Sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Giáo dục chính trị ở các trường trung cấp chuyên nghiệp

Xuất phát, từtầm quan trọng của việc sử dụng CNTT trong dạy học môn GDCT ở các trường TCCN, nghiên cứu sinh chọn “Sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Giáo dục chính trị ở các t

TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI



-PHẠM VĂN HOẰNG

SỬ DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC

MÔN GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ Ở CÁC TRƯỜNG

TRUNG CẤP CHUYÊN NGHIỆP

Chuyên ngành: Lý luận và Phương pháp dạy học bộ môn Giáo dục Chính trị

Mã số : 62.14.01.11

TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Hà Nội - Năm 2015

Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

Người hướng dẫn khoa học: 1 PGS.TS Trần Đăng Sinh

2 TS Nguyễn Thị Toan

Phản biện 1: PGS.TS Trương Quốc Chính

Học viện Hành chính Quốc gia

Phản biện 2: GS.TS Nguyễn Đình Kháng

Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh

Phản biện 3: TS Quách Tất Kiên

Bộ Giáo dục và Đào tạo

Luận án sẽ được bảo vệ tại hội đồng chấm luận án cấp trường

họp tại Trường Đại học Sư phạm Hà Nội Vào hồi… giờ…ngày…tháng…năm 2015

Có thể tìm hiểu luận án tại:

1 Thư viện quốc gia Việt Nam

2 Thư viện trường Đại học Sư phạm Hà Nội

1 Phạm Văn Hoằng (2012), Vận dụng phương pháp nêu vấn đề trong dạy họcmôn chính trị ở trường trung học chuyên nghiệp trong xu thế hội nhập kinh

tế quốc tế, Tạp chí Giáo dục Lý luận số 9 (9/2012), tr.74-75

2 Phạm Văn Hoằng (2012), Đổi mới phương pháp dạy học môn chính trị ở cáctrường TCCN, Tạp chí Thanh Niên số 35 (24/11/2012), tr 46

3 Phạm Văn Hoằng (2014), Sử dụng CNTT trong dạy học môn GDCT nhằm pháthuy tính tích cực học tập cho học sinh các trường TCCN, số 325, kì 1 (1/2014),Tạp chí Giáo dục, tr 60-62

4 Phạm Văn Hoằng (2014), Ứng dụng CNTT trong dạy học môn GDCT(Chương 2: Tư tưởng Hồ Chí Minh) nhằm phát huy tính tích cực, chủ động

và sáng tạo của học sinh ở các trường TCCN, số 59 (2/2014), Tạp chí Khoahọc ĐHSP Hà Nội, tr.154-160

5 Phạm Văn Hoằng (2014), Ứng dụng phần mềm powerpoint vào xây dựng bàigiảng điện tử môn GDCT (chương 3 Đường lối cách mạng của Đảng cộng sảnViệt Nam) ở trường TCCN, số 330 kì 2 (3/2014), Tạp chí Giáo dục, tr.55-57

6 Phạm Văn Hoằng (2014), Ứng dụng CNTT nhằm phát huy tính tích cực họctập của học sinh trong dạy học môn GDCT, Tạp chí Giáo dục, số đặc biệt,(4/2014), tr.210-211

7 Phạm Văn Hoằng (2014), Công nghệ thông tin và xu hướng ứng dụng trongdạy học, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập ở các trường trung cấp chuyênnghiệp, Tạp chí Giáo dục, số đặc biệt, (4/2014), tr.216-218

8 Phạm Văn Hoằng (2014), Quy trình dạy học môn GDCT ở trường TCCNbằng bài giảng điện tử, Tạp chí Giáo dục, số đặc biệt (6/2014), tr.261-262

9 Phạm Văn Hoằng (2014), Ứng dụng CNTT trong dạy học môn GDCT ởtrường TCCN-Đôi điều bàn thêm, Tạp chí Giáo dục, số đặc biệt, (7/2014)

10 Phạm Văn Hoằng (2014), Phương hướng nâng cao hiệu quả sử dụng CNTTvào dạy học môn GDCT ở trường TCCN, Tr54

MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

1.1 Đổi mới phương pháp dạy học là việc làm cần thiết nhằm thực hiện chủ

trương đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục và đào tạo Giáo dục Việt Nam đangthực hiện bước chuyển từ giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực củangười học, nghĩa là từ chỗ quan tâm đến việc người học học được cái gì đến chỗ quantâm người học vận dụng được cái gì qua việc học Công nghệ thông tin đã làm thayđổi toàn diện nội dung, phương thức dạy và học Nó đã trở thành một phươngtiện hiệu quả để tiến tới một xã hội học tập Mặt khác, giáo dục và đào tạo khôngchỉ là đối tượng ứng dụng CNTT mà còn là động lực thúc đẩy sự phát triển củaCNTT thông qua việc cung cấp nguồn nhân lực cho CNTT Như vậy CNTT vừa

là phương tiện vừa là mục đích của giáo dục và đào tạo

1.2 Trong các trường TCCN ở nước ta môn GDCT là môn học có vai trò rấtquan trọng trong việc hình thành thế giới quan, nhân sinh quan cách mạng, bồi dưỡng

tư tưởng đúng đắn và xây dựng tình cảm cao đẹp cho học sinh.Việc sử dụng CNTTtrong dạy học môn GDCT ở các trường TCCN trong thời gian qua đã có những mặtthành công nhất định nhưng vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập

1.3 Từ thực trạng trên, việc đổi mới phương pháp dạy học môn GDCT ở cáctrường trung cấp chuyên nghiệp là rất cần thiết Tuy nhiên, việc sử dụng CNTT trongdạy học môn GDCT còn thiếu bài bản, hệ thống, chưa đúng quy trình Xuất phát, từtầm quan trọng của việc sử dụng CNTT trong dạy học môn GDCT ở các trường

TCCN, nghiên cứu sinh chọn “Sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Giáo

dục chính trị ở các trường trung cấp chuyên nghiệp” làm đề tài luận án của mình.

2 Mục đích nghiên cứu

Luận án nghiên cứu cơ sở lí luận, thực tiễn và đề xuất các biện pháp sử dụngCNTT trong dạy học môn GDCT nhằm góp phần nâng cao chất lượng dạy học mônhọc này ở các trường TCCN hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Quá trình dạy học môn GDCT ở các trường trung cấp chuyên nghiệp

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Mối quan hệ giữa biện pháp sử dụng CNTT trong dạy học môn GDCT ở các trườngTCCN với chất lượng dạy học môn GDCT

4 Giả thuyết khoa học

Việc sử dụng CNTT trong dạy học môn GDCT ở các trường TCCN thời gianqua còn nhiều hạn chế, hiệu quả chưa cao Nếu phân tích được thực trạng và xâydựng được các biện pháp sử dụng CNTT trong dạy học môn GDCT sẽ góp phần nângcao chất lượng DH môn học này ở các trường TCCN hiện nay

5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu

5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn việc sử dụng CNTT trong dạy học mônGiáo dục chính trị ở các trường trung cấp chuyên nghiệp hiện nay

Xây dựng các biện pháp sử dụng CNTT trong dạy học môn GDCT ở các trườngTCCN hiện nay

Tổ chức thực nghiệm sư phạm các biện pháp đã đề xuất

5.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận án nghiên cứu thực trạng việc sử dụng CNTT ở 5 trường TCCN trên địabàn Hà Nội: Trường TC Sư phạm Mẫu giáo - nhà trẻ Hà Nội, Trường TC Kinh tế HàNội, Trường TC Xây dựng Hà Nội, Trường TC Kinh tế - Kỹ thuật Dược Hà Nội,Trường TC Kinh tế - Kỹ thuật Hà Nội I

Thời gian điều tra và thực nghiệm từ tháng 9/2011 đến tháng 8/2013

6 Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

6.1 Phương pháp luận

Luận án sử dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủnghĩa duy vật lịch sử; lí luận dạy học hiện đại; lí luận và phương pháp dạy học bộmôn GDCT

6.2 Phương pháp nghiên cứu

6.2.1 Nhóm các phương pháp nghiên cứu lí luận

Luận án sử dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học cụ thể như: phân tổng hợp, quy nạp, diễn dịch, lịch sử-cụ thể

tích-6.2.2 Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Phương pháp quan sát: Quan sát thái độ, sự chú ý, biểu hiện hứng thú, tính tíchcực của HS trong dạy học có sử dụng CNTT qua các buổi dự giờ, giảng dạy

Phương pháp điều tra xã hội học: Sử dụng phiếu hỏi với GV, HS để thu thậpthông tin liên quan đến vấn đề nghiên cứu

Phương pháp phỏng vấn giáo viên, học sinh, nhà quản lí

Phương pháp chuyên gia: Tham khảo ý kiến các nhà khoa học trong xây dựng đềcương, lựa chọn phương pháp xây dựng bộ phiếu khảo sát thực trạng

Phương pháp thực nghiệm: Thực nghiệm sư phạm để phân tích, đánh giá, sosánh nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng thông qua tác động của thực nghiệm, nêukết luận và kiến nghị

6.2.3 Các phương pháp hỗ trợ

Sử dụng toán thống kê và phần mềm toán học để xử lý các số liệu thu được trongđiều tra thực trạng và thực nghiệm sư phạm nhằm rút ra những kết luận cần thiết

7 Những luận điểm cần bảo vệ

Tính tất yếu khách quan của việc sử dụng công nghệ thông tin trong dạy họcmôn Giáo dục chính trị ở các trường trung cấp chuyên nghiệp

Thực tiễn DH môn GDCT giáo viên đã sử dụng CNTT, tuy nhiên do chưa cóbiện pháp tốt do đó hiệu quả đạt được chưa cao.

Việc xác lập một hệ thống biện pháp sử dụng CNTT trong DH môn GDCT ở cáctrường TCCN một cách đồng bộ, hiệu quả sẽ góp phần nâng cao chất lượng DH môn học

THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC 1.1 Một số công trình nghiên cứu về sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học

Thứ nhất,các tài liệu, công trình nghiên cứu ở nước ngoài

Một số công trình trên thế giới liên quan đến việc sử dụng CNTT trong giáo dục

và dạy học được đề cập theo nhiều góc độ khác nhau đều khẳng định việc trang bị kỹnăng sử dụng CNTT cho GV trong dạy học là cần thiết và quan trọng.Nhìn chung,các bài viết, tài liệu trên đã đem lại cho chúng tôi những nhận thức đầy đủ hơn về xuhướng, ý tưởng, biện pháp sử dụng CNTT nói chung, phần mềm dạy học nói riêng

Thứ hai,các tài liệu, công trình nghiên cứu ở trong nước:.

Một là, đưa môn tin học vào dạy trong nhà trường nhằm trang bị kiến thức tin

học, rèn luyện các kỹ năng ứng dụng CNTT cho học sinh Đây vừa là mục đích nângcao trình độ học vấn, vừa là phương tiện để hỗ trợ tích cực cho quá trình học tập củahọc sinh trong thời đại CNTT

Hai là,dùng CNTT làm công cụ hỗ trợ công tác quản lý Đây là một yêu cầu cấp

thiết để đổi mới công tác quản lý nhà trường nói chung và công tác quản lý dạy học

nói riêng Với ưu thế của CNTT là xử lý nhanh chóng, chính xác sẽ giúp cho công tácquản lý ở các trường đạt hiệu quả cao.

Ba là, với tư cách là phương tiện dạy học, CNTT làm thay đổi cách dạy và cách

học, hỗ trợ đắc lực cho việc đổi mới PPDH, nâng cao chất lượng dạy học Máy tính,mạng Internet cùng với các phần mềm dạy học đã tạo ra môi trường dạy học đa phươngtiện, mô hình học tập mới làm cho người học có thể học tập bất cứ ở đâu, bất cứ thờiđiểm nào, từ đó, có thể tích cực hoá, cá biệt hoá quá trình học tập của học sinh

1.2 Một số công trình nghiên cứu về sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Giáo dục chính trị

Đã có nhiều công trình nghiên cứu về việc sử dụng CNTT vào quá trình dạyhọc, trong đó có việc sử dụng CNTT vào dạy học các môn Lý luận chính trị, tuynhiên, chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu vấn đề sử dụng CNTT trong dạy họcmôn Giáo dục chính trị ở trường TCCN Đây chính là khoảng trống mà tác giả luận

án cần nghiên cứu để bổ sung và hoàn thiện trong luận án này.Tác giả luận án đã kếthừa một số kết quả của các công trình khoa học nói trên; đó là tư liệu quý giá để quátrình nghiên cứu luận án thêm cơ sở

1.3 Những vấn đề luận án tiếp tục nghiên cứu

Một là, làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận và thực tiễn việc sử dụng CNTT trong

dạy học nói chung và dạy học môn GDCT ở các trường TCCN nói riêng; luận chứng ưuthế của CNTT trong dạy học môn GDCT; về việc có thể sử dụng công nghệ thông tin ởcác hình thức, các khâu trong quá trình dạy học môn GDCT ở các trường TCCN;

Hai là, điều tra, đánh giá thực trạng của việc sử dụng CNTT trong dạy học môn

Giáo dục chính trị ở các trường TCCN

Ba là, đề xuất một số nguyên tắc và biện pháp sử dụng công nghệ thông tin

trong dạy học môn GDCT ở các trường TCCN, các nhóm biện pháp chuẩn bị cácđiều kiện để tổ chức dạy học theo hướng có sử dụng CNTT, nhóm các biện pháp sửdụng CNTT để tổ chức dạy học trên lớp, nhóm các biện pháp sử dụng CNTT đểhướng dẫn học sinh tự học, nhóm các biện pháp sử dụng CNTT để tổ chức kiểm trađánh giá việc học tập môn GDCT

Bốn là, tổ chức thực nghiệm sư phạm đánh giá hiệu quả các biện pháp đã đề

xuất trong luận án

2.1.1.Một số khái niệm cơ bản

Công nghệ là khái niệm để chỉ một quá trình thực hiện làm ra một cái gì đó nhờ

sự trợ giúp của máy móc, trong đó có phần bí quyết để đạt được kết quả cao Phát

triển và ứng dụng của các dụng cụ, máy móc, nguyên liệu và quy trình để giúp đỡ,giải quyết những vấn đề của con người.

Công nghệ dạy học là hệ thống các phương pháp, phương tiện hoạt động, mà kết quả

là phải đào tạo được những người tốt nghiệp theo mong muốn trong thời gian ngắn nhất

có thể được với sự chi phí phương tiện một cách tối ưu

2.1.1.1 Công nghệ thông tin

Công nghệ thông tin (CNTT) là một trong những thành tựu lớn của cách mạngkhoa học-kỹ thuật; là kỹ thuật sử dụng máy tính và phần mềm để thu thập, xử lý, lưutrữ và phổ biến văn bản, thông tin số và âm thanh, phim ảnh dựa trên sự kết hợp máytính và truyền thông CNTT đã thâm nhập và chi phối hầu hết các lĩnh vực nghiêncứu khoa học, ứng dụng công nghệ trong sản xuất, giáo dục, đào tạo và các hoạt độngchính trị, xã hội khác

Ở Việt Nam, khái niệm CNTT được nêu trong Nghị quyết số 49/CP ban hành

ngày 04/08/1993 "Công nghệ thông tin là tập hợp các phương pháp khoa học, các phương tiện và công cụ kĩ thuật hiện đại chủ yếu là kĩ thuật máy tính và viễn thông nhằm tổ chức khai thác và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên thông tin rất phong phú và tiềm năng trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người và xã hội" 2.1.1.2 Sử dụng công nghệ thông tin

CNTT là công cụ dạy học, giáo viên sử dụng CNTT để thiết kế và trình bày bàigiảng (giáo án điện tử, bài giảng điện tử); phần mềm được sử dụng phổ biến làMicrosoft PowerPoint được cài đặt trong các chương trình máy tính

CNTT là một hình thức của phương tiện, đồ dùng trực quan để giáo viên và họcsinh tương tác trong quá trình dạy và học Giáo viên sử dụng CNTT tìm tài liệu hỗ trợdạy học và thiết kế, sử dụng giáo án điện tử, còn người học sử dụng CNTT làmphương tiện trả bài theo yêu cầu của giáo viên

CNTT là môi trường học tập tạo nên sự đa dạng về hình thức, phong phú về nộidung và phương pháp; chuyển vai trò chủ động về người học Giáo viên đóng vai trò cốvấn, hướng dẫn; học sinh chủ động trong học tập về mặt thời gian, địa điểm, cách thức;

có thể nói, đây là môi trường xây dựng trường ảo, lớp ảo phục vụ cho việc học thật

2.1.2 Sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học

2.1.2.1 Mục tiêu sử dụng công nghệ thông tin nhằm nâng cao chất lượng dạy học môn Giáo dục chính trị

Theo quan điểm tiếp cận thông tin thì bản chất của quá trình dạy và học chính làquá trình truyền thông và thông tin Do đó, trong dạy học quá trình truyền thông vàthông tin được thực hiện tốt thì quá trình dạy và học cũng sẽ thu kết quả tốt CNTT làtập hợp các phương pháp khoa học, các phương tiện nhằm tổ chức, khai thác và sử

dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên thông tin Các phương tiện chủ yếu là máytính, hệ thống máy tính và các thiết bị truyền thông Với phương tiện này thì việc lựachọn, xử lý, lưu trữ và phân phối (truyền thông) thông tin rất nhanh chóng, chính xác

và hiệu quả Nói cách khác, CNTT là phương tiện hữu hiệu hỗ trợ, tạo điều kiệnthuận lợi nhất cho quá trình thông tin và truyền thông Vì vậy, có thể nói, CNTT làphương tiện hữu hiệu hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho quá trình dạy học, nhằmđạt được mục tiêu của dạy học, tức là đảm bảo được chất lượng dạy học

Mặt khác, CNTT cũng là một phần trong nội dung dạy học ở nhà trường hiệnnay Do đó, khi chất lượng dạy học được đảm bảo sẽ là tiền đề, động lực cho việc sửdụng CNTT làm cho việc sử dụng CNTT vào quá trình dạy học càng đi vào chiều sâu

và hiệu quả hơn

Việc sử dụng CNTT trong DH có tác dụng tích cực, góp phần nâng cao hiệu quảtừng bài học và chất lượng DH bộ môn Công việc này nếu được vận dụng thườngxuyên không chỉ giúp GV từng bước nâng cao trình độ chuyên môn, khả năng sửdụng phương tiện kỹ thuật trong DH, mà còn tiết kiệm thời gian, sử dụng CNTTtrong DH không làm mất đi vai trò của người GV mà người GV là người hướng dẫn,

tổ chức cho HS học tập, ngược lại còn làm cho các em thêm say mê, hứng thú, yêuthích môn học này hơn

2.1.2.2.Vai trò của công nghệ thông tin trong dạy học

Thứ nhất, CNTT là công cụ, phương tiện dạy học giúp giáo viên tổ chức, hướng

dẫn học sinh học tập, góp phần tích cực vào đổi mới PPDH Trước đây, khi nói đếntính trực quan trong DH người ta thường đề cập tới các phương tiện trực quan truyềnthống bảng đen, phấn trắng, tranh ảnh, sơ đồ, bảng, biểu

Thứ hai, CNTT là nguồn cung cấp kiến thức đa dạng và cần thiết đối với GV và

HS trong quá trình dạy học Trong mỗi nội dung ấy thể hiện nhiều lĩnh vực khácnhau, như các sự kiện kinh tế, sự kiện chính trị, quân sự, ngoại giao; hoặc các biểutượng về thời gian, không gian, nhân vật

Thứ ba, sử dụng CNTT trong DH là một biện pháp quan trọng giúp học sinh mở

rộng kiến thức để làm phong phú thêm sự hiểu biết của HS Điều này góp phần làmbài học sinh động hơn, hấp dẫn hơn, gây hứng thú học tập cho HS hơn

Thứ tư, sử dụng CNTT trong DH có ý nghĩa tích cực vào phát triển khả năng

quán sát, trí tưởng tượng, tư duy và ngôn ngữ, củng cố kiến thức tự nhiên, xã hội vàđịa lý cho HS, trên cơ sở đó, giúp các em nhớ kỹ, hiểu sâu bài học, hình thành mốiliên hệ giữa không gian và thời gian

2.1.2.3.Nội dung sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học

Mức 1: Sử dụng CNTT để trợ giúp GV một số thao tác nghề nghiệp như soạn

giáo án, in ấn tài liệu, truy cập Internet sưu tầm tài liệu phục vụ hoạt động dạy học,tham gia là thành viên của một số webSite để trao đổi nội dung các bài giảng hay tưliệu giảng dạy

Mức 2: Sử dụng CNTT để hỗ trợ một khâu, một công việc nào đó trong toàn bộ

quá trình dạy học GV sử dụng phần mềm PowerPoint soạn giáo án điện tử phục vụgiảng dạy ở các trường có trang bị máy chiếu Projector Ứng dụng này đang đượctừng bước triển khai

Mức 3: Sử dụng phần mềm dạy học chuyên dùng để tổ chức dạy học theo từng chương, từng bài, từng đơn vị kiến thức.

Mức 4: Tích hợp CNTT vào quá trình dạy học GV sử dụng máy tính ở tất cả

các khâu của quá trình dạy học, từ xây dựng kế hoạch dạy học, tổ chức thực hiện vàkiểm tra đánh giá đều được thực hiện trên máy tính, mạng máy tính

Mức 5: Trường học thông minh,xây dựng các chương trình dạy học trên mạng,

HS có thể học mọi lúc, mọi nơi, mọi thứ, đây là xu thế trường học trong tương lai

2.1.3.Sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Giáo dục chính trị ở các trường trung cấp chuyên nghiệp

2.1.3.1.Khái quát chung về môn Giáo dục chính trị ở trường trung cấp chuyên nghiệp.

Giáo dục chính trị gồm những nội dung cơ bản của các môn khoa học Triết họcMác-Lênin, Kinh tế chính trị Mác - Lênin, Chủ nghĩa xã hội khoa học, Tư tưởng Hồ ChíMinh và Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam Chương trình môn Giáodục Chính trị có 75 tiết, gồm: Chương mở đầu Nhập môn Giáo dục chính trị (2 tiết);Chương 1 Chủ nghĩa Mác- Lênin (20 tiết); Chương 2 Tư tưởng Hồ Chí Minh (10 tiết);Chương 3 Đường lối cách mạng của Đảng Cộng sản Việt Nam (38 tiết); Chương 4 Tudưỡng, rèn luyện để trở thành người công dân tốt, người lao động tốt (5 tiết)

Đặc thù của môn học mang tính lý luận khái quát, tính trừu tượng, nội dung kiếnthức khó gắn với thực tiễn nên nội dung kiến thức dễ bị lạc hậu Mặt khác thực tiễnluôn vận động làm cho mâu thuẫn giữa kiến thức hàn lâm với tính thực tiễn của mônhọc ngày càng tăng Bên cạnh đó tâm lý học sinh, sinh viên coi môn học khó, khôkhan, khó tiếp thu, khó vận dụng vào thực tiễn khiến cho môn học càng thiếu sức hấpdẫn với người học

2.1.3.2 Khả năng sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Giáo dục chính trị

ở các trường trung cấp chuyên nghiệp

Trong khâu thiết kế bài giảng, giáo viên dựa vào nội dung bài học, kết hợp

lượng thông tin bổ sung sẽ tự tìm cách thiết kế bài giảng phù hợp với đặc điểm tâmsinh lí của học sinh và điều kiện thực tế của trường

Trong tiến trình dạy học trên lớp, sau quá trình tìm kiếm, lựa chọn thông tin và

thiết kế bài giảng để tiến hành giảng trên lớp bài giảng với các tư liệu được khai thácnhư biểu đồ, tranh ảnh, âm thanh, màu sắc trở nên sinh động hấp dẫn, dễ tiếp thu và

có tác động tổng hợp từ đó tập trung thu hút được sự chú ý của học sinh đồng thờicũng phát huy được tính tích cực của học sinh

Trong khâu kiểm tra đánh giá, giáo viên có thể kiểm tra, đánh giá khả năng tiếp

thu tri thức của học sinh bằng việc sử dụng CNTT thông qua kênh chữ và kênh hình,học sinh có thể làm bài trực tiếp trên máy tính

Trong việc tự học, tự nghiên cứu, ngoài giờ học ở trên lớp, cả giáo viên và học

sinh có thể khai thác các phần mềm ở nhà để mở rộng nội dung, bổ sung tri thức vàrèn luyện kỹ năng tin học

2.1.3.3 Sử dụng một số phần mềm để thiết kế bài giảng môn Giáo dục chính trị

Phần mềm Micrsoft Word là một trong những phần mềm máy tính được sử dụng

rộng rãi nhất hiện nay Từ khi ra đời vào cuối những năm 80 (thế kỉ XX) đến nayphần mềm này đã đạt được sự hoàn hảo trong lĩnh vực soạn thảo văn bản với nhữngtính năng ưu việt của nó

Phần mềm Micrsot Excel là phần mềm trong bộ Micrsoft Office thường sử dụng

trong văn phòng, kế toán, trường học với những tính năng nổi trội như lưu giữ thôngtin, tự động tính toán, xây dựng các biểu đồ, xử lí các bảng số liệu

Phần mềm Microsoft PowerPoint là phần mềm quen thuộc với giáo viên Phần

mềm này được sử dụng để thiết kế bài giảng dạy học rất hiệu quả Với những hiệuứng đẹp, khả năng liên kết mạnh, GV có thể sắp xếp, bố trí các nội dung thông tinchính xác và khoa học theo ý đồ đã đề ra

2.1.3.4 Các yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Giáo dục chính trị

Điều kiện về cơ sở vật chất phục vụ việc sử dụng CNTT Muốn việc sử dụng

CNTT trong dạy học được thực hiện thì ngoài yếu tố con người, còn phải có trangthiết bị về CNTT cần thiết

Đối với giáo viên: Giáo viên phải có nhận thức cao về vai trò, tầm quan trọng

của CNTT trong dạy học, chủ động sử dụng CNTT vào đổi mới cách dạy, cách học,xem đây như là công cụ hữu hiệu để nâng cao chất lượng dạy học trong nhà trườnghiện nay

Đối với học sinh:Người học phải có đủ trình độ nhận thức theo chuẩn mực chung

tức là người học phải đảm bảo một cách khách quan về trình độ nhận thức theo quy địnhchung Nếu người học không đủ trình độ nhận thức sẽ gặp nhiều khó khăn trong học tập,quan trọng hơn là người dạy phải có phương pháp dạy học phù hợp để dạy được cảngười đủ trình độ nhận thức và người có trình độ nhận thức dưới mức quy định

Đối với cán bộ quản lý: Lãnh đạo nhà trường phải có nhận thức cao về vai trò,

tầm quan trọng của CNTT trong việc nâng cao chất lượng dạy học, chủ động đổi mới

tư duy, phải hiểu rõ đây chính là xu thế tất yếu của thời đại, là cách tiếp cận đi tắt,đón đầu, rút ngắn khoảng cách với các nền giáo dục chất lượng trên thế giới, từ đó, có

sự nhất trí và quyết tâm trong chủ trương đẩy mạnh sử dụng CNTT trong dạy học ởnhà trường

2.2 Cơ sở thực tiễn của việc sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Giáo dục chính trị ở trường trung cấp chuyên nghiệp

2.2.1 Vài nét về các trường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn khảo sát

Trường trung cấp chuyên nghiệp (Căn cứ Luật Giáo dục ngày 14 tháng 6 năm2005; Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Giáo dục ngày 25 tháng 11 năm

2009) là những cơ sở đào tạo nhân lực lao động kỹ thuật có cơ cấu ngành nghề vàtrình độ chuyên môn đa dạng, đáp ứng nhu cầu đa dạng và ngày càng cao của thịtrường lao động và đời sống xã hội trong điều kiện tiến bộ nhanh chóng của cuộccách mạng khoa học - công nghệ Chất lượng đào tạo trong các trường trung cấpchuyên nghiệp được hình thành trong quá trình tuyển sinh, tổ chức đào tạo và đượcphản ánh trong kết quả học tập và rèn luyện đặc biệt là thể hiện qua năng lực hànhnghề, khả năng thích ứng và phát triển nghề nghiệp của học sinh tốt nghiệp Đồngthời, chất lượng đào tạo TCCN còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố trong đó các điềukiện đảm bảo chất lượng chương trình, giáo viên, đầu tư kinh phí, cơ sở vật chất cóvai trò quan trọng.

Nét chung của các trường trung cấp chuyên nghiệp đóng trên địa bàn Hà Nộiđược thừa hưởng những điều kiện kinh tế -Xã hội với hạ tầng cơ sở vật chất tốt HàNội là trung tâm chính trị văn hóa của cả nước Vì vậy mà các trường trung cấpchuyên nghiệp ở Hà Nội thu hút được nguồn nhân lực chất lượng cao đó là đội ngũgiáo viên có trình độ, có khả năng tiếp cận tốt khoa học công nghệ, mặt khác cáctrường trung cấp chuyên nghiệp trên địa bàn Hà Nội có cơ sở vật chất tốt, có khảnăng thu hút được người học với số lượng học sinh nhiều hơn, chất lượng học sinhđầu vào tốt hơn Đó là sự khác biệt mà các trường trung cấp chuyên nghiệp ở các địaphương khác không có được

2.2.2 Thực trạng việc sử dụng công nghệ thông tin trong dạy học môn Giáo dục chính trị ở các trường trung cấp chuyên nghiệp

2.2.2.1 Nhận thức của giáo viên và học sinh về việc sử dụng CNTT trong dạy học môn GDCT ở các trường trung cấp chuyên nghiệp

Mục đích điều tra nhằm tìm hiểu nhận thức của GV đối với việc sử dụng CNTTcũng như những khó khăn mà GV gặp phải trong dạy học Những câu hỏi điều tra như

sau:Trả lời câu hỏi:xin các thầy cô cho biết nhân thức của thầy cô về việc sử dụng CNTT trong dạy học môn GDCT (phụ lục 3) Kết quả thu được từ ý kiến của GV ở

Kết quả thống kê ở trên cho thấy hầu hết các GV nhận thức được vai trò, tầmquan trọng, sự cần thiết của việc sử dụng CNTT trong quá trình dạy học Có tới(74.2%) ý kiến của GV cho rằng sử dụng CNTT trong dạy học môn GDCT là rất cầnthiết và(22.5 %) ý kiến của GV cho rằng cần thiết Tuy nhiên còn có ý kiến cho rằng

sử dụng CNTT trong dạy học môn GDCT là không quan trọng, không cần thiết

(3.5%) Điều này cho thấy có sự nhận thức chưa đúng về vai trò của môn học trongnhà trường Qua điều tra thực trạng, tác giả thấy rõ về cơ bản tất cả các GV đều thấyđược vai trò quan trọng của việc dạy học môn GDCT bằng CNTT, nhằm phát huytính tích cực, chủ động cho HS góp phần nâng cao chất lượng dạy học hiện nay.

Tìm hiểu về nhận thức của HS đối với vị trí, ý nghĩa của môn học, thái độ họctập của HS với môn học cũng như các PPDH mà GV đã áp dụng để dạy học mônGDCT, HS hiểu như thế nào về việc sử dụng CNTT trong dạy học, các khó khăn màcác em gặp phải khi áp dụng CNTT Mặt khác, tác giả tiến hành đối chiếu, kiểm

nghiệm các dữ liệu thu thập từ GV Hình thức, biện pháp GV và HS sử dụng CNTT

trong DH môn GDCT (phụ lục 4)

Kết quả điều tra 1197 HS cho thấy, có 1025 em (chiếm 85.6%) cho rằng GV chủyếu sử dụng CNTT khi DH các bài học nội khóa, trọng tâm là khâu tổ chức cho HSnghiên cứu kiến thức mới Việc sử dụng CNTT hỗ trợ cho hoạt động ngoại khóa hay tổchức các dạng trò chơi về môn học ít được quan tâm (chỉ có 252 ý kiến, chiếm 21.6%)

Do cơ sở vật chất và điều kiện học tập của HS hiện còn gặp nhiều khó khăn, nhữnghình thức, biện pháp GV yêu cầu các em sử dụng CNTT hỗ trợ cho việc học tập mônhọc rất khó thực hiện Tính phổ biến của các hình thức, biện pháp này chưa nhiều, chỉ

có thể áp dụng tại một số trường (có 95/1197 ý kiến, chiếm 7.9%) Chính vì điều kiệnkhách quan chưa cho phép nên có tới (707/1197 ý kiến chiếm 59,2% ý kiến HS cho

rằng thầy, cô giáo chưa bao giờ yêu cầu HS sử dụng CNTT vào học tập Tìm hiểu về mức độ thường xuyên của việc sử dụng CNTT của GV qua ý kiến của HS (Phụ lục 5).

Nhìn vào bảng trên chúng ta thấy có 60 ý kiến chiếm (5.2%) số HS cho rằng GVchỉ sử dụng CNTT một lần trên một tháng, có 201 ý kiến chiếm (16.7%) số HS chorằng GV chỉ sử dụng CNTT hai lần trên một than, có tới 593 ý kiến chiếm (49.5%) số

HS cho rằng thầy cố chỉ sử dụng CNTT vào thi hội giảng hay thi giáo viên dạy gỏi và

có tới 258 ý kiến chiếm (21.5%) số HS cho rằng chưa bao giờ GV sử dụng CNTT Từcác kết quả trên cho thấy, cách thức dạy học của GV còn nặng về PPDH truyềnthống, mức độ vận dụng các PPDH tích cực trong đó có CNTT còn hạn chế nên kếtquả dạy và học chưa cao

Tìm hiểu về mức độ cần thiết và những khó khăn mà HS gặp phải khi học môn GDCT có sử dụng CNTT Số học sinh được hỏi cho rằng việc DH môn GDCT có sử

dụng CNTT là cần thiết CNTT không những làm cho bài học thêm sinh động, hấpdẫn mà giúp cho việc lĩnh hội kiến thức, nguyên lý, quy luật, phạm trù, khái niệm vốnrất trừu tượng trở nên cụ thể hơn, dễ hiểu, dễ tiếp thu Qua điều tra, chúng tôi thấyrằng học sinh rất phấn khởi khi được tiếp cận với các phương tiện hiện đại trong họctập Tuy nhiên, do ít được tiếp cận với các phương tiện hiện đại đó nên các em còngặp phải một số khó khăn Khó khăn lớn nhất là phải mất nhiều thời gian để chuẩn bị.Hơn nữa vì nhà trường chưa có phòng học đa phương tiện cho nên việc lắp đặt cácthiết bị cho mỗi giờ lên lớp cũng tốn khá nhiều thời gian Bên cạnh đó, một điều dễnhận thấy là học sinh phải làm việc trên lớp nhiều hơn