Tổng quan về viện khoa học thống kê

đề tài : Tổng quan về viện khoa học thống kê

Phần I: khái quát chung về Viện Khoa học thống kê

I Quá trình hình thành và phát triển của Viện khoa học Thống kê:

Sau khi giải phóng miền Nam thống nhất đất nớc, cả nớc ta bớc vào thời

kỳ phát triển mới, nên có nhiều vấn đề hết sức bức xúc đã đặt ra đối với ngành Thống kê Song song với yêu cầu mở rộng phạm vi công tác thống kê

ra cả hai miền, vấn đề mấu chốt là phải nâng cao chất lợng công tác Thống

kê lên một bớc nhằm cung cấp những thông tin cần thiết phục vụ cho yêu cầu của Đảng và Nhà nớc trong điều kiện mới

Trớc yêu cầu đòi hỏi nh vậy, một trong những vấn đề đặt ra cho ngành Thống kê là phải làm tốt công tác nghiên cứu và thông tin khoa học thống

kê, phải có một tổ chức đảm nhận nhiệm vụ này, vì vậy Viện KHTK đã đ ợc thành lập theo quyết định số 02 TCTK/QĐ ngày 03 tháng 1 năm 1976 của Tổng cục Trởng TCTK trên cơ sở sáp nhập tổ tổng kết 20 năm công tác thống kê, tổ toán kinh tế và phòng thống kê nớc ngoài Sự kiện này đánh dấu một bớc chuyển biến mới trong công tác nghiên cứu khoa học Thống kê Trong quá trình xây dựng và phát triển Viện KHTK có nhiều thay đổi Năm 1979 tách phòng Thống kê nớc ngoài, sau đó một thời gian lại sáp nhập Trung tâm thông tin t liệu dân số và một bộ phận của Vụ kỹ thuật tính toán vào Viện Sau nhiều biến động đến nay tổ chức của Viện KHTK đợc ổn định, từng bớc hoàn thiện và phát triển Năm 1983 Viện KHTK trở thành một đơn

vị sự nghiệp khoa học nằm trong mạng lới các Viện khoa học của Nhà nớc

do Uỷ Ban khoa học kỹ thuật (nay là Bộ KHCN-MT ) cấp kinh phí hoạt động theo ngân sách dành cho sự nghiệp nghiên cứu khoa học và công nghệ

Năm 1996, thực hiện chủ trơng đổi mới tổ chức mạng lới nghiên cứu khoa học, Thủ Tớng Chính phủ ra QĐ số 782/TTG ngày 24-10-1996 công nhận danh sách gồm 62 Viện đợc xếp vào hệ thống các Viện nghiên cứu khoa học cấp Nhà nớc, trong đó có Viện KHTK

Cùng với sự quan tâm đầu t của Nhà nớc thì năm 1994 Tổng cục Trởng TCTK ban hành điều lệ tổ chức và hoạt động của Viện KHTK với các chức năng chủ yếu nghiên cứu, thông tin, quản lý khoa học và tham gia đào tạo

Đây là cơ sở pháp lý có ý nghĩa quan trọng và thực tiễn thúc đẩy sự nghiệp nghiên cứu khoa học Thống kê

Cơ cấu tổ chức :

1

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

Viện KHTK hiện nay có hai phòng và một trung tâm:

- Phòng nghiên cứu Thống kê và tin học

- Phòng quản lý khoa học và đào tạo

- Trung tâm thông tin khoa học Thống kê

Lực l ợng cán bộ :

Viện KHTK có 27 ngời; trong đó có 4 Tiến sĩ và 18 cử nhân Trong số cán bộ khoa học có 9 ngời đợc đào tạo ở nớc ngoài và 13 ngời đợc đào tạo trong nớc thuộc các ngành, kinh tế ( 11 ngời ), toán và tin học ( 9 ngời ) và ngành khác ( 2 ngời ) Hầu hết số cán bộ có trình độ đại học trở lên đều biết

từ 1 đến 2 ngoại ngữ và nhiều ngời đã đợc cử đi học tập, nghiên cứu, khảo sát

ở nớc ngoài để tiếp cận với phơng pháp thống kê hiện đại quốc tế Nhìn chung đội ngũ cán bộ của Viện KHTK có tuổi đời khá cao Mặc dù trong những năm gần đây đã bổ sung một số cán bộ trẻ xong tuổi đời bình quân của cán bộ nghiên cứu vẫn còn là (46,3) Riêng nhóm Tiến sĩ bình quân là 57,5 tuổi

Kết quả hoạt động chủ yếu :

Qua 25 năm xây dựng và phát triển mặc dù có nhiều biến động song hoạt

động của Viện KHTK đã từng bớc đợc củng cố, hoàn thiện và phát triển Viện đã tổ chức triển khai nghiên cứu gần 200 đề tài nghiên cứu khoa học, trong đó có 4 đề tài cấp nhà nớc, còn lại là đề tài cấp Tổng cục và cơ sở Những năm đầu mới thành lập, Viện KHTK đã bám sát phơng hớng, nhiệm vụ công tác của ngành, tổ chức triển khai nghiên cứu các đề tài khoa học có nội dung phù hợp với các yêu cầu của công tác thống kê theo cơ chế

kế hoạch hoá tập trung Nhiều kết quả nghiên cứu đã đợc thể chế hoá để đa vào áp dụng

Bớc vào thời kỳ đổi mới, công tác nghiên cứu khoa học đã kịp thời chuyển hớng cho phù hợp với yêu cầu quản lý, gắn nghiên cứu khoa học với phơng pháp chế độ, các đề tài tập trung trớc hết vào việc nghiên cứu chuyển

đổi hệ thống chỉ tiêu tổng hợp và các chỉ tiêu chất lợng phản ánh chiều sâu của quá trình sản xuất xã hội Bên cạnh đó đã nghiên cứu xây dựng và hoàn thiện hàng loạt các bảng danh mục nhằm đáp ứng yêu cầu sử dụng trong nớc

và so sánh quốc tế Nhờ kết quả nghiên cứu khoa học đã đợc TCTK ghi nhận

suất”; Đề tài: “ứng dụng phơng pháp mẫu trong điều tra kinh tế xã hội”; Đề tài: “Nghiên cứu xây dựng phơng án điều tra tiềm lực khoa học công nghệ”; Các đề tài: “Nghiên cứu xây dựng danh mục đào tạo; danh mục nghề nghiệp thành phần kinh tế và phân ngành kinh tế quốc dân ” Các đề tài nghiên cứu

về hệ thống tài khoản quốc gia về lĩnh vực thống kê thơng mại, du lịch, thống kê công nghiệp, nông nghiệp, thống kê xã hội và môi trờng, thông kê

so sánh quốc tế Cùng với việc đẩy mạnh công tác nghiên cứu, hoạt động thông tin khoa học đã đợc mở rộng có sự tham gia tích cực của cộng tác viên không chỉ ở TCTK mà còn ở các cục Thống kê Tỉnh, Thành phố, các Trờng

đại học và một số Bộ ngành liên quan Tờ thông tin khoa học thống kê xuất bản định kỳ 2 tháng 1 số đã giới thiệu những vấn đề về phơng pháp thống kê trong nớc và trên thế giới phục vụ các đối tợng dùng tin với số lợng phát hành ngày càng tăng, hình thức in ấn đẹp hơn, nội dung phong phú và ngày càng gắn với yêu cầu đổi mới công tác Thống kê của ngành Ngoài ra hàng năm, Viện còn xuất bản từ 2 đến 4 số chuyên san, tổ chức các hội nghị, hội thảo khoa học

Bên cạnh đó, hoạt động quản lý khoa học cũng đợc Viện KHTK hết sức quan tâm Viện thờng xuyên cải tiến quy trình xây dựng kế hoạch và bảo vệ

đề cơng nghiên cứu hàng năm và 5 năm của ngành Thống kê Việc tổ chức triển khai nghiên cứu, nghiệm thu đánh giá kết quả của các đề tài khoa học

đợc thực hiện nghiêm túc theo đúng thể thức qui định của Nhà nớc

Về công tác đào tạo, Viện KHTK thờng xuyên phối hợp với Vụ Tổ chức cán bộ và đào tạo (TCTK), tổ chức và tham gia giảng dạy nhiều lớp bồi dỡng nâng cao nghiệp vụ cho cán bộ thống kê của ngành, tham gia đào tạo cán bộ trên đại học, giảng dạy cho sinh viên khoa thống kê trờng Đại học Kinh tế Quốc dân

Trong quá trình phát triển, đội ngũ cán bộ nghiên cứu của Viện đã có những bớc trởng thành quan trọng về công tác chuyên môn Đến nay Viện đã

có một số chuyên gia đi sâu nghiên cứu và có khả năng vận dụng tốt những phơng pháp thống kê vào công tác thực tế ở một số lĩnh vực nh : thiết kế mẫu

điều tra thống kê, tính toán các chỉ tiêu thống kê năng suất, tính toán một số chỉ tiêu tổng hợp, xây dựng và tính toán các chỉ tiêu thống kê về giới, áp dụng phơng pháp chỉ số trong nghiên cứu thống kê Về tin học, Viện

3

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

KHTK đã có khả năng xử lý các cuộc điều tra thống kê có quy định tính toán

phức tạp, kể cả tính sai số chọn mẫu

Về những kết quả về hoạt động khoa học công nghệ, Viện KHTK đã đợc

nhà nớc tặng thởng Huân chơng Lao động hạng Ba, một số cán bộ của Viện

đã đợc Thủ tớng Chính phủ và Tổng cục trởng Tổng cục Thống kê tặng bằng

khen, 23 cán bộ của ngành Thống kê, trong đó có 14 cán bộ của Viện đã đợc

Bộ KHCNMT tặng Huy chơng “Vì sự nghiệp khoa học và công nghệ”

II Nguyên tắc hoạt động:

Viện Khoa Học Thống Kê chịu sự lãnh đạo trực tiếp và toàn diện của

Tổng cục Trởng Tổng cục Thống kê, mặt khác Viện phải tuân theo các quy

chế hoạt động của một số Viện nghiên cứu khoa học do Bộ Khoa học - Công

nghệ - Môi trờng ban hành

Viện Khoa học Thống kê thực hiện chế độ chính trị báo cáo thờng xuyên

với Tổng cục Trởng Tổng cục Thống kê và chế độ báo cáo định kỳ với Bộ

Trởng Bộ Khoa học - Công nghệ - Môi trờng

Hàng năm Viện xây dựng kế hoạch công tác báo cáo lãnh đạo Tổng cục

Thống kê xem xét và bảo vệ kế hoạch nghiên cứu khoa học với Bộ Khoa học

- Công nghệ - Môi trờng Sau khi đợc phê duyệt kế hoạch công tác của Viện

sẽ trở thành một bộ phận trong chơng trình công tác hàng năm của Tổng cục

Thống kê

Tài chính của Viện khoa học thống kê thực hiện theo chế độ dự toán ngân

sách sự nghiệp nghiên cứu khoa học do Bộ Khoa học - Công nghệ - Môi

tr-ờng cấp Tài khoản của Viện mở tại chi nhánh Kho bạc Ba Đình - Hà nội

Kế toán trởng có nhiệm vụ giúp Viện Trởng quản lý và theo dõi các

khoản thu, chi theo đúng chế độ tài chính hiện hành của Nhà nớc

Phần II: Cơ cấu tổ chức và hoạt động của Viện khoa

học - Thống kê.

I Sơ đồ tổ chức bộ máy ngành Thống kê Việt nam hiện nay:

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

II Chức năng, nhiệm vụ chủ yếu của Viện thống kê:

1 Chức năng:

Nghiên cứu ứng dụng khoa học thống kê, các phơng pháp toán, kỹ thuật tin học và các khoa học khác có liên quan vào quá trình thu thập, xử lý,

lu trữ và phân tích số liệu thống kê; thực hiện công tác quản lý khoa học, thông tin khoa học trong toàn ngành và công tác đào tạo bồi dỡng nghiệp vụ cho cán bộ thống kê

2 Nhiệm vụ:

5

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

(1) Chủ trì hoặc phối hợp với các đơn vị có liên quan tiến hành nghiên cứu các vấn đề thuộc về phơng pháp thống kê phục vụ cho việc xây dựng hệ thống chỉ tiêu thống kê, hệ thống các bảng danh mục, bảng phân ngành trong nền KTQD; cải tiến phơng pháp tính toán, phơng pháp thu thập tổng hợp xử

lý và phân tích số liệu thống kê

(2) Nghiên cứu ứng dụng kỹ thuật tin học và các phơng pháp toán học vào thực tiễn công tác thống kê nhằm từng bớc nâng cao hiệu quả hoạt động của

hệ thống thông tin thống kê

- Quá trình nghiên cứu đã thu hút đợc đông đảo lực lợng cán bộ trong ngành và ngoài ngành

- Trong 25 năm kể từ khi thành lập đến nay Viện KHTK cùng với sự phối hợp của các đơn vị trong Tổng cục đã triển khai nghiên cứu đợc gần 200 đề tài, trong đó có bốn đề tài cấp Nhà nớc, còn lại là đề tài cấp Tổng cục và cấp cơ sở

- Các đề tài đã tập trung nghiên cứu các nội dung sau:

- Cải tiến và hoàn thành hệ thống chỉ tiêu thống kê kinh tế xã hội nh sửa

đổi hệ thống chỉ tiêu thống kê tổng hợp và thống kê chuyên ngành, bổ sung các phân hệ thống kê xã hội môi trờng, các chỉ tiêu về CNH, HĐH, NAHQ, các chỉ tiêu thống kê thế giới

- Đổi mới phơng pháp thu thập thông tin thống kê, tăng cờng điều tra chuyên môn, đặc biệt là phơng pháp điều tra mẫu

- Nghiên cứu chuẩn hoá nội dung thông tin thống kê, chuẩn hoá các khái niệm định nghĩa về ngành kinh tế, thành phần kinh tế và các danh mục khác

nh danh mục đào tạo, danh mục sản phẩm và nghề nghiệp

- Nghiên cứu ứng dụng tin học trong các khâu thu thập, xử lý tổng hợp và phân tích, truyền đa va lu giữ số liệu thống kê

- Những năm gần đây Viện còn thực hiện nhiều hợp đồng khoa học với các cơ quan ngoài nh điều tra tiềm lực KHCN, điều tra tiến sĩ, điều tra học sinh bỏ học, điều tra thái độ hành vi về KHHGĐ

(3) Tham mu với lãnh đạo Tổng cục về các chơng trình nghiên cứu khoa học thống kê trong nớc và hợp tác với nớc ngoài

(4) Theo dõi, hớng dẫn, tổ chức và quản lý công tác nghiên cứu khoa học trong toàn ngành thống kê, từ khâu xây dựng kế hoạch đến triển khai nghiên

ứng dụng trong thực tế Đề nghị lãnh đạo Tổng cục Thống kê xem xét khen thởng những đề tài nghiên cứu đạt kết quả tốt, có giá trị khoa học và ý nghĩa thực tiễn

(5) Quản lý tập trung kinh phí nghiên cứu khoa học của Tổng cục Thống

kê, xây dựng kế hoạch dự toán kinh phí hàng năm và phân bổ kinh phí cho các đề tài khoa học và các nhiệm vụ nghiên cứu sau khi có thông báo kinh phí của Bộ Khoa học - Công nghệ - Môi trờng

(6) Tổ chức biên tập, xuất bản các ấn phẩm thông tin, qua đó giới thiệu những vấn đề mới nhất về thống kê thế giới cũng nh thông báo các kết quả nghiên cứu khoa học thống kê, ứng dụng toán, tin học trong nớc (kể cả số

ra định kỳ và các chuyên san ra theo yêu cầu đột xuất về nghiệp vụ )

(7) Quản lý th viện Viện khoa học thống kê, thờng xuyên bổ sung t liệu thống kê và các loại t liệu khác có liên quan, kịp thời giới thiệu những t liệu

đó cho các đối tợng sử dụng trong và ngoài ngành

(8) Tham gia biên soạn tài liệu hớng dẫn nghiệp vụ, thực hiện đào tạo bồi dỡng và nâng cao trình độ chuyên môn cho cán bộ thống kê

(9) Tổ chức công tác thông tin về khoa học thống kê phục vụ cho việc triển khai nghiên cứu hoặc thực hiện các nhiệm vụ thông tin khác nh : tổng thuật, tra cứu tài liệu, dịch thuật hoặc tổ chức các cuộc hội nghị, hội thảo khoa học

(10) Thực hiện các hợp đồng nghiên cứu khoa học và triển khai công nghệ, thông tin khoa học và đào tạo cán bộ thống kê, máy tính với các cơ quan trong và ngoài ngành thống kê

(11) Tiến hành hợp tác đa phơng và song phơng với các nớc và các tổ chức quốc tế trong lĩnh vực khoa học thống kê ( theo qui chế của tổng cục)

III Nhiệm vụ, quyền hạn của các chức danh lãnh đạo viên và các

bộ phận trực thuộc.

1 Viện tr ởng:

Chịu trách nhiệm trớc Tổng cục Trởng Tổng cục Thống kê và Bộ Trởng

Bộ Khoa học - Công nghệ - Môi trờng về mọi hoạt động của Viện Khoa học Thống kê

7

Website: http://www.docs.vn Email : lienhe@docs.vn Tel : 0918.775.368

Viện trởng do Tổng cục Trởng bổ nhiệm và miễn nhiệm

Đề cử các Viện phó, các Trởng và phó phòng, Giám đốc và phó Giám đốc Trung tâm Thông tin, để Tổng cục Trởng xem xét và quyết định bổ nhiệm

Là chủ tài khoản của Viện

Chỉ đạo toàn bộ việc hợp tác quốc tế của Viện trong lĩnh vực khoa học thống kê

Viện trởng làm việc theo chế độ thủ trởng

2 Phó Viện tr ởng:

Viện có một số Phó Viện Trởng (số lợng do Tổng cục Trởng Tổng cục Thống kê quy định ) để giúp Viện Trởng chỉ đạo điều hành các mặt công tác của Viện

3 Tr ởng phòng nghiên cứu Khoa học Thống kê và tin học:

Giúp Viện Trởng triển khai các mặt công tác chuyên môn của Viện giao cho phòng ghi ở mục 1 điều 7 Giúp việc Trởng phòng có 1 hoặc 2 phó phòng

4 Giám đốc Trung tâm Thông tin Khoa học Thống kê:

Giúp Viện Trởng triển khai các mặt hoạt động thông tin và quản lý Th viện Khoa học Thống kê của Viện giao cho Trung tâm ghi ở mục 2 điều 7

Đợc Viện Trởng uỷ quyền ký các hợp đồng dịch vụ thông tin với các cơ quan bên ngoài Giúp việc cho Giám đốc có 1 hoặc 2 Phó Giám đốc

5.Tr ởng phòng quản lý khoa học và đào tạo:

Giúp Viện Trởng triển khai các mặt công tác của Viện giao cho ghi ở mục 3 điều 7 Đợc Viện Trởng uỷ quyền thực hiện các mối quan hệ đối nội

và đối ngoại Giúp việc cho Trởng phòng có 1 hoặc 2 phó phòng