1,0 * Chứng minh nhà nước kiểu mới do dân , vì dân: a Cơ cấu tổ chức: - Cơ quan cao nhất là hội đồng Công xã: tập trung trong tay cả quyền hành pháp và lập pháp, do phổ thông đầu phiếu b
Trang 1Sở GD-ĐT Tỉnh Bình Định ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI
Trường THPT Trưng Vương MÔN : LỊCH SỬ LỚP 11
Họ tên học sinh : Năm học: 2010 - 2011
Số báo danh : Lớp: ……… Thời gian: 120 phút
Câu 1: Chứng minh Công xã Pari là một nhà nước kiểu mới – do dân và vì dân ( 7 điểm)
Câu 2: Trình bày nội dung của cải cách Duy tân Minh Trị ở Nhật Bản năm 1868 Tại sao cải cách Minh Trị mang tính chất một cuộc cách mạng tư sản không triệt để? ( 7 điểm)
Câu 3: Trình bày ý nghĩa lịch sử Cách mạng tháng Mười ( 1917) Hãy nêu những dẫn chứng mà em biết về ảnh hưởng to lớn của Cách mạng tháng Mười đối với cách mạng Việt Nam ( 6 điểm)
HẾT
Trang 2ĐÁP ÁN THI HỌC SINH GIỎI LỊCH SỬ LỚP 11, NĂM HỌC 2010 – 2011 Câu 1:
Chứng minh Công xã Pari là một nhà nước kiểu mới – do dân và vì dân 7 điểm
* Trình bày sơ lược sự thành lập hội đồng Công xã:
- 18/03/1871: cuộc cách mạng vô sản thắng lợi, lần đầu tiên trên thế giới nhà nước
kiểu mới thành lập
- 26/03/1871: bầu cử hội đồng Công xã theo phổ thông đầu phiếu
- 28/03/1871: hội đồng Công xã ra mắt nhân dân – tuyên bố thành lập
1,0
* Chứng minh nhà nước kiểu mới do dân , vì dân:
a) Cơ cấu tổ chức:
- Cơ quan cao nhất là hội đồng Công xã: tập trung trong tay cả quyền hành pháp
và lập pháp, do phổ thông đầu phiếu bầu lên
- Hội đồng có đầy đủ các Uûy ban hơn hẳn chính quyền tư sản
- Đứng đầu mỗi Uûy ban là một ủy viên công xã chịu trách nhiệm trước nhân dân
và có thể bị nhân dân bãi miễn
- Công xã ra sắc lệnh giải tán quân đội và lực lượng cảnh sát cũ, thay bằng lực
lượng vũ trang và lực lượng an ninh nhân dân
2,0
b) Các chính sách mới:
- Chính trị: đập tan bộ máy nhà nước cũ, thành lập chính quyền mới của giai cấp
vô sản Thành phần công xã do công nhân và trí thức đại diện cho nhân dân lao
động
0,75
- Kinh tế: giao cho công nhân quản lý nhà máy, xí nghiệp chủ đã bỏ trốn Kiểm
soát chế độ tiền lương, bớt lao động ban đêm, cấm đánh đập công nhân Đề ra chế
độ ngày làm 8 giờ ( chưa kịp thực hiện) và tăng lương cho công nhân …
0,75
- Xã hội: giải quyết nạn thất nghiệp, quy định giá các mặt hàng, trả lại các đồ cầm
cố cho người nghèo, chăm lo đời sống cho nhân dân, ra sắc lệnh đảm bảo quyền
công dân của phụ nữ, công xã còn dự kiến nhiều chính sách kinh tế, xã hội phù
hợp với quyền lợi của nhân dân lao động
0,75
- Văn hóa – giáo dục: đề ra chế độ giáo dục bắt buộc miễn phí Tách giáo dục ra
khỏi nhà thờ, trường học không dạy kinh thánh, thảo kế hoạch lập vườn trẻ và ủy
ban giáo dục……
0,75
- Quân sự: giải tán quân đội và lực lượng cảnh sát cũ, xây dựng lực lượng vũ trang
và an ninh nhân dân để bảo vệ chính quyền cách mạng Công nhân được vũ trang 0,75 Kết luận: qua cơ cấu tổ chức và hoạt động của công xã, chứng tỏ rằng Công xã
Pari là nhà nước kiểu mới, nhà nước vô sản của dân, do dân và vì dân 0,25
Câu 2:
Trình bày nội dung của cải cách Duy tân Minh Trị ở Nhật Bản năm 1868 Tại
sao cải cách Minh Trị mang tính chất một cuộc cách mạng tư sản không triệt
để?
7 điểm
* Sơ lược bối cảnh lịch sử
- Chính trị: chế độ phong kiến Mạc Phủ khủng hoảng
- Kinh tế: nông nghiệp lạc hậu mâu thuẫn công nghiệp phát triển
- Xã hội: phân chia đẳng cấp, mâu thuẫn với nhau gay gắt
- Sự xâm nhập của tư bản phương Tây và việc Mạc phủ kí các điều ước bất bình
đẳng với các đế quốc dẫn đến phong trào “ Đảo Mạc” 1868
1,0
* Nội dung cải cách:
Tháng 1/1868, Sơ-gun bị lật đổ Thiên hồng Minh Trị lên nắm chính quyền, thực
hiện một số cải cách tiến bộ- lịch sử gọi là “cải cách Minh Trị”
Về chính trị:
- Thủ tiêu chế độ Mạc phủ, lập chính phủ mới
- Thực hiện quyền bình đẳng, ban bố quyền tự do
- Thiết lập chế độ quân chủ lập hiến (1889)
1,0
Về kinh tế:
- Thống nhất tiền tệ, thị trường
- Cho phép mua bán ruộng đất
- Xây dựng cơ sở hạ tầng, cầu cống, đường sá…
- Nhà nước nắm các ngành kinh tế chủ đạo: khai mỏ, giao thông, đóng tàu
Là cuộc cách mạng công nghiệp lần thứ nhất, đặt cơ sở đầu tiên cho công cuộc
công nghiệp hóa ở Nhật, đưa nước Nhật từ một nước phong kiến lên TBCN, vươn
lên địa vị quốc tế đầu tiên ở châu Aù
1,0
Về quân sự: được tổ chức huấn luyện theo kiểu phương Tây, chú trọng đóng tàu 1,0
Trang 3chiến, sản xuất vũ khí đạn dược, thực hiện chế độ nghĩa vụ quân sự, mời chuyên gia
nước ngoài huấn luện quân đội
Về văn hố- giáo dục: được coi là nhân tố chìa khóa trong công cuộc hiện đại hóa
đất nước
- Thi hành chính sách giáo dục bắt buộc
- Chú trọng nội dung khoa học kỹ thuật trong giảng dạy
- Cử HS giỏi di du học phương Tây
- Thực hiện mục đích giáo dục: tinh thần yêu nước, trung quân, nâng cao dân trí
1,0
Tính chất không triệt để, vì:
- Cuộc cải cách do vua tiến hành từ trên xuống do vậy còn nhiều hạn chế
- Vua ( Thiên Hoàng) nắm quyền tối cao và vô hạn
- Tư sản liên kết với quý tộc phong kiến nắm chính quyền ( còn tồn tại nhiều tàn
dư phong kiến)
- Quyền sở hữu ruộng đất vẫn còn duy trì
- Chế độ phân chia đẳng cấp xã hội:
+ tầng lớp Samurai giữ nhiều đặc quyền
+ xây dựng quân đội phù hợp tầng lớp Samurai với tinh thần võ sĩ đạo
+ Nhật Bản ráo riết gây chiến tranh xâm lược, xây dựng đất nước trên sức mạnh
quân sự, tranh giành thuộc địa
2,0
Câu 3:
-
Trình bày ý nghĩa lịch sử Cách mạng tháng Mười ( 1917) Hãy nêu những dẫn
chứng mà em biết về ảnh hưởng to lớn của Cách mạng tháng Mười đối với
cách mạng Việt Nam
6 điểm
- Đối với thế giới:
+ Làm thay đổi cục diện thế giới với sự ra đời của chế độ XHCN
+ Cổ vũ, thúc đẩy phong trào cách mạng thế giới.
1,0
- Đối với nước Nga: làm thay đổi hồn tồn tình hình đất nước và xã hội Nga: nhân
dân lao động và các dân tộc trong đế quốc Nga được giải phĩng, làm chủ đất nước,
làm chủ vận mệnh của mình
1,0
* Những dẫn chứng:
- 1920 sau khi đọc xong Luận cương về “ Vấn đề dân tộc và thuộc địa” của
Leenin, đồng chí Nguyễn Aùi Quốc đã tìm ra được con đường cứu nước cho dân
tộc Việt Nam là đi theo cuộc Cách mạng tháng Mười Nga 1917 Con đường cứu
nước cụ thể là kết hợp phong trào công nhân và phong trào yêu nước với tinh
thần quốc tế vô sản, trên nền tảng của chủ nghĩa Mác- Lênin
1,5
- Tổ chức tiền thân của Đảng: Hội Việt Nam cách mạng thanh niên được sự huấn
luyện giảng dạy trực tiếp của Nguyễn Aùi Quốc đã nâng cao ý thức chính trị cho
thanh niên Việt Nam Đó là những bài giảng vạch trần tội ác của thực dân Pháp,
truyền bá chủ nghĩa Mác – Lênin, kinh nghiệm tổ chức Đảng kiểu mới ở Nga…
Còn ảnh hưởng đến Việt Nam thông qua con đường sách báo bí mật, qua các
thanh niên tiến bộ dự lướp huấn luyện của Hội Việt Nam cách mạng thanh niên
1,0
- Từ kinh nghiệm thắng lợi của cách mạng tháng Mười là được sự lãnh đạo Đảng
ĐCS Việt Nam ra đời ngày 2/3/1930 lãnh đạo cách mạng Việt Nam đi từ thắng
lợi này đến thắng lợi khác
1,5