PHÁT TRIỂN DỊCH vụ tín DỤNG của các CÔNG TY tài CHÍNH ở VIỆT NAM

2.MỤC ĐÍCH NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU * Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở khảo sát thực trạng phát triển dịch vụ tín dụng của các CTTC, tìm ra những hạn chế, bất cập và nguyên nhân, nhận dạng nhữ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

-PHÙNG VIỆT HÀ

PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ TÍN DỤNG CỦA CÁC CÔNG TY TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM

Chuyên ngành : Quản lý kinh tế

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ

Hà Nội, Năm 2015

Người hướng dẫn khoa học:

1 PGS TS NGUYỄN THỊ PHƯƠNG LIÊN

2 PGS TS DƯƠNG ĐĂNG CHINH

Phản biện 1: PGS TS Lưu Thị Hương

Phản biện 2: PGS.TS Nguyễn Trọng Cơ

Phản biện 3: TS Nguyễn Thị Hải Hà

Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng chấm luận án cấp ……… Họp tại

Vào hồi …… giờ …… ngày …… tháng …… năm 2015

Có thể tìm hiểu luận án tại:

1 .

2 .

PHẦN MỞ ĐẦU

1 TÍNH CẤP THIẾT ĐỀ TÀI

Công ty tài chính là định chế tài chính phi ngân hàng, thực hiện chức năng cơbản là cung ứng dịch vụ tín dụng nhằm đáp ứng nhu cầu đa dạng của thị trường vàcạnh tranh khốc liệt với NHTM trên thị trường tín dụng Luật TCTD năm 1997 đặtnền móng pháp lý cho sự hình thành và phát triển mô hình CTTC ở Việt Nam Tínhđến 31/12/2013, ở Việt Nam có 17 CTTC đa dạng về quy mô, mô hình tổ chức và

sở hữu Hoạt động tín dụng của các CTTC đã góp phần đáp ứng nhu cầu vốn củanền kinh tế và thúc đẩy sự phát triển thị trường dịch vụ tín dụng Sự cạnh tranhtrong hoạt động cung ứng dịch vụ tài chính và những hạn chế trong hoạt động tíndụng đã đặt CTTC vào nguy cơ buộc chấm dứt hoạt động hoặc lựa chọn phương ánchuyển đổi mô hình hoạt động thông qua hoạt động sáp nhập, mua lại Như vậy, đểtồn tại và phát triển các CTTC cần giải bài toán đầu ra mà vấn đề cốt lõi đó là pháttriển dịch vụ tín dụng

Phát triển dịch vụ tín dụng của các CTTC ở Việt Nam trong bối cảnh hiệnnay cần thiết phải giải quyết ba vấn đề cốt lõi: (i) Tính đa dạng của dịch vụ và khảnăng đáp ứng nhu cầu khách hàng, (ii) Năng lực quản trị điều hành và (iii) Kênhphân phối Giải quyết những vấn đề đặt ra trong phát triển dịch vụ tín dụng củaCTTC ở Việt Nam phụ thuộc vào đặc thù của CTTC bao gồm đặc thù về mô hình tổchức, đặc thù sở hữu và đặc thù về quy mô

Vì vậy, việc nghiên cứu đề tài “Phát triển dịch vụ tín dụng của các công ty

tài chính ở Việt Nam” có ý nghĩa khoa học và tính thời sự cấp thiết, góp phần giải

quyết những vấn đề thực tiễn đã và đang đặt ra

2.MỤC ĐÍCH NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

* Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở khảo sát thực trạng phát triển dịch vụ tín dụng của các CTTC, tìm

ra những hạn chế, bất cập và nguyên nhân, nhận dạng những thời cơ và thách thức,thuận lợi và khó khăn, luận án đề xuất các giải pháp và kiến nghị nhằm phát triểndịch vụ tín dụng của các CTTC ở Việt Nam trong thời gian tới

*Nhiệm vụ nghiên cứu

Một là, hệ thống hóa và phát triển cơ sở lý luận về công ty tài chính và hoạtđộng cung ứng dịch vụ tín dụng của công ty tài chính

Hai là, nghiên cứu hệ thống dịch vụ tín dụng và các điều kiện phát triển dịch

vụ tín dụng, học hỏi kinh nghiệm phát triển dịch vụ tín dụng tại các công ty tàichính trên thế giới nhằm làm rõ thêm những lợi ích, rủi ro và các điều kiện cần và

đủ để thực hiện chiến lược phát triển dịch vụ tín dụng tại công ty tài chính

Ba là, khảo sát thực trạng phát triển dịch vụ tín dụng của một số công tytài chính.

Bốn là, đề xuất giải pháp phát triển dịch vụ tín dụng của các công ty tài chính

ở Việt Nam, đồng thời luận án đề xuất một số kiến nghị với Nhà nước và Ngânhàng nhà nước điều chỉnh, bổ sung văn bản pháp lý nhằm thúc đẩy sự phát triểndịch vụ tín dụng của các công ty tài chính ở Việt Nam

3.ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

* Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của luận án là các phương thức phát triển dịch vụ tíndụng của các công ty tài chính, các tiêu chí đánh giá mức độ phát triển và nhân tốảnh hưởng đến sự phát triển dịch vụ tín dụng của các công ty tài chính

*Phạm vi nghiên cứu

Về nội dung nghiên cứu: nghiên cứu về cơ sở lý luận về dịch vụ tín dụng và

sự phát triển dịch vụ tín dụng của Công ty Tài chính kinh nghiệm về sự phát triểndịch vụ tín dụng tại các Công ty Tài chính trên thế giới và bài học cho Việt Nam;luận án tập trung nghiên cứu thực trạng danh mục dịch vụ tín dụng, chất lượng hoạtđộng và năng lực phát triển dịch vụ tín dụng tại các CTTC thuộc TĐKT ở Việt Nam

Về không gian nghiên cứu: luận án khảo sát nghiên cứu điển hình tại 5CTTC bao gồm CTTC cổ phần Điện lực, CTTC Frudential, CTTC Công nghiệp tàuthủy, CTTC cổ phần Vinaconex- Viettel và CTTC cổ phần Xi măng, trên cơ sở đórút ra các kết luận nghiên cứu về những nét chung và các đặc điểm đặc thù của mỗinhóm CTTC

Về thời gian nghiên cứu: những vấn đề về thực trạng CTTC, hoạt động tíndụng của CTTC được khảo sát, nghiên cứu trong giai đoạn từ 2009-2013

2 Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU

Nếu đạt được những mục đích nghiên cứu đặt ra, luận án sẽ là tài liệu thamkhảo bổ ích, thiết thực không chỉ về nội dung và cả về phương pháp nghiên cứu,tiếp cận khoa học các vấn đề lý luận và thực tiễn cho công tác nghiên cứu khoa học

và đào tạo trình độ đại học và sau đại học tại các trường đại học khối ngành kinh tế,đặc biệt là ở các chuyên ngành đào tạo chuyên sâu về các định chế tài chính phingân hàng

Về thực tiễn, luận án là tài liệu tham khảo, cung cấp những kiến thức và cơ

sở khoa học thiết thực cho các cơ quan, các nhà quản lý Nhà nước trong hoạch định

và điều hành chính sách phát triển TCTD nói chung và CTTC nói riêng ở Việt Nam;các CTTC trong xây dựng chiến lược phát triển hoạt động tín dụng nhằm nâng cao

năng lực cạnh tranh, phát triển bền vững

Chương 4: Giải pháp phát triển dịch vụ tín dụng của các công ty tài chính ởViệt Nam

*

* *

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU

VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1.1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU

Phát triển dịch vụ tín dụng của các CTTC đã được nhiều công trình của cáctác giả trong, ngoài nước giải quyết vấn đề này

1.1.1 Các công trình nghiên cứu ở nước ngoài

Luận án tập trung nghiên cứu 4 công trình nghiên cứu ở nước ngoài vềCTTC do FredericS Mishkin, StanleyG Eakins và Keith Pilbeam thực hiện về đặcđiểm dịch vụ tín dụng của CTTC, mô hình và loại hình dịch vụ của CTTC và giớihạn an toàn trong hoạt động của CTTC và vai trò giám sát của NHNN

1.1.2 Các công trình nghiên cứu ở trong nước

Ở Việt Nam, thời gian qua đã có một số công trình nghiên cứu về hoạt độngcủa CTTC, NCS đã nghiên cứu 9 công trình nghiên cứu trong nước

Những nội dung chính mà các tác giả đã thực hiện được trong giai đoạn2002-2013 là:

-Hệ thống hóa lý luận về công ty tài chính, làm rõ vai trò của CTTC trongnền kinh tế thị trường, đặc biệt là sự cần thiết của CTTC đối với tập đoàn kinh tế;chỉ ra đặc thù của CTTC trong hoạt động cung ứng dịch vụ; lợi thế đặc thù của môhình CTTC so với mô hình NHTM; Thông qua nghiên cứu hoạt động của cácCTTC thuộc TĐKT lớn của một số nước trên thế giới, tác giả đã rút ra bài học kinhnghiệm có ý nghĩa thực tiễn đối với Việt Nam hiện nay

-Nghiên cứu thực trạng hoạt động của một số công ty tài chính, làm rõ thựctrạng hoạt động tín dụng và chất lượng tín dụng của CTTC Dệt May, CTTC Hóachất, CTTC cổ phần Handico, CTTC Công nghiệp Tàu thủy từ kết quả nghiên cứu

về hạn chế trong kinh doanh tác giả đã rút ra một số bài học kinh nghiệm sâu sắc có

ý nghĩa lý luận và thực tiễn là cơ sở cho việc đề xuất các giải pháp hoàn thiện côngtác quản trị rủi ro tín dụng của một số CTTC, tiếp tục thúc đẩy sự phát triển Công tytài chính và các CTTC nói chung

-Đánh giá hiệu quả hoạt động của mô hình CTTC, đề xuất giải pháp nângcao hiệu quả hoạt động CTTC trong bối cảnh mô hình CTTC mới được triển khai

và nền kinh tế Việt Nam chưa hội nhập sâu rộng với nền kinh tế thế giới

-Đề xuất giải pháp vĩ mô để nâng cao hiệu quả hoạt động các CTTC ViệtNam trong bối cảnh hội nhập

- Nghiên cứu mô hình TĐKTNN và cơ chế quản lý tài chính của Nhà nướctại các TĐKTNN Xác định nguyên nhân cơ bản dẫn đến những hạn chế trong hoạtđộng của CTTC khi công ty không phát huy vai trò với tư cách một định chế tàichính độc lập trong TĐKT xuất phát từ cơ chế quản lý tài chính của Nhà nước tạicác TĐKT

1.1.3 Đánh giá tổng quan về các công trình nghiên cứu có liên quan và những

“khoảng trống” nghiên cứu

Theo phân tích kết quả khảo cứu về các công trình nghiên cứu trong nước vàngoài nước trong phần tổng quan nghiên cứu, có thể thấy những công trình nghiêncứu đã khẳng định vai trò của CTTC và hoạt động tín dụng của CTTC đối với nềnkinh tế, đề xuất được một số giải pháp vĩ mô và vi mô nhằm phát triển công ty tàichính, góp phần củng cố, phát triển và lành mạnh hóa hệ thống tài chính Việt Nam.Tuy nhiên, các khảo sát, nghiên cứu trên chỉ nghiên cứu trong giai đoạn từ năm

2013 trở về trước Đến nay, các yếu tố môi trường kinh doanh, môi trường pháp lý

về phát triển hoạt động của CTTC ở Việt Nam nói chung, hoạt động tín dụng củaCTTC nói riêng đã có những thay đổi

Trong bối cảnh cạnh tranh khốc liệt của nền kinh tế thị trường hiện nay, nếucác CTTC không nhận thức được vấn đề thúc đẩy hoạt động tín dụng trên nền tảng đadạng hóa dịch vụ và nâng cao chất lượng dịch vụ sẽ mất dần thị phần và đứng trướcnguy cơ phá sản Vấn đề đặt ra là các CTTC cần tập trung vào phân khúc thị trườngnào khi một số CTTC không thành công với chiến lược khách hàng cá nhân và cảkhách hàng doanh nghiệp khi nợ xấu quá lớn? Các giải pháp kỹ thuật có phải là giảipháp hữu hiệu trong phát triển dịch vụ tín dụng của các CTTC ở Việt Nam hiện nay

Do đó cần thiết có một nghiên cứu tổng hợp, toàn diện về những vấn đề lýluận và thực tiễn phát triển dịch vụ tín dụng của các CTTC Do vậy, việc nghiên

cứu sinh lựa chọn đề tài nghiên cứu “Phát triển dịch vụ tín dụng tại các Công ty

tài chính ở Việt Nam” đã đáp ứng được những đòi hỏi cấp thiết mà thực tiễn đặt ra,

đồng thời đảm bảo được tính độc lập, tính mới của đề tài luận án so với các công

trình đã công bố.

Đề tài luận án của NCS có tham khảo, kế thừa được một số kết quả nghiêncứu mà các công trình nghiên cứu đã công bố Những điểm mới và nội dung làmsâu sắc thêm trong công trình nghiên cứu của nghiên cứu sinh trình bày trong luận

án là: làm rõ khái niệm và nội hàm phát triển dịch vụ, đánh giá toàn diện các nhân

tố tác động đến phát triển dịch vụ tín dụng của CTTC trên cả phương diện lý luận

và thực tiễn của các CTTC ở Việt Nam; lựa chọn giải pháp toàn diện và phù hợpvới thực tiễn của các CTTC ở Việt Nam hiện nay

1.2 CÂU HỎI NGHIÊN CỨU

Để thực hiện được mục tiêu nghiên cứu đã đặt ra, bổ sung những "khoảngtrống" chưa được khảo sát, nghiên cứu một cách toàn diện, như đã nêu ở phần trên,quá trình nghiên cứu và triển khai thực hiện đề tài luận án phải trả lời đượccác câuhỏi nghiên cứu sau:

(i) Phát triển dịch vụ tín dụng được tiếp cận dưới góc độ thị trường bao gồmnhững nội dung gì? Các phương thức phát triển dịch vụ tín dụng của CTTC

(ii) Có những nhân tố nào ảnh hưởng đến sự phát triển dịch vụ tín dụng củacác CTTC ở Việt Nam? Nhân tố nào tác động theo chiều hướng tích cực, nhân tốnào tác động bất lợi đến sự phát triển dịch vụ tín dụng của CTTC?

(iii) Để phát triển dịch vụ tín dụng, CTTC cần thực hiện những giải phápnào? cách thức thực hiện và lộ trình thực hiện giải pháp?

(iv) Các điều kiện cần thiết để CTTC có thể thực thi thành công giải pháp?

1.3 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

1.3.1 Phương pháp tiếp cận

Để có thể phân tích thực trạng phát triển dịch vụ tín dụng, luận án được tiếpcận dưới góc độ quản lý kinh tế trong doanh nghiệp và quản trị marketing Do đóluận án đi sâu nghiên cứu:

- Nội dung phát triển dịch vụ tín dụng của CTTC

- Cơ sở đánh giá sự phát triển dịch vụ tín dụng của CTTC

- Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển dịch vụ tín dụng của CTTC

- Trên cơ sở khảo sát thực trạng phát triển dịch vụ tín dụng của một số CTTC

ở Việt Nam được lựa chọn nghiên cứu điển hình; Dựa trên thông tin, dữ liệu sơ cấp

và thứ cấp để phân tích thực trạng phát triển dịch vụ tín dụng của một số CTTC, từ

đó đánh giá về thực trạng của hoạt động tín dụng và sự phát triển dịch vụ tín dụngcủa các CTTC trên hai khía cạnh: thành công, hạn chế và nguyên nhân

- Xây dựng hệ thống giải pháp nhằm thúc đẩy sự phát triển dịch vụ tín dụngcủa một số CTTC, đề xuất các điều kiện để phát triển dịch vụ tín dụng của CTTC ở

Việt Nam.

1.3.2 Phương pháp thu thập thông tin

1.3.2.1 Phương pháp thu thập thông tin sơ cấp

(i) Điều tra xã hội học: điều tra khách hàng hiện tại bao gồm nhóm KHDN

và KHCN nhằm đánh giá tiềm năng sử dụng dịch vụ tín dụng của CTTC đối vớikhách hàng, đánh giá từ phía khách hàng đối với chất lượng dịch vụ tín dụng củaCTTC,(ii) Tham vấn ý kiến chuyên gia bao gồm các cán bộ quản lý của CTTC vàcác chuyên gia nghiên cứu đang làm việc tại các cơ quan quản lý nhà nước về hoạtđộng của TCTD

1.3.2.2 Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp

Thông tin kế toán tài chính của doanh nghiệp sử dụng để đánh giá thực trạngkết quả hoạt động tín dụng của CTTC, tác giả thu thập và tổng hợp số liệu từ bảngcân đối kế toán và báo cáo kết quả kinh doanh; để đánh giá sự phát triển sản phẩmdịch vụ tín dụng và kênh phân phối, tác giả thu thập số liệu trên cơ sở các báo cáothường niên và báo cáo kinh doanh của các CTTC Cụ thể gồm báo cáo tài chính,báo cáo thường niên và báo cáo kinh doanh của EVNF, FFC, VFC, VVF và CFCgiai đoạn 2009- 2013

Ngoài ra, tác giả còn tham khảo nguồn thông tin, tư liệu từ những nghiên cứutrong nước và thế giới về vấn đề có liên quan như các nhân tố thuộc về môi trường kinhdoanh; cơ sở dữ liệu của Tổng cục thống kê, cơ sở dữ liệu của Viện kinh tế trung ương

1.3.3 Mẫu nghiên cứu

Tính đến thời điểm 31/12/2013, ở Việt Nam có 17 CTTC hoạt động theo hai

mô hình: CTTC thuộc TĐKT và CTTC độc lập Mẫu nghiên cứu khảo sát đượcđược lựa chọn ngẫu nhiên 5 CTTC có tính đại diện theo mô hình hoạt động, theođặc thù sở hữu và quy mô vốn chủ, đó là:

- Công ty tài chính cổ phần Điện lực

- Công ty tài chính Frudential

- Công ty tài chính TNHH MTV Công nghiệp tàu thủy

- Công ty tài chính cổ phần Vinaconex-Vietel

- Công ty tài chính cổ phần xi măng

Năm CTTC được lựa chọn nêu trên chiếm 23% tổng thị phần dịch vụ tíndụng của các CTTC ở Việt Nam, có quy mô vốn chủ chiếm 71.97% tính trên tổnggiá trị vốn chủ của 17 CTTC; Trong 05 công ty tài chính tiến hành khảo sát có 01CTTC thuộc TĐKT nước ngoài đó là công ty tài chính Frudential; 01 CTTC thuộcTĐKT trong nước đó là công ty tài chính cổ phần Điện lực; 01 CTTC là doanhnghiệp thành viên của tổng công ty đó là công ty tài chính cổ phần xi măng; 02

CTTC độc lập trong đó 01 CTTC theo mô hình công ty TNHH MTV nhà nước nắm100% vốn góp – Công ty tài chính công nghiệp tàu thủy và 01 công ty tài chính cổphần đó là công ty tài chính cổ phần VinaconexViettel.

Quy mô phỏng vấn cán bộ của CTTC 50 phiếu

Quy mô điều tra khách hàng doanh nghiệp: phát ra 96 phiếu, thu về 96 phiếu;đối tượng điều tra là trưởng phòng kinh doanh và trưởng(phó) phòng kế toán củacác doanh nghiệp khảo sát

Quy mô điều tra khách hàng cá nhân: phát ra 513 phiếu, thu về 495 phiếu,đối tượng điều tra là khách hàng đang sử dụng dịch vụ tín dụng của CTTC tiêudùng như FFC, Credit Home và một số CTTC khác

1.3.4 Phương pháp tổng hợp và xử lý thông tin

Để giải quyết các vấn đề đặt ra của câu hỏi nghiên cứu, tác giả kết hợpphương pháp định tính và định lượng Mục đích quan trọng đó là đánh giá các nhân

tố tác động đến sự phát triển dịch vụ tín dụng, bao gồm những đánh giá từ phía nhàcung cấp - CTTC và khách hàng NCS sử dụng mô hình SERVERQUAL củaParasuaman để phân tích sự ảnh hưởng của các nhân tố đến chất lượng dịch vụ tíndụng cá nhân; sử dụng phần mềm Excel và SPSS để xử lý dữ liệu thông tin sơ cấp

và thứ cấp

*

* *

CHƯƠNG II

CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ TÍN DỤNG

CỦA CÔNG TY TÀI CHÍNH 2.1.KHÁI QUÁT VỀ CÔNG TY TÀI CHÍNH

2.1.1.Sự hình thành và phát triển các công ty tài chính

Trong lịch sử, các công ty tài chính ra đời muộn hơn so với các ngân hàngthương mại Những ngân hàng thương mại đầu tiên trên thế giới được thành lập từthế kỷ XV Trong quá trình phát triển của ngành ngân hàng, trên thị trường tài chínhxuất hiện các tổ chức cung cấp dịch vụ tài chính nhưng không phải là ngân hàng, đóchính là các tổ chức tài chính phi ngân hàng bao gồm công ty bảo hiểm, công ty tàichính và công ty cho thuê tài chính Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự hình thànhCTTC song vấn đề cốt lõi bắt nguồn từ ngân hàng thương mại không thể đáp ứngđầy đủ nhu cầu dịch vụ tài chính rất đa dạng và biến động không ngừng của thịtrường Hơn nữa những rào cản pháp lý đối với ngân hàng thương mại cũng cản trởngân hàng mở rộng hệ thống dịch vụ sang lĩnh vực khác

2.1.2.Phân loại Công ty tài chính

Công ty tài chính là loại hình tổ chức tín dụng được thực hiện một số hoạtđộng ngân hàng Mỗi một loại hình CTTC có tính đặc thù riêng biệt trong cơ chếhoạt động và hệ thống sản phẩm dịch vụ Luận án đã phân loại CTTC căn cứ theotiêu thức: quan hệ sở hữu, hoạt động kinh doanh và mô hình tổ chức Luận án đã chỉ

ra đặc thù của từng mô hình CTTC

2.1.3 Các hoạt động chính của công ty tài chính

Hoạt động chính của CTTC bao gồm: (i) huy động vốn, (ii) hoạt động tíndụng và(iii) hoạt động đầu tư

(i) CTTC huy động vốn từ nguồn vốn tiền gửi; phát hành cổ phiếu, trái phiếu

và công cụ nợ ngắn hạn; vay từ các TCTD; vay từ công ty mẹ và nhận ủy thác đầutư.(ii) Hoạt động tín dụng của CTTC bao gồm cho vay, bảo lãnh và các hình thứccấp tín dụng khác theo quy định của NHNN.(iii) Hoạt động đầu tư của CTTC baogồm: góp vốn liên doanh, đầu tư chứng khoán và ủy thác đầu tư

2.1.4 Vai trò của CTTC

Vai trò của CTTC thể hiện trên các phương diện: đối với TĐKT và nền kinh

tế Hoạt động của CTTC giúp tập đoàn kinh tế mở rộng lĩnh vực hoạt động khôngchỉ bó hẹp trong lĩnh vực sản xuất, thương mại dịch vụ thông thường mà tham giacung ứng dịch vụ tài chính nhằm mục tiêu phát triển tập đoàn kinh tế đa ngành đalĩnh vực giữ vị trí trọng yếu của nền kinh tế Mặt khác hoạt động đầu tư của CTTCnhằm khai thác nguồn thu nhập đa dạng cho tập đoàn, phân tán và giảm thiểu rủi ro

Thông qua hoạt động huy động vốn nội bộ tập đoàn trên cơ sở các khoảnvay, CTTC tài trợ và đầu tư vào các dự án đảm bảo tính sinh lời và kiểm soát rủi ro.Đây là hoạt động có tính chất đặc thù của CTTC thuộc tập đoàn kinh tế Hoạt độngđặc thù này của CTTC thuộc tập đoàn có ý nghĩa quan trong trong hoạt động quảntrị nguồn vốn, quản trị hoạt động đầu tư, quản trị ngân quỹ của tập đoàn góp phần

nâng cao hiệu quả hoạt động của tập đoàn kinh tế

Sự xuất hiện của các CTTC và sự đa dạng mô hình hoạt động đã tác độngtích cực đến thị trường dịch vụ tài chính Hệ thống sản phẩm dịch vụ đa dạng,phong phú đáp ứng nhu cầu ngày càng cao càng đa dạng về loại hình dịch vụ tàichính mà hệ thống NHTM chưa đáp ứng được hoặc không phải là thế mạnh haylĩnh vực mà các NHTM muốn tập trung phát triển

2.2 TÍN DỤNG VÀ DỊCH VỤ TÍN DỤNG CỦA CÔNG TY TÀI CHÍNH 2.2.1.Khái niệm tín dụng và dịch vụ tín dụng của CTTC

Tín dụng của các CTTC là quan hệ tín dụng giữa CTTC với các chủ thểtrong nền kinh tế

2.2.2.Các dịch vụ tín dụng của CTTC

Các dịch vụ tín dụng của CTTC bao gồm: cho vay, chiết khấu, tái chiết khấugiấy tờ có giá, bao thanh toán và bảo lãnh

2.2.3 Đặc điểm dịch vụ tín dụng của CTTC

Đối tượng tài trợ và phạm vi tài trợ(i)Đối với CTTC tiêu dùng, hoạt động

chínhcủa CTTC là sử dụng nguồn vốn cho hoạt động cấp tín dụng dưới hình thứccho vay hoặc phát hành thẻ tín dụng, thẻ mua hàng cho các gia đình và cá nhân với

mục đích mua sắm hàng hóa tiêu dùng(ii)Đối với CTTC bán hàng Theo mô hình

này, hoạt động chủ yếu của CTTC bán hàng là cung cấp tín dụng gián tiếp chongười tiêu dùng để mua sắn các sản phẩm dịch vụ do tập đoàn kinh tế hoặc nhà sản

xuất được CTTC bán hàng chỉ định bán (iii)Đối với CTTC thương mại, các CTTC

cung cấp dịch vụ tín dụng cho các doanh nghiệp với hình thức bao thanh toán hoặcbao thu, tín dụng thuê mua

Tiêu chuẩn tín dụngCTTC cung cấp dịch vụ tín dụng cho khách hàng với

tiêu chuẩn tín dụng thấp hơn so với NHTM, điều đó tạo sự khác biệt và tính cạnhtranh của dịch vụ tín dụng của CTTC

Lãi suất tài trợ tiêu chuẩn tín dụng của CTTC thấp hơn so với các NHTM.

Do đó, các khoản tài trợ của CTTC có rủi ro dự tính cao hơn Để đảm bảo lợi ích vàchủ động khắc phục rủi ro trong cho vay, các CTTC thường áp dụng mức lãi suất tàitrợ cao hơn so với NHTM

Tính liên kết với các dịch vụ hỗ trợ dịch vụ tín dụng của CTTC có tính liên

kết với các dịch vụ hỗ trợ tạo thành các gói dịch vụ, đa dạng dịch vụ cung ứng vàđáp ứng nhu cầu khách hàng Sự liên kết với các dịch vụ hỗ trợ của dịch vụ tín dụngđược các CTTC sử dụng như chiến lược cạnh tranh với NHTM trong cung ứng dịch

vụ tín dụng nhằm thúc đẩy tăng trưởng thu nhập của CTTC bền vững

Kênh phân phối dịch vụ tín dụng: hình thành và phát triển kênh phân phối dịch vụ

tín dụng của CTTC là nội dung quan trọng trong công tác tổ chức hoạt động cungcấp dịch vụ tín dụng cho khách hàng của CTTC

2.3 PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ TÍN DỤNG CỦA CÁC CÔNG TY TÀI CHÍNH 2.3.1.Khái niệm phát triển dịch vụ tín dụng của công ty tài chính

Phát triển dịch vụ tín dụng là sự tăng trưởng doanh số cho vay, dư nợ và thunhập; đảm bảo chất lượng dịch vụ và an toàn trong hoạt động tín dụng

Sự cần thiết phát triển dịch vụ tín dụng của CTTC:

(i)Phát triển dịch vụ tín dụng là yếu tố quyết định thực thi chiến lược pháttriển của CTTC, khẳng định vai trò của CTTC và trên thị trường dịch vụ tài chính,nâng cao hiệu quả hoạt động kinh doanh của CTTC

(ii)Phát triển dịch vụ tín dụng CTTC sẽ phân tán được rủi ro và nâng cao

2.3.2 Phương thức phát triển dịch vụ tín dụng của công ty tài chính

Ba phương thức phát triển dịch vụ tín dụng của CTTC bao gồm:

Phát triển dịch vụ mới: (i)Phát triển dịch vụ mới trên cơ sở hoàn thiện các

dịch vụ hiện có về hình thức và nội dung(ii)Phát triển dịch vụ mới tương đối

và(iii)Phát triển dịch vụ mới tuyệt đối

Phát triển dịch vụ bằng phương thức phát triển kênh phân phối

Để phát triển dịch vụ, CTTC phải phát triển mạng lưới chi nhánh, điểm giaodịch, đại lý bán hàng và kênh phân phối hiện đại

Phát triển thị trường mới

Phát triển thị trường mới bao gồm phát triển thị trường mới về mặt địa lý vàphát triển thị trường theo đối tượng khách hàng

2.3.3 Chỉ tiêu đánh giá sự phát triển dịch vụ tín dụng của CTTC

Đánh giá sự phát triển dịch vụ tín dụng CTTC dựa trên hệ thống các chỉ tiêuđịnh tính và chỉ tiêu định lượng Chỉ tiêu định tính bao gồm: sự nhận biết thươnghiệu của CTTC trong hoạt động cung ứng dịch vụ tín dụng, tuân thủ các quy địnhtrong hoạt động cung ứng dịch vụ tín dụng và sự hài lòng của khách hàng khi sửdụng dich vụ Chỉ tiêu định lượng đánh giá sự phát triển dịch vụ tín dụng của CTTCbao gồm hệ thống chỉ tiêu phản ánh sự tăng trưởng và chất lượng hoạt động tíndụng của CTTC

2.3.4 Các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển dịch vụ tín dụng của Công ty Tài chính

Việc nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến sự phát triển dịch vụ tín dụng

để tìm ra nguyên nhân của thành công cũng như những hạn chế trong hoạt độngcung ứng dịch vụ tín dụng; từ đó đưa ra những giải pháp phù hợp

Các nhân tố thuộc về công ty tài chính(1)Chiến lược kinh doanh của

CTCT(2)chính sách tín dụng(3)vốn chủ sở hữu và khả năng huy động vốn(4)Quytrình nghiệp vụ tín dụng(5)Công nghệ thông tin(6)Chất lượng nguồn nhânlực(7)Quản trị rủi ro trong hoạt động tín dụng

Các nhân tố thuộc về tập đoàn kinh tế(1) Mô hình TĐKT,(2)hình thức sở

hữu của TĐKT,(3) Cơ chế quản lý tài chính của TĐKT

Các nhân tố thuộc về khách hàng vay vốn(1) Rủi ro đạo đức,(2)- Thông tin

khách hàng không đầy đủ có sai lệch và không được cập nhật và bổ sung thườngxuyên.

Các nhân tố thuộc về môi trường kinh doanh(1) Môi trường kinh tế, chính

trị, pháp luật(2)Đối thủ cạnh tranh

2.4 KINH NGHIỆM PHÁT TRIỂN DỊCH VỤ TÍN DỤNG CỦA MỘT SỐ CÔNG TY TÀI CHÍNH TRÊN THẾ GIỚI VÀ BÀI HỌC RÚT RA CHO CÁC CÔNG TY TÀI CHÍNH Ở VIỆT NAM

2.4.1 Kinh nghiệm phát triển dịch vụ tín dụng của các CTTC trên thế giới

Nghiên cứu sự phát triển dịch vụ tín dụng của một số CTTC trên thế giới về

mô hình phát triển dịch vụ và quản lý nhà nước đối với sự phát triển dịch vụ tíndụng của CTTC

2.4.2 Bài học kinh nghiệm rút ra cho Việt Nam

Bài học đối với các CTTC

Qua nghiên cứu kinh nghiệm phát triển dịch vụ của một số CTTC trên thếgiới, để phát triển dịch vụ tín dụng, các CTTC ở Việt Nam có thể tham khảo, vậndụng một số bài học kinh nghiệm sau đây:

Một là, CTTC là định chế tài chính trung gian mà năng lực tài chính phụ

thuộc vào đặc thù sở hữu Để kiểm soát rủi ro trong hoạt động, CTTC cần thực hiệnkiểm soát hoạt động cung ứng bằng quy định về mức vốn pháp định cho từng loạihình dịch vụ, giới hạn tín dụng bằng mức cho vay tối đa cho một khách hàng hoặc

một nhóm khách hàng.

Hai là, mô hình phát triển dịch vụ tín dụng của các CTTC căn cứ vào loại

hình CTTC để quy định danh mục dịch vụ cung ứng Chính sách phát triển dịch vụcủa CTTC nhằm chuyên môn hóa hoạt động cung ứng dịch vụ căn cứ vào tính đặcthù và khai thác lợi thế so sánh

Ba là, căn cứ vào đặc thù loại hình CTTC mà thiết lập kênh phân phối cho

hiệu quả Đối với CTTC tài trợ mua hàng việc thiết lập mạng lưới đại lý là yếu tốquyết định sự phát triển dịch vụ Tuy nhiên, hệ thống thông tin bất cân xứng dẫnđến rủi ro tín dụng và công ty bỏ qua nhu cầu tín dụng có năng lực thanh toán

Bốn là, đối với mô hình CTTC thuộc TĐKT, ban đầu CTTC chỉ là thành

viên đóng vai trò tổ chức cung ứng dịch vụ tài chính nhằm phục vụ lợi ích củaTĐKT trong đa dạng hóa danh mục đầu tư và phân tán rủi ro Hiệu quả của mô hìnhCTTC sẽ tốt hơn khi CTTC vươn tới vai trò là công ty mẹ thực hiện đầu tư vào cáccông ty thành viên theo cơ chế góp vốn cổ phần hoặc tín dụng

Năm là, Kinh nghiệm của Hàn Quốc cho thấy, các CTTC đảm bảo nguồn

vốn của mình bằng mô hình tập đoàn tài chính, cung cấp dịch vụ bảo hiểm và trung