Đề thi học sinh giỏi Văn 9 trường Phụ Khánh năm 2014-2015

“Giấy đỏ buồn không thắm Mực đọng trong nghiên sầu” Ông đồ, V ình Liênũ Đ b.

PHÒNG GD & T H HÒAĐ Ạ

TR ƯỜ N G THCS PH KHÁNH Ụ THI CH N H C SINH GI I LÓP 9

MÔN: NG V N Ữ Ă

N M H C : 2014 - 2015Ă Ọ ( Th i gian làm bài : 150 phút)ờ

Câu 1 (4,0 điểm)

Hãy ch ra bi n pháp tu t t v ng và ý ngh a c a chúngỉ ệ ừ ừ ự ĩ ủ trong các câu th sau:ơ

a “Giấy đỏ buồn không thắm

Mực đọng trong nghiên sầu”

(Ông đồ, V ình Liên)ũ Đ

b Để miêu t c nh bi t li c a Thúy Ki u v i gia ình, ả ả ệ ủ ề ớ đ đạ i thi hào Nguy n Du vi t:ễ ế

“Đau lòng kẻ ở người đi

Lệ rơi thấm đá, tơ chia rũ tằm”

(Truyện Kiều, Nguy n Du)ễ

c “Bà vẫn giữ thói quen dậy sớm

Nhóm b p l a p iu n ng ế ử ấ ồ đượ m

Nhóm ni m yêu th ề ươ ng, khoai s n ng t bùi ắ ọ

Nhóm n i xôi g o m i s chung vui ồ ạ ớ ẻ

Nhóm d y c nh ng tâm tình tu i nh ậ ả ữ ổ ỏ

Ôi kì lạ và thiêng liêng – bếp lửa!”

(Bếp lửa, B ng Vi t)ằ ệ

Câu 2: ( 6,0 điểm)

NGƯỜI ĂN XIN

M t ng ộ ườ ă i n xin ã già ôi m t ông đ Đ ắ đỏ hoe, n ướ c m t ắ ông giàn gi a, ôi môi tái nh t, áo qu n t t i Ông chìa tay ụ đ ợ ầ ả ơ xin tôi.

Tôi l c h t túi n ụ ế ọ đế n túi kia, không có l y m t xu, không ấ ộ

có c kh n tay, ch ng có gì h t Ông v n ả ă ẳ ế ẫ đợ i tôi Tôi ch ng ẳ

bi t làm th nào Bàn tay tôi run run n m ch t l y bàn tay run ế ế ắ ặ ấ

r y c a ông: ẩ ủ

- Xin ông đừ ng gi n cháu! Cháu không có gì cho ông c ậ ả

- Ông nhìn tôi ch m ch m, ôi môi n n c ă ă đ ở ụ ườ i:

- Cháu i, c m n cháu! Nh v y là cháu ã cho lão r i ơ ả ơ ư ậ đ ồ Khi y tôi ch t hi u ra: c tôi n a, tôi c ng v a nh n ấ ợ ể ả ữ ũ ừ ậ

c m t cái gì ó c a ông.

(Theo Tu c-ghê-nhép,ố Ngữ văn 9, tập một, NXB Giáo d cụ

2009, tr.22)

T câu chuy n trên, em hãy vi t m t bài v n ng n (khoangừ ệ ế ộ ă ắ ̉

300 t ) bàn v lòng nhân ái c a con ngừ ề ủ ười trong cu c s ng.ộ ố

Câu 3: (10 điểm)

Phân tích nh ng thành công v ngh thu t miêu t , kh cữ ề ệ ậ ả ắ

h a nhân v t c a thi hào Nguy n Du qua các o nọ ậ ủ ễ đ ạ

trích Truyện Kiều em ã h c và đ ọ đọc thêm

-ÁP ÁN CH M BÀI

Câu 1 (4.0 điểm) Yêu c u h c sinh tr l i ầ ọ ả ờ được các câu h i:ỏ

a Bi n pháp tu t : nhân hóa (ệ ừ buồn, sầu).

Ý ngh a: N i bu n t i, cô ĩ ỗ ồ ủ đơ ủn c a ông đồ trong bu i suyổ tàn c a n n Hán h c (ủ ề ọ 1.0 điểm)

b Bi n pháp tu t : ti u ệ ừ ể đố kẻ ở-người đi), nói quá (lệ rơi i (

thấm đá), n d ( ẩ ụ tơ chia rũ tằm).

- Ý ngh a: N i au ĩ ỗ đ đớ đế đứ ộ ủn n t ru t c a Thúy Ki u khi ph iề ả giã bi t gia ình, ệ đ đồng th i th hi n tinh th n nhân ờ ể ệ ầ đạ ủ o c a Nguy n Du dành cho nhân v t.(ễ ậ 2.0 điểm)

c Bi n pháp tu t : i p t (ệ ừ Đ ệ ừ nhóm).

Ý ngh a: Hình nh ngĩ ả ười bà quen thu c bên b p l a khôngộ ế ử

ch nhóm nh ng gì thân thu c h u hình mà còn nuôi dỉ ữ ộ ữ ưỡ ng

nh ng kí c tu i th c a cháu (ữ ứ ổ ơ ủ 1.0 điểm)

Câu 2 (6.0 điểm) Yêu c u:ầ

a) V k n ng:ề ỹ ă (2.0 điểm)

H c sinh bi t trình bày suy ngh v m t v n ọ ế ĩ ề ộ ấ đề ư ưở t t ng, đạ o

lí thông qua m t câu chuy n.ộ ệ Bi t vi t thành bài v n rõ ràng,ế ế ă

ch t ch ặ ẽ Bài vi t m ch l c, có c m xúc, tránh l i dùng t ,ế ạ ạ ả ỗ ừ

di n ễ đạt, chính t …ả

b) V n i dung:ề ộ (4.0 điểm)

Bài vi t có th trình bày theo nhi u cách khác nhau nh ngế ể ề ư

c n nêu ầ được các ý:

- Truy n k v vi c cho và nh n c a c u bé và ngệ ể ề ệ ậ ủ ậ ườ ăi n xin, qua ó ng i ca cách ng x cao đ ợ ứ ử đẹp, nhân ái gi a con ngữ ườ i

v i con ngớ ười

- S ự đồng c m, tình yêu thả ương chân thành và cách ng xứ ử

l ch s là món quà quý giá ta t ng cho ngị ự ặ ười khác

- Và khi ta trao món quà tinh th n quý giá y ta c ng nh nầ ấ ũ ậ

c món quà quý giá t ng t

- Truy n g i cho chúng ta nhi u suy ng m v vi c cho vàệ ợ ề ẫ ề ệ

nh n trong cu c s ng: cái cho và nh n là gì? âu ph i ch làậ ộ ố ậ Đ ả ỉ

v t ch t, có th là giá tr tinh th n, có khi ch là m t câu nói,ậ ấ ể ị ầ ỉ ộ

m t c ch … và thái ộ ử ỉ độ khi cho và nh n c n ph i chân thành,ậ ầ ả

có v n hóa.ă

- Xác nhđị thái độ ố s ng và cách ng x c a b n thân: tônứ ử ủ ả

tr ng, quan tâm chia s v i m i ngọ ẻ ớ ọ ười…

- Câu chuy n có tác d ng giáo d c lòng nhân ái cho m iệ ụ ụ ỗ chúng ta…

Câu 3 (10 điểm)

a) V k n ng:ề ỹ ă (3.0 điểm)

- H c sinh nh n th c ọ ậ ứ được yêu c u v ki u bài, n i dung, gi iầ ề ể ộ ớ

h n…ạ

- Bi t làm bài v n ngh lu n v n h c: b c c rõ ràng, l p lu nế ă ị ậ ă ọ ố ụ ậ ậ

ch t ch ; di n ặ ẽ ễ đạt trong sáng, bi u c m; không m c l i chínhể ả ắ ỗ

t , dùng t , vi t câu…ả ừ ế

b) V n i dung:ề ộ (7.0 điểm)

H c sinh có th trình bày theo nhi u cách khác nhau nh ngọ ể ề ư

ph i bám sát yêu c u c a ả ầ ủ đề nêu bật được những thành là

công về nghệ thuật miêu tả, khắc họa nhân vật c a thi hàoủ Nguy n Du qua các o n tríchễ đ ạ Truyện Kiều ã h c (giám kh ođ ọ ả

l u ý thí sinh l c sang phân tích nhân v t).ư ạ ậ

* M bài: ở

D n d t và ẫ ắ đư đượ ấ đềa c v n ngh lu n – thành công v nghị ậ ề ệ thu t miêu t nhân v t c a Nguy n Du qua các o nậ ả ậ ủ ễ đ ạ

trích Truyện Kiều.

* Thân bài :

+ Ngh thu t miêu t , kh c h a ệ ậ ả ắ ọ nhân v t ậ

- Kh c h a chân dung nhân v t chính di n (Thúy Ki u, Thúyắ ọ ậ ệ ề Vân) b ng bút pháp ằ ướ ệ ược l , t ng tr ng (phân tích, ch ngư ứ

minh qua Chị em Thúy Kiều)

+ Thúy Vân có v ẻ đẹ ươ ắ đp t i t n, oan trang, phúc h u V ậ ẻ đẹ p

nh d báo trư ự ướ ốc s ph n yên n c a nàng sau nàyậ ổ ủ (thua, nhường)

+ Thúy Ki u ề đẹ ắ ảp s c s o m n mà, l i còn có tài n ng h nặ ạ ă ơ

người trong quan ni m th m m th i phong ki n: c m, kì, thi,ệ ẩ ĩ ờ ế ầ

h a Nàng còn là m t cô gái có tâm h n phong phú, sâu s c,ọ ộ ồ ắ

nh y c m S c ạ ả ắ đẹp, tài n ng, tâm h n c a Ki u qua ngòi bútă ồ ủ ề

c a Nguy n Du ã d báo trủ ễ đ ự ướ ươc t ng lai s ph n au kh b tố ậ đ ổ ấ

h nh c a nàngạ ủ (ghen, hờn…)

- Kh c h a tính cách nhân v t qua miêu t ngo i hình, ngônắ ọ ậ ả ạ

ng , c ch , hành ữ ử ỉ động (phân tích, ch ng minh quaứ Mã Giám Sinh mua Kiều): Mã Giám Sinh là nhân v t ph n di n, ậ ả ệ đượ c

kh c h a b ng bút pháp t th c H n là m t con buôn l uắ ọ ằ ả ự ắ ộ ư manh, gi danh m t Giám sinh i h i v V tính danh thìả ộ đ ỏ ợ ề

m p m V di n m o thì trai l Ngôn ng c c l c, hànhậ ờ ề ệ ạ ơ ữ ộ ố

ng thô b , x c x c, vô l , ti ti n H n l nh lùng vô c m

trước nh ng au kh c a con ngữ đ ổ ủ ười Ngườ đọ ẽi c s nh mãiớ chân dung tên lái buôn h Mã v i nh ng chi ti t ọ ớ ữ ế đắt giá tót, cò kè…

- Miêu t n i tâm nhân v t qua ngôn ng ả ộ ậ ữ độc tho i và nghạ ệ thu t t c nh ng tình (phân tích, ch ng minh quaậ ả ả ụ ứ Kiều ở lầu Ngưng Bích): o n th là “Đ ạ ơ một bức tranh tâm tình đầy xúc động” Ngh thu t t c nh ng tình c a thi hào trong o n thệ ậ ả ả ụ ủ đ ạ ơ cho ta c m nh n sâu s c n i bu n t i, cô ả ậ ắ ỗ ồ ủ đơn, lo s … c aợ ủ nàng Ki u trề ước ngo i c nh r ng l n, heo hút, m t m … Nghạ ả ộ ớ ị ờ ệ thu t ậ độc tho i n i tâm bi u l n i nh da di t c a Ki u trongạ ộ ể ộ ỗ ớ ế ủ ề

c nh “ả bên trời góc bể bơ vơ”

- Kh c h a tính cách nhân v t qua ngôn ng ắ ọ ậ ữ đối tho i (ạ Thúy Kiều báo ân báo oán).

+ Qua l i Ki u nói v i Thúc Sinh, Ho n Th cho th y nàng làờ ề ớ ạ ư ấ

ngườ ắ ải s c x o, tr ng ân ngh a, bao dung, v thaọ ĩ ị

+ L i ờ đố đi áp c a Ho n Th b c l rõ tính cáchủ ạ ư ộ ộ “khôn ngoan”, “quỷ quái tinh ma” c a nhân v t này.ủ ậ

+ Đánh giá chung

- Thúy Vân, Thúy Ki u, nh ng nhân v t chính di n ề ữ ậ ệ đượ c Nguy n Du tôn vinh và ễ được kh c h a b ng bút pháp ắ ọ ằ ướ ệ c l

c i n H là nh ng nhân v t lí tổ để ọ ữ ậ ưởng, được mô t v i nh ngả ớ ữ chi ti t ch n l c, ngôn ng trang tr ng phù h p v i c m h ngế ọ ọ ữ ọ ợ ớ ả ứ tôn vinh, ngưỡng m con ngộ ười

- Nhân v t ph n di n nh Mã Giám Sinh ậ ả ệ ư được kh c h a b ngắ ọ ằ bút pháp t th c, ngôn ng tr c di n Nhân v t này g n v iả ự ữ ự ệ ậ ắ ớ

c m h ng phê phán, t cáo xã h i c a Nguy n Du.ả ứ ố ộ ủ ễ

- Tôn tr ng truy n th ng ngh thu t trung ọ ề ố ệ ậ đại nh ng Nguy nư ễ

Du c ng in d u n cá nhân trong vi c kh c h a chân dung cácũ ấ ấ ệ ắ ọ nhân v t Nhi u nhân v t c a ông ã ậ ề ậ ủ đ đạ ớt t i m c i n hìnhứ để hóa, chính vì v y ngậ ười ta thường nói: tài s c nh Thúy Ki u,ắ ư ề ghen nh Ho n Th ,ư ạ ư đểu nh S Khanh,ư ở mặt sắt (H Tônồ

Hi n)…ế

Qua kh c h a chân dung mà th hi n tính cách, t cách nhânắ ọ ể ệ ư

v t cùng c m h ng nhân v n c a Nguy n Du trậ ả ứ ă ủ ễ ước cu c ộ đờ i

và con người

* K t bài: ế

- Kh ng ẳ định tài n ng ngh thu t miêu t nhân v t c aă ệ ậ ả ậ ủ Nguy n Du th hi n qua các o n tríchễ ể ệ đ ạ Truyện Kiều ã h c.đ ọ

- Có th nêu ý ngh a, tác d ng c a v n ể ĩ ụ ủ ấ đề ặ ho c b c l c mộ ộ ả ngh sâu s c c a mình qua phân tích…ĩ ắ ủ