Hoàn thiện công tác lập dự án tại Công ty cổ phần công nghiệp tàu thủy và xe máy Vinashin

LỜI MỞ ĐẦU Trong những năm qua, với xu thế hội nhập và phát triển, cùng với sự chú trọng đầu tư của chính phủ và sự năng động của lãnh đạo, tập thể cán bộ Tập đoàn Vinashin, ngành công nghiệp tàu thủy Việt Nam đã và đang trên đà tăng tốc.

LỜI MỞ ĐẦU

Trong những năm qua, với xu thế hội nhập và phát triển, cùng với sự chú trọng đầu tư của chính phủ và sự năng động của lãnh đạo, tập thể cán bộ Tập đoàn Vinashin, ngành công nghiệp tàu thủy Việt Nam đã và đang trên đà tăng tốc

Bắt nhịp với ngành công nghiệp tàu thuỷ thế giới, Chính phủ Việt Nam đã có những quyết sách đúng đắn, nắm cơ hội tạo đà phát triển ngành công nghiệp tàu thủy Việt Nam

Cùng với các hoạt động đóng tàu, sửa chữa tàu biển Tập đoàn Công nghiệp Tàu thủy Việt Nam đã mở rộng hoạt động sang rất nhiều ngành nghề liên quan không chỉ đối với công nghiệp phụ trợ cho công nghiệp tàu thuỷ mà cả các hoạt động khác phục vụ kinh tế dân sinh hay cả hoạt động tài chính, ngân hàng và bảo hiểm

Nếu chỉ thuần tuý hoạt động đóng tàu và sửa chữa tàu, mà thiếu đi các ngành công nghiệp sản xuất phụ trợ, thì chúng ta luôn đứng trước tình trạng bị động trong cung cấp vật tư, công cụ phụ trợ cho chính hoạt động của mình Với mục đích đó Tập đoàn kinh tế Vinashin đã tạo điều kiện cho các doanh nghiệp thành viên tập trung nghiên cứu, tính toán khả thi và đầu tư đưa vào sản xuất các mặt hàng, các vật

tư có nhu cầu cao trong ngành công nghiệp tàu thuỷ, không chỉ thế mà còn có thể đáp ứng được nhu cầu rất tiềm năng của thị trường

Với định hướng đó của Tập đoàn, bằng sự năng động của mình, Công ty CP Công nghiệp Tàu thủy Vinashin Motor (VINASHIN MOTOR) đã được Tập đoàn tin tưởng và giao phó thực hiện đầu tư nhiều dự án không chỉ phụ trợ ngành công nghiệp tàu thủy mà còn đáp ứng nhu cầu thị trường

Là sinh viên năm cuối của khoa Đầu tư – trường Đại học kinh tế quốc dân,

em đang thực hiện chương trình thực tập cuối khóa tại phòng Dự án của Công ty cổ phần công nghiệp tàu thủy và xe máy Vinashin Trong gần bốn tháng thực tập tại đây,

em đã có cơ hội được tìm hiểu về đơn vị, về quá trình hình thành phát triển, cơ cấu chức năng của các phòng ban, về tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh, tình hình đầu tư cũng như công tác lập các dự án đầu tư tại Công ty Để tìm ra những giải pháp

nhằm phát huy những thành công, kết quả, hạn chế những tồn tại trong quá trình thực

hiện dự án đầu tư tại Công ty trong thời gian qua, em lựa chọn đề tài: “ Hoàn thiện

công tác lập dự án tại Công ty cổ phần công nghiệp tàu thủy và xe máy Vinashin”.

Chuyên đề thực tập tốt nghiệp bao gồm 2 chương chính:

Chương 1: Thực trạng công tác lập dự án đầu tư tại Công ty cổ phần công nghiệp tàu thuỷ và xe máy Vinashin

Chương 2: Một số giải pháp hoàn thiện công tác lập dự án tại Công ty Vinashin Motor

Em xin chân thành cảm ơn PGS.TS Nguyễn Bạch Nguyệt và các cô chú, anh chị tại Công ty Vinashin Motor đã tận tình hướng dẫn, giúp đỡ em hoàn thành chuyên

đề thực tập này

Chương 1:

THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẬP DỰ ÁN TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN CÔNG

NGHIỆP TÀU THỦY VÀ XE MÁY VINASHIN 1.1 GIỚI THIỆU VỀ CÔNG TY

1.1.1 Một số nét về hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty.

1.1.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Công ty.

Công ty cổ phần Công nghiệp tàu thủy và xe máy Vinashin ( viết tắt là Công ty Vinashin motor ) được thành lập dựa trên cơ sở góp vốn giữa Công ty xe máy Lisohaka có trụ sở chính tại: Xã Hạ Bằng, huyện Thạch Thất, tỉnh Hà Tây và Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam có trụ sở chính: Số 109 phố Quán Thánh, phường Quán Thánh, thành phố Hà Nội

Công ty thành lập theo Quyết định số: 672/QĐ-CNT-TCCB-TCKT do Chủ tịch Hội đồng quản trị Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam đã ký ngày 12 tháng 10 năm 2005; Giấy phép kinh doanh số: 0103014440 do Sở Kế hoạch và đầu tư thành phố Hà Nội cấp ngày 01/11/2005

Công ty cổ phần Công nghiệp tàu thủy và xe máy Vinashin là một đơn vị thành viên trực thuộc Tập đoàn Công nghiệp tàu thủy Việt Nam hoạt động đa ngành, lấy công nghiệp tàu thủy công nghiệp sản xuất ô tô, xe máy là lĩnh vực chính làm đà phát triển cho Công ty trong xu thế hội nhập kinh tế của Tập đoàn cũng như của Đất nước Công ty đang tập trung phát triển nhanh đẩy nhanh các lĩnh vực: Sản xuất động

cơ và phụ tùng ô tô, xe máy; Lắp ráp hoàn chỉnh ô tô, xe gắn máy và phương tiện giao thông vận tải; Sản xuất phụ tùng và lắp ráp hàng điện tử, điện lạnh; Thi công xây dựng các công trình dân dụng, giao thông, thủy lợi; Sản xuất chế tạo hàng cơ khí, kết cấu thép siêu trường, siêu trọng và các phụ tùng phụ kiện phục vụ ngành công nghiệp tàu thủy và các ngành công nghiệp khác; Kinh doanh xuất nhập khẩu các mặt hàng được Nhà nước cho phép

Hiện nay Công ty đang tiến hành đầu tư, mở rộng nhà xưởng tại Khu Công nghiệp Lai Vu, thành phố Hải Dương với diện tích 126.220,8 m2; Xây dựng nhà máy sản xuất bình chứa ga bằng Composite; Nhà máy sản xuất xe máy và công nghiệp phụ trợ công nghiệp tàu thủy Tiến tới đầu tư phát triển các ngành du lịch, giải trí, sân golf, tổ hợp dịch vụ du lịch, lữ hành

Vươn tới thành Công ty hàng đầu trong các lĩnh vực đầu tư

1.1.1.2 Ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh và phạm vi hoạt động của Công ty

- Sản xuất, lắp ráp, mua bán động cơ, phụ tùng ô tô, xe máy; lắp ráp hoàn chỉnh

ô tô xe gắn máy và phương tiện giao thông vận tải

- Nghiên cứu, thiết kế, sản xuất, lắp ráp và tiêu thụ các sản phẩm thuộc các lĩnh vực: điện, điện tử, điện lạnh, công nghệ thông tin, viễn thông, tự động hoá phục vụ nhu cầu trong và ngoài ngành công nghịêp tàu thuỷ trong nước và xuất khẩu ( không bao gồm thiết kế các phương tiện vận tải)

- Mua bán, xuất khẩu, tổng đại lý, cung cấp các sản phẩm: vật tư, nguyên liệu, thiết bị, phụ tùng linh kiện cho sản xuất và tiêu dung

- Thi công, xây dựng các công trình dân dụng, giao thông và thuỷ lợi

- Đại lý kinh doanh xăng dầu, gas, khí công nghiệp; sản xuất, mua bán, xuất nhập khẩu vật tư, thiết bị và dụng cụ y tế

- Kinh doanh bất động sản ( không bao gồm hoạt động tư vấn về giá đất), khu

đô thị và nhà ở, hạ tầng khu công nghiệp, khách sạn, nhà hàng ( không bao gồm kinh doanh phòng hát Karaoke, quán Bar, vũ trường), nhà cho thuê, văn phòng cho thuê

- Kinh doanh dịch vụ giải trí, sân golf ( không bao gồm các loại hình vui chơi giải trí nhà nước cấm); dịch vụ du lịch lữ hành nội địa và quốc tế

- Vận tải hàng hoá, vận chuyển hành khách; mua bán và cho thuê tàu

- Sản xuất, kinh doanh nước giải khát, rượu, bia, sữa ( không bao gồm kinh doanh quán Bar)

- Sản xuất, chế tạo hàng cơ khí, kết cấu sắt thép siêu trường, siêu trọng và các phụ tùng, phụ kiện phục vụ ngành công nghiệp tàu thuỷ và các ngành công nghiệp khác

- Đầu tư, xây dựng, khai thác và tổ chức kinh doanh chợ, siêu thị, bách hoá, trung tâm thương mại

- Xuất nhập khẩu các mặt hàng Công ty kinh doanh

1.1.1.3 Tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty.

Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty được thể hiện qua báo cáo kết quả kinh doanh dưới đây:

Bảng 1.1: Báo cáo kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh

Đơn vị: Đồng

1 Doanh thu bán hàng và

cung cấp dịch vụ

01 41.956.666.408 126.865.202.749

2 Doanh thu thuần về bán

hàng và cung cấp dịch vụ

10 41.956.666.408 126.865.202.749

4 Lợi nhuận gộp về bán hàng

và cung cấp dịch vụ

5 Doanh thu hoạt động tài

chính

8 Chi phí quản lý doanh 24 504.372.462 1.201.376.952

9 Lợi nhuận thuần từ hoạt

động kinh doanh

13 Tổng lợi nhuận kế toán

trước thuế

14 Chi phí thuế TNDN hiện

hành

15 Lợi nhuận sau thuế TNDN 52 1.113.384.740 1.731.738.287

Nguồn: Báo cáo tài chính năm 2007, 2008

Qua bảng trên ta thấy, tình hình sản xuất kinh doanh của công ty trong năm

2007, 2008 biến động tích cực theo chiều hướng tăng Doanh thu năm 2008 là 126.865.202.749 đồng tăng 202,37% so với năm 2007 khiến lợi nhuận tăng 55,54% vào năm 2008 Như vậy trong 2 năm vừa qua, Vinashin motor đã thu được những thành tựu đáng kể, ngành nghề kinh doanh được mở rộng, doanh thu lớn hơn, lợi nhuận tăng khiến lợi nhuận bình quân trên lao động của công ty qua các năm đều có chiều hướng tăng Đây là một chiều hướng rất tốt cho hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty

1.1.2 Tổng quan về tình hình đầu tư của Công ty.

Trong giai đoạn hiện nay, khi đất nước đang trên đà phát triển, đứng trước tình hình cạnh tranh khốc liệt của thị trường bất kỳ một doanh nghiệp nào đều có nhu cầu

về vốn để phục vụ cho hoạt động đầu tư phát triển nâng cao khả năng cạnh tranh của mình

Hàng năm, một phần vốn của Công ty được dành đầu tư cho việc sản xuất kinh doanh, một phần dành cho việc đầu tư phát triển Công ty Đặc biệt là năm 2008, công

ty đã chú trọng đầu tư vào tài sản cố định, đổi mới máy móc thiết bị, dây chuyền công nghệ nâng cao chất lượng sản phẩm cạnh tranh với các công ty khác Ngoài ra công ty còn dành phần vốn đầu tư không nhỏ thực hiện việc đầu tư theo nội dung đầu

tư như: đầu tư xây dựng cơ bản; đầu tư nâng cao chất lượng nguồn lao động; đầu tư cho hoạt động marketing, quảng bá thương hiệu Tổng mức đầu tư cho hoạt động đầu

tư phát triển qua các năm như sau:

Bảng 1.2: Quy mô vốn đầu tư phát triển 2006-2008

Đơn vị: 1000 đồng

Khối lượng vốn đầu tư

phát triển Công ty

275.826.125 287.813.947 285.319.614

Nguồn: Báo cáo tài chính đã kiểm toán tại Công ty 2006,2007,2008

Qua bảng 3 về quy mô vốn đầu tư phát triển trong giai đoạn 2006-2008 của công ty, ta có thể nhận thấy tổng vốn đầu tư phát triển hàng năm có xu hướng giảm theo từng năm Đặc biệt là năm 2008, do diễn biến phức tạp của nền kinh tế trong nước và quốc tế, tình hình đã tác động rất lớn tới sức mua của thị trường và tâm lý người tiêu dùng Do đó việc kinh doanh của công ty giảm sút, lợi nhuận không tăng nhiều như trước, đồng thời việc thực hiện các dự án đầu tư xây dựng cơ bản cũng bị ảnh hưởng do phải giãn tiến độ nhằm kiềm chế lạm phát….Chính vì thế, quy mô vốn đầu tư phát triển cũng giảm sút

Bảng 1.3: Tốc độ tăng định gốc (liên hoàn) của vốn đầu tư giai đoạn

2006 - 2008

Khối lượng vốn đầu tư

phát triển Công ty

275.826.125 287.813.947 285.319.614

1.2 CÁC NHÂN TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN CÔNG TÁC LẬP DỰ ÁN ĐẦU TƯ

1.2.1 Nhóm các nhân tố khách quan.

1.2.1.1 Sự biến động của cung cầu sản phẩm, nguyên nhiên vật liệu đầu vào cho sản xuất.

Sự biến động này gây ảnh hưởng bất lợi hay thuận lợi đến công tác lập dự án còn tùy thuộc vào sự tăng giảm giá cả các nguyên vật liệu đầu vào, nhu cầu của người tiêu dùng…Tại thời điểm thu thập thông tin và phân tích thị trường lập dự án, có thể những kết luận về cung cầu là đúng nhưng một thời gian sau khi việc lập dự án hoàn thành thì những dự đoán không còn chính xác nữa Cung cầu đột ngột tăng lên hoặc giảm xuống gây ảnh hưởng bất lợi cho dự án

Đặc biệt là năm 2008, do diễn biến phức tạp của nền kinh tế trong nước và quốc tế, tình hình đã tác động rất lớn tới sức mua của thị trường và tâm lý người tiêu dùng, giá cả của hầu hết tất cả các nguyên vật liệu đầu vào của thị trường trong nước và trên thế giới đều tăng cao Do đó đã ảnh hưởng nghiêm trọng đến đầu vào sản xuất, làm tăng chi phí sản xuất, ảnh hưởng đến chỉ tiêu phân tích tài chính ban đầu của dự

án, chi phí đầu vào, giá cả đầu ra và kết quả phân tích dự đoán thị trường sản phẩm của dự án

Đối với các dự án trong ngành xây dựng thì ảnh hưởng của những biến động này càng rõ nét Nó làm tăng chi phí các công trình xây dựng, ảnh hưởng đến lợi ích tài

chính của chủ đầu tư Trong năm 2008, việc thực hiện các dự án đầu tư xây dựng cơ bản tại công ty Vinashin Motor cũng bị ảnh hưởng do phải giãn tiến độ nhằm kiềm chế lạm phát…

1.2.1.2 Những biến động kinh tế vĩ mô.

Những biến động kinh tế vĩ mô bao gồm lạm phát, lãi suất, khủng hoảng cũng tạo ra những rủi ro cho dự án, những chỉ tiêu tính toán sẽ bị sai lệch và trong thời gian này đầu tư thường giảm sút

Sự biến động kinh tế vĩ mô, lạm phát, khủng hoảng nhà đất, thị trường tín dụng sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng đến hầu hết các ngành của nền kinh tế Thực tế trong năm 2008, do ảnh hưởng của lạm phát tăng làm cho giá cả của tất cả các mặt hàng đều leo thang, kéo theo đó là lãi suất ngân hàng tăng ở mức quá cao, ảnh hưởng đến sản xuất của các doanh nghiệp Sau đợt sốt nhà đất năm 2007, đầu năm 2008 đã chứng kiến sự suy giảm nghiêm trọng của thị trường nhà đất cộng với việc các ngân hàng đẩy mức lãi suất lên quá cao đã làm không ít các dự án gặp khó khăn trong việc huy động vốn

1.2.1.3 Hệ thống chính sách, luật pháp.

Hệ thống luật pháp, các quy định của Nhà nước liên quan đến hoạt động đầu tư thay đổi gây khó khăn hoặc tạo ra ưu đãi cho dự án cũng ảnh hưởng đến chất lượng công

tác lập dự án

1.2.2 Nhóm các nhân tố chủ quan.

1.2.2.1 Năng lực, trình độ chuyên môn của đội ngũ lập dự án

Đây là nhân tố quyết định đến chất lượng công tác lập dự án Chất lượng của dự án phụ thuộc vào trình độ chuyên môn, năng lực, kinh nghiệm, đạo đức của người lập

dự án bởi vì những đánh giá của dự án chủ yếu dựa vào những tính toán phân tích và đánh giá chủ quan của người lập Tính khả thi của một dự án tùy thuộc rất nhiều vào trình độ chuyên môn, tính chuyên nghiệp trong phân tích, đánh giá của nhà tư vấn Người lập dự án cần có những phẩm chất sau:

- Có trình độ chuyên môn, năng lực kỹ thuật phù hợp với dự án, phải hiểu sâu và vận dụng đúng các văn bản pháp quy hiện hành trong phân tích đánh giá

dự án

- Phải am hiểu quy trình công nghệ sản xuất và tính vận hành thực tế của các công trình có quy mô, hiện trạng tương tự như: nắm vững quy hoạch, chiến lược phát triển và phân tích đúng tình hình thị trường của dự án sau khi dự án được đưa vào vận hành

Một đội ngũ cán bộ giỏi sẽ lập ra một tổ chức hợp lý, phân công điều hành nhiệm vụ

rõ ràng, khoa học phối hợp nhịp nhàng trong công tác lập dự án

1.2.2.2 Các phương tiện hỗ trợ cho công tác lập dự án tại doanh nghiệp

Đó là máy móc, thiết bị, phòng thí nghiệm, phương tiện thông tin liên lạc, phần mềm tính toán thiết kế…Những phương tiện này càng đầy đủ, hiện đại sẽ làm cho việc lập

dự án diễn ra thuận lợi với thời gian ngắn nhất, tiết kiện chi phí, công sức của cán bộ lập dự án, từ đó nâng cao chất lượng lập dự án

Như vậy có rất nhiều yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng công tác lập dự án đầu tư tại doanh nghiệp Để chất lượng công tác lập dự án đạt yêu cầu đòi hỏi phải có sự phối hợp chặt chẽ giữa các bên liên quan và sự nỗ lực cố gắng của các cán bộ tham gia công tác lập dự án

1.3 CÁC CĂN CỨ ĐỂ TIẾN HÀNH LẬP DỰ ÁN.

o Các căn cứ pháp lý:

Dự án được lập dựa trên các chủ trương, quy hoạch, kế hoạch, chính sách phát triển kinh tế xã hội của Nhà nước và địa phương hay các nhiệm vụ cụ thể được Nhà nước giao Hệ thống các văn bản pháp quy mà dự án phải tuân thủ đó là hệ thống các luật hiện hành về đầu tư, doanh nghiệp, đất đai, xây dựng, môi trường, tài nguyên…kèm theo đó là các nghị định, thông tư hướng dẫn của các Bộ, ngành liên quan

o Các tiêu chuẩn, quy phạm và định mức trong từng lĩnh vực kinh tế kỹ thuật về xây dựng, đất đai, tiêu chuẩn thiết kế, tiêu chuẩn kỹ thuật, công nghệ riêng của từng ngành…

o Các quy ước, thông lệ quốc tế và kinh nghiệm thực tế trong và ngoài nước về các dự án có tính chất tương tự

1.4 THỰC TRẠNG CÔNG TÁC LẬP DỰ ÁN TẠI CÔNG TY

1.4.1 Đặc điểm các dự án đầu tư tại Công ty.

Các dự án được lập tại Công ty đa số là các dự án đầu tư xây dựng như các dự án xây dựng nhà máy sản xuất động cơ, phụ tùng xe máy, nhà máy sản xuất công nghệ phụ trợ công nghiệp tàu thuỷ…Các dự án có mục tiêu chủ yếu là phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh của công ty Vinashin Motor nói riêng và Tập đoàn Vinashin nói chung, đem lại lợi nhuận cho chủ đầu tư từ việc đầu tư xây dựng các công trình nhà máy sản xuất công nghệ phụ trợ ngành công nghiệp tàu thủy như bình chứa gas, sản xuất ống gân HDPE, thanh profile…với chất lượng tốt, đặc tính ưu việt hơn so với các sản phẩm cùng loại, đăp ứng nhu cầu thị trường Ngoài ra các dự án sẽ tạo ra lợi ích kinh tế xã hội như đem lại việc làm cho người lao động, đóng góp cho ngân sách nhà nước, góp phần vào mục tiêu tăng trưởng kinh tế của đất nước

1.4.2 Quy trình lập dự án đầu tư tại Công ty Vinashin Motor.

Dự án đầu tư là tổng thể các hoạt động và chi phí cần thiết, được bố trí theo một

kế hoạch chặt chẽ với lịch thời gian và địa điểm xác định để tạo mới, mở rộng hoặc cải tạo những cơ sở vật chất nhất định nhằm thực hiện những mục tiêu nhất định trong tương lai Do đó, quá trình soạn thảo một dự án đầu tư đòi hỏi trải qua rất nhiều công đoạn, cấp độ và liên quan đến nhiều bộ phận khác nhau Nhận thức được vấn đề này, các công ty đều tiến hành lập dự án theo một quy trình riêng cụ thể, rõ ràng và Công ty Vinashin Motor cũng không nằm ngoài quy luật này

Quy trình lập dự án tại Công ty Vinashin Motor