Câu 2 : 12,0 điểm Nói về thơ Nguyễn Khuyến, giáo sư Hoàng Hữu Yên có nhận xét: “ Trong cái trang phục quen thuộc của thơ cổ điển, ba bài thơ thu của Tam Nguyên Yên Đỗ đã đem đến cho th
Trang 1SỞ GDĐT ĐỒNG THÁP KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI LỚP 11THPT TRƯỜNG THPT CHUYÊN
NGUYỄN QUANG DIÊU
LẦN THỨ NHẤT NĂM HỌC: 2012 -2013
ĐỀ KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI LỚP 11
MÔN NGỮ VĂN
Ngày: 10/10/2012 Thời gian làm bài: 180 phút (Không kể thời gian phát đề)
(Đề thi gồm có: 01 trang)
Câu 1 : (8,0 điểm)
ÔNG GIÀ VÀ THẦN CHẾT
Một hôm, ông già đi đốn củi và gánh về nhà Đường thì xa, gánh củi thì nặng, ông
già kiệt sức, đặt bó củi xuống và nói:
- Chà, giá thần chết mang ta đi có phải hơn không!
Thần chết đến và bảo:
- Ta đây, lão cần gì nào?
Ông già sợ hãi bảo:
- Lão muốn ngài nhắc hộ bó củi lên cho lão.
(Lép Tôn - xtôi, phỏng theo truyện ngụ ngôn của Ê - dôp)
Anh/ chị suy nghĩ gì về ý nghĩa câu chuyện trên?
Câu 2 : (12,0 điểm)
Nói về thơ Nguyễn Khuyến, giáo sư Hoàng Hữu Yên có nhận xét:
“ Trong cái trang phục quen thuộc của thơ cổ điển, ba bài thơ thu của Tam Nguyên Yên
Đỗ đã đem đến cho thơ ca Việt Nam những cái mới mẻ, độc đáo”
Trình bày ý kiến của anh/chị về nhận xét trên
Thu ẩm Thu vịnh
Năm gian nhà cỏ thấp le te, Trời thu xanh ngắt mấy từng cao,
Ngõ tối đêm sâu đóm lập lòe Cần trúc lơ phơ gió hắt hiu.
Lưng giậu phất phơ màu khói nhạt, Nước biếc trông như từng khói phủ, Làn ao lóng lánh bóng trăng loe Song thưa để mặc bóng trăng vào.
Da trời ai nhuộm mà xanh ngắt, Mấy chùm trước giậu hoa năm ngoái, Mắt lão không vầy cũng đỏ hoe Một tiếng trên không ngỗng nước nào Rượu tiếng rằng hay hay chả mấy, Nhân hứng cũng vừa toan cất bút ,
Độ năm ba chén đã say nhè Nghĩ ra lại thẹn với ông Đào.
Trang 2
-HẾT-SỞ GIÁO DỤC - ĐÀO TẠO ĐỒNG THÁP
TRƯỜNG THPT CHUYÊN NGUYỄN QUANG DIÊU
KHẢO SÁT HỌC SINH GIỎI LỚP 11- LẦN 1
Môn : NGỮ VĂN
Ngày : 04/10/2011
HƯỚNG DẪN CHẤM
2 Ý nghĩa của câu chuyện
- Câu chuyện đã đặt con người bên bờ vực thẳm và buộc họ chọn lựa giữa cái chết nhẹ nhàng và sự sống vất vả
- Qua câu trả lời của ông lão với Thần Chết: “ Lão muốn ngài nhắc hộ
bó củi lên cho lão”, Lép Tôn-xtôi muốn khẳng định: sự sống là đáng
quý; con người dù lâm vào hoàn cảnh bất hạnh đến đâu, dẫu có gần kề
cái chết, vẫn mong muốn được sống
1,5
3 Bàn luận - Những suy nghĩ gợi lên từ câu chuyện
a Phân tích – chứng minh
- Tư tưởng bi quan và lòng ham sống tồn tại song song trong con người Nhưng, như một quy luật, sự sống luôn giành chiến thắng, chí
ít là sự chiến thắng diễn ra trong tư tưởng con người ( D/c: Pa- ven Cooc-sa – ghin – bóng dáng của tác giả Ôt- tơ- rôt-xki)
- Cuộc sống luôn có muôn vàn khó khăn thử thách Do đó, con người cần có bản lĩnh vượt qua chông gai trên hành trình đi tìm hạnh phúc;
không nên vì một phút nản lòng mà có thể đánh mất cả cuộc đời mình ( D/c: Những bệnh nhân ung thư đối mặt với cái chết được báo trước vẫn khát khao sống, chống chọi với bệnh tật từng giờ phút,
muốn sống có ý nghĩa những ngày ngắn ngủi còn lại - Ước mơ của Thúy )
b Đánh giá – mở rộng
- Câu chuyện gợi ra một vấn đề có ý nghĩa nhân sinh lớn lao, hướng con người một quan niệm sống cao đẹp: phải biết vươn tới một cuộc sống đích thực, một bản lĩnh trước cuộc sống nhiều thử thách;
- Hàm ý phê phán những người sống yếu hèn, dễ dàng gục ngã, tìm đến cái chết khi rơi vao nghịch cảnh
- Dám đương đầu với nghịch cảnh, sống mạnh mẽ là những phẩm chất cần thiết của con người trong thời đại mới
3,0
1,0
c Nêu bài học
- Mỗi con người cần phải quý cuộc sống của bản thân mình và phải sống sao cho xứng đáng để khi mất đi không còn gì phải hối hận
- Rèn luyện ý chí, nghị lực, sống có ý thức trách nhiệm với đời, với bản thân để dù hoàn cảnh thế nào vẫn không bi quan, gục ngã, đầu hàng hoàn cảnh
2,0
2
Nói về thơ Nguyễn Khuyến, giáo sư Hoàng Hữu Yên có nhận xét:“
Trong cái trang phụcquen thuộc của thơ cổ điển, ba bài thơ thu của Tam
Trang 3Nguyên Yên Đỗ đã đem đến cho thơ ca Việt Nam những cái mới mẻ, độc
đáo”,Trình bày ý kiến của anh/chị về nhận xét trên.
2 - Tác giả- tác phẩm
- Giải thích nhận xét:
- “Cái trang phục quen thuộc của thơ cổ điển : chỉ những yếu tố
thuộc về hình thức nghệ thuật như đề tài, thể loại, thi liệu, bút
pháp… đặc trưng của thơ cổ điển
-“Cái mới mẻ, độc đáo” :
+ Cái mới mẻ : là cái trước đó chưa có
+ Cái độc đáo : là cái trước đó chưa có, và sau đó cũng không
lặp lại
* Với những yếu tố hình thức nghệ thuật quen thuộc của thơ cổ
điển, ba bài thơ thu của Nguyễn Khuyến đã đem lại cho thơ ca Việt
Nam những giá trị trước đó chưa từng có, và sau này cũng không
lặp lại
2,0
3 Phân tích – chứng minh
1 Hình thức quen thuộc của thơ cổ điển :
- Đề tài : mùa thu
- Thể loại : thơ thất ngôn bát cú Đường luật ; ba bài thơ Nôm có tựa
đề Hán – Việt
- Thi liệu : những hình ảnh thơ xưa vẫn thường dùng để tả hình ảnh
mùa thu (dẫn chứng)
- Bút pháp : chấm phá, đối lập, tả ít gợi nhiều…
2 Cái mới mẻ, độc đáo :
- Mọi chi tiết tả cảnh đều chân thực, không phải là vay mượn của
sách vở
- Mùa thu ở đây là mùa thu của nông thôn Bắc bộ, đẹp một cách
chân thực, bình dị mà nên thơ
- Mỗi bài là một cách cảm nhận, một cách miêu tả khác nhau ;
hình ảnh mùa thu Việt Nam hiện ra một cách phong phú, trọn vẹn
3,0
5,0
c Bình luận
- Ba bài thơ cho thấy tâm hồn thi nhân thật nhạy cảm với thiên
nhiên, vớùi vẻ đẹp mùa thu đất nước, thấy được nhân cách cao đẹp
của một nhà nho thiết tha với quê hương, đất nước
- Những bức tranh thu của Nguyễn Khuyến đã thốt khỏi hệ thống
ước lệ, đã cĩ nét hiện thực, hình ảnh, từ ngữ đậm đà màu sắt dân tộc
Đĩ là những đĩng gĩp và sáng tạo riêng của Nguyễn Khuyến
1,5
Lưu ý Thí sinh cĩ thể làm bài theo những cách khác nhau, nhưng phải đảm bảo những
yêu cầu về kiến thức và kĩ năng Trên đây chỉ là những ý cơ bản thí sinh cần đáp ứng, việc cho điểm cụ thể từng câu cần dựa vào bản hướng dẫn chấm.
Trang 4-
