Khảo sát hoạt động đấu thầu thuốc tại thành phố đà nẵng năm 2013

- Quản lý hiệu quả và minh bạch, tuân thủ đúng các văn bản pháp luật; lập kế hoạch cụ thể, thực hiện giám sát, thanh tra, kiểm tra thường xuyên; - Nên giới hạn trong danh mục thuốc thiết

NINH THỊ NHƯ QUỲNH

KHẢO SÁT HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU THUỐC

TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG NĂM 2013

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ

HÀ NỘI – 2013

NINH THỊ NHƯ QUỲNH

KHẢO SÁT HOẠT ĐỘNG ĐẤU THẦU THUỐC TẠI THÀNH PHỐ ĐÀ NẴNG NĂM 2013

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP DƯỢC SĨ

tài, em đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các thầy cô giáo, gia đình và bạn bè

Trước tiên, em xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc nhất tới TS

Nguyễn Thị Thanh Hương – Phó trưởng Bộ môn Quản lý và Kinh tế Dược, cô giáo

đã trực tiếp dạy dỗ và hướng dẫn em trong suốt thời gian qua Sự chỉ bảo của cô đã giúp em trưởng thành hơn trong học tập và trong cuộc sống

Em xin gửi lời cảm ơn chân thành tới DS Kiều Thị Tuyết Mai, người đã cho

em nhiều kinh nghiệm, nhiều lời khuyên bổ ích để em có thể hoàn thành khóa luận

Em cũng xin cảm ơn DS.Trần Thị Thu Lan, chuyên viên Phòng Nghiệp vụ

Dược Sở Y tế thành phố Đà Nẵng đã động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho em hoàn thành nghiên cứu

Em xin cảm ơn các thầy cô Bộ môn Quản lý và Kinh tế dược đã hết lòng giúp

đỡ, quan tâm em trong quá trình học tập và thực hiện khóa luận

Cuối cùng cho em được gửi lòng biết ơn sâu sắc tới gia đình, cha mẹ, chị gái và bạn bè đã luôn sát cánh, động viên, giúp đỡ em Đây sẽ là món quà nhỏ đầy ý nghĩa con xin gửi tặng cha mẹ

Hà Nội, ngày 13 tháng 5 năm 2014

Sinh viên

Ninh Thị Như Quỳnh

Chương 1 : TỔNG QUAN 3

1.1 Tổng quan về hoạt động mua sắm thuốc 8

1.1.1 Chu trình mua sắm thuốc 3

1.1.2 Nhu cầu thuốc và xác định nhu cầu thuốc 4

1.1.3 Lựa chọn phương thức mua sắm thuốc, lựa chọn nhà thầu 4

1.1.4 Đặt hàng, kiểm nhập hàng 5

1.2 Đấu thầu mua thuốc 5

1.2.1 Khái niệm đấu thầu 5

1.2.2 Các phương thức đấu thầu 6

1.2.3 Các hình thức lựa chọn nhà thầu 7

1.2.4 Các hình thức tổ chức thực hiện 7

1.2.5 Quy trình đấu thầu thuốc 8

1.2.6 Hình thức đấu thầu tập trung trong mua sắm thuốc 9

1.2.7 Thực trạng hoạt động đấu thầu thuốc tại Việt Nam trong những năm gần đây 10

1.3 Tổng quan về hoạt động đấu thầu thuốc tại thành phố Đà Nẵng 14

1.3.1 Giới thiệu Sở Y tế thành phố Đà Nẵng 14

1.3.2 Sơ lược hoạt động đấu thầu thuốc tại thành phố Đà Nẵng trước năm 2013 14

1.3.3 Định hướng hoạt động đấu thầu thuốc trong năm 2013 18

Chương 2 : ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 20

2.1 Đối tượng, địa điểm và thời gian nghiên cứu 20

2.1.1 Địa điểm, thời gian nghiên cứu 20

2.1.2 Đối tượng nghiên cứu 20

2.2 Phương pháp nghiên cứu 20

2.3 Xử lý số liệu 22

2.3.1 Phương pháp xử lý số liệu 22

2.3.2 Phương pháp phân tích số liệu 24

2.3.3 Phương pháp trình bày số liệu 24

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 25

3.1 Quy trình đấu thầu thuốc tại Sở Y tế thành phố Đà Nẵng năm 2013 25

3.1.1 Sơ đồ quy trình đấu thầu thuốc 25

3.1.2.Chuẩn bị đấu thầu 26

3.1.3 Tổ chức đấu thầu 31

3.1.4 Đánh giá hồ sơ dự thầu và xét duyệt trúng thầu 33

3.1.5 Thương thảo, ký kết hợp đồng 36

3.2 Phân tích kết quả đấu thầu 36

3.2.1 Khảo sát số lượng nhà thầu 36

3.2.2 Khảo sát danh mục thuốc 38

3.2.3 Khảo sát giá trúng thầu 45

BÀN LUẬN 48

1 Sơ bộ đánh giá quy trình đấu thầu thuốc của Sở Y tế Đà Nẵng năm 2013 48

2 Đánh giá kết quả trúng thầu 52

KẾT LUẬN 58

1 Quy trình đấu thầu thuốc 58

2 Kết quả trúng thầu 58

Ý KIẾN ĐỀ XUẤT 60

1 Đối với Bộ Y tế 60

2 Đối với Sở Y tế thành phố Đà Nẵng 60

Bảng 1.2 Các hình thức lựa chọn nhà thầu trong đấu thầu thuốc 7

Bảng 1.3 Các hình thức tổ chức thực hiện đấu thầu mua thuốc 7

Bảng 1.4 Các thành phần thực hiện xác định nhu cầu thuốc 15

Bảng 2.5 Các biến số và chỉ tiêu nghiên cứu 21

Bảng 2.6 Các phương pháp phân tích số liệu 24

Bảng 3.7 Quy trình thực hiện đấu thầu thuốc tại Đà Nẵng năm 2013 25

Bảng 3.8 Cơ cấu tổ chuyên gia đấu thầu và tổ thẩm định 27

Bảng 3.9 Phân chia gói thầu 28

Bảng 3.10 Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu 29

Bảng 3.11 :Nội dung của hồ sơ mời thầu 30

Bảng 3.12 Thành phần tổ tư vấn xét thầu 33

Bảng 3.13 Phân nhóm thực hiện xét thầu 33

Bảng 3.14 Số lượng nhà thầu tham dự, số lượng và tỷ lệ nhà thầu trúng thầu trên mỗi gói thầu 37

Bảng 3.15 Nguồn cung ứng thuốc 37

Bảng 3.16 Tỷ lệ thuốc mời thầu trên mỗi gói thầu 38

Bảng 3.17 Tỷ lệ thuốc có nhà thầu tham dự, tỷ lệ thuốc trúng thầu 39

Bảng 3.18.Tỷ lệ thuốc trúng thầu của các gói thầu 40

Bảng 3.19 Cơ cấu thuốc trúng thầu theo nguồn gốc xuất xứ 41

Bảng 3.20 Tỷ lệ thuốc trúng thầu trong nước và thuốc nước ngoài trên mỗi gói thầu 42

Bảng 3.21 Cơ cấu thuốc trúng thầu theo nhóm điều trị 43

Bảng 3.22 So sánh giá thuốc trúng thầu năm 2013 với năm 2012 45

Bảng 3.23 Chênh lệch giá trúng thầu năm 2013 của một số thuốc của các tỉnh Thanh Hóa, Khánh Hòa, Nghệ An, Bình Định với giá trúng thầu của Đà Nẵng 46

Hình 1.1 Sơ đồ chu trình mua sắm thuốc 3

Hình 1.2 Sơ đồ quy trình đấu thầu mua thuốc 8

Hình 1.3 Đấu thầu tập trung trong mua sắm thuốc 9

Hình 1.4 Các hình thức đấu thầu mua thuốc 10

Hình 1.5 Sơ đồ tổ chức Sở Y tế thành phố Đà Nẵng 14

Hình 2.6 Chia nhóm tài liệu nghiên cứu 22

Hình 3.7 Sơ đồ quy trình xây dựng danh mục thuốc mời thầu 28

Hình 3.8 Sơ đồ diễn biến quá trình mở thầu 32

Hình 3.9 Phân loại hồ sơ dự thầu 34

Hình 3.10 Quy trình đánh giá hồ sơ dự thầu và xét duyệt trúng thầu 35

Hình 3.11 Thương thảo, kí kết hợp đồng 36

Hình 3.12: Tỷ lệ nhà thầu trúng thầu, nhà thầu không trúng thầu 36

Hình 3.13 Tỷ lệ thuốc mời thầu trên mỗi nhóm thuốc của gói thầu Thuốc theo tên generic 39

Hình 3.14 Tỷ lệ thuốc có nhà thầu tham dự, tỷ lệ thuốc trúng thầu 40

Hình 3.15 Tỷ lệ thuốc sản xuất trong nước và thuốc nước ngoài 41

Hình 3.16 Các nhóm thuốc chính 44

BHXH Bảo hiểm xã hội

UNFPA United Nations Relief and

Works Agency

UNICEF United Nations International

Children ' s Emergency Fund Quỹ nhi đồng Liên hợp quốc WHO World Health Organization Tổ chức Y tế thề giới

ĐẶT VẤN ĐỀ

Ngày nay, khi điều kiện kinh tế - xã hội phát triển, chất lượng cuộc sống được nâng cao thì việc chăm sóc sức khỏe của người dân có vai trò ngày càng quan trọng Một trong những mục tiêu trọng tâm của Chiến lược quốc gia bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân giai đoạn 2011 – 2020 là đảm bảo cung ứng đủ thuốc, vắc xin, sinh phẩm y tế và thiết bị y tế có chất lượng với giá cả hợp lý, đáp ứng nhu cầu phòng chữa bệnh của nhân dân[22] Để đạt được mục tiêu này, cần nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng cũng như thực hiện tốt hoạt động mua sắm thuốc Vì hoạt động mua sắm thuốc hiệu quả sẽ đảm bảo tính sẵn có của thuốc về mặt số lượng, với giá cả hợp lý và thuốc đạt tiêu chuẩn chất lượng [26], [31]

Phương thức mua sắm thuốc được sử dụng chủ yếu ở nước ta giai đoạn hiện nay là đấu thầu rộng rãi[14] Vì vậy, đấu thầu trong mua sắm thuốc luôn là vấn đề được quan tâm, đặc biệt là vấn đề kiểm soát giá thuốc và quản lý chất lượng thuốc Vừa qua, liên Bộ Y tế - Bộ Tài chính đã ban hành thông tư liên tịch số 01/2012/TTLT-BYT-BTC về việc hướng dẫn đấu thầu mua thuốc trong các cơ sở y

tế (Sau đây gọi tắt là thông tư 01) Tại nhiều cơ sở áp dụng thông tư 01, chi phí thuốc đã giảm từ 20% đến 30%.Theo báo cáo tại kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa XIII của Bộ Y tế thì trong năm 2013 kết quả đấu thầu thuốc của sở Y tế Quảng Ngãi giảm khoảng 28 tỷ đồng (xấp xỉ 24%), Sở Y tế Quảng Ninh giảm được 40 tỷ đồng (xấp xỉ 20%), Sở Y tế Hà Tĩnh tiết kiệm được 32 tỷ đồng (xấp xỉ 25%) [40] Đây là một dấu hiệu rất đáng mừng, song qua 1 năm triển khai, quy định này đã bộc lộ một

số điểm cần sửa đổi, đặc biệt là vấn đề về chất lượng thuốc

Thực hiện theo sự chỉ đạo của Bộ Y tế, trong năm 2013 vừa qua Sở Y tế thành phố Đà Nẵng đã áp dụng thông tư 01 vào hoạt động đấu thầu thuốc Đây là lần đầu tiên thực hiện và đây cũng là một trong những tỉnh thành tiên phong thực hiện thông tư 01 Vậy hoạt động đấu thầu thuốc đã được tổ chức như thế nào? Việc triển khai quy định mới đã đạt những kết quả gì? Có mang lại những lợi ích như mong muốn không?

Để góp phần trả lời những câu hỏi trên, đề tài “Khảo sát thực trạng hoạt

động đấu thầu thuốc tại thành phố Đà Nẵng năm 2013” được thực hiện nhằm

mục tiêu:

1 Mô tả quy trình đấu thầu thuốc năm 2013 tại thành phố Đà Nẵng theo thông tư liên tịch số 01/1012/TTLT-BYT-BTC ngày 19 tháng 1 năm 2012 của Liên

Bộ Y tế - Bộ Tài chính về Hướng dẫn đấu thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế

2 Phân tích kết quả trúng thầu mua thuốc tại thành phố Đà Nẵng năm

2013

Chương 1 : TỔNG QUAN

1.1 Tổng quan về hoạt động mua sắm thuốc

1.1.1 Chu trình mua sắm thuốc

1.1.1.1.Khái niệm

Chu trình mua sắm thuốc là một chuỗi các quyết định và hành động để xác định loại thuốc, số lượng, giá thanh toán, phương thức cung ứng để đảm bảo cung ứng kịp thời thuốc có chất lượng, với số lượng hợp lý và hạn chế chi phí thuốc, phục vụ nhu cầu điều trị tại các cơ sở y tế [35]

Hình 1.1 Sơ đồ chu trình mua sắm thuốc

1.1.1.2 Nguyên tắc thực hiện

WHO, UNICEF, UNFPA và Ngân hàng thế giới đã phát hành tài liệu liên ngành, trong đó chỉ ra các nguyên tắc để thực hiện mua sắm thuốc hiệu quả như sau:

- Quản lý hiệu quả và minh bạch, tuân thủ đúng các văn bản pháp luật; lập kế hoạch cụ thể, thực hiện giám sát, thanh tra, kiểm tra thường xuyên;

- Nên giới hạn trong danh mục thuốc thiết yếu, nên liệt kê theo tên generic, việc xác định số lượng thuốc cần dựa trên nhu cầu thực tế;

- Mua sắm công phải dựa trên phương thức đấu thầu cạnh tranh; nguồn kinh phí được đảm bảo, các bên tham gia mua sắm thuốc phải tôn trọng hợp đồng đã ký;

- Phải đảm bảo chất lượng thuốc theo tiêu chuẩn quốc tế [27]

1.1.2 Nhu cầu thuốc và xác định nhu cầu thuốc

1.1.2.1.Khái niệm nhu cầu thuốc

Nhu cầu thuốc là tập hợp tất cả những loại thuốc với dạng bào chế thích hợp, hàm lượng thích hợp, đủ về số lượng, đảm bảo chất lượng và hiệu lực để đáp ứng được các yêu cầu phòng chữa bệnh của cá thể, của cộng đồng trong một phạm vi thời gian, không gian, một trình độ xã hội, khoa học kỹ thuật và khả năng chi trả

nhất định [5]

1.1.2.2.Xác định nhu cầu thuốc

Nhu cầu thuốc được quyết định và chi phối bởi rất nhiều yếu tố Các yếu tố ảnh hưởng có thể kể đến như mô hình bệnh tật, kỹ thuật chuyên môn, điều kiện kinh

tế xã hội, hiệu lực thuốc, những tiến bộ trong y học và kỹ thuật điều trị, sự xuất hiện

thuốc mới, giá cả, sản phẩm cạnh tranh…[5], [34] Vì vậy, việc xác định nhu cầu

thuốc thường gặp nhiều khó khăn và có tính tương đối Trên thực tế thường áp dụng

3 phương pháp sau [5] :

- Thống kê dựa trên sử dụng thuốc thực tế;

- Dựa trên cơ sở quản lý các dịch vụ y tế;

- Dựa trên mô hình bệnh tật và phác đồ điều trị

1.1.3 Lựa chọn phương thức mua sắm thuốc, lựa chọn nhà thầu

1.1.3.1.Phương thức mua sắm thuốc

Phương thức mua sắm thuốc là việc áp dụng các phương pháp và hình thức

để mua thuốc đảm bảo cho nhu cầu sử dụng của người bệnh trong quá trình khám chữa bệnh[29]

Ngay từ năm 1997, chỉ thị số 03/BYT-CT ngày 25 tháng 2 năm 1997 của Bộ

Y Tế về việc chấn chỉnh công tác cung ứng quản lý và sử dụng thuốc tại bệnh viện ghi rõ: “Việc mua bán thuốc phải thực hiện qua thể thức đấu thầu, chọn thầu, chỉ định thầu công khai theo quy định của nhà nước” [4] Vì vậy đấu thuốc thuốc là phương thức mua sắm thuốc được áp dụng phổ biến ở nước ta

1.1.3.2.Lựa chọn nhà thầu

Sau khi lựa chọn phương thức đấu thầu mua thuốc, bệnh viện tổ chức đấu thầu theo đúng quy định của pháp luật Dựa trên kết quả đấu thầu để lựa chọn nhà thầu Các hình thức lựa chọn nhà thầu được quy định trong thông tư 01, Luật đấu thầu số 61/2005/QH11, và Luật đấu thầu số 43/2013/QH13 có bổ sung thêm hình thức lựa chọn nhà thầu [2], [17], [18]

Nội dung Đấu thầu mua thuốc và lựa chọn nhà thầu sẽ được làm rõ trong phần sau của đề tài

1.1.4 Đặt hàng, kiểm nhập hàng

Đặt hàng: Dựa trên nhu cầu thực tế của bệnh viện, khoa dược bệnh viện lập

dự trù mua thuốc định kỳ và tiến hành đặt hàng

Kiểm nhập hàng: Hội đồng kiểm nhập có tránh nhiệm theo dõi và quản lý

việc kiểm nhập thuốc Nội dung kiểm tra hàng trước khi nhập kho bao gồm: phải có đầy đủ giấy tờ hợp lệ; đối chiếu thực tế với giấy tờ sổ sách về tên thuốc, số lượng, hàm lượng nồng độ, số lô, hạn dùng, quy cách đóng gói, nơi sản xuất, kiểm tra cảm quan về bao bì nhãn mác, chất lượng thuốc; kiểm tra điều kiện bảo quản thuốc trong quá trình vận chuyển [7]

1.2 Đấu thầu mua thuốc

1.2.1 Khái niệm đấu thầu

Quy chế Đấu thầu được ban hành kèm theo nghị định số 88/NĐ-CP ngày 01/9/1999 của Chính phủ đã định nghĩa: “Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu đáp ứng các yêu cầu của bên mời thầu trên cơ sở đảm bảo tính cạnh tranh, công bằng, minh bạch và hiệu quả kinh tế”[20]

1.2.2 Các phương thức đấu thầu

Ở nước ta hiện nay có 4 phương thức đấu thầu thường được áp dụng Phạm

vi áp dụng của mỗi phương thức được thể hiện trong bảng 1.1 [17], [18], [24], [32] Trong đó, phương thức đấu thầu một giai đoạn một túi hồ sơ là phương thức thường được áp dụng trong đấu thầu mua thuốc

Bảng 1.1 Các phương thức đấu thầu Phương

Đấu thầu rộng rãi và đấu

thầu hạn chế cho gói thầu

mua sắm hàng hoá, xây lắp,

gói thầu EPC; chỉ định thầu

với gói thầu cung cấp dịch

vụ, mua sắm hàng hóa, xây

lắp, mua sắm trực tiếp với

gói thầu mua sắm hàng hóa

Hồ sơ dự thầu, hồ sơ đề xuất về kỹ thuật, hồ

sơ đề xuất về tài chính được nộp trong cùng một túi hồ sơ’

Tiến hành mở thầu một lần đối với toàn bộ các hồ sơ trên

Đấu thầu rộng rãi và đấu

thầu hạn chế trong đấu thầu

cung cấp dịch vụ tư vấn, phi

tư vấn, mua sắm hàng hóa,

xây lắp, lựa chọn nhà đầu tư

Nộp HSĐX về kỹ thuật và HSĐX về tài chính riêng biệt

Mở thầu hai lần: HSĐX về kỹ thuật mở ngay sau khi đóng thầu; nhà thầu đáp ứng yêu cầu

về kỹ thuật được mở HSĐX về tài chính Hai giai

đoạn

một túi

hồ sơ

Đấu thầu rộng rãi và đấu

thầu hạn chế cho gói thầu

mua sắm hàng hoá, xây lắp,

gói thầu EPC có quy mô lớn,

Hai giai

đoạn

hai túi

hồ sơ

Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu

hạn chế với gói thầu mua

Giai đoạn hai, các nhà thầu nộp HSĐX về kỹ thuật, HSĐX về tài chính theo yêu cầu của HSMT giai đoạn hai tương ứng với nội dung hiệu chỉnh về kỹ thuật

Bảng 1.2 Các hình thức lựa chọn nhà thầu trong đấu thầu thuốc

Đấu thầu rộng rãi

Được áp dụng tại tất cả các Sở Y tế, bệnh viện trong mua sắm thuốc thuộc Danh mục thuốc thiết yếu

Không hạn chế số lượng nhà thầu, nhà đầu tư tham dự

Đấu thầu hạn chế Gói thầu có yêu cầu cao về kỹ thuật hoặc kỹ thuật có tính

đặc thù

Chỉ định thầu

Với những trường hợp đặc biệt (như cần phòng chống dịch bệnh cấp bách ), thuốc hiếm…được BYT cho phép nhập khẩu không cần Visa (thuốc đặc trị, thiên tai,…)

Mua sắm trực tiếp Áp dụng kết quả đấu thầu được phê duyệt trong vòng 6

Tập trung SYT tổ chức đấu thầu những loại thuốc có nhu cầu sử dụng thường

xuyên, ổn định và có số lượng lớn cho tất cả các cơ sở y tế công lập

thuộc địa phương Các cơ sở y tế công lập căn cứ vào kết quả đấu thầu

để ký hợp đồng mua thuốc theo nhu cầu ngay trong năm

Đại diện Một trong các bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh tổ chức đấu thầu hàng

năm Các đơn vị khác áp dụng hình thức mua sắm trực tiếp trên cơ sở KQĐT đó

Riêng lẻ Các CSYT công lập tự tổ chức đấu thầu theo nhu cầu sử dụng thuốc

của đơn vị mình

1.2.5 Quy trình đấu thầu thuốc

Trình tự các bước thực hiện công tác ĐTT theo quy định của thông tư 01 và Quy chế đấu thầu được mô tả như sau [2], [20] :

Hình 1.2 Sơ đồ quy trình đấu thầu mua thuốc

1.2.6 Hình thức đấu thầu tập trung trong mua sắm thuốc

Hình thức đấu thầu tập trung tại các CSYT công lập hiện nay đang được BYT khuyến khích trên toàn quốc Một đơn vị, cơ quan (thường là Sở Y tế) đứng ra

tổ chức đấu thầu để mua một lượng lớn thuốc men phục vụ cho nhu cầu khám chữa bệnh trong toàn khu vực (tỉnh, thành phố) Đơn vị đó sẽ thực hiện đấu thầu tập trung một lần cho tất cả các loại thuốc được chọn Sau đó các CSYT trong khu vực

sẽ căn cứ vào giá trúng thầu để tiến hành mua thuốc

Hình 1.3 Đấu thầu tập trung trong mua sắm thuốc

Hình thức này có các ưu điểm sau [28],[18]

- Nâng cao tính chuyên nghiệp, hiệu quả đấu thầu vì cơ quan, đơn vị chủ thầu

đã có nhiều kinh nghiệm, những người được lựa chọn tham gia có chuyên môn cao, hiểu rõ về công việc của mình

- Thuận tiên cho việc quản lý, giám sát công tác đấu thầu, đặc biệt là quản lý cấp cao Do đó đảm bảo tính cạnh tranh công bằng, công khai, minh bạch; hạn chế được những sai phạm trong quá trình đấu thầu

- Dễ dàng trong việc kiểm soát giá thuốc, chủng loại, hạn chế chênh lệch giữa giá thuốc trúng thầu và giá trên thị trường

- Thay vì đấu thầu tại từng CSYT, việc đấu thầu chỉ tổ chức một lần nên giảm thiểu chi phí, tránh lãng phí thời gian và nguồn nhân lực Nhất là ở các CSYT chưa

Hình 1.4 Các hình thức đấu

thầu mua thuốc

có đủ điều kiện về kinh tế, trình độ, nhân lực để thực hiện đấu thầu riêng lẻ hoặc ở các tỉnh có địa bàn rộng, điều kiện giao thông kém gây cản trở việc tổ chức đấu thầu

Tuy nhiên hình thức này cũng không tránh khỏi một số bất cập như :

- Danh mục thuốc đấu thầu của SYT không bao quát được toàn bộ danh mục thuốc của các đơn vị khám chữa bệnh công lập trực thuộc;

- Các đơn vị trúng thầu không cung cấp thuốc cho các cơ sở y tế vùng sâu vùng xa do lợi nhuận không bù đắp được chi phí vận chuyển thuốc

1.2.7 Thực trạng hoạt động đấu thầu thuốc tại Việt Nam trong những năm gần đây

Đấu thầu thuốc luôn là vấn đề nóng hổi rất được các cơ quan quản lý nhà nước quan tâm Điều đó thể hiện qua hệ thống văn bản pháp quy về hoạt động đấu thầu thuốc được thay đổi theo từng giai đoạn và ngày càng hoàn thiện hơn Cũng bởi vậy mà công tác tổ chức cung ứng thuốc qua từng giai đoạn cũng có sự khác nhau mà có một số đặc điểm riêng

Trong giai đoạn gần đây tính đến trước năm 2013, việc tổ chức cung ứng thuốc tại các CSYT công lập được thực hiện theo thông tư liên tịch số 10/2007/TTLT-BYT-BTC (Sau đây gọi tắt

là thông tư 10) Sự ra đời của thông tư 10

đã đưa việc mua sắm thuốc đi vào qui

chuẩn Nội dung đấu thầu thuốc giai đoạn

này có một số đặc điểm như sau :

Cả ba hình thức ĐTT quy định

trong thông tư 10 (đấu thầu tập trung, đại

diện, riêng lẻ) đều đước áp dụng thực hiện

Các CSYT căn cứ vào điều kiện kinh tế,

xã hội của cơ sở, địa phương để lựa chọn

hình thức phù hợp, có thể kết hợp giữa các

hình thức đối với một số thuốc đặc biệt Trong đó, đấu thầu tập trung là hình thức phổ biến nhất.Theo kết quả nghiên cứu về thực trạng đấu thầu thuốc Bảo hiểm y tế, trong năm 2012, cả nước có 45 tỉnh thành tổ chức đấu thầu mua sắm thuốc tập trung, chiếm 71,5% [19], tăng 5 tỉnh so với năm 2010, tăng 10 tỉnh so năm với

2009

Thuốc sản xuất trong nước đang được chú trọng phát triển, công nghiệp dược Việt Nam đã đáp ứng được gần 50% nhu cầu thuốc trong nước [6] Tuy nhiên tỷ lệ thuốc sản xuất trong nước trúng thầu vào các CSYT công lập chưa cao, nhất là ở các bệnh viện tuyến tỉnh, tuyến trung ương và bệnh viện chuyên khoa Năm 2012,

tỷ lệ thuốc nội trúng thầu vào các bệnh viện tuyến tỉnh chiếm khoảng 34%, giảm xuống còn 12% ở bệnh viện tuyến trung ương, và thấp hơn nữa ở bệnh viện chuyên khoa [39]

Qua thời gian áp dụng, thông tư 10 đã bộc lộ một số bất cập: tiêu chuẩn xét thầu, chấm thầu chưa hoàn thiện cần được bổ sung thêm; sự khác nhau về danh mục thuốc mời thầu theo tên biệt dược cũng như các tiêu chí xét thầu giữa các bệnh viện

có thể dẫn đến tính không khách quan và lạm dụng biệt dược trong quá trình lựa chọn thuốc [1],[12]

Việc quản lý giá thuốc gặp rất nhiều khó khăn Mà nguyên nhân chủ yếu là

do chưa xây dựng được cơ chế quản lý giá thuốc một cách minh bạch, hiệu quả, đẫn đến tình trạng loạn giá thuốc chữa bệnh : giá thuốc giữa các bệnh viện chênh lệch nhau đáng kể và thường cao hơn giá thị trường Theo kết quả đấu thầu thuốc năm

2011, tại Bệnh viện hữu nghị Việt Nam – Cuba Đồng Hới, Quảng Bình giá trúng thầu của thuốc Arginin 200mg là 650 đồng/viên, nhưng cùng loại thuốc này, giá trúng thầu vào Bệnh viện Trung ương Huế là 1.100 đồng/viên (chênh lệch 69,2%) Cũng thuốc Arginin 200mg được sản xuất bởi công ty cổ phần Dược phẩm Hà Tây nhưng với hai tên gọi khác nhau thì giá trúng thầu vào bệnh viện C Đà Nẵng là 1.400 đồng/viên, giá trúng thầu vào bệnh viện Nhiệt đới Trung ương là 1.750 đồng/viên Với thuốc ngoại, tình trạng tương tự cũng xảy ra : Thuốc Levofloxacine 500mg/100ml (có cùng nhà sản cuất Glenmark Ấn Độ, cùng số đăng ký) nhưng giá

trúng thầu ở bệnh viện Hữu nghị Việt Nam – Cuba Đồng Hới là 95.000 đồng/chai, còn giá trúng thầu ở bệnh viện C Đà Nẵng là 120.000 đồng/chai [38]

Ngoài ra, công tác đấu thầu thuốc còn một số hạn chế như [11] :

- Các quy định về đấu thầu thuốc mới chỉ dừng lại ở việc hướng dẫn cách thức tổ chức thực hiện Hầu hết các CSYT đều gặp lúng túng trong hoạt động triển khai đấu thầu thuốc;

- Một số bệnh viện chưa thực hiện đấu thầu mua thuốc;

- Một số bệnh viện gặp khó khăc trong việc thống nhất với cơ quan Bảo hiểm

xã hội về việc thanh toán thiền thuốc bảo hiểm y tế;

- Tại một số bệnh viện tuyến tỉnh, huyện, việc mua sắm thuốc chưa thực sự thông qua đấu thầu mà được thực hiện qua hình thức chỉ định hoặc “bảo hộ độc quyền” cho công ty dược địa phương thực hiện, làm cho giá thuốc bị tăng cao, dẫn đến việc mua thuốc gặp nhiều khó khăn;

- Phê duyệt kết quả đấu thầu chậm;

- Thiếu một số thuốc chuyên khoa, thuốc dùng cho bệnh đặc trị, các bệnh hiếm gặp [13]

Trước tình hính đó, BYT đã phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính, Bộ Công thương và các bộ ngành liên quan, Uỷ ban nhân dân tỉnh, thành phố để triển khai nhiều giải pháp quyế liệt nhằm cải cách công tác đấu thầu mua thuốc, kiểm soát chặt chẽ giá thuốc Do đó, trong thời gian gần đây, thị trường thuốc cơ bản được duy trì bình ổn, đáp ứng đủ thuốc phục vụ công tác điều trị, không xảy ra tăng giá đồng loạt, đột biến[8] Chỉ số giá tiêu dùng đối với nhóm hàng thuốc và dịch vụ y tế được duy trì ở mức thấp so với các nhóm hàng khác, đứng thứ 11 trong tổng số 11 nhóm hàng thiết yếu [14]

Trong năm 2012, liên Bộ Y tế - Bộ Tài chính đã ban hành thông tư 01 về hướng dẫn đấu thầu mua thuốc trong các CSYT Điểm thay đổi đáng kể nhất trong thông tư này là đối với mỗi nhóm thuốc chỉ được xét trúng thầu một mặt hàng đạt yêu cầu kỹ thuật, chất lượng quy định nhưng có giá thấp nhất Tính đến cuối tháng

4 năm 2013 đã có 10 tỉnh thành có kết quả đấu thầu thuốc theo thông tư 01 và có 7

tỉnh đang xây dựng kế hoạch Kết quả đánh giá sơ bộ cho thấy việc đấu thầu thuốc theo thông tư mới đã góp phần giảm 20-30% chi phí cho thuốc tại các CSYT [15] Tuy nhiên, trong quá trình triển khai thực hiện, thông tư 01 đã bộc lộ một số hạn chế như quá chú trọng về tiêu chí giá, thiếu sự cân bằng giữa giá và chất lượng; trong tiêu chí giá mới chỉ quan tâm đến giá của từng mặt hàng thuốc chứ chưa quan tâm đến chi phí cho cả phác đồ, liệu trình điều trị; việc phân chia các nhóm thuốc theo tiêu chuẩn kỹ thuật chưa cụ thể rõ ràng, [15] Chênh lệch giá thuốc biệt dược gốc bán trong nước với với giá tham khảo quốc tế còn ở mức cao Bên cạnh đó, việc quy định hạn mức trong trường hợp mua thuốc vượt kế hoạch đấu thầu trong năm theo phân hạng bệnh viện cũng gây khó khăn cho các CSYT[37]

Nắm bắt kịp thời tình hình đấu thầu thuốc trong giai đoạn 2012 – 2013, vừa qua Liên Bộ Y tế - Bộ Tài chính đã ban hành Thông tư liên tịch số 36/2013/TTLT-BYT-BTC về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của thông tư 01 và Thông tư số 37/2013/TT-BYT của Bộ Y tế hướng dẫn lập Hồ sơ mời thầu mua thuốc trong các

cơ sở y tế thay thế cho Thông tư số 11/2012/TT-BYT [3], [9] Theo thông tư mới, thay vì gộp chung các nhóm thuốc, việc đấu thầu sẽ tách riêng thuốc sản xuất tại các

cơ sở sản xuất đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc PIC/s-GMP thuộc nước tham gia ICH với các thuốc sản xuất tại các cơ sở sản xuất đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc PIC/s-GMP nhưng không thuộc nước tham gia ICH Thông tư 36 đã tạo cơ hội cho thuốc sản xuất trong nước: thuốc sản xuất trong nước đạt tiêu chuẩn WHO-GMP được cấp phép lưu hành tại các nước tham gia ICH cũng được dự thầu vào nhóm thuốc sản xuất tại các cơ sở đạt tiêu chuẩn EU-GMP hoặc PIC/s-GMP thuộc nước tham gia ICH Gói thầu thuốc đông y, thuốc từ dược liệu cũng được chia thành 2 nhóm: nhóm thuốc đông y, thuốc từ dược liệu được sản xuất tại cơ sở sản xuất đạt tiêu chuẩn WHO-GMP do Bộ Y tế Việt Nam (Cục Quản lý dược) cấp giấy chứng nhận

và nhóm các thuốc đông y, thuốc từ dược liệu còn lại để ưu tiên các cơ sở trong nước sản xuất thuốc đông y, thuốc từ dược liệu đầu tư sản xuất theo tiêu chuẩn WHO-GMP Thông tư 36 cũng thể hiện sự linh hoạt hơn về hạn mức mua thuốc,

đồng thời tăng cường sự tham gia của cơ quan Bảo hiểm xã hội vào quá trình đấu thầu thuốc [37]

1.3 Tổng quan về hoạt động đấu thầu thuốc tại thành phố Đà Nẵng

Sở Y tế chịu sự chỉ đạo, quản lý về tổ chức, biên chế và hoạt động của UBND thành phố, đồng thời chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn, thanh tra, kiểm tra về chuyên môn, nghiệp vụ của Bộ Y tế

1.3.2 Sơ lược hoạt động đấu thầu thuốc tại thành phố Đà Nẵng trước năm

2013

Từ năm 2002, dù hành lang pháp lý cho hoạt động đấu thầu thuốc chưa được hoàn thiện nhưng SYT Đà Nẵng đã tổ chức đấu thầu tập trung mỗi 6 tháng một lần

trước năm 2007 và mỗi 12 tháng một lần từ sau năm 2007 để đảm bảo cung ứng thuốc cho nhu cầu khám chữa bệnh của người dân tại các CSYT công lập trong thành phố Tháng 7 năm 2005, thông tư liên tịch số 20/2005/TTLT-BYT-BTC được ban hành, sau đó là thông tư 10 ban hành tháng 8 năm 2007, cùng với những văn bản pháp quy khác đã giúp cho SYT Đà Nẵng thực hiện ngày càng tốt hơn công tác

đấu thầu thuốc

1.3.2.1 Quy trình đấu thầu thuốc tại Sở Y tế Đà Nẵng

Nhìn chung, hoạt động đấu thầu thuốc tại SYT Đà Nẵng cũng gồm đầy đủ các bước theo hướng dẫn của BYT, cụ thể như sau :

Xác định nhu cầu thuốc: Đây là một trong những bước rất quan trọng, để đảm bảo cung ứng kịp thời, đầy đủ thuốc cho nhu cầu điều trị của người dân, đồng thời tránh những lãng phí không cần thiết Vì thế cần có sự phối hợp chặt chẽ của SYT và các CSYT trực thuộc

Bảng 1.4 Các thành phần thực hiện xác định nhu cầu thuốc

Khoa Dược - Theo dõi và tổng hợp việc sử dụng thuốc trong năm;

- Đề xuất nhu cầu sử dụng thuốc trong năm tới và gửi về SYT

Hội đồng thuốc

và điều trị

- Tư vấn cho Giám đốc bệnh viện về các vấn đề đấu thầu mua thuốc và sử dụng thuốc tại bệnh viện để xây dựng Danh mục thuốc bệnh viện hợp lý

- Báo cáo Giám đốc SYT xem xét phê duyệt

Hội đồng thuốc - Xem xét, lựa chọn thuốc, đề xuất, điều chỉnh, bổ sung

Danh mục thuốc sử dụng cho toàn thành phố

Sau khi đã có kết quả phê duyệt giá trị dự toán danh mục thuốc, SYT sẽ tiến hành các thủ tục đấu thầu theo đúng quy định của pháp luật:

Lập kế hoạch đầu thầu và xây dựng hồ sơ mời thầu

Thành lập tổ tư vấn thẩm định kế hoạch đấu thầu và hồ sơ mời thầu

Trình UBND thành phố phê duyệt kế hoạch đấu thầu và hồ sơ mời thầu Đăng tải thông tin đấu thầu (sau khi được UBND thành phố) phê duyệt trên Báo Đấu thầu và tiến hành mở thầu theo kế hoạch đấu thầu đã được phê duyệt Hội đồng mở thầu gồm đại diện Văn phòng UBND thành phố, Sở Y tế, Sở Tài chính, Sở

Kế hoạch - đầu tư, Bảo hiểm xã hội thành phố, Tổ tư vấn đấu thầu và đại diện đơn

vị sử dụng và các nhà thầu

Tổ chức đánh giá hồ sơ dự thầu (có sự tham gia của cơ quan Bảo hiểm xã hội), gửi Sở kế hoạch - đầu tư thẩm định, trình UBND thành phố phê duyệt kết quả đấu thầu

Sau khi được UBND thành phố phê duyệt kết quả đấu thầu, Sở Y tế thông báo kết quả trúng thầu cho các nhà thầu, đồng thời có công văn hướng dẫn cho các

cơ sở y tế trực thuộc ký kết hợp đồng cung ứng thuốc với nhà thầu

1.3.2.2 Những thành tựu và hạn chế trong công tác đấu thầu thuốc tại Sở Y tế

Đà Nẵng

Sau hơn 10 tổ chức thực hiện đấu thầu tập trung, SYT Đà Nẵng đã có những thành tựu đáng kể trong công tác cung ứng thuốc cũng như đảm bảo việc quản lí giá thuốc trên thị trường, tạo ra được một mặt bằng ổn định về giá thuốc, giảm sự chênh lệch giá thuốc giữa các CSYT với nhau và với giá thuốc trên thị trường Điều này cũng góp phần ổn định tình hình kinh tế - xã hội trên địa bàn thành phố

Việc cung ứng thuốc trong các CSYT đáp ứng tốt công tác điều trị, không để người bệnh nội trú tự mua thuốc; khoa dược bệnh viện tổ chức cấp phát thuốc xuống tận khoa lâm sàng

Giá thuốc thống nhất một giá cho cùng một mặt hàng từ tuyến thành phố xuống tuyến xã, phường và ổn định trong 12 tháng Trong một số trường hợp có

biến động về giá thuốc thị trường, UBND thành phố cũng đã có chỉ đạo kịp thời để bình ổn giá thuốc như hỗ trợ cho nhà thầu, nếu giá thị trường của một số mặt hàng thuốc vượt trên 5% giá trị trúng thầu thì Sở Y tế báo cáo UBND thành phố giải quyết

Những năm gần đây có sự tham gia của cơ quan Bảo hiểm xã hội thành phố

Đà Nẵng trong việc xây dựng danh mục thuốc và tham gia xét thầu, tạo điều kiện thống nhất cao trong việc thanh toán các chi phí khám chữa bệnh

Tuy nhiên, công tác đấu thầu thuốc tại SYT Đà Nẵng không tránh khỏi những khó khăn, bất cập như :

Đặc điểm của thuốc là hàng hóa nhạy cảm, cơ chế chính sách chưa hoàn thiện nên khó khăn trong việc cắt giảm các thủ tục hành chính Nhu cầu sử dụng thuốc phụ thuộc vào lưu lượng bệnh nhân, điều kiện tài chính, cơ cấu bệnh tật, nên việc xây dựng kế hoạch sát với nhu cầu thực tế là rất khó

Chưa quy định cụ thể về phân loại các thuốc với các mức tiêu chuẩn khác nhau tương ứng với mức giá khác nhau thành các nhóm; do đó giá kế hoạch được xây dựng chung cho các mặt hàng dẫn tới nhiều trường hợp thuốc cùng mức tiêu chuẩn kỹ thuật trúng thầu với giá chênh lệch

Bộ Y tế chưa công bố được giá tối đa và giá thuốc trúng thầu công bố vẫn chưa được tính đến ảnh hưởng của yếu tố trượt giá, nên ảnh hưởng rất nhiều đến việc xác định giá trần, lập kế hoạch tổ chức đấu thầu,khó đảm bảo được quy định

“giá kế hoạch của các mặt hàng thuốc không được cao hơn giá tối đa được công bố tại thời điểm gần nhất của Bộ Y tế”

Chưa có mẫu Hồ sơ mời thầu mua thuốc kèm theo các tiêu chí xét thầu, chấm điểm để áp dụng thống nhất, dẫn đến việc xây dựng hồ sơ mời thầu, việc lựa chọn thuốc trúng thầu khác nhau giữa các cơ sở y tế

Chưa quy định, hướng dẫn rõ các trường hợp mua thuốc ngoài kế hoạch đấu thầu hoặc mua các loại thuốc quý hiếm, đặc trị phát sinh trong quá trình điều trị bệnh tại các bệnh viện lớn cũng làm ảnh hưởng đến chất lượng khám chữa bệnh…

Còn nhiều hạn chế phát sinh từ đơn vị cung ứng thuốc:

Một số mặt hàng công ty không thực hiện cung ứng hoặc cung ứng chậm do nguyên nhân khách quan như nhà sản xuất không sản xuất kịp thời hoặc nhà nhập khẩu không còn visa, thủ tục hải quan chậm (Ví dụ: các thuốc Ciplox, Madophar, Decadurabulin, ) Một số trường hợp cung ứng chậm do mặt hàng ít dùng, chuyên sâu (Ví dụ: Adenosin, Catapressant, Huyết thanh kháng nọc rắn )

Đơn vị cung ứng không giao hàng tận nơi, người của CSYT phải trực tiếp đến nhận hàng

1.3.3 Định hướng hoạt động đấu thầu thuốc trong năm 2013

Thực hiện sự chỉ đạo của BYT, trong năm 2013, SYT Đà Nẵng triển khai đấu thầu thuốc theo Thông tư số 01/2012/TTLT-BYT-BTC ngày 19 tháng 1 năm

2012 của Liên Bộ Y tế - Bộ Tài chính về hướng dẫ đấu thầu mua thuốc trong các CSYT và thông tư số 11/2012/TT-BYT ngày 28 tháng 6 năm 2012 của Bộ Y tế về hướng dẫn lập hồ sơ mời thầu mua thuốc trong các CSYT, các nội dung cụ thể như sau :

 Về phương thức đấu thầu: tiếp tục tổ chức đấu thầu thuốc theo phương thức đấu thầu tập trung tại Sở Y tế

 Về phân chia các gói thầu: dự kiến phân chia thành các gói thầu, gồm gói thầu thuốc theo tên generic, gói thầu thuốc theo tên biệt dược, gói thầu thuốc đông

y, thuốc từ dược liệu

 Về nguyên tắc xét duyệt trúng thầu: thực hiện theo đúng nội dung quy định

và hướng dẫn của các thông tư về đấu thầu thuốc nói trên

 Về việc mua thuốc phát sinh: trong trường hợp đặc biệt, để tránh tình trạng thiếu thuốc ảnh hưởng đến hoạt động chuyên môn, căn cứ Điều 23, mục 5 thông tư

số 01/2012/TTLT-BYT-BTC, Sở Y tế sẽ có công văn hướng dẫn các cơ sở khám chữa bệnh trực thuộc áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu khác để mua thuốc với số lượng hạn chế phù hợp với các quy định hiện hành của pháp luật về đấu thầu (mua sắm trực tiếp, chào hàng cạnh tranh, đấu thầu hạn chế)

Việc tổ chức đấu thầu thuốc cung ứng cho các cơ sở y tế trực thuộc năm

2013 theo Thông tư số 01/2012/TTLT-BYT-BTC; cùng với việc Sở Y tế thành phố

Đà Nẵng và một số tỉnh, thành phố khác trong cả nước được chọn thí điểm để thực

hiện quản lý giá thuốc bằng phương pháp thặng số bán buôn tối đa toàn chặng (với

12 loại mặt hàng thuốc được chọn để thực hiện thí điểm) thì công tác đấu thầu thuốc

năm 2013 sẽ hiệu quả hơn, góp phần đảm bảo giá thuốc ổn định

Chương 2 : ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 Địa điểm, thời gian và đối tượng nghiên cứu

2.1.1 Địa điểm, thời gian nghiên cứu

Địa điểm thực hiện đề tài là Sở Y tế thành phố Đà Nẵng, trong thời gian diễn

ra hoạt động đấu thầu thuốc, kể từ khi lên kế hoạch cho đến khi có kết quả đấu thầu thuốc, từ tháng 6 năm 2013 đến tháng 4 năm 2014

2.1.2 Đối tượng nghiên cứu

Hội đồng đấu thầu thuốc Sở Y tế thành phố Đà Nẵng

2.2 Phương pháp nghiên cứu

2.2.1 Thiết kế nghiên cứu

Sử dụng phương pháp nghiên cứu mô tả cắt ngang định lượng: Nghiên cứu

và mô tả các thông tin về từng bước triển khai qui trình đấu thầu thuốc và kết quả trúng thầu năm 2013 của Sở Y tế thành phố Đà Nẵng

2.2.2 Kỹ thuật thu thập dữ liệu

Hồi cứu các tài liệu nghiên cứu được Sở Y tế thành phố Đà Nẵng cung cấp dưới dạng file mềm và bản cứng Bao gồm:

- Toàn bộ tài liệu, biên bản họp, báo cáo, tổng hợp, danh mục liên quan đến quy trình và kết quả đấu thầu thuốc năm 2013:

 Dự thảo “Phương án tổ chức đấu thầu mua thuốc năm 2013”

 Quyết định phê duyệt, điều chỉnh kế hoạch đấu thầu gói thầu cung ứng thuốc năm 2013,

 Hướng dẫn Quy trình đấu thầu thuốc của Sở Y tế Đà Nẵng,

 Hồ sơ dự thầu của các nhà thầu,

 Quyết định thành lập, quyết định điều chỉnh bổ sung Tổ tư vấn xét thầu,

 Biên bản họp Tổ tư vấn xét thầu,

 Báo cáo của các nhóm trong Tổ tư vấn xét thầu,

 Tổng hợp danh mục thuốc trúng thầu

- Hồi cứu các số liệu về danh mục và giá thuốc trúng thầu mua thuốc năm

2012

Tra cứu thông tin về kết quả đấu thầu của các tỉnh thành khác trên trang điện

tử của Bảo hiểm xã hội Việt Nam

2.2.3 Nội dung và các chỉ tiêu nghiên cứu

Bảng 2.5 Các biến số và chỉ tiêu nghiên cứu

Biến số

chung

Số lần tổ chức đấu thầu Số lần tổ chức đấu thầu / năm

Thời gian hoàn thành

Bao nhiêu tháng từ khi xây dụng Kế hoạch đấu thầu, hồ sơ mời thầu đến khi công bố kết quả trúng thầu

Phương thức đấu thầu Theo quy định của thông tư 01

Hình thức lựa chọn nhà thầu Theo quy định của thông tư 01

Xây dựng

kế hoạch

đấu thầu

Nhân lực và trình độ nhân lực Cơ cấu và trình độ, công việc của người

tham gia xây dựng KHĐT

Xây dựng danh mục mời thầu Quy trình tiến hành

Cơ cấu danh mục Nguyên tắc xét trúng thầu Xét từng mặt hàng

Phân chia gói thầu Căn cứ phân chia gói thầu

Số lượng gói thầu

Thời gian

Đối với

mỗi gói

thầu

Tên và nội dung gói thầu

Giá gói thầu Tổng giá trị các mặt hàng thuốc trong gói

nhà thầu Tiêu chuẩn đánh giá

Tiêu chuẩn đánh giá năng lực kinh nghiệm nhà thầu

Tiêu chuẩn đánh giá về mặt kĩ thuật

Tiêu chuẩn đánh giá về mặt giá

Chấm

thầu

Nhân lực tham gia xét duyệt Số lượng, trình độ, chức vụ những cán bộ

tham gia chấm thầu Qui trình chấm thầu Các bước thực hiện

Nội dung bản cứng được nhập vào máy tính,

Chia các tài liệu đã có vào các nhóm sau:

Hình 2.6 Chia nhóm tài liệu nghiên cứu

Tiến hành phân tích từng nhóm để rút ra kết luận

Đối với kết quả đấu thầu, dữ liệu được tổng hợp, chuẩn hóa, hiệu chỉnh và

nhập vào phần mềm Microsoft Excel 2007 để xử lí

Các biến số được chuẩn hóa: tên hoạt chất, tên biệt dược, nồng độ hàm lượng, nhà sản xuất, đơn vị tính, đường dùng, số đăng kí, số lượng, đơn giá, tên nhà thầu Nhóm thuốc được mã hóa theo tên hoạt chất gồm 27 nhóm Dữ liệu về danh mục và giá thuốc trúng thầu năm 2012 và 2013 được nhập trên cùng một file Exel

Sử dụng các thuật toán: tính tổng, tính chênh lệch, tính tỷ trọng, tính tỷ lệ phần trăm, lọc, sắp xếp theo thứ tự, COUNT, COUNTIF

Các chỉ số về giá thuốc trúng thầu được tính toán như sau:

 Chênh lệch giá thuốc trúng thầu năm 2013 so với năm 2012 của cùng 1 thuốc (có cùng tên biệt dược, hoạt chất, dạng bào chế, đường dùng, nhà sản xuất, số đăng kí):

CL = á ố ú ầ ă á ố ú ầ ă

á ố ú ầ ă × 100%

 Nếu CL≤-1% thì giá thuốc trúng thầu năm 2013 của thuốc đó giảm so với năm 2012

 Nếu -1%≤CL≤1% thì giá thuốc coi như không đổi

 Nếu CL≥1% thì giá thuốc trúng thầu năm 2013 của thuốc đó tăng so với năm 2012

 Tỷ lệ thuốc có giá trúng thầu năm 2013 không đổi so với năm 2012:

 Các tỉnh thành được lựa chọn so sánh gồm có Thanh Hóa, Nghệ An, Khánh Hòa, Bình Định Đây là các tỉnh thuộc khu vực Bắc trung bộ và Duyên hải miền trung, có nhiều nét về tự nhiên và kinh tế xã hội tương đồng với thành phố Đà Nẵng Kết quả đấu thầu của các tỉnh này được cập nhật ngày 31 tháng 12 năm 2013,

là thời điểm gần với thời điểm có kết quả đấu thầu thuốc của SYT Đà Nẵng

 Các thuốc được lựa chọn so sánh là 20 thuốc có giá trị tiền thuốc dự kiến nằm trong số 37 thuốc trúng thầu có giá trị tiền thuốc dự kiến nhiều nhất theo danh mục trúng thầu của Sở Y tế Đà Nẵng

 Chênh lệch giá thuốc trúng thầu năm 2013 của các tỉnh so với Đà Nẵng được tính theo công thức:

CL =Giá thuốc trúng thầu của tỉnh khác − Giá thuốc trúng thầu của Đà Nẵng

2.3.2 Phương pháp phân tích số liệu

Đề tài sử dụng kết hợp các phương pháp phân tích số liệu sau:

Bảng 2.6 Các phương pháp phân tích số liệu

Phương pháp thống kê - Sử dụng để hệ thống hóa các chỉ tiêu lựa chọn nhà thầu

- Hệ thống hóa các thuốc mời thầu, thuốc trúng thầu;

- Hệ thống hóa số lượng nhà thầu

Phương pháp so sánh - So sánh giá thuốc trúng thầu năm 2013 với năm 2012 của

SYT Đà Nẵng

- So sánh giá thuốc trúng thầu năm 2013 của một số tỉnh thành khác so với Đà Nẵng

Phương pháp tỷ trọng - Là phương pháp tính tỷ lệ phần trăm của giá trị số liệu của

một hoặc một nhóm đối tượng nghiên cứu so với tổng số

- Các tỷ lệ nghiên cứu : tỷ lệ thuốc trong nước,thuốc nước ngoài, thuốc các nước, tỷ lệ nhà thầu trúng thầu,…

2.3.3 Phương pháp trình bày số liệu

Các kết quả nghiên cứu được trình bày bằng phần mềm Microsoft Word

2007 dưới dạng: bảng biểu, đồ thị, biểu đồ và sơ đồ

Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

3.1 Quy trình đấu thầu thuốc tại Sở Y tế thành phố Đà Nẵng năm 2013

Theo thông lệ và hướng dẫn của BYT, trong năm 2013, SYT Đà Nẵng dự kiến tổ chức đấu thầu thuốc 1 lần để dự trù thuốc cho nhu cầu khám chữa bệnh tại các CSYT công lập trong năm 2014 Lần đầu tổ chức đấu thầu chỉ có khoảng 50% hạng mục trúng thầu Nhận thấy số lượng này không đủ đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh trong năm 2014, SYT Đà Nẵng đã tiến hành đấu thầu lần 2 trên cơ sở kế hoạch đấu thầu lần 1 để bổ sung các hạng mục khác

Thời gian: Từ tháng 6 năm 2013 đến tháng 4 năm 2014

Hình thức: Đi theo định hướng đã xác định trong giai đoạn trước, năm 2013,

SYT Đà Nẵng tiếp tục tổ chức đấu thầu tập trung theo phương thức đấu thầu một túi

hồ sơ, hình thức lựa chọn nhà thầu là đấu thầu rộng rãi

3.1.1 Sơ đồ quy trình đấu thầu thuốc

Căn cứ vào các quy định trong Luật Đấu thầu, các Nghị định, Thông tư hướng dẫn công tác đấu thầu, trong năm 2013, Sở Y tế Đà Nẵng đã thực hiện đấu thầu mua sắm thuốc theo các bước như sau :

Bảng 3.7 Quy trình thực hiện đấu thầu thuốc tại Đà Nẵng năm 2013

Tổng hợp báo cáo sử dụng thuốc và DM thuốc đề nghị

bổ sung của đơn vị trực thuộc để xây dựng DM thuốc đấu thầu và xác định số lượng trình Lãnh đạo Sở và Hội

đồng thuốc SYT

Thông qua Danh mục thuốc đấu thầu

Khảo sát giá kế hoạch, lập dự toán Báo cáo danh mục thuốc sử dụng tại đơn vị và DM thuốc

đề nghị bổ sung về Sở Y tế

3.1.2.Chuẩn bị đấu thầu

Đây là bước đầu tiên và quan trọng trong đấu thầu, tốn rất nhiều thời gian và công sức của các đơn vị tham gia

Lập kế hoạch đấu thầu

Thẩm định kế hoạch đấu thầu

Xem xét kế hoạch đấu thầu và trình cấp có thẩm quyền

phê duyệt

Phê duyệt kế hoạch đấu thầu

Phê duyệt hồ sơ mời thầu Phát hành hồ sơ mời thầu và mở thầu

Xây dựng Hồ sơ mời thầu Thẩm định Hồ sơ mời thầu

Đánh giá Hồ sơ dự thầu Thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu

Xem xét báo cáo đánh giá HSDT và báo cáo thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu; trình cấp có thẩm quyền phê

duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu

Phê duyệt kết quả và Danh mục thuốc trúng thầu

Thông báo kết quả đấu thầu

3.1.2.1 Tổ chuyên gia đấu thầu và tổ thẩm định

Trước khi đấu thầu, Phòng Kế hoạch – Tài chính và phòng Nghiệp vụ dược tham mưu cho Giám đốc SYT ban hành Quyết định thành lập tổ chuyên gia đấu thầu và tổ thẩm định Tất cả các thành viên đều đạt các yêu cầu: có chứng chỉ đấu thầu, kinh nghiệm đấu thầu, năng lực, uy tín và có đạo đức

Bảng 3.8 Cơ cấu tổ chuyên gia đấu thầu và tổ thẩm định

Tổ chuyên gia

đấu thầu

Tổ trưởng: Phó giám đốc Sở phụ trách Dược

Thành viên: Cán bộ trong các phòng của SYT, đại diện BHXH

Lập kế hoạch đấu thầu, Xây dựng HSMT, đánh giá HSDT, báo cáo kết quả lựa chọn nhà thầu

Tổ thẩm định

Tổ trưởng: Phó giám đốc Sở phụ trách Y

Thành viên: cán bộ các phòng của SYT, đại diện BHXH

Thẩm định HSMT, thẩm định kết quả lựa chọn nhà thầu, báo cáo chủ đầu tư xem xét phê duyệt trúng thầu

3.1.2.2 Xây dựng danh mục thuốc mời thầu

Phòng nghiệp vụ Dược tham mưu cho Giám đốc SYT ban hành công văn hướng dẫn các CSYT trực thuộc gửi báo cáo sử dụng thuốc trong vòng 1 năm vừa qua

Từ các báo cáo của bệnh viện, phòng Nghiệp vụ Dược tổng hợp, xây dựng

Dự thảo danh mục thuốc trên nguyên tắc: ưu tiên những mặt hàng có nhiều đơn vị

sử dụng, có số lượng lớn, thuốc biệt dược gốc, thuốc có chứng minh tương đương sinh học và thuốc sản xuất trong nước

Giá kế hoạch được khảo sát trên nguyên tắc: giá từng mặt hàng thuốc trong

kế hoạch đấu thầu không được cao hơn giá tối đa của từng mặt hàng thuốc đó được công bố tại thời điểm gần nhất của BYT Giá gói thầu là tổng giá trị các mặt hàng thuốc trong gói thầu

Quy trình xây dựng danh mục thuốc dự thảo được mô tả bằng sơ đồ sau:

Hình 3.7 Sơ đồ quy trình xây dựng danh mục thuốc mời thầu

3.1.2.3 Lập kế hoạch đấu thầu

Về việc phân chia các gói thầu

Theo hướng dẫn của thông tư 01, việc phân chia các gói thầu được thể hiện trong bảng sau đây:

Bảng 3.9 Phân chia gói thầu

(VNĐ)

Giá HSMT (VNĐ)

1 Thuốc biệt dược hoặc tương đương

điều trị

41.339.472.864 1.000.000

2 Thuốc theo tên generic

Nhóm 1: Nhóm các thuốc sản xuất tại

các nước đạt PICs, EMA, ICH

329.820.345.361

149.147.854.236

1.000.000

Nhóm 2: Nhóm các thuốc sản xuất

trong nước đạt tiêu chuẩn GMP-WHO

88.165.917.482

Nhóm 3: Nhóm các thuốc sản xuất tại

các nước châu Á khác và các nước

không thuộc PICs, EMA, ICH

Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu:

Thời gian hiệu lực của HSDT là 90 ngày kể từ thời điểm đóng thầu

Bảng 3.10 Tiêu chuẩn đánh giá hồ sơ dự thầu

1 Kinh nghiệm và

năng lực nhà thầu

Đánh giá “Đạt” hoặc “Không đạt” theo từng nội dung cụ thể

2 Kỹ thuật Đánh giá theo phương pháp chấm điểm

3 Tiêu chuẩn về giá Các hồ sơ dự thầu đạt yêu cầu về tiêu chuẩn đánh

giá năng lực, kinh nghiệm nhà thầu và tiêu chuẩn đánh giá về mặt kỹ thuật thì được tiếp tục xem xét xác định giá đánh giá

Giá mỗi mặt hàng thuốc có giá thấp nhất và không vượt giá trần (giá xét thầu) của từng mặt hàng

3.1.2.4 Thẩm định, phê duyệt kế hoạch đấu thầu

Kế hoạch đấu thầu thuốc được trình lãnh đạo SYT xem xét và Ủy ban nhân dân thành phố phê duyệt

Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng đã ban hành quyết định số UBND ngày 02 tháng 7 năm 2013 về việc “Phê duyệt kế hoạch đấu thầu gói thầu cung ứng thuốc năm 2013 cho các cơ sở khám chữa bệnh trực thuộc Sở Y tế thành phố Đà Nẵng” và quyết định số 6053/QĐ-UBND ngày 03 tháng 9 năm 2013 về việc phê duyệt điều chỉnh kế hoạch đấu thầu thuốc năm 2013

4546/QĐ-3.1.2.5.Xây dựng hồ sơ mời thầu

Hồ sơ mời thầu bao gồm các yêu cầu cho một gói thầu làm căn cứ pháp lý để các nhà thầu chuẩn bị Hồ sơ dự thầu, nhằm lựa chọn nhà thầu trúng thầu, làm cơ sở cho việc thương thảo và ký hợp đồng Hồ sơ mời thầu bao gồm:

Bảng 3.11 :Nội dung của hồ sơ mời thầu

1 Chỉ dẫn cho nhà

thầu

Tư cách hợp lệ, về chuẩn bị HSDT, nộp HSDT, mở thầu, đánh giá HSDT, điều kiện trúng thầu

2 Bảng dữ liệu Giải thích những chi tiết, nội dung chỉ dẫn cho nhà thầu

3.1.2.6.Thẩm định, phê duyệt hồ sơ mời thầu

Thẩm định hồ sơ mời thầu

Việc thẩm định HSMT được tiến hành bởi Tổ tư vấn thẩm định diễn ra từ ngày 12 đến ngày 18 tháng 9 năm 2013 Kết quả thẩm định được báo cáo vào ngày

Phê duyệt hồ sơ mời thầu

Thẩm quyền phê duyệt: Giám đốc Sở Y tế

3.1.3 Tổ chức đấu thầu

3.1.3.1.Phát hành hồ sơ mời thầu

Phòng Kế hoạch tài chính thông báo mời thầu trên Báo Đấu thầu của Cục Quản lý Đấu thầu – Bộ Kế hoạch và Đầu tư và báo Đà Nẵng 10 ngày trước khi phát HSMT, đăng tải thông tin 3 kỳ liên tiếp

Nội dung của thông báo mời thầu gồm các phần: tên gói thầu, tên dự án, thời gian địa điểm bán HSMT, giá bán, thời gian đóng thầu, thời gian mở thầu

Ngày 14 tháng 10 năm 2013, tức là sau 20 ngày kể từ ngày đầu tiên đăng thông báo mời thầu, phòng Kế hoạch – Tài chính tiến hành bán HSMT cho tất cả các nhà cung ứng

15 ngày sau khi bán HSMT, SYT tiến hành đóng thầu đợt 1

3.1.3.2 Đóng thầu - Mở thầu

Thời điểm đóng thầu đợt 1 vào lúc 08h45’ ngày 29 tháng 10 năm 2013 Việc

mở thầu được bắt đầu ngay sau khi đóng thầu, vào lúc 09h00 và kết thúc vào lúc 10h30 cùng ngày Việc đóng thầu, mở thầu lần 2 được tổ chức vào cuối tháng 1 năm 2014

Thành phần tham dự: Đại diện Văn phòng UBND thành phố, Sở Y tế, Sở Tài chính, Sở Kế hoạch - đầu tư, Bảo hiểm xã hội thành phố, Hội đồng thẩm định, Tổ tư vấn xét thầu và đại diện đơn vị sử dụng và các nhà thầu, Công an Đà Nẵng Việc

mở thầu không phụ thuộc vào sự có mặt hay vắng mặt của các nhà thầu được mời

Nội dung buổi mở thầu được biểu diễn bằng sơ đồ sau: