- Khảo sát, bao quát một số nội dung kiến thức, kĩ năng trọng tâm trong chương trình Ngữ văn 12 theo 3 nội dung cơ bản: Văn học, Tiếng Việt, Làm văn với mục đích đánh giá năng lực nhận b
Trang 1SỞ GD – ĐT BÌNH ĐỊNH
TRƯỜNG THPT NGUYỄN DIÊU
ĐỀ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT (Năm học: 2013 – 2014)
Môn: Ngữ văn 12 Thời gian: 120 phút (không kể thời gian phát đề)
I Mục tiêu kiểm tra:
- Thu thập thông tin để đánh giá mức độ đạt chuẩn kiến thức, kĩ năng trong chương trình học kì II, môn Ngữ văn lớp 12
- Khảo sát, bao quát một số nội dung kiến thức, kĩ năng trọng tâm trong chương trình Ngữ văn 12 theo
3 nội dung cơ bản: Văn học, Tiếng Việt, Làm văn với mục đích đánh giá năng lực nhận biết, thông hiểu và tạo lập văn bản của học sinh thông qua hình thức tự luận Các câu hỏi tự luận chủ yếu kiểm tra kĩ năng tạo lập văn bản theo các thao tác và phương thức biểu đạt đã học
II Hình thức đề kiểm tra: Tự luận.
III Thiết lập ma trận:
- Liệt kê các chuẩn kiến thức kĩ năng của chương trình Ngữ văn 12.
- Chọn nội dung cần đánh giá.
- Thực hiện các bước thiết lập ma trận.
- Xác định khung ma trận.
Tên Chủ đề
(nội dung,
Cấp độ thấp Cấp độ cao
Chủ đề 1
Đọc hiểu văn
bản
- Các thông tin quan trọng của văn bản: tên văn bản, cấu trúc, thể loại của văn bản.
- Những hiểu biết
về từ ngữ, cú pháp, chấm câu được thể hiện qua văn bản.
- Nhận biết một
số biện pháp nghệ thuật tu từ trong văn bản
- Hiểu nội dung chính, ý nghĩa của văn bản.
- Ý nghĩa của từ ngữ, cú pháp, tác dụng chấm câu trong văn bản, phát hiện các lối sai
- Hiểu được tác dụng của các biện pháp nghệ thuật trong văn bản
Số câu: 1
Số điểm: 2,0
Tỉ lệ %
Số câu
Số điểm: 1,0
Số câu
Số điểm: 1,0
Số câu
Số điểm
Số câu
Số điểm
Số câu: 1 3,0 đ=30%
Chủ đề 2
Làm văn
(NLXH)
Những tri thức về văn bản nghị luận
xã hội (kiểu loại văn bản, cấu trúc văn bản
Biết vận dụng những kiến thức về cách thức triển khai bài văn nghị luận xã hội để phân tích đề, lập dàn
ý, nhận ra những vấn đề cần bàn bạc, nhận xét, đánh giá và biết huy động các kiến thức, những trải nghiệm của bản thân, các thao tác nghị luận và các phương thức biểu đạt để viết bài văn nghị luận xã hội.
Trên cơ sở đó rút ra bài học thực tiễn bổ ích đối với thanh niên nói
Trang 2chung và bản thân nói riêng.
Số câu: 1
Số điểm: 3,0
Tỉ lệ %
Số câu
Số điểm
Số câu
Số điểm
Số câu: 1
Số điểm: 3
Số câu: 1 3,0 đ=30%
Chủ đề 3
Làm văn
(NLVH)
Chương trình
chuẩn
Thái độ thông cảm, chia
sẻ với tình cảnh của con người bất hạnh, nạn nhân của cái đói.
- Phát hiện và ca ngợi vẻ đẹp khuất lấp của con người
- Trân trọng trước khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của con người
dù cho cái đói, cái chết luôn rình rập
- Lên án tố cáo chế độ thực dân phát xít đã đẩy con người vào bước đường cùng
Vận dụng những kiến thức về tác giả, tác phẩm, về đặc trưng thể loại, kết hợp các thao tác nghị luận và phương thức biểu đạt, biết cách làm bài nghị luận văn học, vận dụng khả năng đọc hiểu để làm rõ được vẻ đẹp của nhân vật thông qua chi tiết đặc sắc của truyện Từ đó làm toát lên vẻ đẹp khuất lấp của con người và giá trị nhân đạo của tác phẩm
Số câu: 1
Số điểm: 4,0
Tỉ lệ %
Số câu
Số điểm
Số câu
Số điểm
Số câu: 1
Số điểm: 4
Số câu: 1 4,0 đ=40%
Toång soá caâu: 3
Toång soá ñieåm
Tæ leä %
Soá caâu: 0 Soá ñieåm: 0 0%
Soá caâu: 1 Soá ñieåm: 3,0 30%
Soá caâu: 2 Soá ñieåm: 7,0 70%
Soá caâu: 3 Soá ñieåm:10 100%
IV BIÊN SOẠN ĐỀ KIỂM TRA:
PHẦN I: Đọc-hiểu (3 điểm)
Đọc văn bản sau:
"Chưa bao giờ cô Tơ thấy rõ cái đau khổ ngậm ngùi của tiếng đàn đáy buổi này Tiếng đàn hậm
hực, chừng như không thoát hết được vào không gian Nó nghẹn ngào, liễm kiết (kết tụ lại) cái u uất vào tận bên trong lòng người thẩm âm Nó là một cái tâm sự không tiết ra được Nó là nỗi ủ kín bực dọc bưng bít Nó giống như cái trạng huống thở than của một cảnh ngộ tri âm Nó là niềm vang dội quằn quại của những tiếng chung tình Nó là cái dư ba của bể chiều đứt chân sóng Nó là cơn gió chẳng lọt kẽ mành thưa Nó là sự tái phát chứng tật phong thấp vào cỡ cuối thu dầm dề mưa ẩm và nhức nhối xương tủy Nó là cái lả lay nhào lìa của lá bỏ cành Nó là cái oan uổng nghìn đời của cuộc sống thanh âm Nó là sự khốn nạn khốn đốn của chỉ tơ con phím"
( Trích từ Chùa đàn - Nguyễn Tuân)
1 Hãy nêu chủ đề của đoạn trích ? Thử đặt nhan đề đoạn trích ?
2 Trong đoạn văn có rất nhiều câu bắt đầu bằng từ "Nó" được lặp lại nhiều lần Biện pháp tu từ được sử dụng là gì? Tác dụng của biện pháp tu từ ấy?
3 Biện pháp tu từ nào đã được sử dụng trong câu văn: "Tiếng đàn hậm hực, chừng như không thoát
hết được vào không gian" ? Tác dụng của biện pháp tu từ ấy?
4 Từ "Nó" được sử dụng trong các câu ở đoạn văn trích trên là ám chỉ ai, cái gì? Biện pháp tu từ gì được nhà văn sử dụng trong việc nhắc lại từ "Nó"?
Trang 35.Trong đoạn văn, Nguyễn Tuân sử dụng rất nhiều tính từ chỉ tính chất Anh/ chị hãy thống kê 5 từ láy chỉ tính chất.
6 Chọn những phương án đúng trong các phương án sau của nhận định: Nguyễn Tuân được mệnh
danh:
a Là ông vua phóng sự đất Bắc
b Là ông vua tùy bút
c Là nhà văn hiện thực xuất sắc nhất của dòng văn học Việt Nam hiện đại
d Là nhà văn hiện đại với phong cách tài hoa độc đáo.
II PHẦN II: Viết
Câu 1 (3,0 đ)
Nhằm khơi dậy tinh thần tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm của tuổi trẻ trong thời đại mở cửa, hội
nhập của đất nước, báo Thanh niên mở diễn đàn: “Nước Việt Nam ta nhỏ hay không nhỏ?”
Nếu được tham gia diễn đàn trên, anh (chị) sẽ nói gì với tuổi trẻ hôm nay?
Câu 2 (4,0 đ).
Anh/ chị hãy phân tích vẻ đẹp khuất lấp của người vợ nhặt trong tác phẩm "Vợ nhặt" của nhà văn
Kim Lân, từ đó nêu lên tư tưởng nhân đạo của tác phẩm.
ĐÁP ÁN THI TỐT NGHIỆP THPT, NĂM HỌC 2013- 2014
Môn: Ngữ văn lớp 12
Thời gian: 120 phút (không kể thời gian giao đề)
1 Hướng dẫn chung
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của thí sinh, tránh
cách chấm đếm ý cho điểm.
- Do đặc trưng của bộ môn Ngữ văn nên giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm; khuyến khích những bài viết có cảm xúc và sáng tạo.
- Việc chi tiết hoá điểm số của các ý (nếu có) phải đảm bảo không sai lệch với tổng điểm của mỗi ý.
- Bài làm của học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau; cơ bản đạt được các yêu cầu về kĩ năng
và kiến thức thì vẫn cho điểm tối đa.
- Phần đọc hiểu: nếu HS có những phương án trả lời phù hợp, GV có thể cho điểm theo từng ý của câu
2 Hướng dẫn cụ thể
Câu 1: - Chủ đề: Những sắc thái ngậm ngùi nỗi đau của tiếng đàn.
Câu 2: - Biện pháp tu từ: Lặp cấu trúc ( Điệp cấu trúc)
- Phép liên kết thế: Đại từ "nó" ở câu 3 thế "tiếng đàn" ở 2 câu trước nó 0,25 0,25 Câu 3: - Biện pháp tu từ: cách nhân hóa
- Tác dụng: nhằm thể hiện âm thanh tiếng đàn như tiếng lòng của một cá thể
có tâm trạng, nỗi niềm đau khổ
0,25 0,25 Câu 4: - Từ "Nó" ám chỉ tiếng đàn
Trang 4Câu 5: Chọn đúng 5 từ láy chỉ tính chất, trạng thái ( mỗi từ chỉ được=0,1 đ; 3-4 từ:
0,25 đ) Chỉ cho điểm 0,5 khi đảm bảo chọn đủ 5 từ
0,5
Câu 6: Phương án B và C.
Mỗi phương án cho 0,25 điểm
0,5
Câu 1 Nhằm khơi dậy tinh thần tự hào dân tộc và ý thức trách nhiệm của tuổi trẻ trong
thời đại mở cửa, hội nhập của đất nước, báo Thanh niên mở diễn đàn: “Nước việt
Nam ta nhỏ hay không nhỏ?” Nếu được tham gia diễn đàn trên, anh (chị) sẽ nói gì
với tuổi trẻ hôm nay?
3.0
a Yêu cầu về kĩ năng: Biết cách làm bài văn nghị luận xã hội Kết cấu chặt chẽ,
hành văn mạch lạc; khơng mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.
b Yêu cầu về kiến thức: Học sinh cĩ thể trình bày theo nhiều cách nhưng luận
điểm phải rõ ràng, lí lẽ và dẫn chứng hợp lí Dưới đây là những gợi ý:
Nêu vấn đề nghị luận
Giải thích ý kiến: “Nước Việt Nam ta nhỏ hay khơng nhỏ?
0.25
->Ý nghĩa câu nói: Nhỏ ở đây không phải là nhỏ về địa lí, dân số, mà là vị thế của
nước ta trong thế đối sánh, trong quan hệ với các quốc gia khác 0.25
- Biểu hiện:
- So với nhiều quốc gia trên thế giới và ngay cả những con rồng con hổ trong khu
vực, nước ta có những mặt tụt hậu thua kém về khoa học công nghệ, về giáo dục,
về chỉ số GDP, về tiềm lực kinh tế… Xét về mặt này nước ta đúng là nhỏ.
trước khi thành người nổi tiếng thì hãy là người cĩ ích
- Xét về phương diện lịch sử, văn hóa, dân tộc ta từng chiến thắng những kẻ thù
hùng mạnh nhất trong lịch sử, có những truyền thống quý báu, có một quá khứ hào
hùng… Về những phương diện này nước ta không hề nhỏ (Đó là chưa kể đến
những tiềm lực khác về trí tuệ, tài nguyên, nguồn lực con người…).
1,0
- Bàn luận:
Vậy, vì sao chúng ta có những tiềm lực như thế mà lại có những mặt lại thua kém
nhiều nước khác? Vậy vì sao hiện nay nước ta vẫn còn là một nước lạc hậu? Có
thể đưa ra một số lí do như: vì chưa phát huy được trí tuệ, chưa phát huy được khát
vọng của con người Việt Nam, vì chúng ta chưa dám nhìn thẳng nhìn thật vào
những nhược điểm của mình), vì những hậu quả do chiến tranh để lại…
1,0
- Bài học nhận thức và hành động:
Từ việc nhận thức được những mặt còn hạn chế của đất nước mình, mỗi người có
thể đưa ra những đề xuất để làm cho nước ta có vị thế về kinh tế, chính trị, văn
hóa Có thể nêu một số ý cụ thể như sau”
- Phải khơi dậy niềm tự hào dân tộc trong mỗi người nhất là tuổi trẻ.
- Phải tăng cường giao lưu học hỏi với các nước khác.
- Phải xây dựng chiến lược phát triển giáo dục, đào tạo và chiến lược phát triển
khoa học công nghệ hợp lí.
- Phải động viên tinh thần hăng say học tập, lao động sáng tạo, dám nghĩ, dám
làm…
0,5
Trang 5học sinh phải tự giác trau dồi tri thức không ngừng nghỉ để vươn lên những đỉnh
cao trong học tập cũng như trong cuộc sống, để đưa đát nước phát triển tiến kịp với
các nước mạnh trong khu vực
Câu 2
Phân tích vẻ đẹp khuất lấp của người vợ nhặt trong tác phẩm "Vợ nhặt" của nhà văn
Kim Lân
4.0
a Yêu cầu về kĩ năng: Biết cách làm bài văn nghị luận văn học Kết cấu chặt chẽ,
hành văn mạch lạc; khơng mắc lỗi chính tả, dùng từ, ngữ pháp.
b Yêu cầu về kiến thức: Trên cơ sở hiểu biết về nhà văn Kim Lân và tác phẩm Vợ
nhặt, học sinh biết cách chọn và phân tích những chi tiết tiêu biểu để làm nổi bật vẻ
đẹp khuất lấp của người đàn bà vợ nhặt Bài viết cĩ thể trình bày theo nhiều cách
khác nhau song cần nêu bật những ý sau:
* Về nội dung:
- Y1: Là nạn nhân của nạn đĩi với một số phận bèo bọt, rẻ rúng bấp bênh
- Ý2: Phía sau tình cảnh trơi dạt, bấp bênh, là một người phụ nữ cĩ khát vọng sống,
lịng ham sống mãnh liệt
- Ý3: Đằng sau vẻ nhếch nhác, trân tráo, liều lĩnh, người đàn bà "vợ nhặt” lại là một
người đầy nữ tính, biết điều và tự trọng
- Ý4: Phía sau vẻ chao chát, cong cớng, người vợ nhặt lại là một người phụ nữ hiền
hậu, đúng mực, biết lo toan, cĩ ý thức xây dựng hạnh phúc gia đình
0.5 0.5 0.5 0.5
* Nghệ thuật:
-Vẻ đẹp người vợ nhặt, được đặt vào tình huống truyện độc đáo; Nghệ thuật miêu tả
diễn biến tâm lí được miêu tả chân thực, tinh tế; ngơn ngữ mộc mạc, giản dị, phù hợp
với tính cách nhân vật Nghệ thuật trần thuật hấp dẫn, kịch tính…
0.75
* Giá trị nhân đạo của tác phẩm:
- Thái độ thơng cảm, chia sẻ với tình cảnh của con người bất hạnh, nạn nhân của cái
đĩi.
- Phát hiện và ca ngợi vẻ đẹp khuất lấp của con người
- Trân trọng trước khát vọng sống, khát vọng hạnh phúc của con người dù cho cái đĩi,
cái chết luơn rình rập
- Lên án tố cáo chế độ thực dân phát xít đã đẩy con người vào bước đường cùng
0.75
* Đánh giá vấn đề: Vẻ đẹp con người trong nạn đĩi; tác phẩm tiêu biểu cho phong