Câu 2: 12,0 điểm Bàn về ý nghĩa và công dụng của văn chương, nhà phê bình Hoài Thanh có viết: “Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có.” Bằng n
Trang 1KÌ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 10 THPT
VÒNG TRƯỜNG NĂM HỌC: 2012 -2013
ĐỀ THI MÔN: NGỮ VĂN
Ngày thi: 10/10/2012 Thời gian làm bài: 180 phút (Không kể thời gian phát đề)
(Đề thi gồm có: 01 trang) Câu 1: (8,0 điểm)
Phần cuối câu chuyện kể “Lỗi lầm và sự biết
ơn”( Sách Ngữ văn 9, tập 1) có viết:
“Mỗi chúng ta hãy học cách viết những đau buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa trên đá”.
Hãy trình bày ý kiến của anh/chị về lời khuyên trên
Câu 2: (12,0 điểm)
Bàn về ý nghĩa và công dụng của văn chương, nhà phê bình Hoài Thanh có viết:
“Văn chương gây cho ta những tình cảm ta không có, luyện những tình cảm ta sẵn có.”
Bằng những hiểu biết của mình về văn chương, anh/chị hãy làm sáng tỏ nhận định trên
Trang 2
HẾTKÌ THI HỌC SINH GIỎI VÒNG TRƯỜNG – KHỐI 10
-Năm học 2012-2013 Đáp án – thang điểm Môn: NGỮ VĂN
m
1 “Mỗi chúng ta hãy học cách viết những đau
buồn, thù hận lên cát và khắc ghi những ân nghĩa
trên đá”.
Hãy nêu ý kiến kiến của anh/chị
về lời khuyên trên.
4,0
- “Học cách viết nỗi đau buồn, thù hận trên
cát” nghĩa là học cách tha thứ cho những ai đó đã
gây ra cho ta những đau buồn, tai họa, bất hạnh trong
cuộc đời
- “Học cách khắc ghi những ân nghĩa trên
đá” nghĩa là luôn biết trân trọng là khắc sâu mãi mãi
lòng biết ơn đối với những ai đã giúp đỡ ta, nhất là
trong những hoàn cảnh éo le
a Phân tích – chứng minh
- Đau buồn, thù hận là những điều không may, nỗi bất
hạnh xảy ra không ai muốn Đối với mỗi con người,
trong cuộc đời ít nhiều cũng trải qua đau buồn, gặp
những xung đột, mâu thuẫn có khi dẫn đến thù hận
1,5
Trang 3- Không tha thứ, bỏ qua, quên đi những chuyện đau
buồn, oán hận, lỗi lầm người khác gây ra cho mình thì
sẽ mãi gây ra mâu thuẫn, luôn sống trong thù hận, và
gây thù hận cho nhau không chỉ ở thế hệ này mà còn
ở cả các thế hệ sau
- Ân nghĩa là những điều tốt, những điều luôn cần có
trong mỗi con người Ghi nhớ, không quên ân nghĩa
là truyền thống đạo lí của dân tộc, góp phần xây dựng
xã hội tốt đẹp
- Dân tộc ta sống vốn trọng tình nghĩa, có lòng vị tha
(“Đánh kẻ chạy đi không ai đánh người
chạy lại ”, “mình vì mọi người”)
(Học sinh chọn dẫn chứng minh họa phù
hợp)
b Đánh giá – mở rộng
- Lời khuyên trên đúng với mỗi con người và luôn
phù hợp với mỗi thời đại Đây là một lời khuyên
mang ý nghĩa nhân sinh sâu sắc
- Phê phán lối sống vô ơn, cũng như những kẻ nuôi dưỡng mầm mống của thù hận
- Tuy nhiên, cần lưu ý rằng, đối với cái xấu, cái ác
lộng hành, chúng ta không nên bàng quan, xem
thường mà cần phải đấu tranh không khoan nhượng,
có thế mới góp phần cái thiện tồn tại để phát triển và
mới tạo điều kiện tốt cho những điều tốt đẹp, cho ân
nghĩa trường tồn.
0,5
a Nhận thức
Trang 4- Sống ân nghĩa và biết tha thứ là cách tốt nhất để nuôi dưỡng tâm hồn và làm cho cuộc sống của ta trở
nên đẹp đẽ, thực sự có ý nghĩa
b Hành động
- Bản thân mỗi người cần nỗ lực vượt lên lòng thù
hận, sống nhân ái, vị tha, biết trọng ân nghĩa, … Đó
là nét đẹp trong nhân cách làm người
- Ứng xử cao thượng trong cuộc sống thường ngày, từ
những điều nhỏ nhất
2 Nhà phê bình Hoài Thanh có viết: “Văn
chương gây cho ta những tình cảm ta
không có, luyện những tình cảm ta
sẵn có.” Bằng những hiểu biết của mình về văn
chương, anh/chị hãy làm sáng tỏ ý kiến trên.
6,0
- Văn chương gây cho ta những tình cảm
ta không có: Thông qua những hình tượng nghệ thuật giàu giá trị nhân văn, văn chương khơi gợi
những tình cảm tốt đẹp của con người, hướng ta vươn
tới những giá trị cao đẹp, cách ứng xử tinh tế,
những sâu sắc, thanh cao…Văn chương làm giàu
có thêm tâm hồn chúng ta
- Văn chương luyện những tình cảm ta sẵn
có: Đến với tác phẩm văn chương, người đọc văn
chương bồi đắp thêm tình cảm, giúp ta nhận thức sâu
sắc hơn về cuộc sống, lẽ đời Văn chương giúp ta biết
Trang 5tự ý thức về mình, về những tình cảm mình sẵn
có để những tình cảm ấy sâu sắc hơn, cao đẹp hơn
=>Tóm lại, văn chương làm cho tình cảm của con
người trở nên phong phú, sâu siu8ắc, tốt đẹp hơn
* Học sinh có thể chọn một số tác phẩm văn chương
phân tích để làm rõ công dụng của văn chương :
- Bồi đắp lòng yêu quê hương, đất nuớc, tình yêu
thiên nhiên
- Vun đắp ước mơ, niềm tin, niềm lạc quan trong cuộc
sống
- Lòng nhân hậu,v.v…
- Ý kiến của Hoài Thanh đề cao ý nghĩa và công dụng
của văn chương; văn chương thật quan trọng trong bồi
dưỡng tâm hồn và mang lại những có lâu bền trong
đời sống của con người
- Văn chương là món ăn tinh thần không thể thiếu của
con người Nhờ có văn chương mà con người cảm
nhận được cái đẹp , cái hay của thế giới và hoàn thiện
nhân cách
- Nhà văn là kĩ sư tâm hồn, là người bạn, người đồng
chí, đồng ý, đồng tình cùng ta trong suốt cuộc đời
Lưu
ý:
Thí sinh có thể làm bài theo những cách khác nhau, nhưng phải đảm bảo những yêu cầu về kiến thức và kĩ năng Trên đây chỉ là những ý cơ bản thí sinh cần đáp ứng, việc cho điểm cụ thể từng câu cần dựa vào b