Câu 2 6,0 điểm Bàn về lao động nghệ thuật của nhà văn, Mác-xen Pruxt cho rằng: Một cuộc thám hiểm thực sự không phải ở chỗ cần một vùng đất mới mà cần một đôi mắt mới.. Bàn luận về ý
Trang 1Câu 1 (4,0 điểm)
Có ba cách để tự làm giàu mình: mỉm cười, cho đi và tha thứ.
(Theo: Hạt giống tâm hồn - NXB Tổng hợp TP HCM, 2008)
Những suy ngẫm của anh /chị về quan niệm trên
Câu 2 (6,0 điểm)
Bàn về lao động nghệ thuật của nhà văn, Mác-xen Pruxt cho rằng:
Một cuộc thám hiểm thực sự không phải ở chỗ cần một vùng đất
mới mà cần một đôi mắt mới.
Anh/chị hãy trình bày ý kiến của mình về nhận định trên ?
HẾT
SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO
QUẢNG BÌNH
ĐỀ CHÍNH THỨC
Số báo danh
KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH LỚP 11
NĂM HỌC 2012 - 2013
Môn thi: Ngữ văn (Khóa thi ngày 27 tháng 3 năm 2013)
Thời gian: 180 phút, không kể thời gian giao đề
Trang 2SỞ GIÁO DỤC- ĐÀO TẠO KỲ THI CHỌN HỌC SINH GIỎI CẤP TỈNH LỚP 11 QUẢNG BèNH NĂM HỌC 2012-2013
ĐỀ CHÍNH THỨC Mụn thi: NGỮ VĂN
HƯỚNG DẪN CHẤM
(Gồm cú 03 trang)
A h ớng dẫn chung
- Giỏm khảo căn cứ vào nội dung triển khai và mức độ đỏp ứng cỏc yờu cầu về kỹ năng để cho từng ý điểm tối đa hoặc thấp hơn
- Điểm toàn bài là tổng số điểm của hai cõu, khụng làm trũn số, cú thể cho: 0; 0,25;
0,5; 0,75 đến tối đa là 10
- Cần khuyến khớch những bài viết cú lập luận chặt chẽ, văn viết sỏng tạo, giàu cảm
xỳc, trỡnh bày sạch đẹp, chuẩn chớnh tả
- Những nội dung để trong dấu ( ) chủ yếu chỉ cú tớnh gợi ý, khụng buộc học sinh phải trỡnh bày tương tự; giỏm khảo cần linh động khi vận dụng đỏp ỏn
B.h ớng dẫn cụ thể
I Yêu cầu về kĩ năng:
- Yêu cầu 1: Biết cách làm một bài văn nghị luận
- Yêu cầu 2: Bố cục bài làm rõ ràng, kết cấu hợp lý Hình thành và triển khai ý tốt
- Yêu cầu 3: Diễn đạt suôn sẻ Mắc ít lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp
II Yêu cầu về nội dung và cách cho điểm:
1
4,0đ
HS cú thể trỡnh bày theo nhiều cỏch, nhưng cần phải hiểu đỳng và bàn luận
được ý nghĩa cõu núi Bài viết phải chõn thành, thể hiện được sự hiểu biết
và nhận thức sõu sắc đối với vấn đề, đồng thời biết đưa ra những suy ngẫm
cần thiết cho bản thõn để hoàn thiện nhõn cỏch
a Giải thớch ý nghĩa cõu núi
HS cần chỉ rừ:
- Tự làm giàu mỡnh: tự nuụi dưỡng và bồi đắp tõm hồn mỡnh
Mỉm cười: biểu hiện của niềm vui, sự lạc quan, yờu đời
Cho đi: là biết quan tõm, chia sẻ với mọi người
Tha thứ: là sự bao dung, độ lượng với lỗi lầm của người khỏc
- í cả cõu: Tõm hồn con người sẽ trở nờn trong sỏng, giàu đẹp hơn
nếu biết lạc quan, sẻ chia và độ lượng với mọi người
b Bàn luận về ý nghĩa cõu núi
HS khẳng định tớnh đỳng đắn của vấn đề trờn cơ sở triển khai những nội dung
sau:
- Lạc quan, yờu đời giỳp con người cú sức mạnh để vượt lờn những
khú khăn, thử thỏch trong cuộc sống, cú niềm tin về bản thõn và
hướng đến một khỏt vọng sống tốt đẹp (HS lấy dẫn chứng, phõn tớch)
- Biết quan tõm, chia sẻ, con người đó chiến thắng sự vụ cảm, ớch kỷ
để sống giàu trỏch nhiệm và yờu thương hơn (HS lấy dẫn chứng, phõn
tớch)
- Biết bao dung, độ lượng, con người sẽ trỳt bỏ đau khổ và thự hận để
sống thanh thản hơn và mang lại niềm vui cho mọi người (HS lấy dẫn
0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
Trang 3chứng, phân tích).
- Ngoài sự lạc quan, sẻ chia, độ lượng con người còn có thể bồi đắp,
và nuôi dưỡng tâm hồn mình bằng những ứng xử tốt đẹp khác (HS
lấy dẫn chứng, phân tích)
c Bài học nhận thức và hành động:
- Sự giàu có về tâm hồn có ý nghĩa quyết định sự hoàn thiện nhân
cách của mỗi người Cần có ý thức gìn giữ và bồi đắp để đời sống
tinh thần, tình cảm của bản thân không bị xói mòn và chai sạn bởi
mặt trái của cuộc sống hiện đại
- Để làm được điều đó, phải bắt đầu từ những thái độ sống tích cực,
có ý nghĩa với mình và mọi người
0,5
0,5
0,5
2
6,0 đ
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách, nhưng cơ bản đạt được các nội
dung sau:
a Giải thích vấn đề
- Cuộc thám hiểm thực sự: quá trình lao động nghệ thuật của nhà văn
để sáng tạo nên tác phẩm đích thực
- Vùng đất mới: hiện thực đời sống chưa được khám phá
- Đôi mắt mới: cái nhìn và cách cảm thụ đời sống mới mẻ
- Hàm ý câu nói: Trong quá trình sáng tạo, điều cốt yếu là nhà văn
phải có cái nhìn và cách cảm thụ độc đáo, giàu tính phát hiện về con
người và cuộc đời
b Khẳng định vấn đề
(HS dựa vào tri thức lí luận về đặc trưng phản ánh của văn học, phong
cách nghệ thuật của nhà văn, tư chất nghệ sĩ để triển khai luận điểm)
- Trong sáng tác văn học, đề tài mới chưa phải là cái quyết định
giá trị của một tác phẩm.
+ Đề tài chính là phạm vi hiện thực đời sống được phản ánh trong tác
phẩm Với một đề tài mới nhưng nhà văn chỉ sao chép nguyên xi theo
lối chụp ảnh thì không mang lại giá trị đích thực cho tác phẩm
+ HS lấy dẫn chứng: (Phong trào Thơ mới đã hướng đến đề tài mới
là thế giới của cái tôi cá nhân cá thể song không phải tác phẩm nào
cũng có giá trị )
- Giá trị tác phẩm và phong cách nghệ thuật của nhà văn được
quyết định bởi cái nhìn và cách cảm thụ đời sống của người cầm
bút
+ Dù đề tài cũ nhưng bằng cái nhìn độc đáo, giàu tính phát hiện và
khám phá, nhà văn có thể thấu suốt bản chất đời sống, mang lại cho
tác phẩm giá trị tư tưởng sâu sắc
+ HS chọn dẫn chứng và phân tích:
(Chí Phèo, không chỉ là nỗi khổ vật chất mà đau đớn hơn là bi kịch
tinh thần, nỗi đau bị cướp đi cả nhân hình lẫn nhân tính, bị cự tuyệt
0,25
0,25 0,25
0, 25
0,5 0,25
0,25
1,0
0,5
1,5
Trang 4quyền làm người Nhà văn còn phát hiện được đốm sáng nhân tính ẩn chứa bên trong cái lốt quỷ dữ của Chí Phèo )
(Vội vàng là kết quả của cái nhìn tươi mới, của cặp mắt “xanh non,
biếc rờn” trước vẻ đẹp mùa xuân, đã bày ra trước mắt người đọc một thiên đường mặt đất, một bữa tiệc trần gian Hơn nữa, với nhận thức mới mẻ về thời gian tuyến tính, nhà thơ đã đề xuất một quan niệm sống tích cực )
c Mở rộng, nâng cao vấn đề
- Nếu đã có cái nhìn giàu tính khám phá, phát hiện lại tiếp cận với một đề tài mới mẻ thì sức sáng tạo của nhà văn và giá trị độc đáo của tác phẩm càng cao Vì thế, coi trọng vai trò quyết định của “đôi mắt mới” nhưng cũng không nên phủ nhận ý nghĩa của “vùng đất mới” trong thực tiễn sáng tác
- Để có cái nhìn và cách cảm thụ độc đáo, nhà văn cần trau dồi tài năng (sự tinh tế, sắc sảo ), bồi dưỡng tâm hồn (tấm lòng, tình cảm đẹp với con người và cuộc đời ) và xác lập một tư tưởng, quan điểm đúng đắn, tiến bộ
0, 5
0, 5
.HẾT