Đề thi học sinh giỏi Lịch sử lớp 12 chọn lọc số 42

Chiến tranh giành độc lập ở Bắc Mỹ 1775 – 1783 Chiến tranh giải phóng dân tộc Chống ách thống trị của thực dân Anh, giành độc lập Tư sản, chủ nô Quần chúng và nô lệ Hợp chủng quốc châu M

Sở GD - ĐT bạc liêu kỳ thi HSG lớp 12 vòng tỉnh

Chính thức

Môn thi : Lịch sử Ngμy thi : 12/12/2004

Thời gian lμm bμi : 180 phút (không kể thời gian giao đề)

-

Chuự yự : Thớ sinh laứm baứi treõn tụứ giaỏy thi

Đề

A PHAÀN LềCH SệÛ THEÁ GIễÙI:

Caõu 1 : (3 ủ)

Laọp baỷng so saựnh giửừa ba cuoọc caựch maùng tử saỷn: Caựch maùng tử saỷn Anh (1640), Caựch maùng tử saỷn (Chieỏn tranh giaứnh ủoọc laọp) ụỷ Baộc Myừ (1775 – 1783) vaứ Caựch maùng tử saỷn Phaựp (1789 – 1794) veà hỡnh thửực, nhieọm vuù, laừnh ủaùo, ủoọng lửùc vaứ keỏt quaỷ

Caõu 2 : (3 ủ)

Trỡnh baứy nhửừng bieỏn ủoồi veà kinh teỏ vaứ vaờn hoựa ụỷ ẹoõng Nam AÙ tửứ sau Chieỏn tranh theỏ giụựi thửự hai ủeỏn nay

Laọp baỷng thoỏng keõ caực thaứnh vieõn cuỷa Hieọp hoọi caực nửụực ẹoõng Nam

AÙ (ASEAN) vụựi caực noọi dung sau: Teõn nửụực, teõn thuỷ ủoõ, ngaứy ủoọc laọp, ngaứy

B PHAÀN LềCH SệÛ VIEÄT NAM:

Caõu 1 : (4 ủ)

Phong traứo Caàn vửụng choỏng Phaựp:

a Hoaứn caỷnh lũch sửỷ ?

b Caực cuoọc khụỷi nghúa tieõu bieồu cuỷa phong traứo?

c ẹaởc ủieồm cuỷa phong traứo ?

d Nguyeõn nhaõn thaỏt baùi?

Caõu 2 : (4 ủ)

Giụựi thieọu vaứi neựt veà tieồu sửỷ cuỷa Phan Boọi Chaõu vaứ nhửừng hoaùt ủoọng cửựu nửụực cuỷa oõng

Caõu 3 : (3 ủ)

Haừy xaực ủũnh caực sửù kieọn phuứ hụùp vụựi caực nieõn ủaùi cho saỹn trong baỷng sau ủaõy:

Niên đại Sự kiện

1858

1884

1885

1884 – 1913

1885 – 1896

1904

1907

1911

1916

1917

Câu 4 : (3 đ)

Hãy chọn đáp án đúng nhất và ghi vào giấy thi, VD : 7a ; 8c ;

1 “Hịch tướng sĩ” – áng hùng văn đã góp phần khơi dậy lòng yêu nước

và khích lệ tướng sĩ giết giặc cứu nước - được Trần Hưng Đạo viết vào thời

điểm

a chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên xâm

lược lần thứ nhất

b chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên xâm

lược lần thứ hai

c chuẩn bị cho cuộc kháng chiến chống quân Mông – Nguyên xâm

lược lần thứ ba

d sau ba lần đánh thắng quân Mông – Nguyên

2 Chiến thắng có ý nghĩa lớn lao của nghĩa quân Tây Sơn vào năm

1785 là

a hạ thành Quy Nhơn

b đánh tan 29 vạn quân Thanh xâm lược

c đánh tan 5 vạn quân Xiêm xâm lược ở Rạch Gầm – Xoài Mút

d đánh úp tập đoàn phong kiến họ Nguyễn cát cứ ở Đàng Trong

3 Là danh sĩ đời Hậu Lê và Tây Sơn, Nguyễn Thiếp được các vua,

chúa đương thời trọng dụng mời ra giúp việc triều chính Oâng đã nhận lời và

ra làm quan cho

a vua Lê Chiêu Thống – vua Quang Trung

b chúa Trịnh Sâm – vua Quang Trung

c vua Quang Trung – vua Gia Long

d chỉ dưới thời vua Quang Trung

-Hết -ĐÁP ÁN

HƯỚNG DẪN CHẤM THI HỌC SINH GIỎI VÒNG TỈNH

MÔN LỊCH SỬ LỚP 12 - NĂM 2004) -

I Yêu cầu chung:

+ Trình bày ngắn gọn, chính xác, đủ ý theo yêu cầu của đề

+ Câu 2 Sử thế giới chỉ cần nêu tình hình sau chiến tranh

+ Phần trắc nghiệm khách quan, mỗi câu chỉ chọn một đáp án đúng

nhất, nếu chọn hơn một là không hợp lệ

II Yêu cầu cụ thể về nội dung:

A PHẦN LỊCH SỬ THẾ GIỚI:

1 So sánh ba cuộc cách mạng tư sản:

Các cuộc

cách mạng

Hình thức

Nhiệm vụ cụ thể

Lãnh đạo

Động

CMTS Anh

Lật đổ chế độ phong kiến mở đường cho CNTB phát triển

Tư sản, Quý tộc mới

Nông dân, Thợ thủ công,

Tư sản nhỏ

- Hạn chế quyền vua

- TS và QT có nhiều quyền lợi kinh tế, chính trị

- Quyền lợi của nhân dân không được giải quyết

Chiến tranh

giành độc lập

ở Bắc Mỹ

(1775 – 1783)

Chiến tranh giải phóng dân tộc

Chống ách thống trị của thực dân Anh, giành độc lập

Tư sản, chủ nô

Quần chúng và nô lệ

Hợp chủng quốc châu Mỹ ra đời và

Tư sản Mỹ hình thành

Cách mạng tư

sản Pháp

(1789 – 1794)

Nội chiến và chiến tranh chống ngoại xâm

Lật đổ chế độ

Quần chúng nhân dân

Đánh đổ chế độ phong kiến mở đường cho chủ nghĩa

tư bản phát triển

2 Đông Nam Á:

a Những biến đổi về kinh tế và văn hóa ở Đông Nam Á sau Chiến

tranh thế giới thứ hai:

- Trước 1945:

+ Vốn là thuộc địa, phụ thuộc của chủ nghĩa thực dân, trong chiến tranh bị phát xít chiếm đóng

+ Phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc nổ ra nhưng tất cả đều thất bại

- Sau 1945:

+ Phong trào giải phóng dân tộc lên cao, các nước đã giành độc lập với nhiều mức độ khác nhau, với nhiều mô hình kinh tế – xã hội khác nhau

+ Từ quan hệ đối đầu chuyển sang đối thoại giữa các nước trong khu vực (chủ yếu là giữa khối Đông Dương với các nước Đông Nam Á khác)

+ Năm 1967, ASEAN ra đời (nay gồm 10 nước) có tác dụng tăng cường hữu nghị và hợp tác giữa các thành viên

+ Nay là khu vực phát triển kinh tế nhanh của thế giới, đạt nhiều thành tựu trong xây dựng đất nước

+ Có không ít khó khăn, thách thức mới đặt ra như khủng hoảng kinh tế, tiền tệ; cạnh tranh nghiệt ngã; bùng nổ dân số và cháy rừng, …

a Các nước ASEAN:

Tên nước Tên thủ đô Ngày độc lập Ngày gia nhập ASEAN

In Đô Nê Xi A Gia Các Ta 17.08.1945 08.08.1967

B PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM:

1 Phong trào Cần vương chống Pháp:

a Hoàn cảnh lịch sử:

Sau khi thất bại trong cuộc phản công ở kinh thành Huế, Tôn Thất Thuyết phò vua Hàm Nghi lên sơn phòng Quảng Trị (Tân Sở) Tại đây, ngày

13 tháng 7 năm 1885, vua Hàm Nghi hạ chiếu Cần Vương, kêu gọi văn thân và nhân dân đứng lên giúp vua giết giặc cứu nước

b Các cuộc khởi nghĩa tiêu biểu của phong trào:

- Khởi nghĩa Ba Đình (1886 -1887), do Phạm Bành và Đinh Công Tráng lãnh đạo

- Khởi nghĩa Bãi Sậy (1883 – 1892), do Nguyễn Thiện Thuật lãnh đạo

- Khởi nghĩa Hương Khê (1885 – 1896), do Phan Đình Phùng lãnh đạo

c Đặc điểm của phong trào:

- Phong trào đã nổ ra rộng khắp từ Thanh Hóa – Nghệ An vào đến Bình Định, chia làm hai giai đoạn: Giai đoạn 1 từ 1885 đến 1888, giai đoạn 2 từ 1889 đến 1896

- Lãnh đạo là các sĩ phu, văn thân; đông đảo quần chúng tham gia

- Nhiều cuộc khởi nghĩa nổ ra với qui mô rộng, hình thức phong phú, thời gian kéo dài

- Các cuộc khởi nghĩa diễn ra ngày càng ác liệt và gây cho địch nhiều thiệt hại

- Cuối cùng tất cả đều thất bại

d Nguyên nhân thất bại:

- Hạn chế của ý thức hệ phong kiến (khẩu hiệu Cần Vương) là chỉ đáp ứng một phần nhỏ, trước mắt yêu cầu của dân tộc còn về thực chất không đáp ứng một cách triệt để yêu cầu khách quan của sự phát triển xã hội cũng như nguyện vọng sâu sắc của nhân dân, muốn thóat khỏi sự bóc lột của phong kiến, tiến lên một xã hội tốt đạp hơn, trong đó toàn thể dân tộc, chủ yếu là nông dân được sống tự do, no ấm

- Hạn chế của những người lãnh đạo: chiến đấu mạo hiểm phiêu lưu; chưa tính toán kết quả; chiến lược, chiến thuật sai lầm; thiếu liên hệ với nhau; khi thất bại dễ sinh ra bi quan, chán nản; không tin vào thắng lợi

- Thực dân Pháp dùng vũ khí hiện đại để tấn công, tiêu diệt

2 Phan Bội Châu và hoạt động cứu nước:

- Phan Bội Châu sinh năm 1867 tại Nam Đàn, Nghệ An Lúc đầu có tên là Phan Văn San, sau đổi thành Bội Châu, hiệu là Sào Nam Lúc nhỏ nổi tiếng thông minh, học giỏi Năm 1900 đỗ Giải nguyên trường thi Nghệ An Sau một thời gian hoạt động tại Trung Quốc, năm 1925 Phan Bội Châu bị tay sai Pháp bắt cóc tại Thượng Hải, giải về nước định thủ tiêu ông nhưng sự việc bại lộ Thực dân Pháp buộc ông phải an trí ở Huế Ngày 19.10.1940, Phan Bội Châu mất tại lều tranh bến Ngự Huế, thọ 73 tuổi

- Oâng là lãnh tụ nổi bật của trào lưu dân tộc chủ nghĩa Việt Nam hồi đầu thế kỷ XX Oâng là một sĩ phu khoa bảng đất Nghệ An, sớm có lòng yêu nước, chủ trường vận động quần chúng trong nước, tranh thủ sự giúp đỡ của nước ngoài (chủ yếu là Nhật Bản), tổ chức bạo động để đánh đuổi thực dân

Pháp, giành độc lập dân tộc, xây dựng nên chế độ chính trị dựa vào dân (lúc đầu chủ trương nền quân chủ lập hiến sau chuyển sang tư tưởng cộng hòa)

- Oâng lập hội Duy Tân, vượt biển sang Nhật mưu cầu ngoại viện, tổ chức phong trào Đông Du đưa các thanh thiếu niên Việt Nam sang học ở Nhật để chuẩn bị lực lượng chống Pháp, nhưng chẳng bao lâu, việc không thành

- Sau Cách mạng Tân Hợi (1911), ông lưu lạc ở Trung Quốc, lại lập

ra tổ chức Việt Nam Quang phục hội, chuẩn bị đưa quân về nước khởi nghĩa, nhưng cũng không tránh khỏi thất bại Năm 1925 bị bắt đưa về nước, an trí ở Huế cho đến ngày mất

3.Xác định sự kiện:

Niên đại Sự kiện

1858 Thực dân Pháp nổ súng mở đầu cuộc xâm lược nước ta

1884 Ký Hiệp ước Pa-tơ-nốt

1885 lãnh đạo, Hàm Nghi xuất bôn, hạ chiếu “Cần vương” Cuộc phản công ở kinh thành Huế do phái chủ chiến

1884 – 1913 Khởi nghĩa Yên Thế

1885 – 1896 Phong trào Cần vương

1904 Thành lập Duy Tân hội

1907 Thành lập trường Đông Kinh nghĩa thục

1911 Nguyễn Tất Thành ra đi tìm đường cứu nước

1916 Khởi nghĩa Duy Tân

1917 Khởi nghĩa của binh lính và tù chính trị ở Thái Nguyên

4 Đánh dấu đáp án đúng nhất:

Câu 4 a: b; câu 4 b: c; câu 4 c: d

III Biểu điểm:

A PHẦN SỬ THẾ GIỚI: 6 điểm, chia ra:

Câu 1: 3 cuộc cách mạng, mỗi cuộc cách mạng nêu đầy đủ 1 điểm Câu 2: 2 nội dung, mỗi nội dung 1,5 điểm

B PHẦN SỬ VIỆT NAM: 14 điểm, chia ra:

Câu 1: 4 nội dung, mỗi nội dung 1điểm

Câu 2: 4 nội dung, mỗi nội dung 1 điểm

Câu 3: 10 nội dung, mỗi nội dung 0,3 điểm

Câu 4: 3 nội dung, mỗi nội dung 1 điểm

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 12 VÒNG TỈNH NĂM 2004

MÔN LỊCH SỬ -

Thời gian làm bài: 180 phút (không kể thời gian giao đề)

A PHẦN LỊCH SỬ THẾ GIỚI:

1 Chính sách Kinh tế mới ở Nga: (3 điểm)

a Hoàn cảnh ra đời ?

b Nội dung ?

c Ýù nghĩa lịch sử ?

2 Trình bày những đặc điểm chủ yếu của Chủ nghĩa tư bản hiện đại

B PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM:

1 Giới thiệu vài nét về thân thế sự nghiệp của Trần Quốc Tuấn và nêu những đóng góp của Ông đối với lịch sử dân tộc (3 điểm)

2 Những điểm giống nhau và khác nhau trong đường lối cứu nước của Phan Bội Châu và Phan Chu Trinh? (4 điểm)

3 Trình bày sự phân hóa giai cấp trong xã hội nước ta đầu thế kỷ XX và cho biết thái độ của từng giai cấp, tầng lớp trước yêu cầu đặt ra của đất nước (4 điểm)

4 Đánh dấu X vào ô trống trước đáp án đúng nhất ở những câu sau:

(3 điểm)

4.a Bộ luật Hồng Đức – một công trình lập pháp lớn của triều Hậu Lê được xây dựng và ban hành dưới thời:

a Lê Thái Tổ (1428 – 1433)

b Lê Thái Tông (1434 – 1442)

c Lê Nhân Tông (1443 – 1459)

d Lê Thánh Tông (1460 – 1497)

4.b Sau chiến tranh thế giới thứ nhất, tư bản Pháp tăng cường bỏ vốn đầu tư trong nông nghiệp và khai mỏ ở Việt Nam là vì:

a Muốn biến Việt Nam trở thành nơi cung cấp nguyên liệu, nhiên liệu cho Pháp

b Muốn biến Việt Nam thành thị trường tiêu thụ hàng hóa của Pháp

c Muốn biến Việt Nam thành thị trường độc chiếm của Pháp

d Cả ba câu trên đều sai

4.c Nguyễn Aùi Quốc đã dứt khoát theo chủ nghĩa Mác – Lênin từ sau sự kiện:

a Cách mạng tháng Mười Nga thành công (1917)

b Gia nhập Đảng Xã hội Pháp (1918)

c Gửi bản yêu sách 8 điểm cho hội nghị Véc – xai (1919)

d Đọc bản luận cương của Lênin về các vấn đề dân tộc và thuộc địa (1920)

-& -ĐÁP ÁN

HƯỚNG DẪN CHẤM THI HỌC SINH GIỎI VÒNG TỈNH

MÔN LỊCH SỬ LỚP 12 - NĂM 2004) -

I Yêu cầu chung:

+ Trình bày ngắn gọn, chính xác, đủ ý theo yêu cầu của đề

+ Câu 2 phần Sử Việt Nam chỉ cần nêu được tên sự kiện Câu 3 nêu được sự phân hóa từ những giai cấp có trước đó để hình thành các giai tầng mới và thái độ của họ đối với vận mệnh lịch sử dân tộc

+ Phần trắc nghiệm khách quan, mỗi câu chỉ chọn một đáp án đúng nhất, nếu chọn hơn một là không hợp lệ

II Yêu cầu cụ thể về nội dung:

A PHẦN LỊCH SỬ THẾ GIỚI:

1 Chính sách Kinh tế mới ở Nga:

a Hoàn cảnh ra đời:

- Bảy năm chiến tranh (1914 – 1920) đã tàn phá nền kinh tế quốc dân một cách trầm trọng làm cho nền kinh tế đất nước bị khủng hoảng trầm trọng Năm 1921, sau khi nội chiến chấm dứt, nước Nga xô viết bước vào thời kỳ hòa bình xây dựng chế độ mới

- Từ khó khăn kinh tế dẫn đến khó khăn về chính trị Chính sách Cộng sản thời chiến không còn phù hợp nên có tác dụng kìm hãm sự phát triển nền kinh tế đất nước Nông dân và công nhân đều bất mãn với chính sách Cộng sản thời chiến Bọn phản cách mạng lợi dụng tình thế gây rối loạn nhiều nơi

- Trong bối cảnh đó, tháng 3 1921, Đại hội Đảng Cộng sản (Bônsêvich) Nga họp, quyết định chuyển từ chính sách Cộng sản thời chiến sang chính sách Kinh tế mới

b Nội dung:

- Chính sách Kinh tế mới do Lênin soạn thảo gồm những nội dung chủ yếu:

+ Bãi bỏ trưng thu lương thực thừa và thay bằng thuế lương thực cố định

+ Cho tự do buôn bán trong nước, mở lại các chợ

+ Những xí nghiệp không quá 20 công nhân được trả lại cho tư nhân, tư nhân được phép thuê xí nghiệp, ruộng đất và tự do mua nguyên liệu, bán hàng hóa

+ Cho tư bản nước ngoài thuê xí nghiệp, khai thác hầm mỏ để lợi dụng vốn, kỹ thuật của họ

+ Nhà nước nắm các mạch máu kinh tế

- Thực chất của chính sách Kinh tế mới là chuyển từ nền kinh tế mà nhà nước nắm độc quyền về mọi mặt, dựa trên cơ sở cưỡng bức lao động, trưng thu và cung cấp theo kiểu “cộng sản thời chiến” sang một nền kinh tế hàng hóa có sự điều tiết của nhà nước, công nhận sự cùng tồn tại và phát triển trong một thời gian nhất định của nhiều thành phần kinh tế khác nhau, và sử dụng vốn, kỹ thuật, kinh nghiệm của tư bản trong và ngoài nước để thúc đẩy kinh tế phát triển

c Ý nghĩa:

Nhờ có chính sách Kinh tế mới, công cuộc khôi phục kinh tế tiến triển mạnh mẽ Nông dân trở lại hào hứng sản xuất và tăng thêm diện tích trồng trọt Năm 1922 được mùa lớn, thành thị đã có đủ thực phẩm, công nhân lành nghề trở về các nhà máy Ngành đại công nghiệp bắt đầu phục hồi

2 Những đặc điểm chủ yếu của chủ nghĩa tư bản hiện đại:

- Sự chuyển sang CNTB lũng đoạn Nhà nước, tức sự dung hợp giữa các tập đoàn tư bản lũng đoạn với nhà nước thành một bộ máy thống nhất có quyền lực vô hạn Những thập kỷ gần đây, nó không chỉ dừng lại ở chủ nghĩa

tư bản lũng đoạn nhà nước mà còn phát triển thành chủ nghĩa tư bản độc quyền siêu quốc gia

- Vai trò của nhà nước giản dần trong khi vai trò điều tiết của thị trường tăng lên đối với nền kinh tế quốc dân Lao động rập khuôn và nửa rập khuôn giảm dần, lao động trí tuệ, sáng tạo ngày một tăng lên

- Sự liên hợp quốc tế của CNTB lũng đoạn nhà nước hay còn gọi là

“Nhất thể hóa quốc tế” mà tiêu biểu là sự ra đời của CỘng đồng kinh tế châu Aâu (EEC), nhằm “nhất thể hóa” châu Aâu về kinh tế, chính trị

- Sự lệ thuộc trở lại giữa các quốc gia “trung tâm” (các nước TBCN phát triển) đối với các quốc gia đang “ngoại vi” (đang phát triển); thị trường các nước NIC có vai trò quan trọng chi phối nền kinh tế thế giới

- Cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật ở những nước tư bản phát triển dẫn đến bước nhảy vọt về năng suất lao động và trình độ sản xuất xã hội, làm cho đời sống vật chất,tinh thần của con người không ngừng được nâng cao Các mặt văn hóa giáo dục và văn học đều phát triển

- Mâu thuẫn xã hội và tệ nạn xã hội vẫn tồn tại, không thể khắc phục được, nhất là tình trạng ô nhiễm môi trường và các đại dịch ngày càng phát triển

B.PHẦN LỊCH SỬ VIỆT NAM:

1 Trần Quốc Tuấn và những đóng góp của Oâng đối với lịch sử dân

tộc:

a Thân thế, sự nghiệp: