Quan điểm toàn diện với việc xây dựng và phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay

Nền kinh tế Việt Nam vào những năm 80 của thế kỷ XX là một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, mang tính

MụC LụC

A đặt vấn đề

B nội dung

1 Sự cần thiết xõy dựng, phỏt triển kinh tế thị trường ở nước ta

1.1 Kinh tế thị trường và kinh tế thị trường theo định hướng xó hội chủ nghĩa

1.1.1 Kinh tế thị trường

1.1.2 Kinh tế thị trường theo định hướng xó hội chủ nghĩa 1.2 Vai trũ của kinh tế thị trường theo định hướng xó hội chủ nghĩa của nước ta hiện nay

1.2.1 Phát triển kinh tế thị trờng là một sự phát triển đúng đắn 1.2.2 Kinh tế thị trờng không những tồn tại khách quan mà còn cần thiết cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội

* Cơ sở khách quan của sự tồn tại và phát triển kinh tế thị tr-ờng ở Việt Nam

* Tác dụng của kinh tế thị trờng đối với công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội

2 Thực trạng quỏ trỡnh xõy dựng kinh tế thị trường ở Việt Nam 2.1 Quan điểm của Đảng về xõy dựng và phỏt triển kinh tế thị trường theo định hướng xó hội chủ nghĩa

2.2 Những thành tự và hạn chế của nước ta hiện nay

2.2.1 Thành tựu

2.2.2 Hạn chế

3 Những giải pháp

3.1 Thực hiện nhất quỏn chớnh sỏch kinh tế nhiều thành phần

3.2 Phỏt triển đồng bộ cỏc loại thị trường 3.3 Tiếp tục đẩy mạnh sắp xếp, đổi mới nõng cao hiệu quả và sức cạnh tranh của cỏc doanh nghiệp nhà nước, tạo động lực phỏt triển cho cỏc loại hỡnh tập thể

3.4 Nõng cao hiệu lực, hiệu quả cụng tỏc quy hoạch, kế hoạch

C KếT LUậN

D TÊN DANH MụC TàI LIệU THAM KHảO

A §ÆT VÊN §Ò

Nền kinh tế Việt Nam vào những năm 80 của thế kỷ XX là một nền kinh tế kế hoạch hóa tập trung, mang tính chất tự cung, tự cấp, vận hành theo cơ chế quản lí tập trung quan liêu, bao cấp, đã bộc lộ nhiều nhược điểm

cơ bản cho sự phát triển Đòi hỏi chúng ta phải đi đến quyết định đổi mới nhanh chóng nền kinh tế của đất nước và cơ chế quản lí đối với nó

Đại hội VI của Đảng (12-1986) đã đề ra đường lối đổi mới toàn diện đất nước, trong đó đưa nền kinh tế Việt Nam chuyển sang hoạt động theo cơ chế thị trường với sự quản lí của nhà nước Sự nghiệp đổi mới kinh tế đòi hỏi phải nhanh chóng tiếp cận với những lí luận và thực tiễn quản lí kinh tế của nhiều nước trên thế giới Trước hết là đổi mới về tư duy kinh tế, chuyển

từ cơ chế kinh tế kế hoạch hóa tập trung, bao cấp sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, thực tiển quá trình công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước

Kinh tế thị trường là một kiểu tổ chức kinh tế phản ảnh trình độ phát triển của văn minh nhân loại Cho đến nay nhân loại chỉ biết đến nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa như là nền kinh tế phát triển ở trình độ cao Nhân loại chưa biết đến nên kinh tế thị trường định hướng xã hôi chủ nghĩa, bởi vì ở nơi mà chủ nghĩa xã hội hiện thực đã ra đời thì lại không phát triển thị trường xã hội chủ nghĩa, còn ở nơi phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa thì chủ nghĩa xã hội chưa phát triển hoàn chỉnh

Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là mô hình kinh tế trong thời kì quá đố lên chủ nghĩa xã hội ở nước ta Đây là một điểm đột phá

lí luận, một mô hình thực tiển đang trong quá trình thử nghiệm, là sự phủ định con đường xây dựng chủ nghĩa xã hội tập trung, quan liêu, bao cấp Đương nhiên đó không phải là nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa tuy rằng nó có thể học hỏi nhiều điều từ nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa hiện đại Nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa có bản chất khác với nên kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa Bản chất đó được quy định bởi các quan hệ kinh tế trong thời kì quá độ lên chủ nghĩa của Việt Nam

Như vậy, việc nhận thức nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa là một điều rất cần thiết, với những kiến thửc triết học đã có trong thời

gian qua em đã chọn đề tài “Quan điểm toàn diện với việc xây dựng và

phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay” Do hạn chế về kiến thức nên không thể tránh được những sai sót

trong quá trình làm bài, em rất mong được thầy chỉ bảo để bài viết thêm phần sâu sắc, và em có cái nhìn toàn diện hơn về nền kinh tế thị trường đang vận hành ở Việt Nam hiện nay, em xin chân thành cảm ơn!

1.1 Kinh tế thị trường và kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

1.1.1 Kinh tế thị trường

Trong lịch sử phát triển của xã hội loại người đã chứng kiến các kiểu

tổ chức kinh tế xã hội như kinh tế tự nhiên tự cấp, tự túc, kinh tế hàng hoá và kinh tế thị trường Trong các hình thức kinh tế trên thì kinh tế thị trường là hình thức phát triển cao nhẩt

Kinh tế thị trường là hình thức phát triển cao hơn của kinh tế hàng hoá Trong đó từ sản xuất đến tiêu dùng đều thông qua thị trường Trong kinh tế thị trường thì các quan hệ kinh tế đều được tiền tệ hoá Nền kinh tế thị trường lấy khu vực kinh tế tư nhân làm kinh tế chủ đạo Những quyết định kinh tế đuợc thực hiện một cách phi tập trung bởi các cá nhân người tiêu dùng và các công ty nhà sản xuất Việc định giá hàng hóa và phân bố các nguồn lực của nền kinh tế được cơ bản tiến hành theo quy luật cung cầu Kinh tế hàng hoá vận hành theo cơ chế thị trường gọi là kinh tế thị trường

Cơ chế thị trường là việc nhà sản xuất với hành vi tối đa hoá lợi nhuận sẻ căn cứ vào giá cả thị trường để quyết định ba vấn đề sản xuất cái gì, sản xuất như thế nào, và sản xuất cho ai Cơ chế thị trường là cách thức tự động phân

bố tối ưu nguồn lực kinh tế Đó là vì khi mổi nhà sản xuất đều căn cứ vào giá cả thị trường để quyết định sản xuất, thì sẻ không sản xuất thừa củng như sản xuất thiếu Phúc lợi kinh tế được đảm bảo do không có tổn thất xã hội

Kinh tế thị trường và kinh tế hàng hoá có cùng nguồn gốc nhưng khác nhau về trình độ Ưu điểm của kinh tế thị trường là bốn vấn đề: sản xuất cái

gì, sản xuất cho ai, ai sản xuất, và sản xuất như thế nào được giải quyết rất hiệu quả Trong nền kinh tế thị trường, nếu lượng cầu hàng hoá cao hơn lưọng cung, thì giá cả hàng hoá sẻ tăng lên, mức lợi nhuận theo đó mà tăng khuyến khích người sản xuất tăng lượng cung Người sản xuất nào có cơ chế sản xuất hiệu quả hơn, thì củng có tỉ suất lợi nhuận cao hơn cho phép tăng quy mô sản xuất và do đó các nguồn lực sản xuất sẻ chảy về người sản xuất hiệu quả hơn Những người có cơ chế sản xuất kém hiệu quả hơn theo đó mà

bị đào thải ra khỏi thị trường

Tuy nhiên kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa không phải là vạn năng, bên cạnh mặt tích cực nó còn có mặt trái, có khuyết tật từ trong bản chất của

nó do chế độ sở hửu tư nhân tư bản chủ nghĩa chi phối Cùng với sự phát

triển của lực lượng sản xuất, càng ngày mâu thuẩn của chủ nghĩa tư bản càng bộc lố sâu sắc, không giải quyết được các vấn đề của xã hội, làm tăng thêm tính bất công và bất ổn của xã hội, đào sâu thêm hố ngăn cách giữa người giàu và người nghèo Hơn nữa trong điều kiện toàn cầu hoá hiên nay,

nó càng ràng buộc các nước kém phát triển trong quỷ đạo bị lệ thuộc và bị

bóc lột theo quan hệ “ trung tâm- ngoại vi” Có thể nói nên kinh tế thị trường

tư bản chủ nghĩa ngày nay là sự thống trị của một số ít nước lớn hay mốt số tập đoàn xuyên quốc gia đối với đa số các nước nghèo Làm cho mâu thuẩn của các nước giàu và nghèo ngày càng tăng cao Cơ chế phân bố nguồn lực trong nền kinh tế thị trường có thể dẫn tới bất bình đẳng Đó là chưa kể vấn

đề việc phân bố nguồn lực không hoàn toàn hiệu quả Do một số nguyên nhân, giá cả có thể không linh hoạt trong các khoảng thời gian ngắn hạn khiến cho việc điều chỉnh cung cầu không suôn sẻ, dẩn tới có sự chênh lệch giữa cung và cầu Gây nên hiên tượng lạm phát, thất nghiệp

Kinh tế thị trường có những đặc điểm chung:

+ Tính tự chủ cao trong sản xuất kinh doanh của các chủ thể kinh tế + Gía cả thị trường thì do thị trường quyết định

+ Cạnh tranh là tất yếu: là sự đấu tranh của các chủ thể kinh tế để đạt lợi ích tối đa

+ Kinh tế chịu sự chi phối của những quy luật vốn có trong kinh tế: quy luật giá trị, quy luật m … ( trong kinh tế hàng hóa cạnh tranh là quy luật nhưng trong kinh tế thị trường cạnh tranh là môi trường

Chính vì thế mà, như C Mác đã phân tích và dự báo, chủ nghĩa tư bản tất yếu phải nhường chỗ cho một phương thức sản xuất và chế độ mới văn minh hơn, nhân đạo hơn Chủ nghĩa tư bản mặc dù đã và đang tìm mọi cách

để tự điều chỉnh, tự thích nghi bằng cách phát triển "nền kinh tế thị trường

hiện đại", "nền kinh tế thị trường xã hội", tạo ra "chủ nghĩa tư bản xã hội",

"chủ nghĩa tư bản nhân dân", "nhà nước phúc lợi chung" , tức là phải có sự

can thiệp trực tiếp của nhà nước và cũng phải chăm lo vấn đề xã hội nhiều hơn, nhưng do mâu thuẫn từ trong bản chất của nó, chủ nghĩa tư bản không thể tự giải quyết được, có chăng nó chỉ tạm thời xoa dịu được chừng nào mâu thuẫn mà thôi Nền kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa hiện đại đang ngày càng thể hiện xu hướng tự phủ định và tự tiến hóa để chuẩn bị chuyển sang giai đoạn hậu công nghiệp, theo xu hướng xã hội hóa Đây là tất yếu khách quan, là quy luật phát triển của xã hội Nhân loại muốn tiến lên, xã hội muốn phát triển thì dứt khoát không thể dừng lại ở kinh tế thị trường tư bản chủ nghĩa

1.1.2 Kinh tế thị trường theo định hướng xó hội chủ nghĩa

Nền KTTT định hớng XHCN cũng có tính chất chung của nền kinh

tế, nên kinh tế vận động theo những quy luật vốn có của KTTT nh quy luật giá trị, quy luật cung cầu, quy luật cạnh tranh Thị trờng có vai trò quyết

định trong việc phân phối các nguồn lực kinh tế Giá cả do thị trờng quyết

định Nhà nớc thực hiện điều tiết kinh tế vĩ mô để giảm bớt những thất bại của thị trờng

Nhng bất cứ nền KTTT nào cũng hoạt động trong những điều kiện lịch sử-xã hội của một nớc nhất định nên nó bị chi phối bởi những điệu kiện lịch

sử và đặc biệt là chế độ xã hội của nớc đó, và do đó có những đặc điểm riêng phân biệt với nền KTTT của các nớc khác Nền KTTT định hớng XHCN ở Việt Nam có những đặc trng sau đây

Thứ nhất : Nền kinh tế dựa trên cơ sở cơ cấu đa dạng về hình thức sỡ

hữu.Trong đó sở hữu Nhà nớc làm chủ đạo Do đó nền kinh tế gồm nhiều thành phần,trong đó kinh tế nhà nớc giữ vai trò chủ đạo

Trong cơ cấu kinh tế nhiều thành phần ở nớc ta, thành phần kinh tế nhà nớc giữ vai trò chủ đạo Việc xác định thành phần kinh tế nhà nớc giữ vai trò chủ đạo là sự khác biệt có tính chất bản chất giữa kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa với KTTT của các nớc khác Tính định hớng XHCN của nền kinh tế thị trờng ở nớc ta đã quy định kinh tế nhà nớc phải giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu kinh tế

Thứ hai : Trong nền KTTT định hớng XHCN, thực hiện nhiều hình

thức phân phối thu nhập, phân phối theo kết quả lao động và hiệu quả kinh

tế, phân phối dựa trên mức đóng góp các nguồn lực vào sản xuất kinh doanh, phân phối thông qua các quỹ phúc lợi xã hội, trong đó phân phối theo kết quả lao động giữ vai trò nòng cốt, đi đôi với chính sách điều tiết thu nhập một cách hợp lý Chúng ta không coi bình đẳng xã hội nh là một trật tự tự nhiên, là điều kiện của sự tăng trởng kinh tế, mà thực hiện mỗi bớc tăng tr-ởng kinh tế gắn liền với cải thiện đời sống nhân dân, với tiến bộ và công bằng xã hội

Nh đã biết, mỗi chế độ xã hội có một chế độ phân phối tơng ứng với nó Chế độ phân phối do quan hệ sản xuất thống trị, trớc hết là quan hệ sản xuất quyết định Phân phối có liên quan đến chế độ xã hội, chính trị Dới CNTB, việc phân phối tuân theo nguyên tắc giá trị, đối với ngời lao động theo giá trị sức lao động Nh vậy thu nhập của ngời lao động chỉ giới hạn ở giá trị sức lao động mà thôi Chủ nghĩa xã hội có đặc trng riêng về sỡ hữu, do đó chế độ phân phối cũng có đặc trng riêng Phân phối theo lao động là đặc trng riêng của chủ nghĩa xã hội Thu nhập của ngời lao động không chỉ giới hạn ở sức lao động mà nó phải vợt qua đại lợng đó, nó phụ thuộc chủ yếu vào kết quả lao động và hiệu quả kinh tế

Nền kinh tế thị trờng định hớng xã hội chủ nghĩa ở nớc ta gồm nhiều thành phần kinh tế Vì vậy cần thực hiện nhiều hình thức phân phối thu nhập Chỉ có nh vậy mới khai thác đợc khả năng cơ cấu kinh tế nhiều thành phần kinh tế, huy động đợc mọi nguồn lực của đất nớc vào phát triển kinh tế

Thứ ba : ở nớc ta, cơ chế vận hành nền kinh tế là CCTT có sự quản lý

của nhà nớc theo định hớng XHCN cũng vận động theo những quy luật kinh

tế nội tại của nền kinh tế thị trờng nói chung, thị trờng có vai trò quyết định

đối với việc phân phối nguồn lực kinh tế Sự quản lý nhằm hạn chế, nhằm khắc phục những thất bai của thị trờng, thực hiện mục tiêu xã hội nhân đạo

mà bản thân thị trờng không thể làm đợc

Thứ t : Nền kinh tế thị trờng ở nớc ta là nền kinh tế mở, hội nhập với

kinh tế thế giới và khu vực, thị trờng trong nớc gắn với thị trờng thế giới, thực hiện những thông lệ trong quan hệ kinh tế thế giới, nhng vẫn giữ đợc

độc lập chủ quyền và bảo vệ đợc lợi ích quốc gia dân tộc trong quan hệ kinh

tế đối ngoai Thực ra đây không phải là đặc trng riêng của kinh tế thị trờng

định hớng mà là xu hớng chung của nền kinh tế thế giới hiện nay Trong điều kiện hiện nay chỉ có mở cửa kinh tế hội nhập vào kinh tế thế giới và khu vực mới thu hút đợc vốn, kỹ thuật công nghệ hiện đại, kinh nghiệm quản lý tiên tiến để khai thác tiềm năng và thế mạnh của nớc ta, thực hiện phát triển kinh

tế thị trờng theo kiểu rút ngắn Thực hiện mở cửa kinh tế theo hớng đa phơng hoá và đa dạng hoá Các hình thức kinh tế đối ngoại hớng mạnh về xuất khẩu, đồng thời thay thế nhập khẩu những sản phẩm kỳ mức sản xuất có hiệu quả

1.2 Vai trũ của kinh tế thị trường định hướng xó hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay.

1.2.1 Phát triển kinh tế thị trờng là một sự phát triển đúng đắn

Kinh tế thị trờng đã đợc xây dựng và phát triển trong thời kỳ quá độ, ngày nay nó đang tồn tại và kích thích sự phát triển của xã hội chủ nghĩa Thực tiễn đã chứng minh đờng lối của Đảng và Nhà nớc là đúng đắn Nhờ phát triển kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, chúng ta đã bớc đầu khai thác

đợc tiềm năng trong nớc và thu hút đợc vốn, kỹ thuật, công nghệ của nớc ngoài, giải phóng đợc năng lực sản xuất, góp phần quyết định vào việc bảo

đảm tăng trởng kinh tế với nhịp độ tơng đối cao trong thời gian qua Những năm gần đây chúng ta đã đạt đợc nhiều thành tựu kinh tế đáng kể: xuất khẩu gạo luôn đứng thứ 2 thế giới, gia nhập nhiều tổ chức thơng mại lớn đặc biệt

là tổ chức thơng mại thế giới WHO, APEC, tốc độ tăng trởng GDP cao (năm 2005: 8,4%), Việc Việt Nam lựa chọn con đờng phát triển kinh tế thị trờng theo định hớng chủ nghĩa xã hội là sự lựa chọn vừa phù hợp với xu thế phát triển khách quan của thời đại, vừa là sự tiếp thu các giá trị truyền thống của

đất nớc và những yếu tố tích cực trong giai đoạn phát triển đã qua của chủ nghĩa xã hội kiểu cũ Đây là sự trùng hợp giữa quy luật khách quan với mong muốn chủ quan, giữa tính tất yếu thời đại với logic tiến hoá nội sinh của dân tộc, khi chúng ta chủ trơng sử dụng hình thái kinh tế thị trờng để thực hiện mục tiêu phát triển, từng bớc quá độ lên chủ nghĩa xã hội Nó cũng là con đ-ờng để thực hiện con đđ-ờng chiến lợc phát triển rút ngắn, để thu hẹp khoảng cách tụt hậu và nhanh tróng hội nhập, phát triển

1.2.2 Kinh tế thị trờng không những tồn tại khách quan mà còn cần thiết cho công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội.

* Cơ sở khách quan của sự tồn tại và phát triển kinh tế thị trờng ở Việt Nam

Trớc hết, sự phân công lao động xã hội ngày càng phát triển cả về chiều rộng và chiều sâu trong từng khu vực và địa phơng Sự phát triển của phân công lao động đơc thể hiện ở tính phong phú, đa dạng và chất lợng ngày càng cao của sản phẩm đa ra trao đổi trên thị trờng Bên cạnh đó nền kinh tế của nớc ta tồn tại nhiều hình thức sở hữu đó là: sở hữu toàn dân, sở hữu tập thể, sở hữu t nhân ( gồm sở hữu cá thể, sở hữu tiểu chủ, sở hữu t bản

t nhân), sở hữu hỗn hợp Vì vậy hình thành sự tách biệt nhất định về kinh tế giữa các chủ thể kinh tế Điều này đòi hỏi mối quan hệ kinh tế giữa họ chỉ

có thể thực hiện bằng quan hệ hàng hoá - tiền tệ

Ngoài ra thành phần nền kinh tế nhà nớc và kinh tế tập thể tuy cùng dựa trên chế độ công hữu về t liệu sản xuất, nhng các đơn vị kinh tế vẫn có

sự khác biệt nhất định (về trình độ kỹ thuật công nghệ, trình độ tổ chức quản

lý ), có quyền tự chủ trong sản xuất kinh doanh, có lợi ích riêng

Không những thế quan hệ hàng hoá - tiền tệ còn cần thiết trong quan

hệ kinh tế đối ngoại, đặc biệt trong điều kiện phân công lao động quốc tế

đang phàt triển ngày càng sâu sắc nh hiện nay

Do kinh tế thị trờng đã xuẩt hiện và tồn tại tất yếu, khách quan ở

n-ớc ta vì vậy tiếp tục phát triển nó theo định hớng kinh tế thị trờng là sự lựa chọn đúng đắn phù hợp với quy luật tự nhiên

* Tác dụng của kinh tế thị trờng đối với công cuộc xây dựng chủ

nghĩa xã hội.

Trong công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội trớc đây ở Việt Nam

tr-ớc (1986) nền kinh tế Việt Nam đợc vận hành theo cơ chế tập trung quan liêu bao cấp Đặc trng của cơ chế này là nhà nớc giao kế hoạch cho các doanh nghiệp nhà nớc cung cấp vật t, tiền vốn, sức lao động cho các doanh nghiệp

và các doanh nghiệp phải sản xuất kinh doanh theo kế hoạch của nhà nớc (tức là lãi nhà nớc thu, lỗ nhà nớc bù) Việc phân phối đợc bao cấp theo giá cả, phân phối theo tính chất bình quân Chính điều này đã triệt tiêu động lực của sản xuất kinh doanh Đây là một trong những nguyên nhân làm chủ nghĩa xã hội thế giới lâm vào khủng hoảng kinh tế nói chung và Việt Nam nói riêng

Trớc tình hình đó tại Đại hội VI -1986 Đảng chủ trơng đổi mới xoá bỏ cơ chế tập trung quan liêu bao cấp chuyển sang vận hành kinh tế theo cơ chế thị trờng có sự quản lý vĩ mô của nhà nớc Nhà nớc có vai trò đặc biệt quan trọng trong việc quản lý kinh tế theo định hớng xã hội chủ nghĩa Chủ trơng này đã có tác động to lớn đối với công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội ở nớc ta

Đầu tiên là xoá bỏ nền kinh tế còn mang nặng tính tự túc tự cấp, vì vậy sản xuất hàng hoá phát triển phá vỡ dần kinh tế tự nhiên và chuyển thành nền kinh tế hàng hoá, thúc đẩy xã hội hoá sản xuất Kinh tế hàng hoá tạo động lực thúc đẩy lực lợng sản xuất phát triển, nâng cao năng suất lao động xã hội

Do cạnh tranh, ngời sản xuất phảI căn cứ vào nhu cầu của ngời tiêu dùng, của thị trờng để quyết định sản xuất sản phẩm gì, với khối lợng bao nhiêu, chất lợng nh thế nào ? Đồng thời buộc họ phải cải tiến kỹ thuật áp dụng công nghệ mới vào sản xuất để giảm chi phí sản xuất đến mức tối thiểu nhờ đó có thể đứng vững trong cạnh tranh Vì vậy nền kinh tế thị trờng kích thích tính

năng động, sáng tạo của chủ thể kinh tế, kích thích việc nâng cao chất lợng, cải tiến mẫu mã, cũng nh tăng khối lợng hàng hoá và dịch vụ

Kinh tế thị trờng phát triển thúc đấy sự phân công lao động xã hội và chuyên môn hoá sản xuất Vì thế phát huy đợc tiềm năng lợi thế của từng vùng thúc đẩy sự tăng trởng và phát triển kinh tế ở nớc ta trong nhiều năm qua Trên thực tế sự phát triển của kinh tế thị trờng đã thúc đẩy quá trình tích

tụ và tập trung sản xuất đồng thời chọn lọc đợc những ngời sản xuất kinh doanh giỏi, hình thành đội ngũ quản lý có trình độ lao động lành nghề đáp ứng nhu cầu của đất nớc

Tất cả những yếu tố trên đã tạo nên tiền đề để đẩy mạnh công nghiệp hoá-hiện đại hoá thúc đẩy quá trình hoàn thoá-hiện công cuộc xây dựng chủ nghĩ xã hội ở Việt Nam

2 Thực trạng quỏ trỡnh xõy dựng ở Việt Nam

2.1 Quan điểm của Đảng về việc hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xó hội chủ nghĩa

Nhà nước tập trung làm tốt cỏc chức năng:

Định hướng sự phỏt triển bằng cỏc chiến lược, quy hoạch, kế hoạch

và cơ chế, chớnh sỏch trờn cơ sở tụn trọng cỏc nguyờn tắc của thị trường Đổi mới căn bản cụng tỏc quy hoạch, kế hoạch phự hợp với yờu cầu xõy dựng nền kinh tế thị trường định hướng xó hội chủ nghĩa và hội nhập kinh tế quốc

tế, phỏt huy tối đa mọi lợi thế so sỏnh của quốc gia, vựng lónh thổ và địa phương, thu hỳt mọi nguồn lực tham gia phỏt triển kinh tế xó hội

Tạo mụi trường phỏp lý và cơ chế, chớnh sỏch thuận lợi để phỏt huy cỏc nguồn lực của xó hội cho phỏt triển cỏc chủ thể họat động kinh doanh bỡnh đẳng, cạnh tranh lành mạnh, cụng khai, minh bạch, cú trật tự, kỷ cương

Hỗ trợ phỏt triển, xõy dựng hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xó hội quan trọng, hệ thống an sinh xó hội

Bảo đảm tớnh tớch cực bền vững của cỏc cõn đối kinh tế vĩ mụ, hạn chế cỏc rủi ro và rỏc động tiờu cực của cơ chế thị trường

Tỏc động đến kinh tế thị trường chủ yếu thụng qua cơ chế chớnh sỏch

và cỏc cụng cụ kinh tế; đồng thời sử dụng kịp thời cú hiệu quả một số biện phỏp cần thiết khi thị trường trong nước hoạt động khụng cú hiệu quả hoặc thị trường cú biến động lớn

Thực hiện quản lý nhà nước bằng phỏp luật, giảm tối đa sự can thiệp hành chớnh vào hoạt động của thị trường và doanh nghiệp Tỏch chức năng quản lý hành chớnh của nhà nước ra khỏi chức năng quản lý kinh doanh của

doanh nghiệp, xóa bỏ “chế độ chủ quản”, tách hệ thống cơ quan hành chính

công khai hệ thống cơ quan sự nghiệp, phát triển mạnh các dich vụ công cộng

Tiếp tục đổi mới chính sách tài chính và tiền tệ, bảo đảm tính ổn định

và sự phát triển bền vững của nền kinh tế tài chính quốc gia

Phân rõ chức năng, mối quan hệ giữa Quốc hội, chính phủ, các bộ, ngành, ủy ban… trong quản lý nhà nước về kinh tế và xã hội

*Phát triển đồng bộ và quản lý có hiệu quả sự vận hành các loại thị

trường cơ bản theo cơ chế cạnh tranh lành mạnh

Phát triển thị trường hành hóa và dịnh vụ Thu hẹp các lĩnh vực nhà nước độc quyền kinh doanh, xóa bỏ độc quyền doanh nghiệp, tiếp tục cơ chế quản lý giá Phát triển mạnh thương mại trong nước, tăng nhanh xuất khẩu, nhập khẩu Đẩy mạnh tự do hóa thương mại phù hợp các cam kết hội nhập kinh tế quốc tế Tạo bước phát triển mới, nhanh và toàn diện thị trường dịch

vụ nhất là các dịch vụ cao cấp, có hàm lượng trí tuệ cao, giá trị gia tăng lớn

Phát triển vững chắc thị trường tài chính bao gồm thị trường vốn và thị trường tiền tệ theo hướng đồng bộ, có cơ cấu hoàn chỉnh Mở rộng và nâng cao chất lượng hoạt động của thị trường vốn, thị trường chứng khoán Huy động mọi nguồn vốn trong xã hội cho đầu tư và phát triển Hiện đại hóa

và đa dạng hóa các hoạt động của thị trường tiền tệ Xây dựng các ngân hàng thương mại nhà nước vững mạnh về mọi mặt Mở cửa thị trường dịch vụ ngân hàng theo lộ trình hội nhập kinh tế quốc tế

Phát triển thị trường bất động sản, bao gồm thị trường quyền sử dụng đấy và bất động sản gắn liền với đất: bảo đảm quyền sử dụng đất chuyển thành hàng hóa một cách thuận lợi, làm cho đất đai thực sự trở thành nguồn vốn cho phát triển, thị trường bất động sản trong nước có sức mạnh cạnh tranh so với thị trường khu vực, có sức hấp dẫn các nhà đầu tư Thực hiện công khai, minh bạch, tăng cường tính pháp lý, lỷ luật, lỷ cương trong quản

lý đất đai Nhà nước điều tiết giá đất bằng quan hệ cung cầu về đất đai và thông qua các chính sách về thuế có lien quan đến đất đai Nhà nước vừa quản lý tốt thị trường bất động sản vừa là nhà đầu tư bất động sản lớn nhất Hoàn thiện hệ thống pháp luật về kinh doanh bất động sản

Phát triển thị trường sức lao động trong mọi khu vực kinh tế, tạo sự gắn kết cung – cầu lao động, phát huy tính tích cực của người lao động trong học nghề, tự tạo và tìm việc làm Có chính sách ưu đãi các doanh nghiệp thu hút nhiều lao động, nhất là ở các khu vực nông thôn Đẩy mạnh xuất khẩu lao động, đặc biệt là xuất khẩu lao động đã qua đào tạo, lao động nông nghiệp Hoàn thiện cơ chế, chính sách tuyển chọn và sử dụng lao động trong

khu vực kinh tế nhà nước và bộ máy công quyền Đa dạng hoá các hình thức giao dịch việc làm, phát triển hệ thống thông tin về thị trường sức lao động trong nước và thế giới Có chính sách nhập khẩu lao động chất lượng cao trong lĩnh vực công nghệ và quản lý ở những ngành, nghề cần ưu tiên phát triển

Xây dựng hệ thống pháp luật về lao động và thị trường sức lao động nhằm đảm bảo quyền lựa chọn chỗ làm việc và nơi cư trú của người lao động, thực hiện rộng rãi chế độ hợp đồng lao động, bảo đảm quyền lợi của

cả người lao động và người sử dụng lao động

Phát triển thị trường khoa học và công nghệ trên cơ sở đổi mới cơ chế, chính sách để phần lớn sản phẩm khoa học và công nghệ trở than hàn hóa Thông tin rộng rãi và tạo môi trường cạnh tranh ở các sản phẩm khoa hoc và công nghệ được mua bán thuận lợi trên thị trường Chuyển các tổ chức nghiên cứu và phát triển thuộc nhiều loại hình sở hữu sang hoạt động theo

cơ chế doanh nghiệp

*Phát triển mạnh các thành phần kinh tế, các loại hình tổ chức sản

xuất kinh doanh

Trên cơ sở ba chế độ sở hữu, hình thành nhiều hình thức sở hữu và nhiều thành phần kinh tế: kinh tế nhà nước, kinh tế tập thể, kinh tế tư nhân, kinh tế tư bản nhà nước, kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài Các thành phần kinh tế hoạt động theo pháp luật đều là bộ phận hợp thành quan trong của nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, bình đẳng trước pháp luật, cùng phát triển lâu dài, hợp tác và cạnh tranh lành mạnh Kinh tế nhà nước giữa vai trò chủ đạo, là lực lượng vật chất quan trong để nhà nước định hướng và điều tiết nền kinh tế, tạo môi trường vào tạo điều kiện thúc đẩy các thành phần kinh tế cùng phát triển Kinh tế tư nhân có vai trò quan trọng, là một trong những động lực của nền kinh tế

Doanh nghiệp cổ phần ngày càng phát triển, trở thành hình thức tổ chức kinh tế phổ biếnm thúc đẩy xã hội hóa sản xuất kinh doanh và sở hữu Xóa bỏ mọi phân biệt đối xử theo hình thức sở hữu; Nhà nước chỉ thực hiện sự ưu đãi hoặc hỗ trợ phát triển đối với một số ngành, lĩnh vực, sản phẩm; một số mục tiêu như xuất khẩu, tạo việc làm, xóa đói giảm nghèo, khắc phụ rủi ro; một số địa bàn, các doanh nghiệp vừa và nhỏ

Thực hiện chiến lược quốc gia về phát triển doanh nghiệp Xây dựng một hệ thống doanh nghiệp Việt Nam nhiều về số lượng, có sức cạnh tranh cao, có thương hiệu uy tín, trong đó chủ lực là một số tập đoàn kinh tế lớn dựa trên hình thức cổ phần Nhà nước định hướng, tạo môi trường để phát