Như chúng ta đã biết, trong những năm gần đây,đất nước ta đã chứng kiến biết bao sự đổi mới với những sự kiện quan trọng.
Trang 1LỜI GIỚI THIỆU
Như chúng ta đã biết, trong những năm gần đây,đất nước ta đã chứng kiến biếtbao sự đổi mới với những sự kiện quan trọng.Trong đó, sự kiện đáng nhớ nhất đối vớimỗi con người Việt Nam có lẽ là ngày Việt Nam gia nhập vào Tổ chức thương mại thếgiới WTO- một vấn đề thời sự còn nóng hổi trên các mặt báo cũng như trên các phươngtiện thông tin đại chúng Và vì thế, nó đã trở nên khá quen thuộc vói thầy trò chúng ta…!
WTO là tên viết tắt của Tổ chức thương mại thế giới, được thành lập ngày 15tháng 4 năm 1994 theo Hiệp định thành lập WTO được kí kết tại Marakesh,Marock trên
cơ sở Hiệp định chung về thương mại thuế quan (GATT) sau vòng đàm phán Uraguaykéo dài 8 tuần WTO chính thức đi vào hoạt động từ ngày 1 tháng 1 năm 1995 đến nayvới sự gia nhập của nhiều thành viên chiếm khoảng 90% dân số thế giới,95%GDP và95% giá trị thương mại toàn cầu
Người ta thường nói rằng, bản thân sự ra đời của thỏa thuận,là kết quả của cấccuộc đàm phán.Thật vậy, tất cả những gì tổ chức này làm đều thông qua con đường đàmphán Có thể nói WTO là một diễn đàn để các quốc gia,các thành viên tiến hành thươnglượng, thỏa thuận về các vấn đề thương mại, dịch vụ, đầu tư, sở hữu trí tuệ…Bên cạnh
đó, WTO cũng là nơi các tranh chấp phát sinh trong quan hệ giữa các bên được giảiquyết.Trên hết tất cả những mục tiêu kinh tế và chính trị thì WTO còn nhắm tới mục tiêu
xã hội, cụ thể là nâng cao mức sống, tạo nhiều công ăn việc làm, tạo điều kiện để pháttriển kinh tế và bảo vệ môi trường
Về mặt pháp lí, WTO được xây dựng trên 4 nguyên tắc:
1 Nguyên tắc Tối huệ quốc
2 Nguyên tắc đãi ngộ quốc gia
3 Nguyên tắc mở cửa thị trường
4 Nguyên tắc cạnh tranh công bằng
Trang 2Những nguyên tắc này cũng là cơ sở cho việc gia nhập WTO của các quốc gia.Bất
kỳ quốc gia nào muốn hòa vào cùng sân chơi toàn cầu WTO đều phải cam kết rằng đểphù hợp với các nguyên tắc.Và Việt Nam cũng vậy, để đạt được những thành tựu ngàyhôm nay, nước ta đã trải qua một chặng đường khá dài với nhiều cuộc đàm phán thươngmại song phương và đa phương.Tuy nhiên, những cam kết này là gì? và chúng có vai tròquan trọng như thế nào?
Để trả lời câu hỏi này, hôm nay chúng ta sẽ cùng thảo luận về những cam kếtsong phương và đa phương mà Việt Nam đã cam kết trong WTO
I QUÁ TRÌNH GIA NHẬP WTO:
Trước hết, nhóm chúng tôi xin nói về những thành tựu, nỗ lực của nước nhà trongnhững năm qua:
Việt Nam thực hiện những cải tổ nền kinh tế từ năm 1986,tập trung nhắm vào sựquản vào sự quản lí kinh tế thị trường có định hướng,tái thiết nền kinh tế để xây dựng nềnkinh tế nhiều thành phần,những cải cách tài chính,tiền tệ cơ cấu quản lí, và phát triểnquan hệ kinh tế đối ngoại.Cụ thể là nước ta đã tham gia vào các tổ chức như:Hiệp hội cácnước Đông Nam Á(ASEAN),Diễn đàn hợp tác Á-Âu(ASEM),và Diễn đàn hợp tác kinh tếChâu Á-Thái Bình Dương(APEC), Việt Nam đang tham gia vào những thể chế khu vựcđược cam kết theo những nguyên tắc và luật lệ của tổ chức thương mại thế giới,với cảnhững sự khuyến khích cơ bản bước đầu trong quá trình hội nhập vào WTO.Tham giavào tổ chức thương mại thế giới là một bước đi hoàn thiện được chiến lược hội nhập vàokinh tế quốc tế của Việt Nam,gắn bó khắng khít với công cuộc công nghiệp hóa,hiện đạihóa,tái thiết nền kinh tế.Đây là một giải pháp cốt yếu làm nền tảng của sự nhất trí caotrong các công việc nội bộ của nước ta khi gia nhập WTO,nhất là thể hiện sự đồng thuậncủa các tổ chức,khu vực kinh tế cũng như chính quyền địa phương sau khi Việt Nam làmột thành viên WTO.Sự hội nhập của nước ta vào nền kinh tế thế giới được đánh dấuquan trọng bởi hai sự kiện:Sự chấp nhận của nước ta như là một thành viên thứ 151 được
kí kết vào ngày 11 tháng 1 năm 2007 và cuộc bầu cử như một thành viên không thườngtrực của Hội đồng bảo an Liên Hợp Quốc ngày 1 tháng 1 năm 2008.Tình trạng kinh tế thị
Trang 3trường vừa như là một bánh lái vừa như một nhân tố của sự phát triển kinh tế 8.5% năm2007,con số lớn nhất trong mười năm qua Việt Nam đã dần giành được lòng tin của cácnhà đầu tư,các doanh nghiệp và khách du lịch từ hơn 200 nền kinh tế.Hầu hết các nhà đầu
tư khẳng định rằng họ đã mở rộng hơn được sự hiện diện ở Việt Nam kể từ khi nước tagia nhập vào WTO.Đầu tư trực tiếp nước ngoài đạt 20.3 tỉ đôla năm 2007,tăng 69% sovới cùng kì năm trước
Từ những năm 1990, Việt Nam đã có những cải cách về luật pháp,thể chế nềnkinh tế với những sự tự do hóa dần dần có lựa chọn về thương mại.Quá trình này dẫn đếntình trạng nền kinh tế mở rộng hơn,tỉ lệ phát triển đồng vốn hàng năm đạt 6% trong giaiđoạn 1990-2001,làm giảm tỉ lệ nghèo từ 58% xuống 29% năm 2002
Việt Nam nhận thấy được vai trò quan trọng của tổ chức thương mại thế giớitrong phát triển kinh tế toàn cầu cũng như phát triển kinh tế của mỗi quốc gia Việt Nam
đã quyết định trình đơn yêu cầu gia nhập vào WTO với tư cách là một thành viên vớitầm nhìn mở rộng nền kinh tế để thúc đẩy buôn bán,đầu tư vói các thành viên còn lại,thểhiện một quyết tâm vững vàng theo đuổi quá trinh hội nhập vào hệ thống thương mại thếgiới.Nhận thức được rằng mối quan hệ hợp tác trong WTO sẽ vừa mang lại những quyềnlợi lẫn khó khăn thách thức, Việt Nam cam kết giữ vững những nguyên tắc của WTO nhưmột cơ sở nền tảng của chính sách thương mại.Việt Nam đang củng cố Luật để thích hợpdần dần với các nguyên tắc và quy định của WTO
WTO được biết đến như một thể chế quốc tế đa phương hoạt động dựa trên tìnhtrạng kinh tế thị trường Hệ thống luật pháp của tổ chức thương mại thế giới rất đadạng ,phức tạp được tổng hợp từ nhiều trường nghiên cứu Luật và các ý thức hệ,các tầnglớp khác nhau.Bởi vì nó được dùng để điều hành quản lí một cơ cấu đa phương hoạt độngdựa trên nền kinh tế thị trường.Để giải quyết vấn đề này, Việt Nam đã tuyên bố tham giavào Công ước Viên năm 1969 theo luật của hiệp định và tán đồng về Bộ Luật khi kíkết,tham gia và thi hành các quy định trong nội bộ nơi những nguyên tắc được xác lậprằng Việt Nam phải tuân thủ nghiêm túc những cam kết của mình và khả năng đáp ứngtrực tiếp nó Việt Nam cũng hoàn thiện và hành động nhanh chóng Tuy nhiên,làm sao đểhiểu biết một cách chính xác,rõ ràng về những quy định của WTO là một thách thức
Trang 4trong hành Luật của chúng ta Việt Nam phải nhận thấy những nguyên lí của thương mạitoàn cầu và thay đổi học hỏi từ kinh nghiệm của các nước thành viên.Chẳng hạn nhưNguyên tắc tối huệ quốc(MFN),chính sách đãi ngộ quốc gia(NT),những ưu đãi về thuếquan và phi thuế quan,mở cửa thị trường để các thành viên WTO có cùng những thươnglượng hợp tác song phương,đa phương phù hợp với tình hình thực tế và điều kiện pháttriển kinh tế của Việt Nam trong từng giai đoạn.
Tham gia vào WTO,nước ta có những thuận lợi và cũng có những yêu cầu hoànthiện hệ thống Luật , gia tăng sức cạnh tranh của nền kinh tế và nâng cao chất lượngnhững hàng hóa Việt Nam.Hơn nữa,nước ta sẽ phải chịu những áp lực từ các thànhviên,họ có thể có những yêu cầu gay gắt về tiêu chuẩn đa phương hóa của Việt Namnhiều hơn so với quy định của WTO.Bằng chứng là những quốc gia quyền lực nhất thếgiới đang làm việc cật lực tạo nên những cam kết đặc trưng của thủ tục gia nhập.Tuynhiên,tinh thần hợp tác có thể giúp Việt Nam làm lợi thương mại và xóa đói giảmnghèo.Một số thành viên WTO cũng hoan nghênh mạnh mẽ việc gia nhập WTO của ViệtNam và hứa giúp đỡ Việt Nam trong quá trình gia nhập này.Các thành viên đánh giá caocông cuộc đổi mới của Việt Nam,cổ vũ Việt Nam tiếp tục những chính sách định hướngkinh tế thị trường,tự do hóa thương mại
Việt Nam đã thực hiện quá trình đàm phán vào cổng WTO được hơn 10 năm,gồm
11 thỏa thuận đa phương và song phương với các đối tác quan trọng như:Liên Minh ChâuÂu,Mỹ,Nhật,Trung Quốc,Triều Tiên,Thụy Điển,Singapore…
Ban Công Tác của WTO về Việt Nam đánh giá cao những kết quả vể đàm phánsong phương mà Việt Nam đã làm.Trong những thỏa thuận đa phương, Việt Nam cũng
có những tiến bộ vượt bậc,đặc biệt là những cam kết gia nhập,bao gồm những cam kết về
sỡ hữu trí tuệ,đầu tư,thuế quan,thuế suất xuất nhập khẩu,kiểm dịch cây trồng,vật nuôi vàcác biện pháp về trợ cấp
Chính phủ cũng sẽ áp dụng một mức thuế phí như nhau đối với các ngành côngnghiệp trong nước cũng như ngành có đầu tư nước ngoài dự tính vào cuối năm nay
Trang 5Trong suốt quá trình thương lượng, đoàn việt nam đã trả lời khoảng 2800 câu hỏiliên quan đến các chính sách của Việt Nam Với những hành động hợp tác tích cựctrên,Việt Nam là một trong số những quốc gia đầu tiên hoàn thành các hệ thống Luậttrước khi gia nhập WTO.
Một cách riêng biệt,việc xây dựng bộ Luật dân sự đối với đầu tư trong nước vànước ngoài đã tạo được sức hút mạnh mẽ,nhận được sự ủng hộ từ nhiều đối tác
Có thể nói tham gia vào WTO mang đến nhiều cơ hội cho kinh tế Việt Nam.Điều
đó có nghĩa rằng sẽ có một thị trường toàn cầu cho hàng hóa Việt Nam.Hơn nữa,conđường vào WTO cùng với hệ thống Luật minh bạch sẽ giúp đầu tư trong nước cũng nhưnước ngoài dễ dàng hơn.Trong khi đó,đất nước chúng ta nằm ở khu vực Châu Á-TháiBình Dương,một trong những khu vực kinh tế năng động nhất thế giới.Chúng ta khôngthể phủ nhận điều đó vì chúng ta có một tình trạng chính trị ổn định và một môi trường
an toàn,một thị trường tiềm năng về dân số xếp hạng thứ 13 thế giới,và một lực lượng laođộng trẻ hùng hậu
Song song đó thì những khó khăn thách thức cũng xuất hiện bởi vì môi trườngthương mại quốc tế rất phức tạp với những mối nguy hiểm về tình trạng bảo hộ thật sựđang ngày càng gia tăng,việc cắt giảm thuế quan và hạn chế bảo hộ sẽ tạo nên cục diệnmới so với cơ chế trước kia-dựa vào các chính sách bảo hộ của Nhà Nước
Tuy vậy,chúng ta lạc quan tin tưởng rằng mở rộng thị trường sẽ tạo ra sự cạnhtranh khốc liệt,là một thách thức lớn và cũng là một cơ hội cho thương mại Việt Namphát triển.Những gì chúng ta cần làm bây giờ là nên tập trung chú ý tới huấn luyện và đàotạo lại đội ngũ nhân viên quản lí trong những ngôn ngữ nước ngoài,những kiến thức và kĩnăng chuyên môn về Luật quốc tế để đáp ứng yêu cầu hội nhập.Tóm lại,sẽ không có câutrả lời nào dễ dàng cho vấn đề này nhưng chúng tôi nghĩ rằng thương mại kinh tế và môitrường sẽ là những thành tố ngày càng có vai trò quan trọng trong ảnh hưởng chung củaWTO và nó sẽ có ảnh hưởng nhất định đến nhận thức về sự tác động và giá trị của tự dohóa thương mại
Trang 6II CÁC CHÍNH SÁCH ẢNH HƯỞNG ĐẾN THƯƠNG MẠI DỊCH VỤ
Đại diện của Việt Nam thông báo rằng hầu hết các lĩnh vực dịch vụ của Việt Namvẫn mới chỉ ở giai đoạn phát triển ban đầu.Theo Tổng cục Thống kê,dịch vụ chiếm37.98%GDP năm 2004 của Việt Nam
Các Bộ và Cơ quan tham gia vào việc quản lí các hoạt động dịch vụ là Bộ Nôngnghiệp và Phát triển Nông thôn;Bộ Thương maị;Bộ Kế hoạch và Đầu tư;Bộ Giao thôngVận tải;Bộ Văn hóa Thông tin;Bộ tài chính; Bộ Khoa học và Công nghệ;Bộ Tài nguyên
và Môi trường; Ngân hàng Nhà nước;Bộ Bưu chính viễn thông Ngoài các cơ quan chínhphủ,các Ủy ban nhân dân tỉnh cũng có thẩm quyền quản lí các ngành dịch vụ ở địaphương phù hợp với hệ thống Luật pháp quốc gia
Việt Nam xác nhận rằng các nhà cung cấp dịch vụ nước ngoài được tự do lựachọn đối tác trừ trường hợp Biểu Cam kết cụ thể của Việt nam có quy định khác
- Nghị định số 87/2003/NĐ-CP ban hành ngày 22/7/2003 các tổ chức luật sư nướcngoài có thể hành nghề ở Việt Nam dưới hình thức chi nhánh,công ty luật nước ngoàihoặc công ty luật hợp doanh giữa nước ngoài và Việt Nam.Luật sư nước ngoài có thểhành nghề về luật nước ngoài hoặc luật quốc tế với tư cách là thành viên hoặc người làmthuê cho các hiện diện thương mại của các tổ chức hành nghề của luật sư nướcngoài,hoặc người làm thuê cho các văn phòng luật của Việt Nam hoặc của công ty luậthợp doanh của Việt Nam.Để hành nghề luật sư tại Việt Nam,người nước ngoài phải cóchứng chỉ hành nghề hợp lệ do một cơ quan hoặc tổ chức nước ngoài có thẩm quyềncấp,có thiện chí đối với Nhà nước Việt Nam và được một hiện diện thương mại của tổchức hành nghề luật ngoài hoặc tổ chức luật sư Việt Nam tuyển dụng
- Các kỹ sư và kiến trúc sư trong nước và nước ngoài phải được chứng nhận theoQuy định về Cấp Chứng chỉ hành nghề thiết kế các công trình xây dựng được sửa đổitheo Nghị định Số 16/2005NĐ-CP ban hành ngày 7/2/2005 và quyết định số15/2005/QĐ-BXD.Sở xây dựng các tỉnh và thành phố cấp giấy phép hành nghề có hiệu
Trang 7lực 5 năm và các giấy phép này có thể được gia hạn Các hoạt động thuộc phạm vi điềuchỉnh của Quy định này bao gồm thiết kế bố trí tổng quan,thiết kế kiến trúc,thiết kế nộithất và ngoại thất,thiết kế cấu trúc,thiết kế cơ khí và điện lực cũng như các thiết kế liênquan đến cung cấp nước ,xử lý rác thải, cung cấp năng lượng, thông gió,và điều hòa nhiệtđộ,truyền thông và chống hỏa hoạn.Các nhà cung cấp dịch vụ kiến trúc và tư vấn kỹthuật,bao gồm các nhà cung cấp nước ngoài phải có bằng cử nhân hoặc bằng cấp caohơn,có tối thiểu 5 năm kinh nghiệm trong việc thiết kế các công trình xây dựng và đãtham gia thiết kế ít nhất 5 dự án.Kiến trúc sư nước ngoaì có những chứng chỉ này đượcphép hành nghề tại Việt nam mà không đăng kí xin cấp chứng chỉ của Việt Nam theo luậtpháp và quy định của Việt Nam.kiến trúc sư nước ngoài cũng có thể hành nghề thiết kếvà/hoặc quy hoạch kiến trúc ở Việt Nam thông qua các thỏa thuận công nhận lẫn nhausong phương hoặc đa phương về các chứng chỉ chuyên môn mà Việt Nam là thành viên.
- Pháp lệnh Bưu chính viễn thông được ban hành tháng 10/2002 điều chỉnh cácvấn đề về quy định pháp lí , hoạt động và kinh doanh trong lĩnh vực bưu chính,viễn thông
và quản lí các tần số vô tuyến và là một khung pháp lí quan trọng đề tự do hóa thị trường
và tạo nên một sân chơi bình đẳng cho các bên: bảo đảm các quyền và nghĩa vụ của cácnhà cung cấp dịnh vụ viễn thông trong việc tiếp cận và sử dụng các mạng lưới truyềnviễn thông chung của các nhà cung cấp khác, không phân biệt đối xử trong việc dành tiếpcận và sử dụng các mạng lưới truyền viễn thông chung, thủ tục cấp phép trong ngànhviễn thông và chuyển phát nhanh môi trường pháp lí và kinh doanh đã được cải thiệntheo hướng minh bạch hơn,dễ dự đoán hơn và cạnh tranh hơn
- Tổ chức và hoạt động của các tổ chức tín dụng và các hoạt động ngân hàng củacác tổ chức khác được điều chỉnh bởi Luật các tổ chức tín dụng,Luật sửa đổi,bổ sung một
số điều của Luật các tổ chức tín dụng và một số văn bản quy phạm khác:
+Theo điều 11 và 12 của Nghị định số 22/2006/NĐ-CP ngày 28/2/2006,thời hạnhoạt động của chi nhánh ngân hàng nước ngoài,ngân hàng liên doanh,hoặc ngân hàng100% vốn nước ngoài của một tổ chức tín dụng nước ngoài không vượt quá 99 năm,thờihạn hoạt động của chi nhánh ngân hàng nước ngoài không vượt quá thời hạn hoạt độngcủa ngân hàng mẹ ở nước ngoài,và thời hạn hoạt động của văn phòng đại diện của một tổ
Trang 8chức tín dụng nước ngoài không vượt quá thời hạn hoạt động của tổ chức tín dụng nướcngoài đó.Thời hạn hoạt động được quy định cụ thể trong giấy phép được cấp và có thểgia hạn theo yêu cầu.
+ Thời hạn được gia hạn tối đa không vượt quá thời hạn hoạt động trước đó đượcquy định trong giấy phép(các ngân hàng trong nước cũng phải xin phép gia hạn thời hạnhoạt động của mình)
+Thời hạn hoạt động của công ty tài chính liên doanh hoặc công ty cho thuê tàichính 100%vốn nước ngoài, công ty cho thuê tài chính liên doanh hoặc công ty cho thuêtài chính 100%vốn nước ngoài tối đa là 50 năm và có thể được gia hạn
+Phần vốn góp của bên nước ngoài và ngân hàng thương mại liên doanh khôngđược vượt quá 50% vốn đăng ký của ngân hàng,trong khi Phần vốn góp của bên nướcngoài vào tổ chức tín dụng phi ngân hàng liên doanh cần chiếm ít nhất 30% vốn đăng kýcủa ngân hàng thương mại cổ phần việt nam,trừ khi luật pháp việt nam có quy định kháchoặc được cơ quan có thẩm quyền cho phép
Từ 1/4/2007,các tổ chức tín dụng nước ngoài sẽ được phép mở ngân hàng 100%vốn nước ngoài tại Việt nam.Phía Việt Nam bổ sung rằng các pháp nhân và thế nhân phải
có giấy phép mới được hoạt động trong lĩnh vực kinh doanh ngân hàng.Một trong sốnhững điều kiện chính để thành lập chi nhánh của ngân hàng nước ngoài tại Việt Nam làngân hàng mẹ phải có tổng tài sản có trên 20 tỉ USD vào cuối năm trước thời điểm nộpđơn
Đối với công ty tài chính thì 100% vốn nước ngoài thì tổ chức tín dụng nướcngoài phải có tổng tài sản trên 10 tỉ USD vào cuối năm trước thời điểm nộp đơn.Chínhphủ Việt Nam coi những điều kiện này về bản chất là những quy định thận trọng,tươnglai đối với các yêu cầu cấp phép trong tương lai về giải quyết các vấn đề như có đầy đủvốn,khả năng thanh toán và quản lí doanh nghiệp
Ngoài ra, ngân hàng 100% vốn nước ngoài không bị đối xử như là một tổ chứchoặc cá nhân nước ngoài và được hưởng đối xử quốc gia đầy đủ
Trang 9Việt Nam đã cho phép chi nhánh ngân hàng nước ngoài được hoạt động trên cơ sởvốn của ngân hàng mẹ khi cho vay,và Việt Nam sẽ đưa dần cơ chế luật lệ của mình đốivới chi nhánh ngân hàng nước ngoài,bao gồm cả yêu cầu vốn tối thiểu,phù hợp với tậpquán quốc tế đã được chấp nhận chung.
Chi nhánh ngân hàng nước ngoài sẽ không được phép mở các điểm giao dịch hoạtđộng phụ thuộc vào vốn của chi nhánh,và không có hạn chế về số lượng các chi nhánhngân hàng nước ngoài.Tuy nhiên các điểm giao dịch không bao gồm các máy rút tiền tựđộng(ATM) ngoài trụ sở chính.Ngân hàng nước ngoài hoạt động tại Việt Nam được dànhđối xử Tối huệ quốc và Đối xử quốc gia đầy đủ trong việc lắp đặt và vận hành máyATM.Ban Công tác ghi nhận cam kết này
- Các trung tâm giao dịch chứng khoán đã được thành lập tại thành phố Hồ ChíMinh và Hà Nội.Các công ty chứng khoán nước ngoài muốn kinh doanh chứng khoán tạiViệt Nam phải hoạt động theo Luật doanh nghiệp và Nghị định số 114/2003/NĐ-CP củaChính phủ về chứng khoán và thị trường chứng khoán cũng như các luật lệ hiện hànhkhác.Ngoài ra,họ phải chịu các hạn chế được quy định trong Biểu cam kết cụ thể của ViệtNam
- Các công ty bảo hiểm,công ty trung gian bảo hiểm có vốn đầu tư nước ngoàicũng như vốn đầu tư Việt Nam sé được tạo các cơ hội thực sự và bình đẳng để đượcthông báo,đóng góp ý kiến và trao đổi quan điểm với các cơ quan nhà nước về các biệnpháp liên quan đến hoặc tác động đến việc cung cấp dịch vụ bảo hiểm tại Việt Nam.Liênquan đến những tác động về mặt pháp lí trong lĩnh vực bảo hiểm,các công ty bảo hiểm cóvốn đầu tư nước ngoài sẽ được chính phủ Việt Nam cho phép tiếp cận thông tin trên cơ
sở đối xử quốc gia
+ Luật Việt Nam có bảo đảm những hướng dẫn hành chính của một cơ quan quản
lí nhà nước về bảo hiểm cho một công ty bảo hiểm có phải tuân thủ với pháp luật về cạnhtranh đang có hiệu lực ở Việt Nam
+ Về vấn đề mở chi nhánh của các công ty bảo hiểm nhân thọ nước ngoài: thúcđẩy đầu tư và tạo ra các cơ hội thương mại có ý nghĩa,bảo đảm phát triển bền vững thị
Trang 10trường và bảo vệ lợi ích chính đáng của những người ký kết hợp đồng bảo hiểm vì sự antoàn và lành mạnh của thị trường bảo hiểm Việt Nam.Việc quản lí những chi nhánh này
sẽ được thực hiện phù hợp với các tiêu chuẩn và các nguyên tắc trong ngành bảo hiểmđược quốc tế thừa nhận của Hiệp hội các nhà quản lí bảo hiểm quốc tế(IAIS)
- Cam kết của Việt Nam về dịch vụ vận tải đường bộ: Việt Nam xác nhận rằngcác công ty chuyển phát nhanh của các công ty nước ngoài theo cam kết sẽ có quyền sỡhữu và vận hành các phương tiện vận tải đường bộ để cung cấp dịch vụ chuyển phátnhanh của mình
- Cam kết lộ trình nâng tỷ lệ vốn góp của bên nước ngoài trong nhiều ngành dịchvụ,và những thủ tục minh bạch và được xác lập trước để tăng tỉ lệ vốn góp của phía nướcngoài trong liên doanh và cho việc chuyển đổi dân từ liên doanh thành doanh nghiệp100% vốn nước ngoài : căn cứ vào thỏa thuận với đối tác Việt Nam và các hạn chế đượcquy định cụ thể thì đối tác nước ngoài trong liên doanh có thể mua lại toàn bộ phần vốngóp của đối tác Việt Nam.Việc phân bổ lại vốn sẽ phải tuân thủ các quy định và minhbạch,không làm gián đoạn hoạy động thông thường của công ty,các liên doanh muốnchuyển đổi thành doanh nghiệp 100% nước ngoài có thể bị yêu cầu phải nộp đơn và nhânđược giấy chứng nhận đầu tư để cung cấp loại dịch vụ đó với một phạm vi kinh doanhtương tự.Quyết định với các đơn như vậy sẽ được đưa ra nhanh chóng để doanh nghiệp
có thể tiếp tục hoạt động mà không bị gián đoạn
- Cam kết mở cửa thị trường dịch vụ bán lẻ : Việt Nam xác nhận rằng điều khoảnhạn chế sự tham gia của nước ngoài và hoạt động bán hàng đa cấp chỉ áp dụng cho cácthể nhân nước ngoài làm việc tại Việt Nam và cho các thương nhân nước ngoài mà phạm
vi kinh doanh của họ không bao gồm dịch vụ phân phối,trong đó có dịch vụ bán lẻ ở ViệtNam.Những hạn chế như vậy sẽ không áp dụng đối với sự tham gia của bên nước ngoàikhi đầu tư vào dịch vụ bán lẻ,phù hợp với những điều kiện được quy định cụ thể
- Những quy định đối với công ty trách nhiệm hữu hạn trên một thành viên và vềcông ty cổ phần : Kể từ khi gia nhập WTO,Việt Nam sẽ bảo đảm rằng ,dù đã có nhữngyêu cầu tại Luật doanh nghiệp năm 2005,các nhà đầu tư thiết lập hiện diện thương mại
Trang 11dưới hình thức liên doanh,tất cả những loại quyết định cần phải đệ trình xin phê duyệtcủa Hội đồng thành viên hay Đại hội cổ đông,các quy định về số đại biểu cần thiết,nếucó,trong quy trình bỏ phiếu,và tỷ lệ đa số phiếu chính xác cần có để đưa ra tất cả cácquyết định,bao gồm cả tỷ lệ đa số đơn giản là 51%,Việt Nam sẽ đảm bảo những quy địnhtrong điều lệ doanh nghiệp như vậy sẽ có hiệu lực pháp lí,các nghĩa vụ trong đoạn này cóhiệu lực thông qua các biện pháp pháp lí phù hợp.
Liên quan tới thủ tục cấp phép,đại diện của Việt Nam xác nhận rằng sẽcam kết bảo đảm các thủ tục và điều kiện cấp phép củ mình sẽ không tạo thành các ràocản riêng về tiếp cận thị trường.Với những dịch vụ nằm trong Biểu cam kết cụ thể, ViệtNam sẽ bảo đảm rằng:thủ tục và điều kiện cấp phép của Việt Nam sẽ được công bố trướckhi có hiệu lực.Việt Nam sẽ xác định rõ khung thời gian cho các quyết định cấp phéptrong thời hạn quy định trong thủ tục chính thức.Bất kỳ loại phí nào được tính cho việcnộp và xem xét hồ sơ sẽ không tạp thành rào cản riêng về tiếp cận thị trường.Cơ quanquản lí có trách nhiệm của Việt Nam sẽ thông báo cho người nộp hồ sơ về tình trạng hồ
sơ của mình và thông báo hồ sơ đó đã được coi là đầy đủ hay chưa Một hồ sơ sẽ khôngđược coi là đầy đủ cho đến khi đã nhận đầy đủ tất cả các thông tin quy định trong biệnpháp thực hiện có liên quan.Nếu cơ quan có thẩm quyền yêu cầu người nộp hồ sơ bổsung thông tin,cơ quan này sẽ thông báo không chậm trễ cho người nộp hồ sơ bổ sungthông tin và nêu rõ những thông tin nào cần bổ sung để hoàn thiện hồ sơ.Người nộp hồ sơ
sẽ có cơ hội để khắc phục những thiếu sót trong hồ sơ;theo yêu cầu của người nộp hồ sơkhông được cấp phép,cơ quan quản lí đã từ chối hồ sơ đó sẽ thông báo bằng văn bản chongười nộp hồ sơ lý do từ chối hồ sơ;khi hồ sơ bị từ chối,người nộp hồ sơ có thể đệ trìnhmột hồ sơ mới nhằm khắc phục những vấn đề trước đó;trong trường hợp cần phêduyệt,khi hồ sơ đã được phê duyệt,người nộp hồ sơ sẽ được thông báo không chậm trễbằng văn bản;và trong trường hợp Việt Nam yêu cầu kiểm tra để cấp phép hànhnghề,việc kiểm tra này sẽ được thực hiện theo một lịch trình thời gian thích hợp BanCông tác ghi nhận cam kết này
Việt Nam xác nhận thêm rằng với các lĩnh vực dịch vụ có trong Biểu cam kết cụthể của Việt Nam,các cơ quan quản lí hữu quan sẽ độc lập với,và sẽ không chịu tráchnhiệm trước bất kỳ nhà cung cấp dịch vụ nào mà họ quản lí Ngoài ra, đại diện của Việt
Trang 12Nam xác nhận rằng,ngoại trừ các tình huống khẩn cấp hoặc các quy định và biện phápliên quan đến an ninh quốc gia,các biện pháp cụ thể ấn định tỷ giá hối đoái hoặc chínhtiền tệ và các biện pháp khác mà việc công bố chúng có thể ngăn cản việc thực thi luật,việt Nam sẽ(a) công bô trước bất kì quy định hay các biện pháp thực hiện khác mng tính
áp dụng chung mà Việt Nam dự kiến thông qua và mục tiêu của quy định hay biện phápthực hiện khác đó;(b) cho phép các bên quan tâm và các thành viên khác có cơ hội hợp lí
để bình luận về quy định hay biện pháp thực hiện các dự kiện thông qua đó; và (c) chophép một khoảng thời gian hợp lí kể từ khi công bố quy định chính thức hay biện phápthực hiện khác chính thức tới khi quy định hay biện pháp này có hiệu lực.Ban Công tácghi nhận cam kết này
III Quyền thương maị
Bất kì một cá nhân hợp lệ nào,trong nước hay ngoài nước,có quyền trở thànhngười nhập khẩu hay xuất khẩu bất cứ một loại hàng hóa nào được cho phép nhập khẩuvào hay xuất khẩu từ Việt Nam
- Trong trường hợp nhập khẩu: Các doanh nghiệp được yêu cầu phải đăng kí kinhdoanh như một nhiệm vụ cần phải hoàn thành dựa trên nghị định 88/2006/ND-CP (29-8-2006) về việc đăng kí kinh doanh để tham gia vào nhập khẩu và xuất khẩu hàng hóa.Quyền kinh doanh đầy đủ của các cá nhân và doanh nghiệp bao gồm việc bán các sảnphẩm nhập khẩu cho bất cứ một cá nhân nào hay những doanh nghiệp có quyền phânphối nhiều sản phẩm Việt Nam
Thỏa thuận của Việt Nam về quyền lợi thương mại sẽ được trình cho các thànhviên WTO trên cơ sở MFN(Việc tuân thủ theo những quyền lợi thương mại sẽ không ảnhhưởng đến quyền lợi của chính phủ Việt Nam như việc đòi hỏi về thuế nhập khẩu haynhững mục đích về tài chính)
+Chính phủ Việt Nam sẽ xem xét các luật định về thủ tục đăng kí kinh doanh hayđầu tư để có thể hài hòa quyền lợi của các công ty trong nước và nước ngoài.Luật mới vềkinh doanh và đầu tư sẽ được thông qua và có hiệu lực vào tháng 11/2005.Với luật địnhmới này,các nhà đầu tư trong nước có mong muốn xuất khẩu hay nhập khẩu đòi hỏi phải
có giấy phép kinh doanh,các nhà đầu tư nước ngoài phải có giấy phép đầu tư Chính phủkhông giới hạn hay can thiêp vào phạm vi kinh doanh của người Việt,ngoại trừ những
Trang 13khu vực bị cấm hay những mặt hàng kinh doanh phụ thuộc vào điều kiện đặc biệt.Nhữngcông ty do người Việt Nam sở hữu được quyền tự ý chọn lựa phạm vi kinh doanh.Mặc dùtrước đây các doanh nghiệp Việt Nam chỉ được nhập khẩu những hàng hóa liệt kê tronggiấy phếp kinh doanh thì bây giờ đã không còn hiệu lực theo điều 3 của nghị định 12-2006-ND-CP về việc mua và bán hàng hóa quốc tế
+ Với tiêu chí tôn trọng những nhà đầu tư nước ngoài,thủ tục về phát hành giấyphép đầu tư sẽ được xem xét ở Luật đầu tư và nghi định 108/2006 ND-CP(12-9-2006)cung cấp những điều khoản bổ sung của luật đầu tư.Những nhà đầu tư nước ngoàiđang nắm giữ giấy phép đầu tư mà có mong muốn thực hiện một dự án đầu tư mới có thểxin một giấy phép đầu tư mới hoặc phải sửa đổi giấy phép đầu tư của họ.Giấy phép đầu
tư có thể xem như giấy phép kinh doanh.Những nhà đầu tư nước ngoài không bị giới hạn
về việc nhập khẩu những hàng hóa có liên quan đến mặt hàng kinh doanh mà họ đã đăng
kí trong giấy phép đầu tư nhưng họ sẽ bi cấm nhập khẩu trong trường hợp hàng hóa nhậpkhẩu giống hệt loại mặt hàng mà họ đang sản xuất đã được đăng kí trong giấy phép đầutư.Người đại diện Việt Nam còn xác nhận thêm rằng thủ tục nhập khẩu hàng hóa của cácdoanh nghiệp nước ngoài không bị hạn chế hơn so với các doanh nghiệp trong nước
- Viêt Nam khẳng định rằng kể từ ngày gia nhập,các tổ chức hay cá nhân ngườinước ngoài được phép tiến hành nhập khẩu hay xuất khẩu nhưng phải có nghĩa vụ đăng
kí theo điều khoản của chính phủ Việt Nam.Không có yêu cầu nào cho những tổ chứchay cá nhân nước ngoài đầu tư vào Việt Nam nhưng lại không có mặt ở Việt Nam.Thêmvào đó,không ảnh hưởng đến những thỏa thuận về dịch vụ,những nhà nhập khẩu cóquyền bán những sản phẩm nhập khẩu đến bất cứ cá nhân hay doanh nghiệp Việt Nam cóquyền phân phối những sản phẩm đó
IV THƯƠNG MẠI LIÊN QUAN ĐẾN QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ:
Người đại diện Việt Nam nói rằng trước khi gia nhập WTO công cụ luật phápchính để bảo vệ sở hữu trí tuệ là ở luật dân sự 1995(phần 6)
Nghị định số 63/CP của chính phủ ngày 24/10/1996 qui định chi tiết về sở hữucông nghiệp.Thông tư số 3055/TT/SHCN ngày 31/12/96 của Bộ Khoa Học Công Nghệ
Và Môi Trường hướng dẫn thực hiện một số điều về thủ tục thiết lập quyền sở hữu công
Trang 14nghiệp,và một số thủ tục khác tại NĐ 63/CP.NĐ số 76/CP của chính phủ ngày 29 tháng
11 năm 1996 hướng dẫn thi hành một số điều về quyền tác giả trong BLDS.Thông tư số23-TT/TCT ngày 9 tháng 5 năm 1997 của Bộ tài chính về lệ phí sở hữu công nghiệpvàthông tư số 166/1998/TT-TC ngày 19 tháng 12 năm 1998 của Bộ Tài Chính về phí đăng
kí quyền tác giả
Việt Nam tiến hành sửa đổi,bổ sung BLDS,một lần nữa xác nhận những nguyêntắc cơ bản của quyền sở hữu trí tuệ( phần 6 BLDS) cũng như luật SHTT điều chỉnh mọimặt của quyền SHTT.BLDS (luật số 33/2005/QH11 ngày 14 tháng 6 năm 2005 thay thếBLDS 1995- sau dây gọi là BLDS 2005)có hiệu lưc thi hành từ 1 tháng 1 năm 2006.LuậtSHTT (luật số 50/2005/QH11 ngày 29 tháng 11 năm 2005- sau đây gọi là Luật SHTT2005),có hiệu lưc từ ngày 1 tháng 7 năm 2006.Hai văn bản này đã tạo thành một hệ thốngpháp luật thống nhất và đầy đủ về SHTT,thay thế những văn bản PL trước đó.Ông nhấnmạnh rằng hệ thống mới này mở rộng khá nhiều nhưng cơ bản vẫn dựa trên hệ thốngcũ.Trong trường hợp có sự xung đột giữa luật SHTT 2005 và những qui định về SHTTtrong BLDS thì ưu tiên áp dụng luật SHTT(điều 5.2 luật SHTT).Các quyết định và nghịđịnh về quyền tác giả, SHCN,giống cây trồng và chế tài về quyền SHTT hướng dẫn thihành luât SHTT 2005 đã dược ban hành vào tháng 9 năm 2006.Nghị định số100/2006/NĐ-CP ngày 21 tháng 9 năm 2006 hướng dẫn thi hành một số điều BLDS vàluật SHTT về quyền tác giả và các quyền liên quan.Nghị định số 103/2006/NĐ-CP ngày
22 tháng 9 năm 2006 hướng dẫn chi tiết một số điều và cách thức thi hành một số điềukhoản cơ bản của luật SHTT về SHCN.Nghị định số 104/2006/NĐ-CP ngày 22 tháng 9năm 2006……liên quan đến quyền đối với giống cây trồng.NĐ số 105/2006/NĐ-CP ngày
22 tháng 9 năm 2006……liên quan dến việc bảo vệ quyền SHTT và sự quản lí nhà nước
về SHTT.NĐ 106/2006/NĐ-CP ngày 22 tháng 9 năm 2006 về xử phạt hành chính tronglĩnh vưc SHCN.Quyết định số 69/2006/QĐ-BNN của Bộ trưởng BNN và phát triển nôngthôn về bảo mật cơ sở dữ liệu của việc kiểm tra dữ liệu các sản phẩm hóa chất nôngnghiệp.và quyết định số 30/2006/QĐ-BYT ngày 30 tháng 9 năm 2006 của bộ trưởngBYT công bố các qui tắc về bảo vệ các dữ liệu đối với các hồ sơ đăng kí chất gâynghiện.Thêm vào đó bộ VHTT ,bộ KHCN và bộ NN & PTNT cũng ban hành các QĐ
Trang 15hướng dẫn thi hành về thủ tục đăng kí quyền tác giả và các quyền liên quan,quyền SHCN
và giống cây trồng; về đại diện SHCN; về chuyển giao SHCN
Tuân thủ nguyên tắc tối huệ quốc và đãi ngộ quốc gia:
Việt Nam đã tuân thủ theo quy tắc đãi ngộ quốc gia khi tham gia hiệp ước Paris
về bảo vệ sở hữu công nghiệp.Việt Nam cũng thực hiện nguyên tắc tối hệ quốc đối vớicác quốc gia khác nhau để phù hợp với các hiệp định quốc tế ma trong đó Việt Nam làmột thành viên
Theo luật sở hữu trí tuệ 2005 không đòi hỏi những người nước ngoài hợp pháptuân theo quyền tác giả cũng không yêu cầu thực hiện bất cứ thủ tục nào khác ngoài việcthiết lập quyền sở hữu công nghiệp.Luật sở hữu thương mại 2005 đòi hỏi những cá nhânhay tổ chức nước ngoài không có đại diện hợp pháp ở Việt Nam phải đăng kí quyền lợi
về sở hữu công nghiệp tại các cơ quan sở hữu công nghiệp
Phí tổn và thuế:
Quy định 10 loại phí tổn liên quan những thủ tục hành chính về việc thiết lập,bảoquản,và bảo vệ quyền lợi sở hửu công nghiệp: Hầu hết phí tổn dao động trong khoản 1-60$,phí tổn liên quan đến việc thiết lập quyền lợi về phát minh khoảng 100$,phí tổn chịuhàng năm dao động từ 16$ đến 234$
Việt Nam đánh thuế thu nhập thu được từ tiền bản quyền.Thuế suất cho những cánhân hay tổ chức không thường trú tại Việt Nam là 5%.Đối với những cá nhân và tổ chức
cư trú ở Việt Nam,thu nhập thu được từ tiền bản quyền phụ thuộc vào luật định về đánhthuế thu nhập lên người có thu nhập cao và luật định về thuế thu nhập liên hợp
Những phí tổn mà Việt Nam thu được từ lĩnh vực sở hữu công nghiệp là vấn đề
về thủ tục hành chính và vì vậy đó được xem như là một ngoại lệ đối với nguyên tắc đãingộ quốc gia
Trang 16V CAM KẾT VỀ THUẾ XUẤT, NHẬP KHẨU :
1 Thuế nhập khẩu:
Tổng hợp chung các kết quả đàm phán cho toàn bộ biểu thuế nhập khẩu (10.600dòng thuế), Việt Nam đã cam kết cắt giảm 30% thuế nhập khẩu so mức thuế hiện hành,thực hiện chủ yếu trong vòng 5 năm kể từ khi gia nhập WTO Cụ thể:
thuế suất bình quân của ngành nông nghiệp trong cam kết cuối cùng vớiWTO là 21%, mức cắt giảm so với hiện hành là 10,6%
Mức thuế dành cho ngành công nghiệp trong cam kết cuối cùng gia nhậpWTO là 12,6%
Những ngành có mức cắt thuế nhiều nhất theo cam kết cuối cùng với WTO là dệtmay(63%), cá và các sản phẩm cá(38%), gỗ và giấy(33%), hàng chế tạo và máy móc thiết
bị điện(24%)
Tuy nhiên, nếu so sánh với mức cam kết của Trung Quốc thì các nhà sản xuấtViệt Nam vẫn còn có nhiều cơ hội Cam kết của Trung Quốc khi gia nhập WTO dành chongành nông nghiệp là 16,7% và công nghiệp là 9,6%, mức trung bình chung là 10% Tuynhiên, Trung Quốc là một nền sản xuất lớn và có sức cạnh tranh cao hơn các DN ViệtNam rất nhiều
Tuy nhiên các mặt hàng cơ bản trọng yếu, nhạy cảm với nền kinh tế như nôngsản, xi măng, sắt thép, vật liệu xây dựng, ôtô, xe máy vẫn có mức bảo hộ nhất định Vớicác hiệp định ngành trong WTO, Việt Nam tham gia nhiều hiệp định đầy đủ, trong đóHiệp định công nghệ thông tin ITA là quan trọng nhất Theo đó khoảng 330 dòng thuếthuộc diện công nghệ thông tin sẽ phải có thuế suất 0% sau 3-5 năm Như vậy, các sảnphẩm điện tử như điện thoại di động, các thiết bị điện tử dân dụng như ti vi, các thiết bị
âm thanh, ghi hình, máy ảnh đều có thuế suất 0%
Cùng với quá trình đàm phán gia nhập WTO, việc tham gia các hiệp định thươngmại tự do khu vực như CEPT/AFTA, FTA giữa ASEAN với Trung Quốc, Hàn Quốccũng đang đặt thuế nhập khẩu của Việt Nam trong lộ trình giảm mạnh, tiến tới tự do hoá
Trang 17hoàn toàn thuế quan với các đối tác trên vào năm 2015 Riêng đối với những cam kếttrong CEPT/AFTA, Việt Nam đã là một trong 7 thành viên của ASEAN cam kết cắt giảmxuống mức thuế suất thuế nhập khẩu bằng 0% đối với trên một nửa tổng số mặt hàng.Gần đây nhất, tuần trước, Bộ Tài chính đã ban hành biểu thuế xuất nhập khẩu ưu đãi,theo đó 117 nhóm hàng được điều chỉnh giảm thuế, giảm nhiều nhất là nhóm vật tưchuyên dùng cho ngành hàng không, kế đến là nhóm hàng điện tử, điện lạnh dân dụng.Tuy nhiên, trong lộ trình này, cũng có độ linh hoạt về thời gian hoặc mức độ cắt giảm đốivới một số nhóm hàng nhạy cảm với nền kinh tế
Ta có thể đưa ra biểu thuế nhập khẩu cũng như lộ trình của nó:
mô tả hàng hóa
thuếcam kếttại thờiđiểmgianhập(%)
thuếcam kếtcắtgiảm(%)
thời gianthựchiện(năm)
xăng động cơ không pha chì loại cao
Trang 18dầu bôi trơn tua bin máy bay 15
thuốc nhuộm màu nhão trong nước 8 6.5 2010
thị heo đông lanh (mông ,vai ) 30 25 2012
sữa,kem cô đặc không đường 20 18 2009
sữa,kem cô đặc có đường dạng bột 30 25 2012
cà rốt (new zealand) 20 17 2010
nước cam ép đông lạnh 35 20 2012
nước khoáng nước có ga 50 35 2012