K.Marx, F. Engghen, V.I.Lênin Hồ Chí Minh là những vĩ nhân, có chung một mục tiêu, lý tưởng là giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội, giải phóng con người, xây dựng chế độ xã hội mang bản chất nhân đạo cao cả, một chế độ xã hội tốt đẹp
Trang 1PHẦN I: NGUỒN GỐC TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC
Có thể nói, bốn nguồn gốc chính yếu ( Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam; Tinh hoa văn hoá nhân loại; Chủ nghĩa Mác – Lênin; và Nhân tố chủ quan, bản thân con người Hồ Chí Minh) hình thành nên tư tưởng của Hò Chủ tịch cũng chính là những nguồn gốc hình thành nên tư tưởng của Người về vấn đề dân tộc
và cách mạng giải phóng dân tộc, chỉ có sự biểu hiện của nó trong các giai đoạn, các vấn đề khác nhau là khác nhau thôi
K.Marx, F Engghen, V.I.Lênin Hồ Chí Minh là những vĩ nhân, có chung một mục tiêu, lý tưởng là giải phóng giai cấp, giải phóng xã hội, giải phóng con người, xây dựng chế độ xã hội mang bản chất nhân đạo cao cả, một chế độ xã hội tốt đẹp
Xuất phát từ điều kiện chủ nghĩa tư bản tự do cạnh tranh châu Âu đầu thế
kỉ XIX, K.Mã và F.Ăngghen đã vạch ra con đường cách mạng tất yếu là đi từ giải phóng giai cấp đến giải phóng nhân loại Cuối thế kỉ XIX, trong điều kiện chủ nghĩa tư bản chuyển sang chủ nghĩa đế quốc, Lênin đã chỉ ra con đ
ường từ giả phóng giai cấp đến giải phóng dân tộc và giải phóng nhân loại Đầu thế kỉ XX, sinh ra trong điều kiện một nước thuộc địa nửa phong kiến, chủ nghĩa thực dân đang bành chướng mạnh mẽ, Hồ Chí Minh lại xuấy phát từ giải phóng gdân tộc đến giải phóng giai cấp và giải phóng nhân laọi Từ đó ở người đã hình thành nên tư tưởng về cách mạng giải phóng dân tộc tiến lên chủ nghĩa xã hội
Trước hết, phải nói rằng tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc có nguồn gốc từ sự nhạn thức sâu sắc lý luận Mác – Lênin K.Mác và Lênin cho rằng cách mạgn giải phóng dân tộc phải được thực hện bằng con đường cách mạng vô sản, do giai cấp công nhân lãnh đạo, cách mạng giải phóng dân tộc là một bộ phận khăng khít của cách mạng vô sant thế giới và cách mangj
Trang 2đó phải được thực hiện bằng con đường bạo lực Bạo lực cách mạgn là quy luật phổ biến của cách mạgn vô sản như vậy, lý luận của Mác – Lênin đã chỉ rõ ở các nước thuộc địa và phu thuộc, vấn đề đánh đổ đế quốc giành độc lập dân tộc là tất yếu, phải giải phóng các dân tộc bị áp bức để tiến lên giải phóng con người, xây dựng một xã hội tốt đẹp Đó là sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân
Thứ hai, tư tưởng của Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và cách mạng giải póng dân tộc còn xuất phát từ sự tìm hiểu các cuộc cách mạng trên thế giới Qua tìm hiểu, Hồ Chí Minh thấy rõ các cuộc cách amgnj trên thế giới đều không triệt
để, ở đó, người lao động vẫn bị áp bức, bóc lột nặng nề, nhân dân ở đó còn đang muốn tìm kiếm một cuộc cách mạng khác Hồ Chí Minh đã khẳng định; chỉ có con đường cách mạng vô sản là cái cần thiết cho dân tộc ta, là con đường giải phóng nhân dân ta Sau nà, khi tổng kết về con đường giải phóng dân tộc, Hồ Chí Minh đã nói một cách rõ ràng hơn: “Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không
có con đường nào kháccon đường cách mạng vô sản”
Nguồn gốc thứ ba là bắt nguồn từ thời đại: trong thời đại ngày nay, giai cấp công nhân là giai cấp trung tâm lãnh đạo cách mạng, thắng lợi của cách mạng tháng 10 Nga đã mở ra thời đại mới và đang là ánh sáng soi đường cho các dân tộc bi áp bức đi theo Chính sự thắng lợi của cách mạng tháng mười Nga đã tác động mạnh mẽ tới tư tưởng của Người về cách mạng giải phóng dân tộc Người cho rằng cách mạng muốn giành thắng lợi phải đi theo cách mạng tháng mười Cách mạng tháng mười là cuộc cách mạng sâu sắc và triệt để nhất mà cách mạng các nước thuộc điạ phải đi theo và học tập nếu muốn giành thắng lợi cho cuộc cách mạng giải phóng dân tộc mình
Nguồn gốc cuối cùng đó là sự nhận thức sâu sắc, nắm rõ tình hình đất nước
ta của Người Ở Việt Nam giai cấp công nhân la giai cấp tiên phong nhất của xã hội, là giai cấp cách mạng nhất trong tất cả các giai cấp Cho nên, giai cấp công nhân là giai cấp duy nhất có khả năng lãnh đạo cách mạgn Việt Nam Ngay từ khi
Trang 3ra đời, giai cấp côgn nhân đã khẳng định vị trí lánh đạo trung tâm của mình Từ
sự nhận thức rõ vai trò của giai cấp công nhân, Bác nói: “Với lý luận tiên phong
và kinh nghiệm của phong trào cộng sản quốc tế, giai cấp công nhân ta đã tỏ ra là người lãnh đạo xứng đáng nhất và tin cậy nhất của nhân dân Việt Nam”
Có thể nói, chính sự vận dụng một các sáng tạo chủ nghĩa Mác – Lênin và cách mạng Việt Nam, cùng với sự nhận thức sâu sắc và nắm bắt rõ nét tình hình đất nước đã tác động mạnh mẽ và ảnh hươngr sau sắc đến việc hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc, một trong những tư tưởng lớn của người mãi mãi soi sáng cho đường đi của cách mạng Việt Nam
ĐK Kinh tế –
Chính trị – xã hội Cuộc đời + sự nghiệp + bản thân
ĐKKQ Nhân tố chủ quan Tư tưởng HCM
(P2 biện chứng)
VH
VH
Mác
Trang 4PHẦN II: NỘI DUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ VẤN ĐỀ DÂN TỘC VÀ CÁCH MẠNG GIẢI PHÓNG DÂN TỘC
Như chúng ta đã biết tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành từ 4 nguồn gốc, đó là: Chủ nghĩa yêu nước Việt Nam ( Được hình thành và duy trì trong lịch
sử 4000 năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam); Tinh hoa văn hoá nhân loại của cả phương Đông và phương Tây; Chủ nghĩa Mác-Lênin, điểm sáng
và là nhân tố quyết định tính đúng đắn và khoa học trong tư tưởng của Người; và cuối cùng là các nhân tố chủ quan, bản thân con người và nhân cách cao cả của
Hồ Chủ tịch Trải qua nhiều biến cố của lịch sử, hệ tư tưởng của Người đã được thử thách, trau dồi và tiếp tục được hoàn thiện Trong hệ tư tưởng đó thì nội dung đầu tiên, cơ bản phải đề cập đến đó là tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề Dân tộc
và Cách mạng giải phóng dân tộc (Vấn đề DT và CM GPDT )
Trước hết, ta phải hiểu vấn đề dân tộc mà Hồ Chí Minh đề cập dến là vấn
đề quốc gia dân tộc, vấn đề cộng đồng dân tộc, hoặc là vấn đề dân tộc về mặt chính trị chứ không phải là vấn đề sắc tộc hoặc là vấn đề dân tộc học Đồng thời cũng kông được nhầm lẫn giữa vấn đề CM GPDT và con đường GPDT
Có xác định được như thế, có hiểu được quá trình hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh là gian nan, là khó khăn, vất vả như thế, ta mới hiểu được sâu sắc, mới thấm nhuần được tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề DT và CM GPDT
Nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về vấn đề DÂN TỘC thực chất là nghiên cứu quan điểm của Bác về các dân tộc thuộc địa, nghiên cứu về quan hệ giữa dân tộc và giai cấp trên pham vi Quốc tế cũng như trong Quốc gia dân tộc Việt Nam, và nghiên cứu về quan hệ giữa Dân tộc Việt Nam với các dân tộc khác trên Thế giới Đó là những vấn đề liên quan đến chiến lược GPDT bị áp bức Bao gồm những nội dung cơ bản sau:
Trang 51 Quyền cơ bản của một Dân tộc
Kẻ xâm lược thường tự cho Dân tộc mình là siêu đăng, có nghĩa vụ đi kha hoá Dân tộc khác, chúng tự cho mình cái quyền chém giết những Dân tộc yếu hơn để đàn áp, bóc lột, thoả mãn dã tâm của riêng chúng Chúng coi mình đứng trên tất cả, cho sự bóc lột của mình là một sự ban phát ân huệ, và đi rêu rao rằng Dân tộc mình đang làm nghĩa vụ khai hoá cho một Dân tộc khác hèn yếu hơn (Những tư tưởng và hành động ấy thật là vô sỉ)
Theo Hồ Chí Minh, tất cả các Dân tộc trên Thế giới đều bình đẳng Bản Yêu sách 8 điểm của nhân dân An Nam gửi cho hội nghị Véc-xây và các Nghị sĩ khác chính là hành động tấn công đầu tiên vào các trung tâm bảo vệ sự bất bình đẳng cảu Thế giới, và đây cũng là hành động đầu tiên đã đưa Nguyễn ái Quốc lên địa vị hoạt động chín trị của mình 8 điểm đó đã toát lên 2 nội dung cơ bản sau:
+ Cho nhân dân Việt Nam được hưởng chế độ tự trị thuộc Pháp
+ Cho nhân dân Việt Nam được hưởng các quyền tự do dân chủ, như những người Pháp và người nước ngoài được hưởng trên lãnh thổ Việt Nam
Sau Cách mạng tháng 8, Bản Tuyên ngôn độc lập ngày 2/9 cũng là lời tuyên bố về sự bình đẳng giữa các dân tộc, bình đẳng là quyền tự nhiên mà mọi sinh vật sinh ra được hưởng, kẻ nào tước đi sự bình đẳng là làm trái với tự nhiên
Theo Hồ Chí Minh, độc lập – tự do là quyền tự nhiên bất khả xâm phạm Theo Bác, tất cả các đân tộc phải được độc lập, tự do Đây là độc lập hoàn toàn, độc lập thực sự trên tất cả các mật kinh tế, chính trị, quân sự, ngoại giao và toàn vẹn lãnh thổ Mọi vấn đề thuộc về chủ quyền dân tộc phải do chính Dân tộc đó giải quyết, không cá sự can thiệp của nước ngoài Dân tộc độc lập trong tư tưởng của Bác còn phải được thể hiện bằng sự ấm no, tự do, hạnh phúc của nhân dân Độc lập Dân tộc còn được thể hiện bằng quan điểm là mọi phần tử của quốc dân Việt Nam đều được hưởng tự do độc lập, kể cả những người sai lầm nay đã trở
về Điều này một lần nữa thể hiện tinh thần bác ái của Hồ chủ tịch
Trang 6Như vậy quan niệm độc lập Dân tộc theo Hồ Chí Minh là một nền độc lập dân tộc giành được phải bằng cuộc đấu tranh cách mạng của nhân dân lao động dưới sự lãnh đạo của Đảng cộng sẳn lật đổ sự thống trị xâm lược của chủ nghĩa
đế quốc chứ không phải thứ độc lập ban phát, xin cho Độc lập Dân tộc thực sự phải đảm bảo các nguyên tắc:
+ Dân tộc đó có quyền đầy đủ về kinh tế, chính trị, an ninh và toàn vẹn lãnh thổ
+ Độc lập Dân tộc phải thực hiện một cách triệt để
+ Độc lập Dân tộc phải vì hạnh phúc của nhân dân
Đây chính là giá trị đích thực về độc lập Dân tộc của Tư tưởng Hồ Chí Minh
Hồ Chí Minh cho rằng Độc lập Dân tộc phải trong hoà bình chân chính Người đã chỉ ra các biện pháp : Độc lập Dân tộc phải gắn với trào lưu hoà bình, dân chủ, tiến bộ của nhân dân thế giới; phải gắn độc lập dân tộc với chủ nghĩa xã hội; Phải đứng trên lập trường, quan điểm của giai cấp công nhân để giải quyêt các vấn đề DT và CM GPDT
2 Quan hệ giữa Dân tộc và giai cấp trong tư tưởng của Bác
Theo chủ nghĩa Mác - Lênin, mối quan hệ giữa dân tộc và giai cấp thực chất là quan hệ về lợi ích trên pơhạm vi Thế giới Học thuyết Mác thực chất là học thuyết về đấu tranh giai cấp Tuy vạy, Học thuyết Mác không hề coi nhẹ vấn
đề dân tộc Lênin cũng là người ưu tiên cho cả vấn đề giai cấp và vấn đề Dân tộc
Còn chúng ta thì sẽ tìm hiểu tư tưởng của Hồ Chí Minh về vấn đề này Theo Bác, phải kết hợp hài hoà giữa lợi ích dân tộc với lợi ích giai cấp trên phạm
vi quốc tế và quốc gia
Người cho rằng, cần phải đặt lợi ích của quốc gia - dân tộc lên trên Cơ sở của luận điểm này đó là trước mặt kẻ thù áp bức thì quyền lợi dân tộc và giai cấp
Trang 7là thống nhất Có độc lập dân tộc thì giai cấp mới được tự do hoàn toàn, mới có điều kiện để thoả mãn quyền lợi của giai cấp mình Bác nhấn mạnh vấn đề dân tộc nhưng hoàn toàn không mâu thuẫn với vấn đề giai cấp Có thể nói, Hồ Chí Minh đã đứng trên lập trường, quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin về vấn đề giai cấp và vấn đề dân tộc
Trong hoạt động thực tiễn, Người cũng đã vận dụng chính quan điểm giữa giai cấp và dân tộc đó
+ Hồ Chí Minh coi trọng chủ nghĩa yêu nước chân chính và chủ nghĩa dân tộc chân chính Người xác định mục tiêu chiến lược của Việt Nam Người xác định mục tiêu chiến lược của cách mạng Việt Nam là độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Người đấu tranh cho Dân tộc Việt Nam và các Dân tộc khác Chúng ta, nhũng người con của Tổ quốc Việt Nam, cũng nhu nhân dân toàn thế giới đều biết đến mối quan hệ gắn kết giữa Dân tộc Việt Nam và nhân dân CuBa, giữ dân tộc Viet Nam với các nước Lào và Campuchia anh em Chúng ta cúng biết tình cảm thân thiết, tình đồng chí giữa Hồ Chủ tịch và Chủ tịch Phidel Castro
+ Chủ nghĩa Dân tộc Hồ Chí Minh là sự giải phóng dân tộc, hạnh phúc của Dân tộc, sự bình đẳng với các dân tộc khác Điều này khác với chủ nghĩa Dân tộc cực đoan, vị kỉ
+ Tư tưởng độc lập dân tôc gắn liền với CNXH: Đây la sự kết hợp rõ nhất
sự gắn kết giữa tư tưởng với giai cấp Nguyễn ái Quốc khẳng định chỉ có giải phóng giai cấp mới giải phóng Dân tộc Nhung trong hoàn cảnh lịch sử Việt Nam, điều kiện Việt Nam, giải phóng Dân tộc trước giải phóng giải cấp
3 Quan điểm về mối quan hệ giữa Dân tộc Việt Nam với các Dân tộc khác trên thế giới:
Trang 8QĐ1: Dân tộc Việt Nam mong muốn quan hệ bình đẳng, hữu nghị, hợp tác
và cùng chung sống hoà bình với tất cả các dân tộc trên Thế giới, kể cả với nhunững nước có chế độ chính trị xã hội khác, trên cơ sở tôn trọng, bình đẳng, độc lập, chủ quyền quốc gia và toàn vẹ lãnh thổ của các dân tộc và mỗi bên cùng
có lợi
QĐ2: Mọi tranh chấp giữa Việt Nam và các Dân tộc khác cúng như mọi
vấn dề quốc tế đều cần phải giải quyết bằng thương lượng hoà bình
Ngoài ra, Bác cũng thực hiện sự ưu tiên với các nước có cùng chế độ XHCN Sau đó, chú ý đến quan hệ láng giềng, Bác còn chia thành láng giềng gần ( Là các nước có chung biên giới nhu trung Quốc, Lào, Campuchia) và láng giềng
xa như Ấn Đọ, thái Lan, Myanma và rộng hơn nữa là các nước châu Á
Nói tóm lại quan điểm của Bác là : Việt Nam muốn là bạn với tất vả các
nước
Tiếp theo, chúng ta cùng tìm hiểu Tư tưởng của Người về cách mạng giải phóng dân tộc.
Trong quá trình đi tìm con đường giải phóng dân tộc thì Nguyễn Ái Quốc
đã đến được với Bản sơ thảo luận cương về vấn đề dân tộc và thuộc địa của Lênin Đó là cơ sở cho việc hình thành Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải
phóng dân tộc Tư tưởng đó được thể hiện trong các tác phẩm “ Bản án chế độ
thực dân Pháp”, “ Đường kách mệnh” và “ Chính cương sách lược vắn tắt”.
(Đề nghị mọi người tìm đọc).
Tư tưởng Hồ Chí Minh về cách mạng giải phóng dân tộc ở thuộc địa gồm một số những luận điểm cơ bản như sau:
1 Cách mạng giải phóng dân tộc muốn thắng lợi triệt để phải đi theo con đường cách mạng vô sản
Trang 9Hồ Chí Minh đã rất khâm phục tinh thần yêu nước của các bậc tiền bối, nhưng Người không đòng ý với con đường yêu nước cua các vị ấy Khi ra nước ngoài, Hồ Chí Minh có dịp nghiên cứu các cuộc cách mạng tư sản điển hình trên thế giới như Cách mạng tư sản Pháp_1789, cách mạng tư sản Mỹ_1776 Người rút ra bài học là: Cách mạng Pháp, cách mạng Mỹ là những cuộc cách mạgn không đến nơi, cách mạng rồi mà dân chúng vẫn ba, bốn lần đòi cách làm cách mạng nữa Thực tế thì những cuộc cách mạng này không mang lại quyền lợi cho nhân dân lao động Vì vậy, Hồ Chí Minh đã loại bỏ con đường cách mạng tư sản
ở Việt Nam
Khi bắt gặp cách mạng tháng 10 Nga, Hồ Chí Minh đã rút ra nhận xét: Trong thế giới bây giờ chỉ có cách mạng tháng 10 Nga là thành công và thành công đến nơi Nghĩa là dân chúng được hưởng hạnh phúc, tự do, xoá bỏ được bất bình đẳng, vì cách mạng tháng 10 Nga đã loại bỏ được chế độ phong kiến và ách
áp bức bóc lột tư bản chủ nghĩa Vì vậy Hồ Chí Minh chỉ ra rằng: Muốn cách mạng thành công thì phải lấy công – nông làm gốc, phải có Đảng cộng sản Nói tóm lại, muốn cứu nước, muốn giải phóng dân tộc Không có con đường nào khác
là con đường cách mạng vô sản
2 Cách mạng giải phóng dân tộc là sự nghiệp của toàn dân, do giai cấp công nhân lãnh đạo.
Hồ Chí Minh nhận thức được làm cách mạng phải có lực lượng Cachs mạgn giải phóng dân tộc là giành lại độc lập cho dân tộc, tự do cho nhân dân, vì vậy lực lượngc ách mạng là toàn dân - toàn dân theo Hồ Chí Minh là không phân biệt dân tộc, tôn giáo, giai cấp, nam nữ…, ai là người yêu nước, ghet giặc, muốn cứu nước thì đều là lực lượng của cách mạng Việt Nam
Hồ Chí Minh cũng xếp đặt một cách cụ thể các thành phần, lực lượng Mà
cụ thể là: Lực lượng lãnh đạo của cuộc cách mạng này là giai cấp công nhân
Trang 10Lực lượng trung tâm của cuộc cách mạng này là công nhân – nông dân và sự liên minh công – nông với các tầng lớp khác, trong đó chủ yếu là trí thức, đó là nền tảng của mặt trận dân tộc thống nhất sau này
Động lực của cuộc cách mạng là công nhân, nông dân, tiểu tư sản, tư sản dân tộc và các phần tử yêu nước khác
Bác cũng phân chia lực lượng một cách khá sâu sắc để có được những sách lược thích hợp và phát huy được lực lượng Cụ thể:
- Bác chia nông dân thành nhiều tầng:
+ Nông dân nghèo: người không có ruộng, phải làm thuê Đây gọi là lực lượng bần cố nông Lực lượng này sẽ được chia ruộng từ tay bọn đế quốc, Việt gian, địa chủ Bần cố nông là lực lượng cách mạng quan trọng, đòng minh chác chanứ nhất của giai cấp công nhân
+ Trung nông: Theo Bác, trung nông là những người cày ruộng của họ, không bóc lột Đảng phải coi trung nông là bạn chắc chắn của mình
+ Phú nông: Là tư sản giau có ở nông thôn Đảng cộng sản phải lôi kéo họ, lợi dụng họ Nếu không thì cũng trung lập chúng để chúng không ngả về phía Đế quốc – Phong kiến
- Bác chia địa chủ thành 3 hạng:
+ Đại dịa chủ: nếu họ không còn tinh thần yêu nước, tinh thàn dân tộc mà theo giặc, hại dân, thì Đảng cộng sảnphải tổ chức nhân dân đánh “trúc” bọn chúng (“trúc” có nghĩa là đổ) để làm thổ địa cách mạng
+ Về trung và đại địa chủ: đối xử với họ như phú nông, nếu họ không phản cách mạng thì lôi kéo hoặc trung lập họ Nếu họ phản lại cách mạng thì đánh đổ họ