Tại sao giai cấp công nhân nhanh chóng trở thành lực lợng chính trị độc lập, vơn lên lãnh đạo cách mạng dân tộc dân chủ ở Việt Nam?. Sự hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa CNXH trong -
Trang 1Sở Giáo DụC Và ĐàO TạO đề THI CHọN HọC SINH GIỏI CấP TỉNH
mÔN THI: lịCH Sử- lớP 12 thpt Ngày thi: 28/3/2010
Thời gian làm bài: 180 phút (Không kể thời gian giao đề)
Câu 1: (3,0 điểm)
Trình bày sự hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa trong những năm
1945-1949 Hệ thống xã hội chủ nghĩa ra đời có vị trí, ý nghĩa nh thế nào trong sự phát triển của quan hệ quốc tế?
Câu 2: (3,0 điểm)
Hãy làm rõ thái độ chính trị và khả năng cách mạng của các giai cấp trong xã hội Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất Tại sao giai cấp công nhân nhanh chóng trở thành lực lợng chính trị độc lập, vơn lên lãnh đạo cách mạng dân tộc dân chủ ở Việt Nam?
Câu 3: (4,0 điểm)
a Trên cơ sở tóm tắt diễn biến, kết quả cuộc bãi công Ba Son (8/1925), hãy nêu rõ những điểm mới của cuộc đấu tranh này
b Sự kiện nào đánh dấu giai cấp công nhân Việt Nam đã trở thành lực l-ợng chính trị độc lập hoàn toàn? ý nghĩa lịch sử của sự kiện đó
Câu 4: (3,5 điểm)
Sự nhạy bén về chính trị và năng lực sáng tạo của Đảng ta thể hiện nh thế nào ở Hội nghị Ban Chấp hành Trung ơng Đảng (11/1939) và Hội nghị Ban Chấp hành Trung ơng Đảng lần thứ 8 (5/1941)? ý nghĩa lịch sử.
Câu 5: (3,5 điểm)
Vì sao Đảng ta mở chiến dịch Điện Biên Phủ? Phân tích và chứng minh chiến dịch Điện Biên Phủ thắng lợi là đỉnh cao của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lợc (1945-1954)
Câu 6: (3,0 điểm)
Âm mu và thủ đoạn của đế quốc Mỹ trong việc thực hiện chiến lợc “Việt Nam hoá chiến tranh”? Sự kiện nào chứng tỏ “Việt Nam hoá chiến tranh” của
Mỹ bị thất bại hoàn toàn?
Hết
Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm
Họ và tên thí sinh:
Số báo danh:
Sở Giáo DụC Và ĐàO TạO Hớng dẫn chấm bài thi
bắC gIANG Kì THI CHọN HọC SINH GIỏI CấP TỉNH
Kì thi ngày 28/3/2010 Môn Thi: Lịch sử Lớp 12-thpt (Đề chính thức)
(Bản hớng dẫn chấm có 06 trang)
Đề chính thức
Trang 2Câu Nội dung Điểm
1 a Sự hình thành hệ thống xã hội chủ nghĩa (CNXH) trong
- Trong những năm 1944-1945, lợi dụng cơ hội Hồng quân Liên
Xô truy kích phát xít Đức qua lãnh thổ các nớc Đông Âu, dới sự
lãnh đạo của những ngời cộng sản, nhân dân các nớc Đông Âu
(Anbani, Bungari, Balan, Nam T, Rumani, Tiệp Khắc) đã nổi
dậy khởi nghĩa giành chính quyền, xây dựng chế độ dân chủ
- Từ năm 1945-1947, các nớc Đông Âu đã tiến hành nhiều cuộc
cải cách quan trọng nh: Xây dựng bộ máy nhà nớc dân chủ nhân
dân, cải cách ruống đất ban hành các quyền tự do dân
- tháng 10/1949, sự thành lập nhà nớc Cộng hoà Dân chủ Đức,
thắng lợi của cách mạng dân tộc dân chủ Trung Quốc dẫn tới
n-ớc Cộng hoà Nhân dân Trung Hoa ra đời, 0,5 đ
- Nh vậy, hệ thống XHCN thế giới đã đợc hình thành nối liền từ
Âu sang á và làm cho lực lợng so sánh trên thế giới thay đổi có
lợi cho CNXH Đây là biến đổi to lớn của cục diện thế giới sau
b Vị trí, ý nghĩa của hệ thống chủ nghĩa xã hội trong sự
- Dẫn đến hình thành hai hệ thống xã hội đối lập trên thế giới:
- Hệ thống XHCN đã trở thành chỗ dựa của cách mạng giải
- Hệ thống XHCN đã trở thành chỗ dựa của sự nghiệp bảo vệ
- Thúc đẩy giải quyết các mối quan hệ quốc tế theo chiều hớng
2 a Thái độ chính trị và khả năng cách mạng của các giai cấp
trong xã hội Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất
1,75đ
- Giai cấp địa chủ phong kiến: Bộ phận địa chủ lớn cõu kết với
đế quốc, trở thành đối tượng của cỏch mạng Một bộ phận
khụng nhỏ tiểu và trung địa chủ cú tinh thần yờu nước tham gia
vào cuộc đấu tranh chống đế quốc và thế lực phản động 0,5đ
- Giai cấp nụng dõn giàu lũng yờu nước, căm thự đế quốc,
phong kiến sõu sắc, cú tinh thần cỏch mạng cao, là động lực của
- Giai cấp tư sản: Tư sản mại bản quyền lợi gắn liền với đế quốc
nờn thỏi độ chớnh trị của họ là phản động, là kẻ thự của cỏch
mạng; tư sản dõn tộc ớt nhiều cú tinh thần chống đế quốc và
phong kiến, nhưng thỏi độ khụng kiờn định, dễ thỏa hiệp 0,5đ
- Giai cấp tiểu tư sản yờu nước, tinh thần chống đế quốc, phong
kiến cao, hăng hỏi cỏch mạng và là một lực lượng quan trọng
của cỏch mạng dõn tộc dõn chủ ở nước ta 0,25đ
- Giai cấp công nhân là giai cấp yêu nớc, cách mạng, là lực lợng
b Sở dĩ giai cấp công nhân nhanh chóng trở thành lực lợng
chính trị độc lập, vơn lên lãnh đạo cách mạng dân tộc dân
Trang 3chủ ở Việt Nam là vì: 1,25đ
- Giai cấp cụng nhõn ra đời trước Chiến tranh thế giới thứ nhất,
phỏt triển nhanh về số lượng và chất lượng trong cuộc khai thỏc
- Ngoài những đặc điểm chung của giai cấp công nhân quốc tế
(đại diện cho lực lợng sản xuất tiên tiến, có hệ t tởng riêng, có ý
thức tổ chức kỷ luật và tinh thần cách mạng triệt để ), họ còn
có những đặc điểm riờng: bị ba tầng ỏp bức, búc lột của thực
dõn, phong kiến, tư sản người Việt; cú quan hệ mỏu thịt với giai
cấp nụng dõn; kế thừa truyền thống yờu nước bất khuất của dõn
- Giai cấp cụng nhõn sớm chịu ảnh hởng của trào lu cách mạng
thế giới đang lên cao, đặc biệt là ảnh hởng của Cách mạng tháng
3 a Diễn biến, kết quả cuộc bãi công Ba Son (8/1925) 1,25đ
* Diễn biến, kết quả cuộc bãi công Ba Son (8/1925):
- Tháng 8/1925, thợ máy xởng Ba Son tại cảng Sài gòn đã bãi
công, không chịu sửa chữa chiến hạm Misơlê của Pháp khi
chiến hạm này trở binh lính sang đàn áp phong trào nổi dậy của
- Cuộc bãi công với yêu sách đòi tăng lơng 20% và phải cho
những công nhân bị thải hồi trở lại làm việc Bọn Pháp đe doạ,
nhng không khuất phục đợc công nhân bãi công Cuối cùng,
Pháp buộc phải nhợng bộ, chịu tăng 10% lơng cho công nhân
Nhng sau khi đã trở lại làm việc, công nhân vẫn tìm cách lãn
công, cố kéo dài thời gian khiến cho chiến hạm Misơlê phải 4
tháng nằm chờ mới nhổ neo đợc Cuộc bãi công thắng lợi là một
bớc tiến mới của công nhân Việt Nam
0,5đ
*Những điểm mới của cuộc bãi công Ba Son:
- Đây là cuộc đấu tranh có tổ chức, lãnh đạo; đấu tranh không
chỉ nhằm mục đích kinh tế mà cao hơn còn vì mục tiêu chính trị
Nó thể hiện tinh thần đoàn kết giai cấp, đoàn kết quốc tế
- Mở đầu thời kì giai cấp công nhân đi vào đấu tranh tự giác 0,5đ
b Đảng Cộng sản Việt Nam thành lập (3/2/1930) đánh dấu
giai cấp công nhân Việt Nam đã trở thành lực lợng chính trị
* ý nghĩa lịch sử của việc thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam
- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là kết quả tất yếu của cuộc
đấu tranh dõn tộc và giai cấp quyết liệt của nhõn dõn Việt Nam,
là sự sàng lọc nghiờm khắc của lịch sử trờn con đường đấu tranh
- Đảng ra đời là sản phẩm của sự kết hợp nhuần nhuyễn ba yếu
tố: chủ nghĩa Mỏc- Lờ nin, phong trào cụng nhõn và phong trào
- Đảng thành lập là bước ngoặt vĩ đại trong lịch sử giai cấp cụng
nhõn và cỏch mạng Việt Nam, khẳng định giai cấp cụng nhõn
Việt Nam đó trưởng thành và đủ sức lónh đạo cỏch mạng, chấm
dứt thời kỡ khủng hoảng về giai cấp lónh đạo phong trào cỏch 0,5đ
Trang 4mạng Việt Nam
- Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời là sự chuẩn bị tất yếu đầu
tiờn, cú tớnh quyết định cho những bước phỏt triển nhảy vọt về
- Đảng ra đời, cỏch mạng Việt Nam thực sự trở thành một bộ
phận khăng khớt của cỏch mạng thế giới 0,25đ
4 a Sự nhạy bén về chính trị và năng lực sáng tạo của Đảng ta
thể hiện ở Hội nghị Ban Chấp hành Trung ơng Đảng
(11/1939) và Hội nghị Ban Chấp hành Trung ơng Đảng lần
* Bối cảnh lịch sử những năm đầu Chiến tranh thế giới th hai
bùng nổ:
- 1/9/1939, Chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, phát xít Đức
tấn công Ba Lan Pháp, Anh tuyên chiến với Đức Tháng
- 9/1940, quân Nhật vợt biên giới Việt-Trung nhảy vào Bắc Việt
Nam Thực dân Pháp thực hiện chính sách hai mặt phản động:
Một mặt tăng cờng đàn áp các lực lợng yêu nớc, mặt khác câu
kết với phát xít Nhật bóc lột tàn bạo về kinh tế để duy trì nền
thống trị phản động làm cho mâu thuẫn dân tộc ở Đông Dơng
găy gắt
0,25đ
- 6/1941, phát xít Đức tấn công Liên Xô, khối Đồng minh chống
phát xít đang dần hình thành cổ cũ phong trào cách mạng Việt
Nam Điều đó đã đặt ra cho Đảng ta phải nắm bắt chính xác
tình hình, kịp thời đề ra đờng lối đấu tranh phù hợp 0,25đ
*Những biểu hiện sự nhạy bén về chính trị và năng lực sáng
tạo của Đảng ta:
Hội nghị Ban Chấp hành Trung ơng Đảng (11/1939) chuyển
hớng chỉ đạo chiến lợc cách mạng
- 6/11/1939, Đảng ta tổ chức Hội nghị BCH Trung ơng ở Bà
Điểm (Hóc Môn, Gia Định) nhận định tình hình xu thế phát
triển của cách mạng, xác định nhiệm vụ, mục tiêu chủ yếu của
cách mạng là đánh đổ đế quốc, phát xít và tay sai, giành độc lập
cho các dân tộc Đông Dơng, thành lập Chính phủ dân chủ cộng hoà
0,5đ
- Hội nghị chủ trơng giơng cao khẩu hiệu độc lập cho các dân
tộc Đông Dơng, tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất, chỉ đề
ra khẩu hiệu tịch thu ruộng đất của đế quốc, Việt gian ; thay
hình thức Mặt trận dân chủ Đông Dơng bằng việc thành lập Mặt
trận Dân tộc thống nhất phản đế Đông Dơng 0,25đ
- Tại Hội nghị này Đảng ta chủ trơng chuyển phơng pháp đấu
tranh chính trị, đòi quyền tự do, dân chủ, dân sinh sang đấu
tranh bạo lực vũ trang đánh đổ đế quốc, phát xít và tay sai,
Trang 5Hội nghị Ban Chấp hành Trung ơng Đảng lần thứ 8 (5/1941)
hoàn chỉnh sự chỉ đạo đờng lối giải phóng dân tộc
- Từ 10-19/5/1941, dới sự chủ trì của lãnh tụ Nguyễn Aí Quốc,
Hội nghị BCH Trung ơng Đảng lần thứ 8 họp ở Pác Bó (Cao
Bằng) xác định nhiệm vụ, mục tiêu chủ yếu trớc mắt của cách
mạng Việt Nam là đánh đổ đế quốc phát xít Pháp-Nhật, giành
độc lập dân tộc, thành lập nhà nớc Việt Nam Dân chủ Cộng
hoà
0,5đ
- Tại Hội nghị này, Đảng ta tiếp tục giơng cao hơn nữa khẩu
hiệu độc lập dân tộc, thành lập Mặt trận Việt Nam độc lập đồng
minh (Việt Minh) nhằm mở rộng khối đoàn kết dân tộc, đoàn
- Đảng ta chủ trơng phải tích cực xây dựng lực lợng chính trị,
lực lợng vũ trang, căn cứ điạ cách mạng, tiến tới khởi nghĩa từng
phần tổng khởi ngfhĩa giành chính quyền khi có thời cơ cách
b ý nghĩa lịch sử: Sự nhạy bén chính trị và năng lực lãnh đạo
đúng đắn, sáng tạo của Đảng ở hai Hội nghị trên đã góp phần
quyết định cho cuộc Cách mạng tháng Tám năm 1945 giành
5 a Vì sao Đảng ta mở chiến dịch Điện Biên Phủ? 0,75đ
- Tháng 5/1953, để thoát khỏi thế sa lầy thất bại, thực dân Pháp
câu kết với Mỹ thực hiện Kế hoach Na-va âm mu giành thắng
lợi quân sự để “kết thúc chiến tranh trong danh dự”
- Dới sự lãnh đạo của Đảng, từ 10/12/1953 đến đầu năm 1954,
quân dân ta đã chủ động mở nhiều cuộc tấn công chiến lợc
giành thắng lợi to lớn ở Tây Bắc, Trung Lào, Thợng Lào làm
cho Kế hoạch Na-va đứng trớc nguy cơ bị phá sản
0,25đ
- Để bảo vệ Lai Châu và Thợng Lào, thực dân Pháp tăng cờng
xây dựng Điện Biên Phủ trở thành tập đoàn cứ điểm mạnh nhất
Đông Dơng và coi Điện Biên Phủ là khâu chính của kế hoạch
- Tháng 12/1953, Đảng ta và Bộ Tổng t lệnh đã quyết định mở
chiến dịch Điện Biên Phủ nhằm tiêu diệt sinh lực địch, giải
b Chiến dịch Điện Biên Phủ thắng lợi là đỉnh cao của cuộc
kháng chiến chống thực dân Pháp xâm lợc (1945-1954) 2,75đ
* Chiến dịch Điện Biên Phủ là chiến dịch quân sự có sự chuẩn
bị lực lợng quy mô lớn nhất: Để phục vụ cho chiến dịch thắng
lợi, Đảng ta đã huy động 4 đại đoàn bộ binh, 1 đại đoàn pháo
binh, nhiều tiểu đoàn thông tin, vận tải ; huy động hàng vạn
dân công lên Tây Bắc xẻ núi, mở đờng vận chuyển hàng chục
vạn tấn vũ khí, lơng thực
0,5đ
* Chiến dịch Điện Biên Phủ diễn ra với tính chất ác liệt nhất
qua ba đợt:
Trang 6- Đợt 1 (13-3-17/3/1954): Quân ta tấn công và làm chủ phân
khu phía Bắc, Him Lam, Độc Lập, Bản Kéo 0,25đ
- Đợt 2 (30-3-26/4/1954): Quân ta tấn công các cao điểm phía
Đông phân khu Trung tâm kết hợp đánh lấn, bao vây chia cắt
Trung tâm Mờng Thanh buộc Mỹ lập cầu hàng không thả dù
tiếp tế , đe doạ ném bom nguyên tử 0,25đ
- Đợt 3 (1/5-3-7/5/1954): Quân ta đồng loạt tấn công Trung tâm
và phân khu phía Nam Chiều ngày 7/5/1954 giành thắng lợi
* Đây là chiến thắng quân sự đạt kết quả lớn nhất trong 9
năm kháng chiến: Đã diệt và bắt sống 16200 tên địch, trong đó
có 1 thiếu tớng, hơn 1000 sĩ quan, hạ sĩ qua, bắn rơi, phá huỷ 62
máy bay, thu toàn bộ vũ khí và các phơng tiện kĩ thuật Giải
phóng toàn bộ Tây Bắc
0,5đ
* Đây là chiến thắng có ý nghĩa quyết định xoay chuyển cục
diện chiến tranh và có ảnh hởng quốc tế to lớn:
- Đập tan Kế hoạch quân sự lớn nhất của thực dân Pháp (Kế
hoạch Na-va) và ý chí xâm lợc của thực dân Pháp 0,25đ
- Buộc thực dân Pháp phải ký Hiệp định Giơ ne vơ chấm dứt
chiến tranh, tôn trọng quyền dân tộc cơ bản của ba nớc Việt
- Góp phần làm sụp đổ hệ thống thuộc địa của chủ nghĩa thực
- Là tấm gơng cổ vũ, thúc đẩy phong trào giải phóng dân tộc
6 a Trình bày âm mu và thủ đoạn của đế quốc Mỹ trong việc
thực hiện chiến lợc “Việt Nam hoá chiến tranh“ 2,0đ
* Hoàn cảnh lịch sử, âm mu của Mĩ:
- Năm 1968, quân dân hai miền Nam-Bắc phối hợp chiến đấu
giành nhiều thắng lợi to lơn , tiêu biểu là cuộc Tổng tiến công và
nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968 làm cho “Chiến tranh cục bộ” của
đế quốc Mĩ bị phá sản
0,25đ
- Để cứu vãn tình thế , đầu năm 1969, tổng thống Nich-xơn đã
áp dụng ở miền Nam chiến lợc “Việt Nam hoá chiến tranh”, mở
rộng chiến tranh ra toàn Đông Dơng với chiến lợc “Đông Dơng
- Chiến lợc “Việt Nam hoá chiến tranh” là hỡnh thức chiền tranh
xõm lược thực dõn kiểu mới của Mĩ được tiến hành bằng lực
lượng quõn đội Sài Gũn là chủ yếu, cú sự trang bị vũ khớ, kĩ
thuật và hoả lực của Mĩ, dưới sự chỉ chỉ huy của cỏc cố vấn
quõn sự Mĩ, nhằm õm mưu tiờu diệt cỏc lực lượng cỏch mạng,
duy trỡ chế độ thực dõn kiểu mới
Trong quỏ trỡnh thực hiện “Việt Nam hoá chiến tranh”,
Mĩ và quõn đồng minh rỳt dần ra khỏi miền Nam, để cho quân
đội Sài Gũn gỏnh vỏc cuộc chiến tranh, giảm xương mỏư của
Trang 7ngời Mĩ trờn chiến trường
Bản chất của “Việt Nam hoá chiến tranh” là “Dựng người Việt Nam đỏnh người Việt Nam”
0,5đ
* Thủ đoạn của đế quốc Mỹ trong việc thực hiện chiến lợc
“Việt Nam hoá chiến tranh“
- Tăng cờng viện trợ quân sự, kinh tế, đầu t để củng cố chế độ
- Sử dụng quân đội Sài Gòn trở thành lực lợng xung kích xâm
l-ợc Cam pu chia (1970), mở rộng chiến tranh xâm ll-ợc ở Lào
- Mở rộng chiến tranh phá hoại miền Bắc lần thứ hai 0,25đ
- Lợi dụng mâu thuẫn giữa Liên Xô-Trung Quốc để thoả hiệp
với Trung Quốc, hoà hoãn với Liên Xô 0,25đ
b Sự kiện chứng tỏ “Việt Nam hoá chiến tranh“ của Mỹ bị
thất bại hoàn toàn:
- Mùa Xuân năm 1975, dới sự lãnh đạo của Đảng, quân và dân
ta đã mở cuộc Tổng tiến công và nổi dậy nhằm lật đổ chế độ
thực dân mới của đế quốc Mỹ, giải phóng miền Nam 0,5đ
- Kết quả, sau gần hai tháng (từ 4/3- /2/5/1975) thông qua 3
chiến dịch lớn: Chiến dịch Tây Nguyên, chiến dịch Huế-Đà
Nẵng và Chiến dịch Hồ Chí Minh cuộc Tổng tiến công và nổi
dậy đã giành thắng lợi to lớn: Lật đổ hoàn toàn chính quyền Sài
Gòn từ trung ơng đến địa phơng, đập tan đội quân tay sai với
trên 1 triệu tên, giải phóng hoàn toàn miền Nam, thành lập
chính quyền cách mạng chứng tỏ chiến lợc “Việt Nam hoá
chiến tranh” của Mỹ bị thất bại hoàn toàn
0,5đ
L
u ý khi chấm bài:
- Tổng điểm toàn bài là 20 điểm (không làm tròn số).
- Bài làm thiếu, sai kiến thức và t tởng chính trị, vận dụng các kỹ năng, phơng pháp hạn chế…thì tuỳ mức độ trừ điểm thích hợp.
