Nâng cao năng lực cạnh tranh của trường đại học Công nghệ Tp.Hồ Chí Minh

LỜI CAM ĐOANĐể thực hiện luận văn “Nâng cao năng lực cạnh tranh của trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh”, tôi đã tự mình nghiên cứu, tìm hiểu vấn đề, vận dụng kiến thức đã h

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh

Mã ngành: 60340102

TP HỒ CHÍ MINH, tháng 01 năm 2014

TRƯỜNG ĐẠI CÔNG NGHỆ TP.HCM

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP.HCM

Cán bộ hướng dẫn khoa học: TS Lưu Thanh Tâm

Luận văn Thạc sĩ được bảo vệ tại Trường Đại học Công nghệ TP.HCM ngày 21 tháng

01 năm 2014

Thành phần Hội đồng đánh giá luận văn Thạc sĩ gồm:

Xác nhận của chủ tịch Hội đồng đánh giá Luận văn sau khi Luận văn đã được sửachữa (nếu có)

Chủ tịch Hội đồng đánh giá LV

TP HCM, ngày 30 tháng 12 năm 2013

NHIỆM VỤ LUẬN VĂN THẠC SĨ

Họ tên học viên: Nguyễn Thị Ngọc Vân Giới tính: Nữ

Ngày, tháng, năm sinh: 14/08/1983 Nơi sinh: Bến Tre

Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh, MSHV: 1241820114

I Tên đề tài:

Nâng cao năng lực cạnh tranh của trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí

Minh

II Nhiệm vụ và nội dung

Luận văn này được thực hiện nhằm mục tiêu nghiên cứu và đề ra giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của trường Đại học Công nghệ TP HCM Nội dung chính của luận văn gồm 3 phần:

Phần 1 - Cơ sở lý luận: Hệ thống lại các khái niệm cơ bản nhất về năng lực cạnh tranh và nâng cao năng lực cạnh tranh

Phần 2 - Nghiên cứu thực trạng năng lực cạnh tranh: luận văn tóm tắt sơ lược quá trình hình thành, phát triển, sơ đồ tổ chức của trường Đại học Công nghệ

TP.HCM Đồng thời, luận văn phân tích các yếu tố môi trường bên trong, bên ngoài ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh Bên cạnh đó, việc phân tích những ưu, khuyết điểm trong năng lực cạnh tranh cũng là cơ sở để đưa ra giải pháp thích hợp cho nhà trường

Phần 3 – Đề xuất giải pháp: Luận văn đã phân tích những cơ hội và thách thức cùng với những định hướng trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh Từ đó, xây dựng những giải pháp nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra

III Ngày giao nhiệm vụ: 07/08/2013

IV Ngày hoàn thành nhiệm vụ: 30/12/2013

V Cán bộ hướng dẫn: TS Lưu Thanh Tâm

PHÒNG QLKH – ĐTSĐH Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

LỜI CAM ĐOAN

Để thực hiện luận văn “Nâng cao năng lực cạnh tranh của trường Đại học

Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh”, tôi đã tự mình nghiên cứu, tìm hiểu vấn đề,

vận dụng kiến thức đã học và trao đổi với giảng viên hướng dẫn, đồng nghiệp, và bạn bè,…

Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các số liệu và kết quả trong luận văn này là trung thực, các thông tin trích dẫn đã được chỉ rõ nguồn gốc

Học viên thực hiện luận văn

Nguyễn Thị Ngọc Vân

Tôi xin chân thành cảm ơn các Thầy/Cô giảng dạy lớp cao học 12SQT13 đã truyền đạt những kiến thức quý báu, làm nền tảng tốt giúp cho tôi có phương pháp

và tư duy khoa học Đồng thời, tôi cũng gửi lời cảm ơn tới các lãnh đạo Phòng, Khoa, Ban, các anh/chị, các bạn đồng nghiệp hiện đang công tác tại Trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh (HUTECH) đã giúp tôi rất nhiều trong quá trình tìm hiểu thực tế, thu thập dữ liệu để thực hiện luận văn

Xin chân thành cảm ơn

TP Hồ Chí Minh, ngày 30 tháng 12 năm 2013

Người thực hiện luận văn

Nguyễn Thị Ngọc Vân

TÓM TẮT

Nhận thức được tầm quan trọng, sự cần thiết nâng cao năng lực cạnh tranh của HUTECH trong thời buổi gia tăng về số lượng của các trường Đại học, Cao đẳng hiện nay, đồng thời phân tích thực trạng, từ đó đề xuất giải pháp thích hợp để

nâng cao uy tín, thế mạnh, thương hiệu của HUTECH, đề tài: “ Nâng cao năng lực

cạnh tranh của Trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh ” ra đời.

Trong chương 1, tác giả đã nêu lên một số khái niệm về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh và tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực cạnh tranh Bên cạnh đó, tác giả phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh, từ các yếu tố bên trong: nguồn nhân lực, tài chính, vật chất kỹ thuật, đến các yếu tố bên ngoài: khách hàng, nhà cung cấp, các đối thủ cạnh tranh,

Trong chương 2, tác giả trình bày lịch sử hình thành và phát triển của HUTECH Từ đó phân tích các yếu tố môi trường bên ngoài và bên trong ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của trường Sau khi phân tích thực trạng, tác giả đã làm rõ những ưu điểm, hạn chế còn tồn đọng, qua đó làm cơ sở đề xuất các giải pháp và kiến nghị cần thiết nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của nhà trường

Trong chương 3, tác giả đã trình bày những cơ hội và thách thức trước mắt trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh của HUTECH Từ các định hướng, tác giả

đề xuất những nhiệm vụ chiến lược góp phần thúc đẩy khả năng cạnh tranh của trường

Từ kết quả nghiên cứu của đề tài, cho thấy rằng việc nâng cao năng lực cạnh tranh là hết sức cần thiết đối với HUTECH trong giai đoạn hiện nay Nghiên cứu này giúp cho Hội đồng quản trị, BGH có cơ sở trong việc lựa chọn những giải pháp phù hợp nhất để nâng cao năng lực cạnh tranh cho trường và khẳng định vị trí của HUTECH trên thị trường giáo dục Việt Nam

Recognize the importance and necessity enhance competitiveness of Hutech

at moment increase in the number of universities and colleges, situation analysis and proposes solutions appropriate to enhance the reputation, brand and strengths

of HUTECH, thesis: "Enhance the competitiveness of Ho Chi Minh University of Techology" was born

In Chapter 1, the author raises some concepts of competition, competitiveness and the importance of improving competitiveness In addition, author have analyzed the factors that affect competitiveness, from the inside elements: human, financial, material and technical, to external factors: customers, suppliers, and competitors,

In chapter 2, the author presents the history of formation and development of the Hutech From there, analysis of external environmental factors and internal affects the competitiveness of the school After analyzing the current situation, the author makes clear the advantages, limitations, which serve as a basis to propose solutions and recommendations necessary to improve the competitiveness of HUTECH

In chapter 3, the author presents the opportunities and challenges ahead in improving the competitiveness of the Hutech From the orientation, the author propose strategic tasks contributing to the competitiveness of HUTECH

From the results of thesis show that the enhance competitiveness is essential for HUTECH in the current period This research helps to Board of Trustees, Board

of Rectors have basis in the selection of the most suitable solutions to enhance the competitiveness and strengthen its position in the market of education Vietnam

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN i

LỜI CẢM ƠN ii

TÓM TẮT iii

ABSTRACT iv

MỤC LỤC v

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT viii

DANH MỤC CÁC BẢNG ix

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ x

PHẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CẠNH TRANH VÀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH 4

1.1 Khái niệm về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh 4

1.1.1 Cạnh tranh 4

1.1.2 Năng lực cạnh tranh 4

1.1.3 Lợi thế cạnh tranh 5

1.1.4 Lý thuyết lợi thế cạnh tranh đặc thù của Michael Porter 6

1.2 Các yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh 8

1.2.1 Các yếu tố bên trong 8

1.2.1.1 Nguồn nhân lực 8

1.2.1.2 Nguồn lực về tài chính 9

1.2.1.3 Nguồn lực về vật chất kỹ thuật 9

1.2.1.4 Trình độ tổ chức quản lý 9

1.2.1.5 Hoạt động Marketing 10

1.2.2 Các yếu tố bên ngoài 10

1.2.2.1 Môi trường vĩ mô 10

1.2.2.2 Môi trường vi mô 12

1.3 Tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực cạnh tranh 13

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA TRƯỜNG

ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP HCM TRONG THỜI GIAN QUA 15

2.1 Tổng quan về ngành giáo dục 15

2.1.1 Vai trò của ngành giáo dục 15

2.1.2 Xu thế đổi mới giáo dục ở Việt Nam 15

2.2 Sự hình thành và phát triển của trường Đại học Công nghệ TP HCM 17

2.2.1 Sự hình thành và phát triển 17

2.2.2 Cơ cấu tổ chức 18

2.2.3 Các bậc, hệ đào tạo 21

2.2.4 Các ngành đào tạo 22

2.3 Thực trạng các yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh của trường Đại học Công nghệ TP HCM 27

2.3.1 Các yếu tố môi trường bên trong 27

2.3.1.1 Tổ chức và quản lý đào tạo 27

2.3.1.2 Cơ sở vật chất 29

2.3.1.3 Chương trình đào tạo 33

2.3.1.4 Nguồn nhân lực 35

2.3.1.5 Nguồn tài chính phục vụ đào tạo 38

2.2.3.6 Thương hiệu và hoạt động quảng bá thương hiệu 41

2.3.2 Các yếu tố môi trường bên ngoài 42

2.3.2.1 Kinh tế - xã hội 42

2.3.2.2 Chính sách và các quy định của pháp luật 44

2.3.2.3 Khoa học công nghệ phát triển 45

2.3.2.4 Đối thủ cạnh tranh 46

2.4 Nhận xét chung về năng lực cạnh tranh của trường Đại học Công nghệ 48

TP HCM 48

2.5.1 Ưu điểm 48

2.5.2 Khuyết điểm 50

CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA

TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP HỒ CHÍ MINH 53

3.1 Cơ hội và thách thức trong việc nâng cao năng lực cạnh tranh đối với trường Đại học Công nghệ TP HCM 53

3.1.1 Cơ hội 53

3.1.2 Thách thức 58

3.2 Định hướng nâng cao năng lực cạnh tranh của trường Đại học Công nghệ TP HCM 63

3.2.1 Tầm nhìn 63

3.2.2 Sứ mạng 64

3.2.3 Chất lượng đào tạo 64

3.3 Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của trường Đại học Công nghệ TP HCM 65

3.3.1 Tăng cường số lượng và nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên 65

3.3.2 Tăng cường đầu tư về cơ sở vật chất để góp phần nâng cao chất lượng dạy và học 68

3.3.3 Đổi mới chương trình đào tạo phù hợp với nhu cầu xã hội 70

3.3.4 Tích cực tham khảo kinh nghiệm của các trường đại học khác trong xây dựng mô hình quản lý đào tạo 71

3.4 Một số kiến nghị cụ thể 72

3.4.1 Đối với Bộ Giáo dục & Đào tạo 72

3.4.2 Đối với nhà nước 73

3.4.3 Đối với nhà trường 74

KẾT LUẬN 82

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

CB - GV - NV Cán bộ - Giảng viên - Nhân viên

CB - NV Cán bộ - Nhân viên

EFE Ma trận đánh giá các yếu tố bên ngoài

EFQM European Foundation for Quality ManagementGD&ĐT Giáo dục và đào tạo

KT – TC - NH Kế toán - Tài chính - Ngân hàng

KT & ĐBCL Khảo Thí & Đảm bảo Chất lượng

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Các bậc, hệ đào tạo 24

Bảng 2.2: Các ngành đào tạo hệ đại học chính quy 26

Bảng 2.3: Các ngành đào tạo hệ cao đẳng chính quy 27

Bảng 2.4: Các ngành đào tạo hệ đại học văn bằng 2 27

Bảng 2.5: Các ngành đào tạo hệ đại học liên thông từ cao đẳng 28

Bảng 2.6: Các ngành đào tạo hệ đại học liên thông từ trung cấp 28

Bảng 2.7: Các ngành đào tạo hệ đại học vừa làm vừa học 28

Bảng 2.8: Các ngành đào tạo hệ cao đẳng liên thông từ trung cấp 29

Bảng 2.9: Các ngành đào tạo hệ cao đẳng thực hành 29

Bảng 2.10: Các ngành đào tạo hệ trung cấp chuyên nghiệp 29

Bảng 2.11: Thống kê số lượng phòng học lý thuyết 32

Bảng 2.12: Thống kê số lượng phòng thí nghiệm, xưởng, cơ sở thực hành 34

Bảng 2.13: Cơ cấu nguồn nhân lực từ 2010 - 2013 39

Bảng 2.14: Số lượng giảng viên cơ hữu từ 2010-2013 41

Bảng 2.15: Học phí theo nghị định số 49/2010/NĐ-CP của Chính phủ 42

Bảng 2.16: Nhu cầu nhân lực theo ngành nghề giai đoạn 2012 -2015 47

DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ , SƠ ĐỒ

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ tổ chức của HUTECH 23

Sơ đồ 2.2: Quy trình xây dựng chương trình đào tạo 37

Biểu đồ 2.1: Nguồn nhân lực HUTECH 2010-2013 .39

Biểu đồ 2.2: Cơ cấu nguồn nhân lực HUTECH 2010 40

Biểu đồ 2.3: Cơ cấu nguồn nhân lực HUTECH 2013 40

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do thực hiện đề tài

Trong những năm gần đây, nhu cầu học tập nói chung và học Đại học nói riêng ngày càng tăng Theo đó, số trường Đại học ngoài công lập ra đời ngày càng nhiều Những tín hiệu trên là đáng mừng, nhưng phải nhìn nhận rằng nền giáo dục của nước ta chỉ mới phát triển về số lượng, còn về chất lượng chưa thật sự như mong muốn Đó chính là vấn đề xã hội quan tâm tìm lời giải ngắn mà hiệu quả nhất cho bài toán nâng cao chất lượng giáo dục Đại học Đặc biệt, việc gia nhập WTO làm cho sự cạnh tranh về nguồn nhân lực là rất lớn Trong khi sinh viên ra trường phần lớn thiếu kinh nghiệm thực tiễn và chưa vận dụng tốt kiến thức đã học, số khác làm việc không đúng chuyên môn Trước tình hình đó, các trường Đại học phải nghiêm túc định vị bản thân, vận dụng những mô hình quản lý thích hợp để nâng cao uy tín, thế mạnh, thương hiệu của mình là nhiệm vụ cấp thiết

Trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh (HUTECH) được thành lập từ năm 1995, tiền thân là Đại học Kỹ thuật Công nghệ Thành phố Hồ Chí Minh Trải qua 18 năm, với tôn chỉ Tri thức – Đạo đức – Sáng tạo, trường luôn hướng đến mục tiêu đào tạo sinh viên phát triển toàn diện kiến thức chuyên môn và kỹ năng nghề nghiệp, năng động - bản lĩnh - tự tin hội nhập với cộng đồng quốc tế, đảm nhận tốt công việc trong môi trường đa lĩnh vực, đa văn hoá Để khẳng định vai trò giáo dục tiên phong của mình và trở thành đơn vị đào tạo uy tín, tin cậy trong cả nước, trường đã không ngừng phát triển cả về chất là lượng Với mong muốn góp phần đắc lực trong việc thúc đẩy sự lớn mạnh về thương hiệu của nhà trường, đề tài:

“ Nâng cao năng lực cạnh tranh của Trường Đại học Công nghệ Thành phố Hồ

Chí Minh” ra đời.

2 Mục tiêu của đề tài

Xác định các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của HUTECH trong

xu thế đổi mới giáo dục

Đánh giá thực trạng năng lực cạnh tranh của trường dựa trên việc tìm hiểu các nhân tố tác động đến năng lực cạnh tranh

Kiến nghị giải pháp cải thiện một số yếu tố yếu kém, đồng thời nâng cao hơn nữa năng lực cạnh tranh của HUTECH trong xu thế đổi mới giáo dục.

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài

Đối tượng: nghiên cứu năng lực cạnh tranh của HUTECH

4 Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng các phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp hệ thống: nghiên cứu các vấn đề khác nhau, có mối liên hệ qua lại với nhau cùng tác động đến một đối tượng đó là năng lực cạnh tranh của HUTECH

- Phương pháp chuyên gia: tham khảo các chuyên gia có sự am hiểu về đào tạo, các yếu tố tác động và mức độ tác động của các yếu tố đó như thế nào đối với năng lực cạnh tranh của HUTECH

- Phương pháp thống kê, phân tích, tổng hợp, so sánh và suy luận logic: đểtổng hợp số liệu, dữ liệu nhằm xác định mục tiêu cũng như lựa chọn các giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh

5 Ý nghĩa thực tiễn

Đề tài giúp cho trường HUTECH có cái nhìn rõ hơn về tình hình hoạt động hiện nay của trường; từ đó nhận ra được những yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh để có những giải pháp phù hợp cho việc nâng cao năng lực cạnh tranh của mình; xác định vị thế, nâng tầm thương hiệu của trường trong nền giáo dục trong và ngoài nước

6 Kết cấu của đề tài:

Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và các phụ lục, nội dung của luận văn bao gồm 3 chương sau đây:

Chương 1: Cơ sở lý luận về cạnh tranh và năng lực cạnh tranh

Chương 2: Thực trạng năng lực cạnh tranh của trường Đại học Công nghệ

TP HCM trong thời gian qua

Chương 3: Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của trường Đại học Công

nghệ TP HCM

Cạnh tranh là một khái niệm được sử dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực và

có nhiều cách hiểu khác nhau Theo từ điển Bách khoa Việt Nam: “Cạnh tranh (trong kinh doanh) là hoạt động tranh đua giữa những người sản xuất hàng hóa, giữa các thương nhân, các nhà kinh doanh trong nền kinh tế thị trường, chi phối quan hệ

cung cầu, nhằm giành các điều kiện sản xuất, tiêu thụ thị trường có lợi nhất” [7]

Đối với các doanh nghiệp, cạnh tranh có thể được hiểu là sự tranh đua giữa các doanh nghiệp trong việc tìm kiếm lợi nhuận và sống sót trên thị trường Theo tác giả Tôn Thất Nguyễn Thiêm trong tác phẩm Thị trường, chiến lược, cơ cấu thì cạnh tranh không phải là diệt trừ đối thủ của mình mà phải mang lại cho khách hàng những giá trị gia tăng cao hơn và mới lạ hơn để khách hàng lựa chọn mình chứ không lựa chọn các đối thủ cạnh tranh của mình [3]

Trong thực tế hiện nay vẫn còn tồn tại nhiều quan niệm khác nhau về cạnh tranh Nhìn chung, có thể nói: Cạnh tranh là nguồn gốc tạo ra động lực cho sự phát triển Cạnh tranh không phải để diệt trừ đối thủ mà là để nâng cao chất lượng chính bản thân doanh nghiệp, giúp doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển trong môi trường luôn vận động và biến đổi

1.1.2 Năng lực cạnh tranh

Theo Michael E Porter, năng lực cạnh tranh là khả năng sáng tạo ra sản phẩm có quy trình công nghệ độc đáo để tạo ra giá trị gia tăng cao phù hợp với nhu cầu khách hàng, chi phí thấp, năng suất cao nhằm tăng nhanh lợi nhuận [5]

Theo tác giả Tôn Thất Nguyễn Thiêm trong tác phẩm Thị trường, chiến lược,

cơ cấu thì nêu lên tầm quan trọng của việc gia tăng giá trị nội sinh và ngoại sinh của

doanh nghiệp, đây chính là năng lực cạnh tranh mà mỗi doanh nghiệp cố gắng đạt được, là cơ sở để doanh nghiệp thực hiện các chiến lược kinh doanh của mình [3]

Như vậy, nhìn chung năng lực cạnh tranh có thể hiểu là khả năng khai thác,huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực và các điều kiện khách quan một cách

có hiệu quả nhằm tạo ra lợi thế cạnh tranh trước đối thủ, đảm bảo cho doanh nghiệp

có thể tồn tại và phát triển trên thị trường Có 2 loại: cạnh tranh lành mạnh và cạnh tranh không lành mạnh

Cạnh tranh lành mạnh là loại cạnh tranh theo đúng quy định của pháp luật, đạo đức xã hội, đạo đức kinh doanh Cạnh tranh có tính chất thi đua, thông qua

đó mỗi chủ thể nâng cao năng lực của chính mình mà không dùng thủ đoạn triệt hạ đối thủ Phương châm của cạnh tranh lành mạnh là “không cần phải thổi tắt ngọn nến của người khác để mình tỏa sáng”

Cạnh tranh không lành mạnh là bất cứ hành động nào trong hoạt động kinh tế trái với đạo đức nhằm làm hại các đối thủ kinh doanh hoặc khách hàng Và cũng gần như sẽ không có người thắng nếu việc kinh doanh được tiến hành giống như một cuộc chiến Cạnh tranh khốc liệt mang tính tiêu diệt chỉ dẫn đến một hậu quả thường thấy sau các cuộc cạnh tranh khốc liệt là sự sụt giảm mức lợi nhuận ở khắp mọi nơi

1.1.3 Lợi thế cạnh tranh

Theo quan điểm truyền thống cổ điển, các nhân tố sản xuất như: đất đai, vốn, lao động là những yếu tố thuộc về tài sản hữu hình được coi là nhân tố để tạo ra lợi thế cạnh tranh

Theo Michael Porter, trong tác phẩm Competitive advantage cho rằng, tùy theo mỗi doanh nghiệp có những lợi thế cạnh tranh khác nhau, để có thể thành công trên thị trường tức là doanh nghiệp phải có khả năng cạnh tranh so với các đối thủ Mặt khác, lợi thế cạnh tranh có thể được biểu hiện ở 3 góc độ: hoặc phí tổn thấp hơn, có những khác biệt độc đáo so với đối thủ hoặc tập trung trước tiên vào một phân khúc thị trường nào đó để phát triển [6]

Như vậy, đối với một doanh nghiệp, lợi thế cạnh tranh là những gì làm cho doanh nghiệp đó khác biệt và chiếm ưu thế hơn so với đối thủ cạnh tranh Đó là những thế mạnh mà doanh nghiệp có hay khai thác tốt hơn đối thủ cạnh tranh Việc tạo dựng và duy trì lợi thế cạnh tranh đóng một vai trò rất lớn trong sự thành công của doanh nghiệp.

1.1.4 Lý thuyết lợi thế cạnh tranh đặc thù của Michael Porter

Dựa vào mô hình 5 áp lực cạnh tranh của M Porter đưa ra đã giúp xác định những quy luật cạnh tranh trong bất cứ ngành công nghiệp nào Cơ sở của việc phân tích này nhằm xác định những nhân tố then chốt của thành công trong cạnh tranh, cũng như nhận ra các cơ hội và mối đe dọa cho doanh nghiệp Theo đó, mô hình xác định chìa khoá thành công nằm ở khả năng tạo sự khác biệt của doanh nghiệp trong việc giải quyết mối quan hệ với các đối tượng cạnh tranh Bên cạnh đó cũng cần phải xem xét và phân tích môi trường vĩ mô nhằm xác định những nhân tố quan trọng về phía chính phủ, xã hội, chính trị, tự nhiên và công nghệ để nhận diện các

cơ hội và thách thức đối với doanh nghiệp Theo Micheal Porter, các doanh nghiệp

có thể thực hiện các hành động khác nhau để tạo nên lợi thế cạnh tranh bền vững Việc nâng cao hiệu quả các hoạt động nhằm tạo ra sự đổi mới, hiệu suất tốt hơn với chi phí thấp nhất dựa vào hiệu suất lao động và nguồn vốn, từ đó nâng cao chất lượng nhằm tạo ra những sản phẩm hay dịch vụ tin cậy, an toàn và khác biệt nhằm đem lại những giá trị cao hơn trong nhận thức của khách hàng [6]

Tuy nhiên, để duy trì lợi thế cạnh tranh, theo Micheal Porter, phải đáp ứng được các điều kiện như tận dụng lợi thế từ những sản phẩm độc quyền về công nghệ, danh tiếng thương hiệu, nguồn gốc khác biệt càng nhiều thì các đối thủ càng khó bắt chước và phải không ngừng cải tiến nâng cấp, luôn tạo ra những lợi thế cạnh tranh mới nhanh hơn đối thủ để thay thế những cái cũ Vì thế, năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp được thể hiện bằng khả năng bù đắp chi phí, duy trì lợi nhuận và được đo bằng sản phẩm và dịch vụ của doanh nghiệp trên thị trường Các doanh nghiệp phải nỗ lực tăng cường năng lực cạnh tranh của chính mình bằng việc thúc đẩy công tác nghiên cứu và triển khai công nghệ, nâng cao trình độ nguồn nhân

lực, tăng hiệu quả hoạt động tài chính, đa dạng hoá và nâng cao chất lượng sản phẩm… tạo điều kiện hạ giá thành và giá bán ra của sản phẩm hàng hoá

Việc nâng cao năng lực cạnh tranh sẽ giúp doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt và quyết liệt Các doanh nghiệp cần phải có các chiến lược và giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh nhằm vượt trội

so với các đối thủ Điều này sẽ giúp quyết định sự sống còn của doanh nghiệp

Với chiến lược chi phí thấp nhất, công ty tạo lợi thế cạnh tranh bằng cách tạo

ra sản phẩm với chi phí thấp nhất Qua đó sẽ tập trung vào công nghệ, cách thức quản lý để giảm chi phí chứ không tập trung vào khác biệt hóa sản phẩm và tiên phong trong lĩnh vực nghiên cứu, đưa ra tính năng mới, sản phẩm mới Vì thế các sản phẩm của công ty thường có khả năng cạnh tranh mạnh trên thị trường, tạo rào cản thâm nhập thị trường trước đối thủ cạnh tranh Tuy nhiên, rủi ro lớn và nguy hại nhất là việc dễ dàng bị các đối thủ cạnh tranh bắt chước

Với chiến lược khác biệt hoá sản phẩm, công ty theo đuổi chiến lược khác biệt hóa sản phẩm là đạt được lợi thế cạnh tranh thông qua việc tạo ra sản phẩm được xem là duy nhất, độc đáo đối với khách hàng, thỏa mãn nhu cầu khách hàng bằng cách thức mà các đối thủ cạnh tranh không thể Giá trị của sản phẩm được tạo

ra sẽ được định giá ở mức cao, dễ bị phân chia thành nhiều phân khúc thị trường Tuy nhiên rủi ro về khả năng duy trì tính khác biệt, độc đáo của sản phẩm rất lớn,

dễ dàng mất đi sự trung thành của khách hàng với nhãn hiệu Qua đó, việc khác biệt hóa chỉ nên ở một chừng mực nào đó để nhu cầu đạt được ở mức tối thiểu, hoặc tạo khác biệt bằng sự độc đáo trong sản phẩm mà không có đối thủ cạnh tranh nào làm được

Với chiến lược kết hợp tập trung, chỉ nên sử dụng nhằm đáp ứng nhu cầu của một phân khúc thị trường nào đó thông qua yếu tố địa lý, đối tượng khách hàng hoặc tính chất sản phẩm Qua đó tập trung phục vụ phân khúc mục tiêu đã xác định

có thể theo các chiến lược chi phí thấp hoặc tạo sự khác biệt Hiểu rõ phân khúc mà mình phục vụ nhằm cung cấp sản phẩm hoặc dịch vụ độc đáo, đặc biệt mà các đối thủ cạnh tranh khác không thể làm được

Trong quá trình cạnh tranh, các doanh nghiệp đi từ chiến lược chi phí thấp, rồi chuyển sang chiến lược khác biệt hóa, và sau đó là biết cách kết hợp hai chiến lược trên Ngày nay, nhiều doanh nghiệp đạt lợi thế cạnh tranh do chú trọng đáp ứng về mặt thời gian Điều này thể hiện trên qua việc phát triển sản phẩm mới, hoàn thiện các sản phẩm hiện hữu hoặc phân phối các sản phẩm theo đơn đặt hàng.

1.2 Các yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh

Các doanh nghiệp nếu muốn có được năng lực cạnh tranh phải trải qua một quá trình xây dựng tổng hợp nhiều khía cạnh, từ bộ máy tổ chức, lãnh đạo, đến các chiến lược sản xuất – kinh doanh: chiến lược sản xuất, chiến lược nhân sự, chiến lược thị trường, đặc biệt là chiến lược cạnh tranh Doanh nghiệp cần thấy rõ ảnh hưởng của các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh để có các biện pháp tích cực nhằm hạn chế hoặc loại trừ những ảnh hưởng tiêu cực Các yếu tố tác động đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp có thể chia làm hai nhóm: các yếu tố bên trong và các yếu tố bên ngoài

1.2.1 Các yếu tố bên trong

Các yếu tố bên trong bao gồm: nguồn nhân lực, nguồn lực về tài chính, nguồn lực về vật chất kỹ thuật, trình độ quản lý, hoạt động marketing

1.2.1.1 Nguồn nhân lực

Nguồn nhân lực được xem là yếu tố quan trọng, có ý nghĩa sống còn với mọi

tổ chức trong tương lai Đối với doanh nghiệp, nguồn nhân lực được chia làm các cấp lãnh đạo cấp cao, các cấp trung gian và cấp cơ sở

Với các quản trị viên cấp cao, đây là đội ngũ có ảnh hưởng rất lớn đến kết quả sản xuất kinh doanh của công ty Bao gồm thành phần ban giám đốc và các trưởng, phó phòng ban Nếu họ có năng lực quản lý tốt, có tầm nhìn xa và xây dựng được những quan hệ tốt thì doanh nghiệp sẽ có sức cạnh tranh cao và ngược lại

Với các quản trị viên cấp trung gian, đây là đội ngũ trực tiếp quản lý phân xưởng sản xuất, đòi hỏi phải có kinh nghiệm công tác, khả năng ra quyết định và điều hành công tác

Với đội ngũ quản trị viên cấp cơ sở: đây là đội ngũ có ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp thông qua các yếu tố năng suất lao động, trình độ tay nghề, ý thức trách nhiệm, kỷ luật lao động và sáng tạo, Những yếu tố này sẽ tác động đến chất lượng và giá cả sản phẩm, bên cạnh đó còn tạo thêm tính ưu việt,độc đáo và mới lạ cho sản phẩm.

1.2.1.2 Nguồn lực về tài chính

Đối với bất cứ doanh nghiệp nào thì khả năng tài chính cũng có ảnh hưởng rất lớn đến sức cạnh tranh trên thị trường Nếu một doanh nghiệp có khả năng tài chính tốt sẽ có nhiều lợi thế trong việc mở rộng sản xuất, hợp tác kinh doanh, nắm bắt nhiều cơ hội so với các đối thủ cạnh tranh Khả năng tài chính ở đây được hiểu

là quy mô tài chính của doanh nghiệp, tình hình hoạt động, các chỉ tiêu tài chính hằng năm như tỷ lệ thu hồi vốn, khả năng thanh toán

1.2.1.3 Nguồn lực về vật chất kỹ thuật

Nguồn lực này được thể hiện qua các mặt trình độ công nghệ của doanh nghiệp và quy mô năng lực sản xuất Doanh nghiệp có quy mô và năng lực sản xuất lớn sẽ tạo ra khối lượng sản phẩm lớn, từ đó giảm được giá thành sản phẩm nên có nhiều cơ hội tiếp cận với khách hàng, giúp doanh nghiệp hiểu rõ khách hàng, từ đó

có thể chiếm lĩnh hoặc giữ vững thị trường trên nhiều lĩnh vực khác nhau, tránh sự xâm nhập của đối thủ cạnh tranh

Tuy nhiên doanh nghiệp muốn đạt hiệu quả cao trong sản xuất kinh doanh thì phải có quy mô sản xuất và mức sử dụng công suất ít nhất phải gần bằng công suất thiết kế, nếu không sẽ gây ra tình trạng lãng phí vì chi phí cố định cao, đẩy giá thành sản phẩm tăng dẫn đến giảm khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp

thực hiện tốt nề nếp tổ chức cũng sẽ có ảnh hưởng lớn tới phương thức thông qua quyết định của nhà quản trị, quan điểm của họ đối với các chiến lược và điều kiện môi trường của doanh nghiệp Nếu doanh nghiệp biết kết hợp sức mạnh của các thành viên biến thành sức mạnh tổng hợp thì sẽ tận dụng được nhiều lợi thế tiềm ẩn trong tổ chức của mình.

1.2.1.5 Hoạt động Marketing

Trong xu thế phát triển của nền kinh tế, Marketing trở thành một hoạt động không thể thiếu cho sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp Hoạt động Marketing bao gồm phân tích nhu cầu thị hiếu, nhu cầu thị trường và hoạch định các chiến lược hữu hiệu về sản phẩm, giá cả, giao tiếp và phân phối phù hợp với thị trường

mà doanh nghiệp đang vươn tới, từ đó xây dựng mạng lưới phân phối với số lượng, phạm vi và mức độ kiểm soát phù hợp, đưa sản phẩm đến tay người tiêu dùng nhanh nhất Do đó, tạo ra năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp trên thị trường hoạt động Marketing là một yếu tố rất quan trọng

Trên đây là những yếu tố nội hàm của mỗi doanh nghiệp Việc xác định điểm mạnh, điểm yếu bên trong doanh nghiệp sẽ là cơ sở để mỗi doanh nghiệp có thể tìm

ra những lợi thế cơ bản nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh của mình

1.2.2 Các yếu tố bên ngoài

1.2.2.1 Môi trường vĩ mô

Môi trường vĩ mô bao gồm các yếu tố:

Kinh tế bao gồm các yếu tố như tốc độ tăng trưởng và sự ổn định của nền

kinh tế, sức mua, sự ổn định của giá cả, tiền tệ, lạm phát, tỷ giá hối đoái, tất cả các yếu tố này đều ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp.Những biến động của các yếu tố kinh tế có thể tạo ra cơ hội và cả những thách thức với doanh nghiệp Để đảm bảo thành công của hoạt động doanh nghiệp trước biến động về kinh tế, các doanh nghiệp phải theo dõi, phân tích, dự báo biến động của từng yếu tố để đưa ra các giải pháp, các chính sách tương ứng trong từng thời điểm

cụ thể nhằm tận dụng, khai thác những cơ hội, né tránh, giảm thiểu nguy cơ và đe dọa Khi phân tích, dự báo sự biến động của các yếu tố kinh tế, để đưa ra kết luận

đúng, các doanh nghiệp cần dựa vào một số căn cứ quan trọng: các số liệu tổng hợp của kì trước, các diễn biến thực tế của kì nghiên cứu,các dự báo của nhà kinh tế lớn

Chính trị - Pháp luật: gồm các yếu tố chính phủ, hệ thống pháp luật, xu

hướng chính trị, các nhân tố này ngày càng ảnh hưởng lớn đến hoạt động của doanh nghiệp Sự ổn định về chính trị, hệ thống pháp luật rõ ràng, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động lâu dài của doanh nghiệp Việc thi hành pháp luật chưa triệt

để có thể tạo ra cơ hội hoặc nguy cơ cho môi trường kinh doanh

Văn hóa - Xã hội: ảnh hưởng sâu sắc đến hoạt động quản trị và kinh doanh

của một doanh nghiệp Doanh nghiệp cần phải phân tích các yếu tố văn hóa, xã hội nhằm nhận biết các cơ hội và nguy cơ có thể xảy ra Mỗi một sự thay đổi của các lực lượng văn hóa có thể tạo ra một ngành kinh doanh mới nhưng cũng có thể xóa

đi một ngành kinh doanh

Tự nhiên: là những yếu tố liên quan đến môi trường thiên nhiên, điều kiện

khí hậu, tài nguyên, khoáng sản, thổ nhưỡng, Về cơ bản thường tác động bất lợi đối với các hoạt động của doanh nghiệp, đặc biệt là những doanh nghiệp sản xuất kinh doanh có liên quan đến tự nhiên như: sản xuất nông phẩm, thực phẩm theo mùa, kinh doanh khách sạn, du lịch Để chủ động đối phó với các tác động của yếu

tố tự nhiên,các doanh nghiệp phải tính đến các yếu tố tự nhiên có liên quan thông qua các hoạt động phân tích, dự báo của bản thân doanh nghiệp và đánh giá của các

cơ quan chuyên môn

Kỹ thuật - Công nghệ: Đây là nhân tố ảnh hưởng mạnh, trực tiếp đến doanh

nghiệp Các yếu tố công nghệ thường biểu hiện như phương pháp sản xuất mới, kĩ thuật mới, vật liệu mới, thiết bị sản xuất, các bí quyết, các phát minh, phần mềm ứng dụng Khi công nghệ phát triển, các doanh nghiệp có điều kiện ứng dụng các thành tựu của công nghệ để tạo ra sản phẩm, dịch vụ có chất lượng cao hơn nhằm phát triển kinh doanh, nâng cao năng lực cạnh tranh Tuy vậy, nó cũng mang lại cho doanh nghiệp nguy cơ tụt hậu, giảm năng lực cạnh tranh nếu doanh nghiệp không đổi mới công nghệ kịp thời

1.2.2.2 Môi trường vi mô

Môi trường vi mô bao gồm các yếu tố trong ngành có tác động trực tiếp đến hoạt động của doanh nghiệp

Nhà cung cấp: là những người cung ứng các yếu tố đầu vào phục vụ cho sản

xuất kinh doanh của doanh nghiệp Nhà cung cấp có thể làm tăng giá, giảm chất lượng sản phẩm hoặc dịch vụ đi kèm Vì vậy doanh nghiệp cần thiết lập quan hệ lâu dài với các nhà cung cấp và đưa ra các biện pháp ràng buộc với nhà vật tư để giảm bớt các ràng buộc họ có thể gây nên với mình Ngoài ra, đây còn là nguồn cung cấp lao động giúp doanh nghiệp có nguồn nhân lực để hoạt động

Khách hàng: là một bộ phận không thể tách rời trong môi trường cạnh

tranh Khách hàng tác động đến doanh nghiệp thể hiện mối tương quan về thế lực nếu nghiêng về phía nào thì phía đó có lợi Các doanh nghiệp cần phải làm chủ mối tương quan này, thiết lập được mối quan hệ với khách hàng để giữ khách hàng (thông qua số lượng, chất lượng, giá cả, điều kiện giao nhận và dịch vụ sau bán hàng) Khách hàng có thể được xem như một sự đe dọa cạnh tranh khi họ buộc doanh nghiệp phải giảm giá hoặc có nhu cầu chất lượng cao và dịch vụ tốt hơn Ngược lại khi người mua (khách hàng) yếu sẽ mang đến cho doanh nghiệp cơ hội

để tăng giá kiếm được lợi nhuận nhiều hơn

Đối thủ cạnh tranh: sẽ quyết định tính chất và mức độ tranh đua Đây là

những doanh nghiệp sản xuất những sản phẩm chức năng tương đương và sẵn sàng thay thế Mức độ cạnh tranh của các đối thủ hiện tại phụ thuộc vào số lượng đối thủ cạnh tranh, quy mô của đối thủ, tốc độ tăng trưởng của sản phẩm và tính khác biệt của sản phẩm Doanh nghiệp phải thường xuyên phân tích, đánh giá những điểm mạnh, điểm yếu của đối thủ để xác định vị thế của mình, qua đó xây dựng những chiến lược kinh doanh phù hợp

Đối thủ tiềm ẩn: là các doanh nghiệp hiện tại chưa cạnh tranh trong cùng

một ngành sản xuất, nhưng có khả năng cạnh tranh nếu họ lựa chọn và quyết định gia nhập ngành Đây là đe dọa cho các doanh nghiệp hiện tại Việc tạo ra hàng rào hợp pháp ngăn cản sự xâm nhập từ bên ngoài hoặc sự phản ứng khôn khéo của các

doanh nghiệp đang cạnh tranh sẽ làm giảm bớt mối hiểm hoạ hoặc do doanh nghiệp mới xâm nhập gây ra.

Sản phẩm thay thế: là sản phẩm khác về tên gọi và thành phần nhưng đem

lại cho khách hàng tính năng và lợi ích sử dụng tương đương sản phẩm của doanh nghiệp Sự xuất hiện của sản phẩm thay thế tạo sức ép hạn chế tiềm năng của doanh nghiệp Do vậy, doanh nghiệp phải chú ý và dành nguồn lực để phát triển và vận dụng công nghệ mới

1.3 Tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực cạnh tranh

Trong lĩnh vực sản xuất kinh doanh, cạnh tranh luôn diễn ra liên tục và được hiểu như cuộc chạy đua không ngừng giữa các đối thủ Trong bối cảnh nền kinh tế Việt Nam hiện nay đang từng bước khẳng định những ưu thế của mình, môi trường cạnh tranh ngày càng hoàn chỉnh hơn đặt ra cho các doanh nghiệp những cơ hội và thách thức Doanh nghiệp nào hiểu biết đối thủ, biết thoả mãn tốt hơn các nhu cầu

và thị hiếu khách hàng so với đối thủ cạnh tranh, biết giành thế chủ động với người cung cấp các nguồn hàng và tận dụng được lợi thế thì doanh nghiệp đó sẽ tồn tại, ngược lại doanh nghiệp không có năng lực cạnh tranh hoặc không “nuôi dưỡng” năng lực cạnh tranh tất yếu sẽ thất bại

Việc nâng cao năng lực cạnh tranh sẽ giúp cho doanh nghiệp tồn tại và phát triển trong môi trường cạnh tranh ngày càng quyết liệt Các doanh nghiệp cần phải

có các giải pháp để nâng cao năng lực cạnh tranh nhằm vượt trội so với các đối thủ Điều này sẽ giúp quyết định sự sống còn của các doanh nghiệp Để làm được điều

đó, đòi hỏi các doanh nghiệp phải phát huy khả năng sáng tạo, khai thác đầy dủ chất xám của đội ngũ cán bộ khoa học kỹ thuật và các nhà quản lý, nhằm tạo cho đơn vị mình những ưu thế vượt trội trong cạnh tranh so với đối thủ về chất lượng sản phẩm, kiểu dáng, thương hiệu, giá cả cũng như sự chủ động về nguồn cung cấp nguyên phụ liệu

TÓM TẮT CHƯƠNG 1

Qua nội dung chính trong chương 1, tác giả đã nêu lên một số khái niệm về cạnh tranh, năng lực cạnh tranh, lợi thế cạnh tranh Bên cạnh đó, tác giả phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh, từ các yếu tố bên trong: nguồn nhân lực, tài chính, vật chất kỹ thuật, đến các yếu tố bên ngoài: khách hàng, nhà cung cấp, các đối thủ cạnh tranh, Từ lý thuyết thể hiện lại mô hình đánh giá thông qua

ma trận đánh giá các yếu tố bên trong và ma trận đánh giá các yếu tố bân ngoài Trong chương này, tác giả cũng trình bày tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực cạnh tranh

Tóm lại, chương 1 gồm cơ sở lý luận giúp tác giả có cơ sở để tiếp tục phân tích, đánh giá năng lực cạnh tranh của HUTECH trong chương tiếp theo

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA TRƯỜNG ĐẠI HỌC CÔNG NGHỆ TP HCM TRONG THỜI GIAN QUA

2.1 Tổng quan về ngành giáo dục

2.1.1 Vai trò của ngành giáo dục

Bất kỳ ở một giai đoạn lịch sử nào, giáo dục - đào tạo luôn đóng một vai trò hết sức quan trọng đối với sự phát triển của mỗi cá nhân, tập thể, cộng đồng, dân tộc

và cả nhân loại Mỗi quốc gia muốn phát triển về kinh tế đều cần có rất nhiều nguồn lực như vốn, nhân lực, tài nguyên, trong đó nguồn lực nhân lực (người lao động) là quan trọng nhất Để có nguồn nhân lực có trình độ cao thì xã hội cần phải có giáo dục Giáo dục thông qua nhiều hình thức khác nhau đào tạo ra đội ngũ người lao động đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu và có trình độ cao Chất lượng nguồn nhân lực được đặc trưng bởi trình độ được đào tạo (tri thức, kỹ năng, kỹ xảo, kỹ thuật, ) Tất cả đều do giáo dục quyết định Giáo dục đã trực tiếp hoặc gián tiếp tác động đến các nguồn lực cần thiết cho xã hội, làm cho xã hội ngày càng phát triển Ngoài ra, giáo dục cũng góp phần đắc lực và làm ổn định hệ thống chính trị thông qua việc thực hiện chức năng tuyên truyền, làm cho những đường lối, chính sách, chiến lược,

hệ thống pháp luật của nhà nước, đến với mọi tầng lớp nhân dân Giáo dục trong bất kỳ xã hội nào cũng phục vụ đắc lực cho chính trị, gắn liền với chính trị

Như vậy, giáo dục có vai trò to lớn đối với sự phát triển kinh tế - xã hội Bất

kỳ một xã hội nào phát triển cũng dựa chủ yếu vào giáo dục và những sức mạnh do giáo dục tạo ra Vì thế, muốn phát triển kinh tế xã hội thì phải đầu tư mọi nguồn lực

để phát triển giáo dục Đó là quốc sách quan trọng hàng đầu của các quốc gia trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng

2.1.2 Xu thế đổi mới giáo dục ở Việt Nam

Sự phát triển của đất nước trong giai đoạn mới sẽ tạo ra nhiều cơ hội, đồng thời cũng đặt ra những thách thức không nhỏ đối với sự nghiệp phát triển giáo dục -đào tạo của nước ta Bối cảnh mới tạo cơ hội thuận lợi để giáo dục - đào tạo nước ta

tiếp cận với các xu thế mới, tri thức mới, những mô hình giáo dục hiện đại, tranh thủ các nguồn lực bên ngoài, tạo thời cơ để phát triển giáo dục - đào tạo; tạo điều kiện để đổi mới căn bản, toàn diện nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức giáo dục, đổi mới quản lý giáo dục - đào tạo, tiến tới một nền giáo dục - đào tạo tiên tiến, hiện đại đáp ứng nhu cầu của xã hội và từng cá nhân người học Đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục không chỉ nhằm nâng cao chất lượng nguồn lực con người

mà kết quả sẽ góp phần quan trọng vào công cuộc chấn hưng và phát triển đất nước

Hội nghị Trung Ương 8 khóa XI đã ban hành Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo Nghị quyết nhằm mục tiêu tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lượng, hiệu quả giáo dục - đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân Xây dựng nền giáo dục mở, thực học, thực nghiệp, dạy tốt, học tốt, quản lý tốt;

có cơ cấu và phương thức giáo dục hợp lý, gắn với xây dựng xã hội học tập; bảo đảm các điều kiện nâng cao chất lượng; chuẩn hóa, hiện đại hoá, dân chủ hóa, xã hội hóa và hội nhập quốc tế hệ thống giáo dục và đào tạo; giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa và bản sắc dân tộc

Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tư tưởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phương pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục - đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân người học; đổi mới

ở tất cả các bậc học, ngành học Trong quá trình đổi mới, cần kế thừa, phát huy những thành tựu, phát triển những nhân tố mới, tiếp thu có chọn lọc những kinh nghiệm của thế giới; kiên quyết chấn chỉnh những nhận thức, việc làm lệch lạc Đổi mới phải bảo đảm tính hệ thống, tầm nhìn dài hạn, phù hợp với từng loại đối tượng

và cấp học; các giải pháp phải đồng bộ, khả thi, có trọng tâm, trọng điểm, lộ trình, bước đi phù hợp

2.2 Sự hình thành và phát triển của trường Đại học Công nghệ TP HCM

2.2.1 Sự hình thành và phát triển

Trường Đại học Công nghệ TP Hồ Chí Minh (HUTECH) tiền thân là Trường Đại học Kỹ Thuật Công nghệ TP Hồ Chí Minh, được thành lập ngày 26/04/1995 theo quyết định số 235/TTg của Thủ tướng Chính phủ và chính thức đi vào hoạt động theo quyết định số 2128/GD-ĐT ngày 24/06/1995 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo

Ngày 30/08/2007, HUTECH trở thành trường Đại học tiên phong trong cả nước áp dụng ISO 9001:2000 trong toàn bộ hoạt động quản lý giáo dục và đào tạo của Nhà trường Đến nay, HUTECH cũng đã chuyển đổi thành công sang hệ thống quản lý theo chuẩn ISO 9001:2008

Vào tháng 10/2008, trường chính thức áp dụng học chế tín chỉ trong hoạt động đào tạo, đây được xem như hình thức đào tạo linh hoạt, hiện đại và phù hợp với xu thế phát triển của nền giáo dục thế giới

Ngày 19/05 2010, Thủ tướng chính phủ ký Quyết định số 702/QĐ - TTg về việc chuyển đổi loại hình của Trường Đại học học Kỹ thuật Công nghệ thành phố

Hồ Chí Minh từ dân lập sang trường tư thục Ngày 19/10/2013, Đại học Kỹ thuật Công nghệ TP Hồ Chí Minh chính thức đổi tên thành Đại học Công nghệ TP Hồ Chí Minh theo quyết định số 171/QĐ-TTg ký ngày 16/01/2013 của Thủ tướng chính phủ

HUTECH thuộc hệ thống giáo dục quốc dân của nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam, chịu sự quản lý nhà nước của Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), đồng thời chịu sự quản lý hành chính theo lãnh thổ của Ủy ban Nhân dân TP Hồ Chí Minh HUTECH là cơ sở giáo dục đại học do tập thể các nhà giáo, nhà khoa học, nhà đầu tư cùng đóng góp công sức, kinh phí và cơ sở vật chất ban đầu thành lập Trường có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và tự chủ trong khuôn khổ pháp luật về tổ chức bộ máy, tuyển dụng lao động và tài chính; bình đẳng với các trường đại học khác về nhiệm vụ, quyền hạn, nghĩa vụ và quyền lợi của giảng viên, cán bộ, nhân viên, sinh viên, học sinh trong việc thực hiện mục tiêu, chương trình,

nội dung, phương pháp đào tạo và các qui định liên quan đến tuyển sinh, dạy và học, thi và kiểm tra, công nhận tốt nghiệp, cấp phát văn bằng chứng chỉ; được hưởng các chính sách ưu đãi đối với các cơ sở giáo dục - đào tạo theo qui định của Nhà nước.

Sau gần 20 năm hình thành và phát triển, hiện HUTECH sở hữu 04 khu học

xá toạ lạc tại khu vực trung tâm TP Hồ Chí Minh, các khu học xá được đầu tư xây dựng khang trang, hiện đại theo chuẩn quốc tế với tổng diện tích trên 100.000m2 tạo không gian học tập hiện đại, năng động, thoải mái

HUTECH bằng nội lực của chính mình, tự lập, vươn lên và đã khẳng định được vị trí là một cơ sở đào tạo đa ngành, đa hệ, đa lĩnh vực, góp phần thực hiện chủ trương xã hội hóa giáo dục, phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước

2.2.2 Cơ cấu tổ chức

Bộ máy tổ chức của HUTECH hiện nay gồm có:

1 Hội đồng quản trị, gồm có:

- Chủ tịch hội đồng quản trị;

- Các thành viên hội đồng quản trị

2 Ban giám hiệu, gồm có:

- Phòng Công tác Sinh viên, Học sinh;

- Phòng Khảo thí - Đảm bảo chất lượng;

- Phòng Quản lý Khoa học - Đào tạo sau đại học;

- Phòng Quản trị;

- Phòng Tư vấn - Tuyển sinh - Truyền thông;

- Ban Thanh tra;

- Thư viện

4 Khoa, viện, trung tâm đào tạo, gồm có:

- Khoa Cơ - Điện - Điện tử;

- Khoa Công nghệ Thông tin;

- Khoa Quản trị Kinh doanh;

- Khoa Kế toán - Tài chính - Ngân hàng;

- Khoa Công nghệ Sinh học - Thực phẩm - Môi trường

- Khoa Kiến trúc - Mỹ thuật;

- Khoa Ngoại ngữ;

- Khoa Xây dựng;

- Khoa Cao đẳng - Thực hành;

- Viện Đào tạo Quốc tế HUTECH;

- Viện Đào tạo nghề nghiệp HUTECH;

- Viện Quản trị - Tài chính - Kế toán;

- Trung tâm đào tạo từ xa;

- Trung tâm giáo dục chính trị - quốc phòng

Cơ cấu tổ chức của HUTECH thể hiện cụ thể qua sơ đồ sau: (xem sơ đồ 2.1)

(Nguồn: Phòng Tổ chức – Hành chính HUTECH)

Sơ đồ 2.1: Sơ đồ tổ chức của HUTECH

BAN GIÁM HIỆU

KHOA CƠ –

ĐIỆN – ĐIỆN TỬ

KHOA CÔNG NGHỆ SINH HỌC – THỰC PHẨM – MÔI TRƯỜNG

KHOA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

KHOA CAO

ĐẲNG THỰC

HÀNH

KHOA NGOẠI NGỮ

VIỆN ĐÀO TẠO

PHÒNG ĐÀO TẠO

PHÒNG QUẢN TRỊ

PHÒNG CÔNG TÁC SINH VIÊN, HỌC SINH

PHÒNG KHẢO THÍ – ĐẢM BẢO CHẤT LƯỢNG

PHÒNG QUẢN

LÝ KHOA HỌC – ĐÀO TẠO SAU ĐẠI HỌC

PHÒNG TƯ VẤN TUYỂN SINH-TRUYỀN THÔNG

PHÒNG QUAN HỆ DOANH NGHIỆP –

HỢP TÁC ĐÀO TẠO

THƯ VIỆN

BAN THANH TRA

PHÒNG TÀI CHÍNH

ĐẢNG ỦY

CÁC CHI BỘ CÔNG ĐOÀN ĐOÀN THANH NIÊN HỘI SINH VIÊN

HỆ THỐNG TỔ CHỨC CHÍNH TRỊ

Từ sơ đồ có thể thấy cơ cấu tổ chức và bộ máy hoạt động của nhà trường tương đối chặt chẽ Đảng ủy trực tiếp chỉ đạo cho tổ chức các chi bộ, Công đoàn , Đoàn thanh niên và hội sinh viên thực hiện nhiệm vụ chính trị Ban giám hiệu trực tiếp quản lý các phòng, khoa, ban và trung tâm

Vừa làm vừa họcChương trình quốc tế

Cao đẳng

Chính quyLiên thông từ TCCNChương trình quốc tếTrung cấp chuyên nghiệp Chính quy

Cao đẳng thực hành Chính quy

(Nguồn: Phòng Tư vấn tuyển sinh – truyền thông HUTECH)

Với nhiều bậc, hệ đào tạo, HUTECH đã mang lại cho người học nhiều sự chọn lựa cho quá trình học tập của mình Từ đó, dần chuyển đến đào tạo theo nhu cầu của người học và nhu cầu xã hội

2.2.4 Các ngành đào tạo

Ngoài sự đa dạng về bậc, hệ đào tạo, HUTECH còn thực hiện đa dạng hóa ngành nghề đào tạo Với hơn 40 ngành nghề, từ trung cấp chuyên nghiệp tới cao học, HUTECH đang khẳng định thương hiệu của mình trong hệ thống GDĐH ở Việt Nam Các ngành nghề đào tạo cụ thể như sau:

 Thạc sỹ:

Hiện nay, HUTECH đang đào tạo 7 ngành ở trình độ thạc sỹ, đó là: Kỹ thuật điện, Kỹ thuật Cơ – Điện tử, Kỹ thuật môi trường, Công nghệ thông tin, Kỹ thuật xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp, Quản trị kinh doanh và Kế toán

 Đại học hệ chính quy (xem bảng 2.2)

Bảng 2.2 Các ngành đào tạo hệ đại học (ĐH) chính quy

1 Kỹ thuật điện tử, truyền thông 12 Thiết kế nội thất

2 Kỹ thuật điện, điện tử (Điện

- Quản trị ngoại thương

- Quản trị doanh nghiệp

- Quản trị marketing

- Quản trị tài chính ngân hàng

4 Kỹ thuật công trình xây dựng 15 Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành

5 Kỹ thuật xây dựng công trình

6 Kỹ thuật cơ – điện tử 17 Quản trị nhà hàng và dịch vụ ăn uống

7 Kỹ thuật cơ khí (chuyên ngành Cơ khí tự động) 18

- Tiếng Anh thương mại - du lịch

- Tiếng Anh tổng quát - dịch thuật

- Tiếng Anh - Quan hệ quốc tế

11 Kỹ thuật điều khiển và tự

(Nguồn: Phòng Tư vấn tuyển sinh - truyền thông HUTECH)

 Cao đẳng chính quy

Bảng 2.3 Các ngành đào tạo hệ cao đẳng (CĐ) chính quy

1 Công nghệ thông tin 11 Thiết kế nội thất

2 Công nghệ kỹ thuật điện tử,

truyền thông 12 Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành

3 Quản trị kinh doanh 13 Quản trị khách sạn

4 Công nghệ thực phẩm 14 Quản trị nhà hàng và dịch vụ ăn

uống

5 Công nghệ kỹ thuật công trình

7 Công nghệ kỹ thuật môi trường 17 Công nghệ kỹ thuật cơ - điện tử

8 Công nghệ sinh học 18 Công nghệ kỹ thuật điện, điện tử

tự động hoá

10 Thiết kế thời trang

(Nguồn: Phòng Tư vấn tuyển sinh - truyền thông HUTECH)

 Đại học văn bằng 2

Bảng 2.4 Các ngành đào tạo hệ đại học văn bằng 2

1 Kỹ thuật công trình xây dựng 3 Kế toán

(Nguồn: Phòng Tư vấn tuyển sinh - truyền thông HUTECH)

 Đại học liên thông từ cao đẳng

Bảng 2.5 Các ngành đào tạo hệ đại học liên thông từ cao đẳng

1 Kỹ thuật điện tử, truyền thông 8 Công nghệ sinh học

2 Kỹ thuật điện, điện tử

(Điện công nghiệp)

9 Quản trị kinh doanh

3 Kỹ thuật cơ - điện tử 10 Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành

5 Kỹ thuật công trình xây dựng 12 Tài chính – Ngân hàng

Ngôn ngữ Anh (thương mại – du

lịch, tổng quát – dịch thuật, định hướng giảng dạy)

7 Công nghệ thực phẩm

(Nguồn: Phòng Tư vấn tuyển sinh - truyền thông HUTECH)

 Đại học liên thông từ trung cấp chuyên nghiệp

Bảng 2.6 Các ngành đào tạo hệ đại học liên thông từ trung cấp

1 Kỹ thuật Điện tử, truyền thông 3 Kỹ thuật công trình xây dựng

(Nguồn: Phòng Tư vấn tuyển sinh - truyền thông HUTECH )

 Đại học hệ vừa làm vừa học (hệ tại chức cũ)

Bảng 2.7 Các ngành đào tạo hệ đại học vừa làm vừa học

1 Kỹ thuật Điện tử, truyền thông 4 Kỹ thuật công trình xây dựng

2 Kỹ thuật điện, điện tử 5 Quản trị kinh doanh

(Nguồn: Phòng Tư vấn tuyển sinh - truyền thông HUTECH)

 Cao đẳng liên thông từ trung cấp chuyên nghiệp

Bảng 2.8 Các ngành đào tạo hệ cao đẳng liên thông từ trung cấp

1 Quản trị kinh doanh

3 Quản trị dịch vụ du lịch và lữ hành

2 Kế toán

(Nguồn: Phòng Tư vấn tuyển sinh - truyền thông HUTECH)

 Cao đẳng thực hành

Bảng 2.9 Các ngành đào tạo hệ cao đẳng thực hành

2 Kế toán doanh nghiệp 7 Kỹ thuật xây dựng

4 Quản trị doanh nghiệp vừa và 9 Quản trị mạng máy tính

5 Quản trị khách sạn – Nhà hàng 10 Thiết kế đồ họa Multimedia

(Nguồn: Phòng Tư vấn tuyển sinh - truyền thông HUTECH)

 Trung cấp chuyên nghiệp

Bảng 2.10 Các ngành đào tạo hệ trung cấp chuyên nghiệp

1 Tài chính - Ngân hàng 4 Xây dựng dân dụng và công

nghiệp

(Nguồn: Phòng Tư vấn tuyển sinh - truyền thông HUTECH)

Với mô hình trường đại học đào tạo đa ngành, đa bậc học, HUTECH mang đến nhiều cơ hội lựa chọn cho sinh viên, đồng thời cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao phục vụ sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội, công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước