Phân tích một số hoạt động cung ứng thuốc tại bệnh viện y dược cổ truyền tỉnh phú thọ năm 2010 2012

Các bệnh viện căn cứ theo phân tuyến kỹ thuật, mô hình bệnh tật, kinh phí của bệnh viện, khả năng chi trả của Qũy bảo hiểm y tế để lựa chọn xây dựng Danh mục thuốc của bệnh viện, tổ chức

BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

CAO ĐÌNH CẨN

PHÂN TÍCH MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG THUỐC TẠI BỆNH VIỆN

Y DƯỢC CỔ TRUYỀN TỈNH

PHÚ THỌ NĂM 2010- 2012

LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

BỘ Y TẾ

TRƯỜNG ĐẠI HỌC DƯỢC HÀ NỘI

CAO ĐÌNH CẨN

PHÂN TÍCH MỘT SỐ HOẠT ĐỘNG CUNG ỨNG THUỐC TẠI BỆNH VIỆN

Y DƯỢC CỔ TRUYỀN TỈNH

PHÚ THỌ NĂM 2010- 2012

LUẬN VĂN DƯỢC SĨ CHUYÊN KHOA CẤP I

Chuyên ngành: TỔ CHỨC QUẢN LÝ DƯỢC

Mã số:

Người hướng dẫn khoa học:TS Vũ Thị Thu Hương Nơi thực hiện: Trường ĐH Dược Hà Nội

LỜI CẢM ƠN

Để hoàn thành khóa luận như ngày hôm nay, trước hết, cho phép tôi

xin được gửi lời biết ơn chân thành và sâu sắc nhất tới PGS TS Nguyễn Thanh Bình – người thầy đã luôn ở bên cạnh chỉ bảo và dìu dắt tôi, giúp

đỡ tôi rất nhiều trong thời gian vừa qua Có cơ hội được tiếp xúc và làm việc với thầy, tôi đã được học hỏi và rèn luyện bản thân rất nhiều

Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô giáo trong bộ môn Tổ chức Quản lý Dược, các thầy cô tại các bộ môn trong trường Đại học Dược

Hà Nội đã dạy dỗ, bảo ban tôi trong suốt quá trình học tập tại trường

Tôi xin được bày tỏ sự cám ơn chân thành nhất tới TS Vũ Thị Thu Hương – cô đã ở bên cạnh tôi trong suốt thời gian qua Cô đã giúp đỡ tôi

rất nhiều, không chỉ cung cấp đầy đủ số liệu mà chị còn hướng dẫn tôi rất tận tình, chu đáo, động viên, khích lệ tôi để tôi có thể hoàn thành luận văn một cách tốt nhất

Cuối cùng, tôi xin được nói lời biết ơn sâu sắc nhất tới gia đình và bạn bè, những người luôn ở bên cạnh động viên và giúp đỡ tôi trong học

tập cũng như trong cuộc sống

Hà Nội ngày 12 tháng 06 năm 2014

Cao Đình Cẩn

DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

ADR Phản ứng có hại của thuốc

BHYT Bảo hiểm y tế

BVYDCT Bệnh viện Y Dược cổ truyền

BVĐK Bệnh viện đa khoa

DMTCY Danh mục thuốc thiết yếu

DMTCY Danh mục thuốc chủ yếu

DMTBV Danh mục thuốc bệnh viện

MỤC LỤC

ĐẶT VẤN ĐỀ 1

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN 3

1.1 QUẢN LÝ CUNG ỨNG THUỐC TRONG BỆNH VIỆN 3

1.1.1 Một số khái niệm liên quan đến cung ứng thuốc bệnh viện 3

1.1.2 Quản lý cung ứng thuốc trong bệnh viện 7

1.1.3 Một vài nét về thực trạng cung ứng thuốc bệnh viện 11

1.2 BỆNH VIỆN Y DƯỢC CỔ TRUYỀN TỈNH PHÚ THỌ 14

1.2.1 Hoàn cảnh xã hội tỉnh Phú Thọ 14

1.2.2 Đặc điểm bệnh viện YDCT tỉnh Phú Thọ 14

1.2.3 Cơ cấu tổ chức bệnh viện Y Dược cổ truyền tỉnh Phú Thọ 15

1.2.4 Tình hình nhân lực bệnh viện: 16

1.2.5 Khoa Dược bệnh viện Y Dược cổ truyền tỉnh Phú Thọ 17

1.2.6 Hội đồng thuốc và Điều trị bệnh viện 19

1.2.7 Chức năng của Hội đồng thuốc và Điều trị 20

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 21

2.1 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 21

2.1.1 Đối tượng 21

2.1.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu: 21

2.2.1 Phương pháp thu thập số liệu: 21

2.2.2 Phương pháp phân tích, xử lý số liệu 23

2.2.3 Nội dung nghiên cứu: 24

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 25

3.1 MÔ TẢ HOẠT ĐỘNG LỰA CHỌN THUỐC TẠI BỆNH VIỆN Y DƯỢC CỔ TRUYỀN TỈNH PHÚ THỌ GIAI ĐOẠN 2010 - 2012 25

3.1.1 Quy trình xây dựng danh mục thuốc bệnh viện 25 3.1.2 Những yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng danh mục thuốc bệnh

3.1.3 Phân tích tính hợp lý của danh mục thuốc sử dụng trong bệnh

viện 33

3.1.3.4 Tính kinh tế của danh mục thuốc bệnh viện 39

3.2 KHẢO SÁT VÀ ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG MUA THUỐC TẠI BỆNH VIỆN Y DƯỢC CỔ TRUYỀN TỈNH PHÚ THỌ 47

3.2.1 Quy trình đấu thầu mua thuốc tại bệnh viện Y Dược cổ truyền tỉnh Phú Thọ 47

3.3 CẤP PHÁT, TỒN TRỮ, BÀO CHẾ THUỐC 54

3.3.1 Qui trình cấp phát thuốc 54

3.3.2 Sắc thuốc và cấp phát thuốc theo đơn 57

3.3.3 Bảo quản và quản lý kho 58

3.3.3.1 Thực trạng quản lý kho thuốc 58

3.3.3.2 Trang thiết bị bảo quản kho thuốc 59

CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN 62

4.1 Về hoạt động lựa chọn thuốc 62

4.2 Về hoạt động mua sắm thuốc 65

KẾT LUẬN VÀ ĐỀ XUẤT 72

DANH MỤC BẢNG

1 Bảng 1.1: Nhân lực bệnh viện Y Dược cổ truyền tỉnh

2 Bảng 1.2 Cơ cấu nhân lực khoa Dược bệnh viện 18

3 Bảng 3.1 Số lượt bệnh nhân điều trị trong 3 năm 26

4 Bảng 3.2 Số lượt bệnh nhân điều trị qua 3 năm xếp theo

5 Bảng 3.3 : Cơ cấu nguồn kinh phí hoạt động của bệnh

6 Bảng 3.4 Nguồn kinh phí mua thuốc đông dược 30

7 Bảng 3.5 Cơ cấu kinh phí mua thuốc 31

8 Bảng 3.6 Cơ cấu danh mục thuốc tân dược so với danh

9 Bảng 3.7 Cơ cấu danh mục thuốc tân dược theo nhóm

10 Bảng 3.8 Kết quả phân tích ABC số lượng khoản mục 34

11 Bảng 3.9 Phân tích cơ cấu nhóm thuốc nhóm A 35

12 Bảng 3.10 Cơ cấu danh mục vị thuốc so với danh mục danh mục vị

15 Bảng 3.13 Tiền mua thuốc nội, thuốc ngoại trong 3 năm 41

16 Bảng 3.14 Kinh phí mua một số nhóm thuốc của khoa

17 Bảng 3.15 Cơ cấu kinh phí vị thuốc đông dược 45

18 Bảng 3.16 Nội dung đánh giá sơ bộ hồ sơ dự thầu 48

19 Bảng 3.17 Bảng đánh giá kinh nghiệm, năng lực của nhà

DANH MỤC HÌNH VẼ, BIỂU ĐỒ

1 Hình 1.1 Mô hình bệnh tật của hệ thống bệnh viện 3

2 Hình 1.2 Chu trình cung ứng thuốc 7

3 Hình 1.3: Cơ cấu tổ chức bệnh viện Y Dược cổ truyền

4 Hình 1.4 Mô hình tổ chức khoa Dược bệnh viện Y Dược

5 Hình 2.1 : Nội dung nghiên cứu 23

6 Hình 3.1 Quy trình xây dựng danh mục thuốc bệnh viện 25

7 Hình 3.2 Biểu đồ số lượt bệnh nhân điều trị nội trú,

8 Hình 3.3 : Cơ cấu kinh phí mua thuốc đông dược 30

9 Hình 3.4: Cơ cấu kinh phí mua thuốc 31

10 Hình 3.5: Cơ cấu thuốc nhóm A 36

11 Hình 3.6 Biểu đồ cơ cấu thuốc tên gốc, thuốc biệt dược

14 Hình 3.9 Biểu đồ thể hiện kinh phí mua một số nhóm

15 Hình 3.11 Qui trình cấp phát thuốc tại bệnh việnY

16 Hình 3.12: Sơ đồ cấp phát thuốc đông y 56

ĐẶT VẤN ĐỀ

Y học cổ truyền là một nền y học có từ thời xa xưa, Tổ tiên ta đã phát hiện ra những vị thuốc bằng cây, cỏ, hoa, lá…dùng để phục vụ con người trong đấu tranh sinh tồn với bệnh tật, dịch bệnh Từ quá trình trải nghiệm trên thực tế, được đúc rút thành những kinh nghiệm quý báu, được vận dụng và phát triển không ngừng

Bệnh viện Y Dược cổ truyền Tỉnh Phú Thọ là một cơ sở vận dụng và phát huy tốt những kinh nghiệm quý báu về YHCT kết hợp với y học hiện đại, áp dụng đạt hiệu quả cao trong công tác phòng bệnh và chữa bệnh trong những năm gần đây, góp phần thắng lợi trong nhiệm vụ chính trị, nhiệm vụ chuyên môn của một bệnh viện chuyên khoa về y học cổ truyền tuyến tỉnh

Bệnh viện YDCT tỉnh Phú Thọ được thành lập từ năm 1997 đến nay

đã hoạt động được 17 năm Trong thời gian đó bệnh viện đã góp phần không nhỏ trong công công tác phòng bệnh và chữa bệnh trên địa bàn tỉnh

và đã được nhân dân tin tưởng Một trong những thành công đó có công tác cung ứng thuốc của khoa Dược bệnh viện

Từ khi thành lập đến nay bệnh viện chưa có nghiên cứu nào về hoạt động cung ứng thuốc Để góp phần tìm hiểu hoạt động cung ứng thuốc của khoa dược bệnh viện nói chung và hoạt động Dược của bệnh viện Y học cổ truyền nói riêng trong giai đoạn hiện nay Chúng tôi tiến hành thực hiện đề

tài: “Phân tích một số hoạt động cung ứng thuốc tại bệnh viện Y Dược

cổ truyền tỉnh Phú Thọ năm 2010- 2012” với các mục tiêu sau:

1, Phân tích hoạt động lựa chọn thuốc và mua thuốc tại bệnh viện Y Dược cổ truyền tỉnh Phú Thọ trong ba năm 2010 đến 2012

2, Mô tả hoạt động cấp phát thuốc, bảo quản tồn trữ thuốc tại bệnh viện

Chúng tôi hy vọng kết quả đề tài giúp Bệnh viện, khoa Dược có được kế hoạch về dự trù kinh phí cũng như công tác cung ứng được sát với nhu cầu thuốc của Bệnh viện trong những năm tới Đáp ứng được nhiệm vụ trong khám bệnh, chữa bệnh Nâng cao chất lượng cung ứng thuốc và điều trị của bệnh viện Y Dược cổ truyền tỉnh Phú Thọ

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN 1.1 QUẢN LÝ CUNG ỨNG THUỐC TRONG BỆNH VIỆN

1.1.1 Một số khái niệm liên quan đến cung ứng thuốc bệnh viện

1.1.1.1 Mô hình bệnh tật

Mỗi bệnh viện có tổ chức, nhiệm vụ khác nhau, đặt trên các địa bàn khác nhau, với đặc điểm dân cư, địa lý khác nhau và đặc biệt là sự phân công chức năng, nhiệm vụ trong tuyến y tế khác nhau, từ đó dẫn đến mô hình bệnh tật của mỗi bệnh viện cũng khác nhau Ở Việt Nam cũng như trên thế giới có 2 loại mô hình bệnh tật bệnh viện đó là: Mô hình bệnh tật của bệnh viện chuyên khoa và mô hình bệnh tật của bệnh viện đa khoa Có thể khái quát mô hình bệnh tật của hệ thống bệnh viện như sau [12]:

Hình 1.1 Mô hình bệnh tật của hệ thống bệnh viện

1.1.1.2 Hướng dẫn thực hành điều trị

Khái niệm: Hướng dẫn thực hành điều trị là văn bản chuyên môn có

tính chất pháp lý Nó được đúc kết từ kinh nghiệm thực tiễn, được sử dụng như một khuôn mẫu trong điều trị học mỗi loại bệnh Một hướng dẫn thực hành điều trị có thể có một hoặc nhiều công thức điều trị khác nhau [15]

Mô hình bệnh tật bệnh viện

(gồm chủ yếu là bệnh chuyên khoa và bệnh thông thường)

- Hợp lý: Phối hợp đúng thuốc, đúng chủng loại, thuốc còn hạn sử dụng

- An toàn: Các chỉ định không gây tai biến, không làm cho bệnh nặng thêm và không có tương tác thuốc

- Kinh tế: Chi phí tiền thuốc ít nhất, tránh chi phí không cần thiết cho thuốc đắt tiền mà kết quả điều trị cũng tương tự

- Hiệu quả: Dễ dùng, khỏi bệnh hoặc không để hậu quả xấu hoặc đạt mục đích sử dụng trong thời hạn nhất định Tỷ lệ người bệnh được chữa khỏi tính trên 100 người bệnh được điều trị [15]

1.1.1.3 Các danh mục thuốc sử dụng trong bệnh viện

 Danh mục thuốc thiết yếu

Khái niệm: Danh mục thuốc thiết yếu là danh mục những loại thuốc

thỏa mãn nhu cầu chăm sóc sức khỏe cho đa số nhân dân Những loại thuốc này luôn có sẵn bất cứ lúc nào với số lượng cần thiết, chất lượng tốt, dạng bào chế thích hợp, giá cả hợp lý[16]

Ở Việt Nam, chương trình Quốc gia TTY đã từ lâu là một trong những chương trình dành được sự quan tâm lớn và đã trở thành một trong các nội dung mang tính chất chiến lược của ngành Danh mục TTY thường xuyên được sửa đổi, bổ sung từng thời kỳ theo yêu cầu điều trị Danh mục TTY lần thứ V ban hành kèm theo quyết định số 17/2005/QĐ-BYT ngày 01/07/2005 của bộ trưởng Bộ Y tế gồm 355 thuốc tân dược dưới dạng thuốc gốc, 94 thuốc y học cổ truyền, 60 cây thuốc nam và 215 vị thuốc [7] Ngày 18/11/2013 Bộ Y tế Ban hành Thông tư số 40/2013/TT-BYT về Danh mục thuốc thiết yếu thuốc đông y và thuốc từ dược liệu lần VI , ngày 26/12/2013 Bộ Y tế Ban hành Thông tư số 45/2013 Danh mục thuốc thiết yếu tân dược lần thứ VI [2] Hai Thông tư này Ban hành Danh mục thuốc

thiết yếu lần VI thay thế Danh mục thuốc thiết yếu lần V Danh mục thuốc thiết yếu lần VI được xây dựng trên cơ sở kế thừa Danh mục thuốc thiết yếu lần V, tham khảo Danh mục thuốc thiết yếu hiện hành của tổ chức y tế thế giới và các văn bản hướng dẫn điều trị của Bộ Y tế Việt Nam

 Danh mục thuốc chủ yếu

Bộ Y tế ban hành danh mục thuốc chủ yếu tại các cơ sở khám chữa bệnh nhằm mục tiêu [6]:

- Đảm bảo sử dụng thuốc hợp lý, an toàn, hiệu quả

- Đáp ứng yêu cầu điều trị cho người bệnh

- Đảm bảo quyền lợi về thuốc chữa bệnh cho người bệnh tham gia bảo hiểm y tế

- Phù hợp với khả năng kinh tế của người bệnh và khả năng chi trả của quỹ bảo hiểm y tế

Danh mục thuốc chủ yếu được xây dựng trên cơ sở danh mục TTY của Việt Nam và của Tổ chức Y tế thế giới hiện hành, có hiệu quả tốt trong điều trị Ngày 11 tháng 7 năm 2011 Bộ Y tế ban hành và hướng dẫn thực hiện Danh mục thuốc chủ yếu sử dụng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được Qũy Bảo hiểm y tế thanh toán Cấu trúc Danh mục gồm 2 phần chính

là Danh mục thuốc tân dược được sắp xếp theo mã ATC(giải phẫu, điều trị, hóa học), Danh mục thuốc phóng xạ và hợp chất đánh đấu gồm 57 chất [6]

Những Danh mục này sẽ được sửa đổi, bổ sung nếu nhu cầu sử dụng thuốc thực tế có thay đổi

 Danh mục thuốc Y học cổ truyền

Ngày 29 tháng 4 năm 2010, Bộ Y tế ban hành Danh mục thuốc học

mục vị thuốc y học cổ truyền và Danh mục thuốc chế phẩm y học cổ truyền Các danh mục này là căn cứ để các cơ sở khám chữa bệnh lựa chọn, bảo đảm nhu cầu điều trị và thanh toán tiền thuốc cho các đối tượng người bệnh, người bệnh có thẻ bảo hiểm y tế Danh mục vị thuốc y học cổ truyền bao gồm 300 vị thuốc được sắp xếp vào 27 nhóm theo phân nhóm tác dụng chữa bệnh của y học cổ truyền Danh mục thuốc chế phẩm y học cổ truyền bao gồm 127 chế phẩm thuốc y học cổ truyền được phân thành 11 nhóm theo phân nhóm tác dụng chữa bệnh của y học cổ truyền Ngày 18/11/2013

Bộ Y tế Ban hành Danh mục thuốc thiết yếu thuốc đông y và thuốc từ dược liệu lần VI-TT số 40/2013/TT-BYT[2]

Các bệnh viện căn cứ theo phân tuyến kỹ thuật, mô hình bệnh tật, kinh phí của bệnh viện, khả năng chi trả của Qũy bảo hiểm y tế để lựa chọn xây dựng Danh mục thuốc của bệnh viện, tổ chức cung ứng đáp ứng nhu cầu điều trị và theo các quy định của pháp luật về đấu thầu và cung ứng thuốc

Việc lựa chọn thuốc chế phẩm cụ thể để sử dụng tại cơ sở khám chữa bệnh theo nguyên tắc: ưu tiên thuốc của các doanh nghiệp dược đạt tiêu chuẩn thực hành tốt sản xuất thuốc (GMP), thuốc có hiệu quả, chi phí hợp

lý

 Danh mục thuốc bệnh viện

Căn cứ danh mục TTY, các danh mục thuốc chủ yếu sử dụng tại các

cơ sở khám chữa bệnh, đồng thời căn cứ vào mô hình bệnh tật và kinh phí của bệnh viện (ngân sách nhà nước, thu một phần viện phí và bảo hiểm y tế), dựa trên nguyên tắc: Ưu tiên lựa chọn thuốc generic, thuốc đơn chất, thuốc sản xuất trong nước đảm bảo chất lượng, thuốc của các doanh nghiệp dược đạt tiêu chuẩn thực hành tốt sản xuất thuốc (GMP) Hội đồng thuốc

dựng danh mục thuốc cụ thể phù hợp với đặc thù riêng của bệnh viện mình[6]

1.1.2 Quản lý cung ứng thuốc trong bệnh viện

Cung ứng thuốc đảm bảo chất lượng, đáp ứng yêu cầu điều trị là một trong những nhiệm vụ quan trọng của khoa Dược bệnh viện Đó là quá trình đưa thuốc từ nơi sản xuất đến tận người sử dụng bao gồm: Lựa chọn thuốc, mua sắm thuốc, phân phối thuốc và hướng dẫn sử dụng thuốc

Chu trình cung ứng thuốc có thể tóm tắt theo sơ đồ sau [15] :

Hình 1.2 Chu trình cung ứng thuốc

Cung ứng thuốc là một chu trình khép kín, mỗi bước trong chu trình đều có vai trò quan trọng và tạo tiền đề cho các bước tiếp theo Ngoài ra, để bảm bảo cung ứng thuốc tốt cần phải quản lý tốt về nhiều lĩnh vực khác liên quan như: Điều kiện môi trường kinh tế, xã hội, sự phát triển khoa học

Y học, kỹ thuật điều trị, trình độ, đạo đức nhân viên y tế, giá cả sản phẩm,

1.1.2.1 Hoạt động lựa chọn thuốc

Lựa chọn thuốc là công việc đầu tiên trong chu trình cung ứng thuốc

bệnh viện và cũng là khâu quan trọng nhất Hoạt động lựa chọn thuốc

chính là đi xác định nhu cầu sử dụng thuốc của bệnh viện

Nhu cầu thuốc được quyết định bởi nhiều yếu tố: Bệnh tật, kỹ thuật

điều trị, trình độ của nhân viên y tế, khả năng chi trả của bệnh nhân…

1.1.2.2 Hoạt động mua thuốc

Sau khi lựa chọn được danh mục thuốc với chủng loại và số lượng

hợp lý, bệnh viện tiến hành mua sắm thuốc theo đúng qui định hiện hành

của nhà nước Hiện nay, đấu thầu mua thuốc là hình thức bắt buộc đối với

các cơ sở y tế công lập

+ Hệ thống pháp lý liên quan đến việc thực hiện công tác đấu thầu

thuốc bao gồm: Luật đấu thầu số 61/2005/QH 11 ngày 29/11/ 2005, nghị

định số 85/2009/NĐ-CP của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật đấu thầu

và hướng dẫn lựa chọn nhà thầu xây dựng theo Luật xây dựng[14], thông tư

liên tịch số 01/2012/TTLT-BYT-BTC ngày 19/1/2012 của liên Bộ Y tế, Bộ

Tài chính hướng dẫn đấu thầu mua thuốc trong các cơ sở y tế [1]

+ Các hình thức lựa chọn nhà thầu mà bệnh viện có thể áp dụng

trong đấu thầu mua thuốc đó là: Đấu thầu rộng rãi, đấu thầu hạn chế, chỉ

định thầu, mua sắm trực tiếp và chào hàng cạnh tranh [1]

+ Việc mua thuốc được tiến hành theo các bước sau: Chuẩn bị đấu

thầu, tổ chức đấu thầu, đánh giá hồ sơ dự thầu, trình duyệt thẩm định và

phê duyệt kết quả đấu thầu, thông báo kết quả đấu thầu, thương thảo, hoàn

thiện và ký kết hợp đồng, thủ tục giao nhận, thanh toán [1]

1.1.2.3 Hoạt động cấp phát, tồn trữ và bảo quản thuốc

 Quản lý cấp phát thuốc

Được thực hiện theo Thông tư số 23/2011/TT-BYT ngày 10/6/2011 của Bộ Y tế hướng dẫn sử dụng thuốc trong các cơ sở y tế có giường bệnh

và theo quy định của bệnh viện [5]

- Thuốc theo y lệnh và phải được dùng trong ngày, riêng ngày lễ và chủ nhật được lĩnh vào hôm trước ngày nghỉ Khoa Dược tổ chức thường trực phát thuốc cấp cứu 24 giờ trong ngày

- Xây dựng và trình giám đốc phê duyệt quy trình cấp phát thuốc, theo dõi việc sử dụng thuốc, đồng thời giúp giám đốc kiểm tra việc thực hiện khi quy trình trên được phê duyệt

- Xây dựng kiểm tra quy trình giao phát thuốc chặt chẽ (từ khoa dược đến các khoa và đến người bệnh) để đảm bảo an toàn cho từng người bệnh

- Để đảm bảo công tác cấp phát thuốc theo quy chế bệnh viện, Khoa Dược tổ chức:

+ Cấp phát thuốc cho các kho lẻ và buồng pha chế

+ Kho cấp phát lẻ có nhiệm vụ cấp phát thuốc cho các khoa điều trị, khoa cận lâm sàng, khoa khám bệnh

+ Riêng thuốc gây nghiện, thuốc hướng tâm thần có phiếu lĩnh thuốc riêng và cấp phát theo quy định hiện hành

+ Trước khi giao thuốc, dược sĩ phải thực hiện:

3 kiểm tra:

 Nhãn thuốc

 Chất lượng thuốc

3 đối chiếu:

 Tên thuốc ở đơn, phiếu và nhãn

 Nồng độ, hàm lượng thuốc ở đơn, phiếu với số thuốc sẽ giao

 Số lượng và số khoản thuốc ở đơn, phiếu với số thuốc sẽ giao

+ Khoa dược phải chịu hoàn toàn trách nhiệm về chất lượng thuốc do khoa dược phát ra

 Tồn trữ và bảo quản thuốc

Khoa dược có nhiệm vụ bảo quản thuốc men, hóa chất, y cụ trong khoa đồng thời hướng dẫn các khoa khác trong bệnh viện về bảo quản thuốc, hóa chất, y cụ Khoa dược cần đảm bảo tất cả các khâu trong quy trình bảo quản thuốc, bao gồm:

+ Kiểm nhập

+ Quản lý thuốc, hóa chất, vật tư y tế tiêu hao tại các khoa

+ Bảo quản tại kho dược: Kho được xây dựng đúng yêu cầu chuyên môn theo đúng chủng loại, đảm bảo cao ráo, thoáng mát, vệ sinh sạch sẽ,

đủ ánh sáng, đủ phương tiện bảo quản và an toàn Thực hiện 5 chống: Nhầm lẫn, quá hạn, trộm cắp, thảm họa, mối mọt, chuột dán Việc sắp xếp trong kho phải đảm bảo ngăn nắp, có đủ giá kệ, xếp theo chủng loại dễ thấy, dễ lấy

+ Kiểm kê: Thực hiện kiểm kê định kỳ, có Hội đồng kiểm kê

+ Bàn giao: Bảo quản đúng quy định, tài liệu bảo quản rõ ràng và lưu trữ theo đúng qui định[4]

1.1.2.4 Hoạt động giám sát sử dụng thuốc và thông tin dược lâm sàng

Khoa dược cùng với Hội đồng thuốc và Điều trị giám sát việc sử dụng thuốc an toàn, hợp lý, hiệu quả thông qua các hoạt động bình bệnh án, đơn thuốc từ việc chuẩn đoán, kê đơn, chỉ định dùng thuốc cho đến việc cấp phát thuốc và thực hiện sử dụng thuốc theo y lệnh, thực hiện tốt quy chế kê đơn và bán thuốc theo đơn, theo dõi phản ứng có hại và rút kinh nghiệm các sai sót trong sử dụng thuốc Thông tin về thuốc, theo dõi ứng dụng thuốc mới trong bệnh viện

Người dược sĩ lâm sàng vừa là người tư vấn cho thầy thuốc kê đơn, vừa

là người hướng dẫn cho y tá điều trị và người bệnh thực hiện y lệnh Ngoài

ra còn phải cùng với khoa dược có nhiệm vụ cung cấp được những thuốc đạt yêu cầu điều trị, giám sát việc kê đơn và tư vấn cho Hội đồng thuốc và

Điều trị thiết lập danh mục thuốc hợp lý cho đơn vị mình [3]

1.1.3 Một vài nét về thực trạng cung ứng thuốc bệnh viện

1.1.3.1 Tình hình lựa chọn thuốc tại bệnh viện

Việt Nam đang trên đà phát triển và hội nhập, thị trường thuốc phong phú, đa dạng cả về chủng loại và dạng bào chế Có tới 25.000 mặt hàng dược phẩm với 18.000 là số đăng ký thuốc nhập khẩu Điều này đã tạo điều kiện thuận lợi cho người thầy thuốc có khả năng lựa chọn trong điều trị Theo vụ điều trị Bộ y tế, hiện nay 100% các bệnh viện đã xây dụng danh mục sử dụng thuốc trong bệnh viện đảm bảo đủ thuốc chữa bệnh chủ yếu[9]

Tuy nhiên, một hoạt chất có nhiều biệt dược khác nhau nên có sự phân hóa về chất lượng, giá thành sản phẩm giữa các hãng và các nước, cùng với sự tăng lên không ngừng cũng như sự ra đời của hàng loạt các

thuốc điều trị mới, khiến cho các bác sĩ và dược sĩ gặp không ít khó khăn trong việc cập nhật thông tin và lựa chọn thuốc

1.1.3.2 Tình hình mua sắm thuốc

Hệ thống pháp lý bao gồm: Luật đấu thầu, luật sửa đổi, nghị định hướng dẫn thực hiện luật đấu thầu và thông tư liên tịch số 01/2012/TTLT-BYT- BTC về việc hướng dẫn thực hiện đấu thầu cung ứng thuốc trong các

cơ sở y tế công lập, đã giúp các bệnh viện chủ động hơn trong việc đấu thầu mua thuốc phục vụ cho công tác khám chữa bệnh [1]

Mạng lưới tham gia cung ứng thuốc đa dạng về thành phần: Doanh nghiệp nhà nước, doanh nghiệp tư nhân, công ty cổ phần, công ty TNHH,

đã tạo cơ hội cho các cơ sở khám chữa bệnh chọn được đơn vị cung ứng hợp lý về số lượng, chủng loại và giá thuốc

Tuy nhiên, mua sắm thuốc là một công việc rất phức tạp, tốn nhiều thời gian, công sức, gây không ít khó khăn cho bệnh viện như:

+ Thiếu nhân lực

+ Hoạt động đấu thầu trong nước tại các bệnh viện còn thủ công chưa đồng bộ, thống nhất, một số nơi còn tình trạng thông thầu, giá trúng thầu cao hơn so với giá thị trường, kết quả chấm thầu chậm dẫn đến xảy ra tình trạng thiếu thuốc

+ Một số mặt hàng có lãi xuất thấp, số lượng ít không được quan tâm cung ứng cũng dẫn đến thiếu thuốc

+ Khi giá thuốc tăng do không cân đối được giá thuốc trúng thầu, một số cơ sở kinh doanh thuốc trúng thầu đã bỏ thầu không cung ứng thuốc, hoặc cung ứng không đúng chủng loại theo yêu cầu

1.1.3.3 Tình hình cấp phát thuốc

Hiện nay, khoa dược một số bệnh viện đã tổ chức cung ứng thuốc tới khoa lâm sàng, có bệnh viện cung ứng tới giường bệnh, đã nâng cao được trách nhiệm phục vụ bệnh nhân của bệnh viện Song việc này còn gặp nhiều khó khăn vì khoa Dược thiếu cán bộ chuyên môn phục vụ Vì vậy hầu hết các bệnh viện vẫn tổ chức khoa lâm sàng tới lĩnh thuốc cho bệnh nhân tại khoa dược

Trong khoa dược và tại các khoa lâm sàng của bệnh viện các Quy chế dược chính, đặc biệt quy chế quản lý thuốc gây nghiện, thuốc hướng thần được thực hiện đúng qui định của Bộ Y tế

Khoa dược có đầy đủ sổ sách, chứng từ theo dõi thuốc nhập xuất và

có Hội đồng xử lý thuốc hỏng vỡ, kém chất lượng và thuốc thu hồi vỏ, thuốc gây nghiện, hướng tâm thần theo quy định của Bộ Y tế

1.1.3.4 Giám sát sử dụng thuốc và thông tin dược lâm sàng

Hầu hết các đơn vị đã thành lập Hội đồng thuốc và điều trị, hoạt động của hội đồng thuốc và điều trị đã từng bước góp phần nâng cao chất lượng khám chữa bệnh trong bệnh viện Công tác dược lâm sàng không phải là mới, tuy nhiên cho đến nay vẫn tập trung ở một số bệnh viện trung ương và một số bệnh viện lớn ở Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh Khoa dược bệnh viện đã triển khai công tác dược lâm sàng, hướng dẫn sử dụng thuốc, nhưng nhìn chung chức năng này bệnh viện đã thực hiện nhưng hiệu quả chưa cao, còn hình thức Các bệnh viện tuyến tỉnh, đặc biệt là tuyến huyện thì công tác dược lâm sàng chưa đáp ứng được yêu cầu Tình trạng thiếu DSĐH và trên đại học ở các địa phương chính là nguyên nhân dược lâm sàng trong Bệnh viện đạt chất lượng thấp,chưa phát triển

Tỷ lệ tiền thuốc kháng sinh trong tổng số tiền sử dụng thuốc chiếm 32,7%, một phần cho thấy mô hình bệnh tật tại Việt Nam có tỷ lệ các bệnh nhiễm khuẩn cao, mặt khác có thể đánh giá tình trạng lạm dụng kháng sinh vẫn còn phổ biến Tuy nhiên, năm 2008 tỷ lệ sử dụng vitamine giảm 3,1%, corticoid giảm 1,4% và dịch truyền giảm 3,1% so với năm 2007[10]

1.2 BỆNH VIỆN Y DƯỢC CỔ TRUYỀN TỈNH PHÚ THỌ

có nhiều tiềm năng về nuôi trồng và khai thác cây dược liệu Tỉnh có nhiều

ưu thế cho ngành nông, lâm nghiệp Ngành công nghiệp đang trên đà phát triển mạnh, là một tỉnh nằm trong quy hoạch của thủ đô Hà Nội…

Ngành Y tế là một ngành được lãnh đạo tỉnh quan tâm Hệ thống điều trị bằng thuốc YHCT của tỉnh bao gồm: Bệnh viện YDCT tỉnh, khoa đông y của bệnh viện đa khoa tuyến tỉnh, tuyến huyện và các cơ sở chẩn trị

bằng thuốc YDCT

1.2.2 Đặc điểm bệnh viện YDCT tỉnh Phú Thọ

Bệnh viện YDCT Phú Thọ là một bệnh viện chuyên khoa tuyến tỉnh, chuyên ngành về YHCT Vị trí nằm trong trung tâm thành phố Việt Trì, gần bệnh viện đa khoa tỉnh và một số bệnh viện ngành và bệnh viện chuyên khoa khác

Bệnh viện được đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị tương đối đầy đủ với các loại trang thiết bị chẩn đoán hình ảnh, xét nghiệm sinh hoá, huyết học, máy nghiền dược liệu, sắc thuốc …Nhìn chung hiện tại trang thiết bị,

cơ sở vật chất phù hợp với nhân lực bệnh viện, đáp ứng đảm bảo phục vụ

cho 120 giường bệnh

1.2.3 Cơ cấu tổ chức bệnh viện Y Dược cổ truyền tỉnh Phú Thọ

Bệnh viện có quy mô 120 giường bệnh, với 4 phòng chức năng và 5

Khối cận lâm sàng

Khối lâm sàng

Phòng chức năng

Xét nghiệm

Kế hoạch tổng hợp Khoa khám bệnh

kế toán

Điều dưỡng

Khoa nội Khoa ngoại - phụ Khoa Nhi – ngũ quan

Khoa Phục hồi chức năng

Khoa châm cứu dưỡng sinh

1.2.4 Tình hình nhân lực bệnh viện:

Bảng 1.1: Nhân lực bệnh viện Y Dược cổ truyền tỉnh Phú Thọ

Trình độ cán bộ Năm 2010 Năm 2011 Năm 2012

Bác sỹ sau đại học

8 10.39 8 8.99 8 6.96 Bác sỹ

4 5.19 10 11.24 17 14.78 Dược sỹ đại học

1 1.30 1 1.12 3 2.61

DSTH, Dược tá

9 11.69 9 10.11 10 8.70 Điều dưỡng, NHS,

KTV

43 55.84 48 53.93 62 53.91 Đại học khác

6 7.79 7 7.87 9 7.83 Nhân viên khác

Nhân lực dược sỹ của bệnh viện ổn định trong 3 năm Năm 2012, số lượng dược sỹ đại học đã tăng từ 1 lên 3 người Tỷ lệ cán bộ công nhân viên khoa Dược so với bệnh viện chiếm 11,3%

1.2.5 Khoa Dược bệnh viện Y Dược cổ truyền tỉnh Phú Thọ

 Mô hình tổ chức khoa Dược

Hình 1.4 Mô hình tổ chức khoa Dược bệnh viện Y Dược cổ truyền

tỉnh Phú Thọ

Khoa Dược là khoa chuyên môn chịu sự lãnh đạo trực tiếp của Giám đốc bệnh viện Khoa Dược có chức năng quản lý và tham mưu cho Giám đốc bệnh viện về toàn bộ công tác dược trong bệnh viện nhằm đảm bảo cung cấp đầy đủ, kịp thời thuốc có chất lượng và tư vấn, giám sát việc thực hiện sử dụng thuốc an toàn, hợp lý Với đặc thù của bệnh viện YDCT, khoa dược đã bố trí, phân công công việc cho các bộ phận hiện tại phù hợp trong giai đoạn hiện nay

 Chức năng, nhiệm vụ của khoa dược

Giám đốc bệnh viện Hội đồng thuốc và điều

trị

Trưởng khoa Dược

Dược

Chính

Thống

kê Dược

Kho Nội trú

Kho Ngoại trú

Kho cấp thuốc đông y

Pha chế thuốc dùng ngoài

Sắc thuốc đông y

+ Pha chế một số thuốc dùng trong bệnh viện

+ Kiểm tra, theo dõi việc dùng thuốc hợp lý, an toàn, thông tin, tư vấn

về thuốc trong toàn bệnh viện

+ Kiểm tra, giám sát việc thực hiện quy chế dược tại các khoa, phòng trong bệnh viện

+ Là cơ sở thực hành cho các trường trung học y tế

+ Tham gia quản lý kinh phí thuốc, thực hiện tiết kiệm đạt hiệu quả cao trong phục vụ người bệnh

 Cơ cấu nhân lực khoa Dược bệnh viện

Bảng 1.2 Cơ cấu nhân lực khoa Dược bệnh viện

Trình độ cán bộ Năm 2010 Năm 2011 Năm 2012

 Cơ sở vật chất của khoa dược

Được sự quan tâm của Ban giám đốc bệnh viện, cơ sở vật chất và các trang thiết bị tại khoa dược cũng được bổ sung, nâng cấp hàng năm

Kho thuốc đảm bảo đủ giá kệ để thuốc, điều hòa, tủ lạnh, bộ phận pha chế, sản xuất có nồi cất nước, nồi hấp, tủ sấy hiện đại Khoa có 2 máy

vi tính phục vụ cho công tác thống kê thuốc đảm bảo chính xác, kịp thời

Là bệnh viện Y học cổ truyền tuyến đầu trong toàn tỉnh, bệnh viện đã trang

bị cho khoa giàn sắc thuốc hiện đại bao gồm 4 giàn sắc thuốc, trong đó có 2 giàn sắc thuốc tự động, đóng gói sẵn

Trên thực tế thì những trang thiết bị đó vẫn còn thiếu, bệnh viện đang trong thời kỳ nâng cấp hy vọng trong thời gian tới vấn đề này sẽ được cải thiện tốt hơn

1.2.6 Hội đồng thuốc và Điều trị bệnh viện

Hội đồng thuốc và điều trị bệnh viện được thành lập căn cứ theo quy định tại thông tư số 08/1997/TT-BYT Hội đồng gồm 10 thành viên, là các trưởng khoa lâm sàng và các trưởng phòng Tài chính kế toán, Kế hoạch tổng hợp Chủ tịch HĐT&ĐT là Phó giám đốc phụ trách chuyên môn của bệnh viện Trưởng khoa Dược là Phó chủ tịch hội đồng

Mục đích của HĐT&ĐT: đảm bảo người bệnh được hưởng chế độ chăm sóc tốt nhất với chi phí phù hợp thông qua việc lựa chọn thuốc cần được cung ứng, giá cả, sử dụng

Để đạt được mục đích trên HĐT&ĐT cần phải đạt những mục tiêu sau:

- Xây dựng và thực hiện một hệ thống danh mục thuốc có hiệu quả

về mặt điều trị và giá thành bao gồm: một danh mục thuốc và cẩm nang hướng dẫn danh mục thuốc

- Đảm bảo sử dụng những thuốc thoả mãn các tiêu chí về hiệu quả điều trị, độ an toàn, hiệu quả - chi phí và chất lượng

- Đảm bảo an toàn thuốc thông qua công tác theo dõi, đánh giá và trên cơ sở đó ngăn ngừa các phản ứng có hại (ADR) và sai sót trong điều trị

- Xây dựng và thực hiện những can thiệp để nâng cao thực hành sử dụng thuốc của các thầy thuốc kê đơn, dược sĩ cấp phát và người

1.2.7 Chức năng của Hội đồng thuốc và Điều trị

HĐT&ĐT có rất nhiều chức năng và các thành viên phải quyết định lựa chọn ưu tiên cho từng chức năng cụ thể Những chức năng chính của HĐT&ĐT như sau:

- Tư vấn cho bác sĩ, dược sĩ và các nhà quản lý

- Xây dựng các chính sách thuốc: tiêu chí đưa thuốc vào trong danh mục thuốc; Phác đồ điều trị chuẩn làm cơ sở cho việc xây dựng danh mục thuốc; quy định sử dụng các thuốc không nằm trong danh mục, các thuốc đắt tiền hoặc nguy hiểm …

- Đánh giá và lựa chọn thuốc cho danh mục thuốc bệnh viện

- Xây dựng hướng dẫn điều trị chuẩn

- Phân tích sử dụng thuốc, nhận định các vấn đề

- Tiến hành các biện pháp can thiệp hiệu quả để nâng cao thực hành sử dụng thuốc

- Xử trí các phản ứng có hại (ADR)

- Xử trí các sai sót trong điều trị

- Phổ biến thông tin

CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

2.1 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

2.1.1 Đối tượng

- Hội đồng thuốc và Điều trị bệnh viện Y Dược cổ truyền tỉnh Phú Thọ

- Danh mục thuốc của bệnh viện Y Dược cổ truyền tỉnh Phú Thọ trong

ba năm 2010 – 2012

- Hồ sơ mời thầu và công tác chấm thầu năm 2012 của Sở Y tế tỉnh Phú Thọ

- Khoa Dược bệnh viện Y Dược cổ truyền tỉnh Phú Thọ

2.1.2 Thời gian và địa điểm nghiên cứu:

Thời gian: Năm 2013-2014

Địa điểm nghiên cứu: Bộ môn Quản lý và Kinh tế Dược, trường Đại học Dược Hà Nội và Bệnh viện Y Dược cổ truyền tỉnh Phú Thọ

2.2 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Tiến hành nghiên cứu không can thiệp: chỉ quan sát và phân tích đối tượng mà không can thiệp

2.2.1 Phương pháp thu thập số liệu:

2.2.1.1 Mô tả các bước xây dựng DMT

a, Thu thập các thông tin về sử dụng thuốc năm 2010 - 2012 qua việc hồi cứu:

+ Các nghiên cứu về mô hình bệnh tật lưu tại Phòng kế hoạch tổng hợp

+ Danh mục thuốc sử dụng tại bệnh viện

+ Sổ sách xuất, nhập thống kê sử dụng thuốc từ năm 2010 - 2012 lưu tại khoa dược

+ Các báo cáo sử dụng thuốc, kinh phí mua thuốc, lưu tại Phòng tài chính kế toán bệnh viện

+ Hồ sơ đấu thầu và các tài liệu liên quan đến cung ứng thuốc lưu tại

Sở Y tế tỉnh Phú Thọ

b, Hoạt động đấu thầu thuốc

+ Kết quả đấu thầu được hồi cứu qua:

- Báo cáo tổng hợp thầu kèm theo DMT trúng thầu tại bệnh viện năm

c, Hoạt động bảo quản, cấp phát thuốc

- Quan sát hoạt động bảo quản cấp phát thuốc tại khoa Dược

- Hồi cứu các đơn thuốc lưu tại khoa Dược

2.2.1.2 Phân tích tính thích ứng của DMTBV

a, Phân tích cơ cấu DMT bằng cách hồi cứu:

+ DMT đã được xây dựng năm 2010 - 2012

+ DMT sử dụng năm 2010 - 2012: qua các báo cáo tổng hợp Nhập – xuất – tồn và báo cáo dược bệnh viện – Lưu tại Khoa Dược, Phòng Tài chính kế toán

b, Tính thích ứng của DMT qua thực tế sử dụng :

+ Mô hình bệnh tật của bệnh viện được thu thập qua tổng hợp của phòng

Kế hoạch tổng hợp

 Thu thập số lượng bệnh nhân vào viện theo các chương bệnh

 Trong các chương bệnh, các bệnh được xếp theo phân loại quốc

tế ICD-10

+ Kinh phí sử dụng thuốc năm 2010 -2012 được hồi cứu từ các báo cáo Nhập – xuất – tồn – Lưu tại khoa Dược và phòng Tài chính kế toán

+ Hồi cứu DMT sử dụng năm 2010 - 2012, tiến hành phân tích ABC

b, Phân tích ABC: là phương pháp phân tích tương quan giữa lượng thuốc tiêu thụ hàng năm và chi phí nhằm phân định ra những thuốc nào chiếm tỷ

lệ lớn trong ngân sách (22)

Các bước tiến hành:

Bước 1: Liệt kê các sản phẩm: gồm N sản phẩm

Bước 2: Điền các thông tin sau cho mỗi sản phẩm:

- Đơn giá của từng sản phẩm: gi (i=1,2,3….N)

- Số lượng các sản phẩm: qi

Bước 3: Tính số tiền cho mỗi sản phẩm bằng cách nhân đơn giá với số lượng sản phẩm ci = gi x qi

Tổng số tiền sẽ bằng tổng lượng tiền cho mỗi sản phẩm: C = ci

Bước 4: Tính giá trị % của mỗi sản phẩm bằng cách lấy số tiền của mỗi sản phẩm chia cho tổng số tiền: pi = ci x100/C

Bước 5: Sắp xếp lại các sản phẩm theo thứ tự phần trăm giá trị giảm dần Bước 6: Tính giá trị % tích luỹ của tổng giá trị cho mỗi sản phẩm (k): bắt đầu với sản phẩm số 1 sau đó cộng với sản phẩm tiếp theo trong danh sách Bước 7: Phân hạng sản phẩm như sau:

- Hạng A: Gồm những sản phẩm chiếm 75 – 80% tổng giá trị tiền (có k từ

2.2.2 Phương pháp phân tích, xử lý số liệu

- Các số liệu sau khi được thu thập được đưa vào phần mềm Microsoft Excel để phân tích, xử lý:

- Tổng hợp toàn bộ những dữ liệu trên cùng một bản tính Excell

Tính tỷ lệ phần trăm giá trị số liệu (nếu cần) của các chỉ số nghiên cứu trên

2.2.3 Nội dung nghiên cứu:

Nội dung nghiên cứu được thể hiện tại hình 2.1

Mô tả hoạt động lựa chọn thuốc tại

bệnh viện Y dược cổ truyền tỉnh

Phú Thọ trong ba năm 2010 đến

2012

Phân tích hoạt động mua thuốc dụng tại bệnh viện trên

1 Qui trình xây dựng danh

mục thuốc và mua sắm thuốc

2 Những yếu tố ảnh hưởng

đến việc xây dựng danh mục

thuốc bệnh viện như:

+ Lưu lượng bệnh nhân khám

và điều trị tại bệnh viện

+ Mô hình bệnh tật

+ Nguồn kinh phí mua thuốc

3 Tính hợp lý của danh mục

thuốc bệnh viện dựa trên:

+ Cơ cấu danh mục thuốc bệnh

viện so với danh mục thuốc chủ

yếu

+ Cơ cấu danh mục thuốc bệnh

viện theo nhóm tác dụng dược

lý

+ Phân tích ABC danh mục

thuốc tân dược

+ phân tích danh mục thuốc

nhóm A

+ Phân tích cơ cấu thuốc

nội/ngoại, thuốc gốc/biệt dược

1 Quy trình đấu thầu mua thuốc tại bệnh viện:

+ Chuẩn bị đấu thầu + Xây dựng kế hoach đấu thầu + Đánh giá hồ sơ dự thầu +Trình duyệt thẩm định, Phê duyệt kết quả đấu thầu

+ Thương thảo, hoàn thiện và

ký kết hợp đồng

2 Hoạt động cấp phát, bảo quản thuốc

+ Quy trình cấp phát thuốc + Quy trình bào chế thuốc, sắc thuốc

+ Điều kiện kho tàng bảo quản thuốc

Khảo sát tình hình cung ứng thuốc đông dược tại bệnh viện y dược cổ

truyền Tỉnh Phú Thọ năm 2010-2012

CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 3.1 MÔ TẢ HOẠT ĐỘNG LỰA CHỌN THUỐC TẠI BỆNH VIỆN Y DƯỢC CỔ TRUYỀN TỈNH PHÚ THỌ GIAI ĐOẠN 2010 - 2012 3.1.1 Quy trình xây dựng danh mục thuốc bệnh viện

Hàng năm vào khoảng tháng 10, tháng 11, Hội đồng thuốc và Điều trị, khoa dược, phòng kế hoạch tổng hợp, phòng tài chính kế toán bệnh viện tiến hành dự thảo, xây dựng kế hoạch dự trù mua thuốc cho năm tiếp theo

Quy trình xây dựng danh mục thuốc của bệnh viện được mô hình hóa như hình 3.1

Khoa Dược sau khi xem xét các yếu tố ảnh hưởng nhu cầu sử dụng thuốc, căn cứ dự toán thu chi ngân sách do phòng tài chính kế toán thông báo, tổng hợp danh mục dự trù mua thuốc của các khoa phòng điều trị gửi tới, xem xét lượng thuốc đã sử dụng trong năm qua, lượng thuốc còn tồn trong kho, căn cứ vào danh mục thuốc chữa bệnh chủ yếu sử dụng tại các

cơ sở khám bệnh, chữa bệnh do Bộ Y tế ban hành, để xây dựng danh mục thuốc bệnh viện dự thảo

Việc tính toán nhu cầu sử dụng thuốc của bệnh viện cơ bản là dựa trên việc thu thập, hồi cứu các số liệu sử dụng thuốc thực tế trong năm trước, tính dư ra khoảng 1 tháng phòng khi chưa đấu thầu mua thuốc kịp thời

Danh mục thuốc dự thảo sẽ được gửi bệnh viện đa khoa tỉnh để tổng hợp cùng các bệnh viện khác; bệnh viện đa khoa tỉnh tổ chức đấu thầu Căn

cứ công văn hướng dẫn của Sở Y tế và kết quả trúng thầu thuốc của bệnh viện đa khoa tỉnh, bệnh viện YDCT lựa chọn các thuốc sử dụng tại bệnh viện và tiến hành thương thảo, ký kết hợp đồng với các nhà đã trúng thầu ở bệnh viện đa khoa tỉnh theo đúng các gói thầu của bệnh viện đa khoa đã

Hình 3.1 Quy trình xây dựng danh mục thuốc bệnh viện

- Căn cứ báo cáo sử dụng thuốc

- Lập kế hoạch cung ứng

Tài chính

KT

Kinh phí ngân sách, kinh phí BHYT, viện phí…

Danh mục thuốc BV dự

thảo

Danh mục thuốc tổng hợp bệnh viện đa khoa tỉnh

Danh mục thuốc trúng thầu tại BVĐK tỉnh

3.1.2 Những yếu tố ảnh hưởng đến việc xây dựng danh mục thuốc bệnh

viện

Lựa chọn thuốc là một khâu quan trọng trong hoạt động cung ứng thuốc, lựa chọn thuốc hợp lý sẽ tiết kiệm được chi phí, tăng hiệu quả điều trị, giúp chủ động và đảm bảo cung ứng thuốc kịp thời, đầy đủ Lựa chọn thuốc chính là đi xác định nhu cầu sử dụng thuốc của bệnh viện mà nhu cầu

sử dụng thuốc của bệnh viện lại được quyết định bởi rất nhiều yếu tố như: Lưu lượng bệnh nhân đến khám và điều trị, mô hình bệnh tật, kỹ thuật điều trị, kinh phí mua thuốc của bệnh viện, khả năng chi trả của bệnh nhân…trong đó yếu tố bệnh tật là yếu tố quyết định hơn cả

Nghiên cứu mô hình bệnh tật của bệnh viện, lưu lượng bệnh nhân đến khám bệnh, điều trị nội trú và ngoại trú là căn cứ quan trọng giúp bệnh viện không chỉ xây dựng danh mục thuốc phù hợp mà còn làm cơ sở để bệnh viện hoạch định phát triển toàn diện trong tương lai

3.1.2.1 Lưu lượng bệnh nhân đến khám và điều trị tại bệnh viện trong 3 năm

Dựa vào báo cáo tổng kết hàng năm của Phòng KHTH bệnh viện YDCT Phú Thọ, số lượt bệnh nhân đã điều trị qua 3 năm được trình bày ở

bảng 3.2 :

Bảng 3.1 Số lượt bệnh nhân điều trị trong 3 năm

Đơn vị: Lượt Người

Năm

Bệnh nhân nội trú Bệnh nhân ngoại

trú

Tổng số bệnh nhân khám bệnh

Tỷ lệ so với năm trước (%)

Số lượng

TL so với năm trước (%)

Số lượng

TL so với năm trước (%)

Hình 3.2 Biểu đồ số lượt bệnh nhân điều trị nội trú, ngoại trú trong 3

năm

Nhận xét:

Số lượng bệnh nhân đến khám và chữa bệnh tại bệnh viện trong 3

năm tại bệnh viện có sự thay đổi: Năm 2012 bệnh viện có số lương bệnh

nhân đến khám và điều trị đông nhất, năm 2011, số lượng bệnh nhân thấp

nhất

Tỉ lệ trên hợp lý vì bệnh viện tăng cường khám chữa bệnh và kê đơn

cho bệnh nhân ngoại trú, đầu thẻ BHYT tăng, bệnh viện điều trị nhiều bệnh

mạn tính

3.1.2.2 Mô hình bệnh tật của bệnh viện Y Dược cổ truyền tỉnh Phú Thọ

Các chứng bệnh đã được điều trị qua 3 năm:

Bảng 3.2 Số lượt bệnh nhân điều trị qua 3 năm xếp theo nhóm bệnh

Tỷ lệ

%

Số lượng Tỷ lệ%

Số lượng

Tỷ lệ%

6 Suy nhược cơ thể 107 1.41 83 1.05 108 1.22

7 Đái tháo đường 60 0.79 79 1.00 64 0.72

- Từng diện bệnh đến bệnh viện điều trị trong từng năm xấp xỉ như nhau

- Bệnh nhân đến bệnh viện điều trị nhiều thuộc bệnh về hệ tuần hoàn, xương khớp, hệ thần kinh

- Bệnh nhân đến điều trị ít thuộc bệnh về hệ tiêu hóa, tiết niệu, trẻ em

Từ diện bệnh hàng năm ít thay đổi nên việc cung ứng chủng loại thuốc các năm gần như nhau

3.1.2.3 Nguồn kinh phí mua thuốc

Nguồn kinh phí hoạt động chủ yếu của bệnh viện có được từ nguồn

Bảng 3.3 : Cơ cấu nguồn kinh phí hoạt động của bệnh viện

TL%

so với tổng

KP

Số lượng

TL%

so với

2010

Số lượng

TL%

so với

2010 Ngân sách

nhà nước 3247 25,2 3475 107,0 5274 162,4 Bảo hiểm y tế 9660 74,8 10295,6 106,6 11300,8 117,0 Viện phí 332,7 2,6 965 290,1 1182,8 355,5

Tổng số: 12907 100.0 14735,6 114,2 17757,6 137,6

Nhận xét: Nguồn kinh phí hoạt động của Bệnh viện y Dược cổ

truyền tỉnh Phú Thọ không ngừng tăng lên theo các năm theo cả ba nguồn: ngân sách nhà nước, bảo hiểm y tế và viện phí Năm 2011, nguồn viện phí tăng gấp 3 lần so với năm 2010, năm 2012 tăng gấp 3,5 lần so với năm

2010

Nguồn từ Bảo hiểm y tế chiếm tỷ lệ cao nhất trong các nguồn kinh phí hoạt động tại bệnh viện (74,8%), nguồn ngân sách nhà nước chiếm 25,2% và nguồn viện phí chiếm tỷ trọng thấp nhất (2,6%)

Kinh phí tăng đã tạo điều kiện cho bệnh viện nâng cấp và lắp đặt thêm nhiều trang thiết bị mới phục vụ cho công tác chuẩn đoán, điều trị cũng như đảm bảo được nguồn kinh phí dành cho việc mua thuốc

Bảng 3.4 Nguồn kinh phí mua thuốc đông dược

Số tiền

TL % so với năm trước

TL% so với tổng kinh phí