên cứu mô tả kết hợp với nghiên cứu định tính và các dữ liệu thứ cấp nhằm khẳng định và bổ sung các tiêu ch đánh giá, lập bảng câu hỏi phỏng vấn để từ đó xây dựng bảng câu hỏi khảo sát và điều chỉnh thang đo để phục vụ cho quá trình nghiên cứu định lượng

- Giai đoạn 2: Sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng Từ các biến đo lường ở giai đoạn nghiên cứu định t nh, xác định các nhân t ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo của các CTLK, đề xuất mô hình nghiên cứu của đề tài sau đó tiến hành khảo sát các sinh viên đang theo học các CTLK tại TPHCM thông qua bảng câu hỏi khảo sát Các thông tin và s liệu thu thập được sẽ được xử lí bằng phần mềm th ng kê ứng dụng SPSS 16.0 để phân tích các yếu t th ng kê cơ bản và các nhân t ảnh hưởng đến CLĐT

3.2.1 Thu thập thông tin thứ cấp:

S lượng và danh sách các sinh viên đang theo học các CTLK được thu thập chủ yếu từ các trường có nhiều chương trình liên kết với nước ngoài tại TP.HCM như: trường Cao đẳng nghề Saigontech, Cao đẳng qu c tế Kent, trường Hutech (các CTLK với: ĐH mở Malaysia, Cao đẳng Marie Victorin -Canada), ĐH Bách Khoa với hơn 10 CTLK với các nước Úc, Mỹ, Nhật ( The University of Adelaide – Úc, Griffith University – Úc , University of Queensland – Úc , La Trobe University –

Úc, Nagaoka University of technology – Nhật, University of Illinois at Springfield – Mỹ ), trường ĐH Việt – Đức(trường ĐH công lập của Việt nam liên kết với Đức),

ĐH Hoa Sen ( liên kết với ĐH Claude Bernard Lyon I – Pháp, ĐH Paris 12, Val De Marne – Pháp, cao đẳng Manchester - Anh ), ĐH mở TPHCM, Bên cạnh đó, ngu n thông tin này còn được lấy từ các website, các bài viết, nghiên cứu có liên

quan đến các hoạt động của CTLK Tất cả các s liệu này được sàng lọc và tiến hành khảo sát

3.2.2 Thu thập thông tin sơ cấp:

Được thu thập thông qua nghiên cứu định tính với bảng câu hỏi phỏng vấn

và nghiên cứu định lượng bằng việc tiến hành điều tra khảo sát

- Đ i với nghiên cứu định t nh: Được thực hiện qua các bước:

+ Nghiên cứu tổng hợp lý thuyết từ các nghiên cứu trước đây nhằm xây dựng

mô hình lý thuyết

+ Sử dụng kỹ thuật thảo luận nhóm với 40 đ i tượng là người đang học tại các CTLK với thời gian 6 tháng trở lên nhằm mục đ ch điều chỉnh, bổ sung các biến

đo lường các nhân t ảnh hưởng đến chất lượng của CTLK

+ Tham vấn lấy ý kiến của một s cán bộ quản lý, giảng viên đang công tác, giảng dạy tại các CTLK

+ Việc phỏng vấn, thảo luận với các thành phần trên được thực hiện bằng cách xây dựng bảng câu hỏi tập trung vào vấn đề liên quan đến đề tài nghiên cứu

+ Kết quả: Sau khi tiến hành phỏng vấn, thảo luận thì hầu hết những người tham gia đ ng ý với việc xác định các nhân t ảnh hưởng ở mô hình nghiên cứu được đề cập trong chương tổng quan tài liệu; đ ng thời cũng đ ng tình đ i với các biến quan sát để

đo lường chất lượng đào tạo các CTLK Với nghiên cứu định t nh thì thang đo, mô hình nghiên cứu đã được hiệu chỉnh và bảng câu hỏi đã được chuẩn bị cho nghiên cứu định lượng

- Đ i với nghiên cứu định lượng: Dựa trên kết quả của nghiên cứu định tính, nghiên cứu định lượng sẽ được thực hiện bằng cách tiến hành thu thập s liệu nghiên cứu thông qua điều tra, khảo sát bằng bảng câu hỏi kèm theo thang đo Với quan niệm, khách hàng bao giờ cũng đúng, hoạt động dạy và học là yếu t quyết định hàng đầu đến chất lượng đào tạo; do đó, trong giới hạn chủ đề nghiên cứu sẽ tiến hành điều tra, khảo sát người học nhằm xem xét mức độ ảnh hưởng của các nhân t đến chất lượng đào tạo để từ đó có thể mở rộng đề xuất một s giải pháp nâng cao chất lượng đào tạo của các CTLK nói riêng và ĐTĐH nói chung

Nghiên cứu định lượng: Sau khi bảng câu hỏi khảo sát được xây dựng (sử dụng thang đo Likert (1932) với 5 mức độ) nghiên cứu định lượng được tiến hành qua các bước:

Bước 1: Thực hiện việc điều tra khảo sát (phát phiếu khảo sát) (xem phiếu khảo sát ở phần phụ lục)

Bước 2 : Nhận kết quả điều tra khảo sát

Bước 3: Xử lý s liệu khảo sát trên phần mềm SPSS (phiên bản 16.0)

3.2.3 Quy trình nghiên cứu:

Để thực hiện được phương pháp nghiên cứu trên thì quy trình nghiên cứu được xây dựng như sau

Hình 3.1: Quy trình nghiên cứu

Mục tiêu nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết

Xây dựng mô hình, thang đo

Nghiên cứu định tính (Phỏng vấn, thảo luận

để điều chỉnh mô hình thang đo) ) Nghiên cứu định lượng( sử dụng bảng cấu hỏi để điều tra khảo

sát)

Xử lý s liệu thu thập

Kết quả nghiên cứu

Kết luận, đề xuất Vấn đề nghiên cứu

ĐH Northwestern 30

ĐH Việt Đức

ĐH khoa học ứng dụng Frankfurt/Main, Cologne, Đức

220

650

ĐH khoa học ứng dụng Heilbronn và ĐH Furtwangen, Đức

Nguồn: Phòng tuyển sinh các CTLK, tháng 7/2012

3.3.1 Phương pháp lấy mẫu:

Theo Hoàng Trọng và Chu Nguyễn Mộng Ngọc- tập 2,trang31 (2008) thì

t nh đại diện của s lượng mẫu được lựa chọn sẽ thích hợp nếu s mẫu ít nhất phải lấy gấp 4-5 lần s biến quan sát Căn cứ vào 10 nhân t ảnh hưởng (các biến độc lập) đến CLĐT của CTLK, s biến quan sát là 51biến, chất lượng đào tạo chung của CTLK (biến phụ thuộc), s biến quan sát là 5 biến, tổng cộng là 56 biến quan sát.Với nghiên cứu này, tác giả lấy mẫu gấp 7 lần biến quan sát, từ đó suy ra tổng s mẫu cần điều tra là 392 mẫu.Căn cứ vào tổng s người đang học của mỗi CTLK so với tổng s SV đang theo học tại 6 trường nói trên để xác định s lượng mẫu cần khảo sát cho từng trường

Tỉ lệ phân bổ mẫu cho từng trường có CTLK được tính như sau:

ổ đ ọ ủ ườ