Theo các chuyên gia tài chính, do năng lực tài chính yếu kém nên phần lớn DNBH Việt Nam còn lệ thuộc quá nhiều vào hoạt động tái BH
Trang 1BÀI TIỂU LUẬN MÔN HỌC BẢO HIỂM
“ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ CỦA CÁC CÔNG TY BẢO
HIỂM VIỆT NAM ”
CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ BẢO HIỂM VIỆT
-o0o -NAM 1.1 THỊ TRƯỜNG BẢO HIỂM VIỆT NAM.
1.1.1 Những khó khăn của thị trường bảo hiểm Việt Nam.
Theo các chuyên gia tài chính, do năng lực tài chính yếu kém (chưa kể
sự hạn chế về chuyên môn và kinh nghiệm của một bộ phận nhân sự ở cácDNBH) nên phần lớn DNBH Việt Nam còn lệ thuộc quá nhiều vào hoạt độngtái BH Điều đó thể hiện rất rõ trong nhiều khâu như đánh giá và quản lý rủi ro,tính phí BH, thiết kế sản phẩm, tổ chức kênh phân phối, giám định và bồithường tổn thất
Không những vậy, giữa các DNBH, hiện tượng cạnh tranh không lànhmạnh đã và đang diễn ra khá phổ biến, dưới nhiều hình thức khác nhau như:giảm phí BH tới mức không được phép, mở rộng điều khoản BH không đúngquy tắc và trả hoa hồng trực tiếp cho khách hàng, dùng áp lực để lôi kéo và épkhách hàng tham gia BH
Về phía khách hàng, hiện tượng trục lợi BH đang ngày càng tăng, phổbiến là các trường hợp khai báo sai sự thật, giả mạo hồ sơ, giấy tờ, thậm chí tựgây thương tích để đòi tiền BH
Khi những nhược điểm trên chưa được khắc phục thì ngành BH lại tiếptục lao đao do tác động của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu hiện nay
Trang 2các thị trường Mỹ, Nhật Bản và EU) đã khiến doanh thu phí BH của nghiệp vụ
BH hàng hóa vận chuyển, BH thân tàu và BH trách nhiệm dân sự của chủ tàusụt giảm mạnh
Trong khi đó, hiệu quả huy động vốn đầu tư xã hội, vốn FDI và vốnODA có dấu hiệu chững lại, nhiều dự án đã bị hoãn lại… đã ảnh hưởng khánhiều đến khả năng khai thác tăng doanh thu phí của các DNBH phi nhân thọ
Không những vậy, kinh tế suy giảm đã làm cho thu nhập của người dângiảm đi và hệ lụy tất yếu là “khan” khách hàng ở những nghiệp vụ BH du lịch,tai nạn, trợ cấp nằm viện phẫu thuật ; bên cạnh số khách hàng hủy hợp đồngcũng tăng lên Thị trường tài chính-tiền tệ phập phù cũng ảnh hưởng không nhỏđến lợi nhuận đầu tư của các DNBH…
1.1.2 Đối mới để phát triển.
Để tồn tại và tiếp tục phát triển, Tổng Giám đốc BH Bảo Việt TrầnTrọng Phúc cho rằng, đa dạng hóa sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ, thayđổi tư duy quản trị, nâng cấp trình độ công nghệ, nhất là công nghệ thông tin, lànhững ưu tiên hàng đầu của DNBH Các DNBH trong nước cần tăng cường sựhợp tác, liên kết để phát huy hơn nữa những điểm mạnh về thương hiệu, mạnglưới kinh doanh và sự am hiểu khách hàng…
Còn theo Tổng Thư ký Hiệp hội BH Việt Nam Phùng Đắc Lộc, chúng tacần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý, cụ thể là Luật Kinh doanh BH, cho phùhợp với cam kết WTO, tạo lập các cơ sở pháp lý mới để hỗ trợ DNBH triểnkhai các loại hình sản phẩm mới Đồng thời phải có những chính sách linhhoạt, mềm dẻo trước diễn biến của cuộc khủng hoảng và sự tác động của nóđến thị trường BH
Các chuyên gia tài chính cũng khuyến cáo các cơ quan chức năng cầntheo dõi chặt chẽ diễn biến của thị trường tài chính và BH thế giới để giúp cácDNBH Việt Nam có thể đưa ra những quyết sách đúng và kịp thời liên quanđến hoạt động tái BH và hoạt động đầu tư tài chính Đồng thời, tăng cườngkiểm tra, giám sát hoạt động kinh doanh BH và các hoạt động tài chính liênquan để phát hiện và ngăn chặn kịp thời những hiện tượng bất thường cũng nhưkiên quyết xử lý các trường hợp chiếm dụng vốn và trục lợi BH
Trang 3Hiệp hội BH Việt Nam cũng phải chủ động nắm bắt thông tin liên quan,đưa ra những khuyến cáo kịp thời đối với các DNBH và cơ quan quản lý Nhànước để hoạt động BH phát triển lành mạnh hơn.
Công ty Korea Life Việt Nam vừa triển khai dịch vụ “Nhắn tin liền Bảohiểm ngay!” và trở thành công ty bảo hiểm nhân thọ đầu tiên tại Việt Nam ứngdụng tiện ích nhắn tin qua điện thoại di động
Với dịch vụ này, ngay sau khi nhận được hồ sơ yêu cầu bảo hiểm vàkhoản phí bảo hiểm đầu tiên từ khách hàng, đại lý bảo hiểm sẽ gửi tin nhắn vềtổng đài dịch vụ của công ty Toàn bộ chi tiết tin nhắn, thời gian gửi tin vàngười gửi sẽ được dùng làm căn cứ để xác định thời điểm hiệu lực của bảohiểm tạm thời nên sẽ đảm bảo tính khách quan trong việc bồi thường.(Ng.Quang)
1.2 BẢO HIỂM VIỆT NAM CÓ NHIỀU TIỀM NĂNG CẦN KHAI THÁC.
Năm 2006, thị trường bảo hiểm Việt Nam đã có bước phát triển khá hơn
so với năm 2005 Số lượng công ty bảo hiểm tăng lên 37 doanh nghiệp baogồm cả doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.Doanh thu phí bảo hiểm của toàn thị trường đạt 1,82% GDP, tăng trưởng 14%
so với năm 2005 Đây là dấu hiệu tốt, cho thấy thị trường bảo hiểm Việt Nam
sẽ tiếp tục phát triển trong thời gian tới
Về giải pháp phát triển thị trường bảo hiểm Việt Nam: đối với cơ quanquản lý nhà nước về bảo hiểm là Bộ Tài chính, Vụ Bảo hiểm, cần phải tiếp tụchoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật Chính sách về bảo hiểm phải rõràng, minh bạch, đảm bảo bình đẳng giữa các thành phần kinh tế Ngoài ra,giữa cơ quan quản lý nhà nước và doanh nghiệp phải thiết lập được mối quan
hệ chặt chẽ để cùng nhau nắm bắt thông tin Đồng thời, tăng cường công tácgiám sát, cưỡng chế của cơ quan quản lý đối với hoạt động bảo hiểm Cần phốihợp với Hiệp hội Bảo hiểm thực thi những quy tắc đạo đức nghề nghiệp, đàotạo nguồn nhân lực
Hiệp hội cần nhạy bén, nhanh nhạy hơn và đề ra những quy tắc cho hoạtđộng bảo hiểm Đối với khối doanh nghiệp bảo hiểm, vấn đề đặt ra là phải làm
Trang 4sao nâng cao năng lực tài chính và cạnh tranh Trên thị trường bảo hiểm đã cómột số doanh nghiệp vốn lớn, song cũng có những doanh nghiệp nhỏ, tiềm lựctài chính thấp Yêu cầu đặt ra lúc này là phải có kế hoạch tăng năng lực tàichính dưới mọi hình thức, kể cả liên doanh, liên kết Có khá nhiều điều cầnphải tăng cường hơn nữa trong thời gian tới như: kiểm tra, kiểm soát nội bộ,kiểm soát rủi ro, giám sát tính độc lập của hội đồng quản trị, cổ đông thiểu số,công bố thông tin, công khai, minh bạch tài chính kế toán.
Để mở rộng và phát triển thị trường bảo hiểm, bản thân các doanhnghiệp cũng cần đa dạng hóa các sản phẩm, xem xét phát triển thêm các kênhbán hàng khác bên cạnh kênh truyền thống là đại lý, nghiên cứu đưa ra các sảnphẩm mới như bancassurance, bảo hiểm liên kết đầu tư Vừa qua, nhiều doanhnghiệp đã thành lập công ty quản lý quỹ nhằm quản lý phần vốn nhàn rỗi từhoạt động bảo hiểm nhân thọ để đầu tư vào thị trường chứng khoán, coi đây là
cơ hội tốt để sử dụng vốn hiệu quả
Tuy nhiên, vẫn còn tiềm ẩn những rủi ro, nên cũng cũng cần xem xét kỹhơn Về vấn đề con người, các doanh nghiệp cần nâng cao trình độ của cán bộ.Đối với doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ, vấn đề quan trọng nhất là quản lýdòng tiền, nên cần phải có các chuyên gia về tính phí và phát triển đội ngũchuyên gia này Còn doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ, điều quan tâm nhất
là vấn đề trong sạch; trong quản lý kế toán tài chính thì vấn đề chi trả bồithường, hoa hồng cần phải được kiểm soát chặt chẽ Vấn đề phát triển côngnghệ thông tin trong hoạt động bảo hiểm là cực kỳ quan trọng Hiện nay, việcđầu tư cho công nghệ thông tin của các doanh nghiệp bảo hiểm vẫn chưa đượcđồng đều
Mục tiêu doanh thu phí bảo hiểm đạt 4% GDP vào năm 2010 tuy khónhưng vẫn có khả năng đạt được Điều này cho thấy thị trường bảo hiểm cónhiều cơ hội cho doanh nghiệp khai thác, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập
Về cung trên thị trường bảo hiểm, doanh nghiệp cần có thêm những sản phẩmmới Cơ quan quản lý sẽ không can thiệp sâu vào việc quản lý các sản phẩmcủa doanh nghiệp, mà sẽ có cơ chế cho doanh nghiệp đăng ký sản phẩm Cònchất lượng sản phẩm thế nào thì phụ thuộc vào chính doanh nghiệp Về cầu thì
Trang 5phụ thuộc vào sự phát triển của nền kinh tế, thu nhập của người dân, nhận thứccủa người dân.
Để phát triển thị trường bảo hiểm, vấn đề cốt lõi là thể chế phải rõ ràng,không chỉ ở văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến kinh doanh bảo hiểm
mà còn ở các văn bản liên quan, sự ứng xử của cơ quan quản lý nhà nước.Chính phủ đã ban hành Nghị định 45 và 46 liên quan đến vấn đề này, sắp tới
Bộ Tài chính sẽ tiếp tục ban hành các thông tư hướng dẫn
1.3 NGÀNH BẢO HIỂM VIỆT NAM.
1.3.1 Trên con đường phát triển.
Kể từ năm 1993, thời điểm Việt Nam bắt đầu mở cửa thị trường bảohiểm cho đến hết năm 2006, ngành bảo hiểm Việt Nam đã có một bước tiến rấtdài
Từ chỗ chỉ có duy nhất Bảo Việt, đến nay, trên thị trường Việt Nam đã
có hơn 30 doanh nghiệp bảo hiểm đang hoạt động ở tất cả các lĩnh vực baogồm bảo hiểm phi nhân thọ, bảo hiểm nhân thọ, tái bảo hiểm và môi giới bảohiểm Đây là một sự phát triển vượt bậc
Tuy nhiên, với chính sách mở cửa khác nhau nên thị trường bảo hiểmViệt Nam được phân chia khá chênh lệch Ở lĩnh vực bảo hiểm phi nhân thọ,
do Việt Nam chưa mở cửa nên các doanh nghiệp bảo hiểm trong nước chiếmđến 95% thị phần, trong khi các doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài chiếm đến62,5% thị phần bảo hiểm nhân thọ
Với hơn 800 sản phẩm các loại, nguồn thu chủ yếu của ngành là từ phíbảo hiểm Mức tăng trưởng doanh thu phí bảo hiểm của ngành từ 1993 đến
2004 là 38%/năm Đóng góp của doanh thu phí bảo hiểm vào GDP cũng cótăng trưởng đáng kể Từ 0,37% năm 1993 tăng lên 2,13% vào cuối năm 2006.Tổng số tiền bồi thường bảo hiểm cho các tổ chức kinh tế và dân cư từ năm
Trang 6tập trung thị trường cao nhất là trong lĩnh vực bảo hiểm nhân thọ, có hiệntượng độc quyền nhóm trong một số doanh nghiệp bảo hiểm chuyên sâu cácngành dầu khí, xăng dầu, bưu chính viễn thông Qui mô vốn của các doanhnghiệp bảo hiểm trong nước hạn chế Phương thức cạnh tranh vẫn chủ yếu làgiảm phí và khai thác thị trường thông qua các mối quan hệ.
Bảo hiểm là một dịch vụ tài chính, vừa bảo vệ nền kinh tế trước những rủi rothiên tai, tai nạn, sự cố bất ngờ, vừa là kênh thu hút nguồn vốn trung và dài hạnđầu tư trở lại để phát triển kinh tế
Các doanh nghiệp bảo hiểm ngoài việc kinh doanh bảo hiểm còn đượcphép đầu tư từ vốn chủ sở hữu và quỹ dự phòng nghiệp vụ vào các lĩnh vực:trái phiếu, cổ phiếu, liên doanh, bất động sản và cho vay Chính vì vậy, hoạtđộng kinh doanh bảo hiểm mang tính đặc thù, có nhạy cảm cao và thuộc loạikinh doanh có điều kiện Việc cấp phép hoạt động cho một doanh nghiệp bảohiểm trong nước hoặc nước ngoài hoạt động tại thị trường bảo hiểm Việt Namphải luôn coi trọng kiểm soát năng lực tài chính, mức độ an toàn về tài chính vànăng lực chuyên môn Tuy vậy, quá trình mở cửa của thị trường bảo hiểmkhông vì thế mà phải kiểm soát chặt chẽ khắt khe Ngược lại, thời gian qua, thịtrường bảo hiểm Việt Nam được đánh giá là có tốc độ hội nhập nhanh, tăngtrưởng cao
Thị trường bảo hiểm có lộ trình mở cửa nhanh: 16/30 doanh nghiệp cóvốn nước ngoài trong đó 9/22 doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ và 7/8doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ Doanh nghiệp bảo hiểm có vốn nước ngoàitại Việt Nam góp phần gián tiếp phát triển FDI, cung cấp thêm nhiều sản phẩmbảo hiểm mới tăng sự lựa chọn cho khách hàng và tăng doanh thu bảo hiểmtoàn thị trường Thị trường bảo hiểm Việt Nam hiện có 30 doanh nghiệp bảohiểm và tám doanh nghiệp môi giới bảo hiểm hoạt động tạo ra ba phân đoạn thịtrường:
Bảo hiểm nhân thọ, bảo hiểm phi nhân thọ và môi giới bảo hiểm, vừahợp tác vừa cạnh tranh gay gắt với nhau để phát triển
Số lượng sản phẩm bảo hiểm ngày càng tăng, có hơn 700 sản phẩm bảohiểm phi nhân thọ, hơn 100 sản phẩm bảo hiểm nhân thọ để khách hàng lựa
Trang 7chọn, phát triển nhanh kênh phân phối sản phẩm (tám công ty môi giới, 100nghìn đại lý bảo hiểm nhân thọ, 50 nghìn đại lý bảo hiểm phi nhân thọ) tuyêntruyền giới thiệu doanh nghiệp bảo hiểm và sản phẩm bảo hiểm, đưa sản phẩmbảo hiểm đến tận tay người tiêu dùng.
Năng lực tài chính của các doanh nghiệp bảo hiểm được nâng lên rõ rệt:90% số doanh nghiệp bảo hiểm có vốn chủ sở hữu cao gấp nhiều lần vốn phápđịnh Các quỹ dự phòng nghiệp vụ, tổng tài sản và đầu tư vào nền kinh tế tăngnhanh, luôn bảo đảm khả năng thanh toán của các doanh nghiệp bảo hiểm
Tạo ra được một số sản phẩm bảo hiểm bắt buộc như bảo hiểm bắt buộctrách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, bảo hiểm bắt buộc người kinh doanhvận tải thủy nội địa, bảo hiểm bắt buộc cháy nổ, bảo hiểm bắt buộc người ViệtNam du lịch lữ hành quốc tế, bảo hiểm bắt buộc xây dựng lắp đặt, bảo hiểm bắtbuộc người sử dụng lao động trong hợp đồng xây dựng, bảo hiểm bắt buộc một
số ngành nghề đặc thù của ngành bảo hiểm
Theo cam kết mở cửa thị trường bảo hiểm Việt Nam, doanh nghiệp bảohiểm của nước ngoài được phép cung cấp vào Việt Nam các dịch vụ bảo hiểmcho doanh nghiệp bảo hiểm có vốn nước ngoài và người nước ngoài tại ViệtNam Ngoài ra, họ còn được cung cấp dịch vụ tái bảo hiểm, vận tải quốc tế,môi giới bảo hiểm, tư vấn, tính toán, đánh giá rủi ro và giải quyết bồi thườngcho thị trường bảo hiểm Việt Nam Doanh nghiệp bảo hiểm 100% vốn nướcngoài không được kinh doanh các dịch vụ bảo hiểm bắt buộc cho đến ngày 1-1-
2008, thì bãi bỏ hạn chế này
Theo cam kết nêu trên có thể hiểu các doanh nghiệp bảo hiểm liêndoanh và bảo hiểm nhân thọ không bị hạn chế được đối xử quốc gia (doanhnghiệp bảo hiểm Việt Nam được làm gì thì họ được làm cái đó Doanh nghiệpbảo hiểm 100% vốn nước ngoài chỉ bị hạn chế sản phẩm bảo hiểm bắt buộc đến1-1-2008, nhưng thực tế doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam hưởng lợi khôngnhiều vì mới có sản phẩm bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơgiới, sản phẩm bảo hiểm bắt buộc người kinh doanh vận tải hành khách vàhàng dễ cháy dễ nổ trên đường thủy nội địa Các sản phẩm bảo hiểm bắt buộckhác như cháy nổ, người Việt Nam du lịch lữ hành quốc tế, xây dựng - lắp đặt,
Trang 8người sử dụng lao động trong hợp đồng xây dựng, công trình dầu khí, côngtrình dễ gây nguy hiểm đến an ninh cộng đồng và môi trường đang chuẩn bị dựthảo và ban hành, nếu có thực hiện sẽ vào nửa cuối năm 2007.
Ðiều đáng lo ngại nhất là, các doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài khôngcần thành lập doanh nghiệp bảo hiểm tại Việt Nam cũng có thể vươn cánh taycủa mình vào khai thác thị trường bảo hiểm Việt Nam theo cam kết WTO
Ðể nâng cao năng lực cạnh tranh, hội nhập và hợp tác của doanh nghiệpbảo hiểm, các doanh nghiệp trong nước cần tăng cường trang bị và ứng dụngcông nghệ thông tin trong quản lý hợp đồng bảo hiểm, khách hàng tham giabảo hiểm, rủi ro và đối tượng được bảo hiểm, giám định giải quyết bồi thường
và nhất là tiến tới thương mại điện tử bán hàng qua mạng Phát triển nhiều sảnphẩm mới ngoài những sản phẩm bảo hiểm truyền thống cần tập trung pháttriển sản phẩm bảo hiểm chăm sóc sức khỏe, y tế chất lượng cao, bảo hiểmtrách nhiệm (trách nhiệm nghề nghiệp, trách nhiệm đối với sản phẩm, tráchnhiệm pháp lý ) và các sản phẩm phục vụ phát triển nông thôn Các doanhnghiệp bảo hiểm nhân thọ cần tăng thêm sản phẩm liên kết đầu tư, bảo hiểmhưu trí và chăm sóc y tế
Phát triển kênh phân phối sản phẩm bảo hiểm qua đại lý và môi giới bảohiểm cùng với tinh giảm biên chế cán bộ bảo hiểm khai thác trực tiếp Ðào tạophát triển nguồn nhân lực, có chế độ chính sách hợp lý để giữ được đội ngũ cán
bộ bảo hiểm chuyên nghiệp Tạo ra nhiều dịch vụ gia tăng ngoài việc được bảohiểm như được khám, chữa bệnh tại cơ sở y tế và bác sĩ nổi tiếng theo giá ưuđãi, được sửa chữa xe (không thuộc trách nhiệm bồi thường của bảo hiểm) tại
cơ sở uy tín và được giảm giá
Làm được như vậy, doanh nghiệp bảo hiểm đang hoạt động tại ViệtNam sẽ chứng minh rằng, việc mua bảo hiểm của các doanh nghiệp bảo hiểmtại Việt Nam sẽ được phục vụ tốt hơn, bảo đảm quyền lợi tốt hơn so với muabảo hiểm của hãng bảo hiểm không có mặt tại Việt Nam Ðiều này sẽ hướng sựlựa chọn của khách hàng tới các doanh nghiệp bảo hiểm đang hoạt động tạiViệt Nam
1.3.2 Hoạt động đầu tư còn nhiều hạn chế.
Trang 9Đến cuối năm 2006, tổng đầu tư của các doanh nghiệp bảo hiểm trở lạinền kinh tế là 34.400 tỉ đồng, chiếm 4,07% GDP và cũng có tốc độ tăng đáng
kể nếu so với năm 2001, con số này chỉ là 1,06% GDP
Đầu tư chủ yếu của các doanh nghiệp bảo hiểm là trái phiếu chính phủ,tiền gửi ngân hàng Phần còn lại là góp vốn liên doanh, đầu tư chứng khoán vàđầu tư trực tiếp vào các cơ sở hạ tầng, phát triển sản xuất kinh doanh và phục
vụ đời sống
Tổ chức hoạt động đầu tư của các doanh nghiệp bảo hiểm chưa thể hiệntính chuyên nghiệp Hiện nay, mới chỉ có 3 doanh nghiệp bảo hiểm thành lậpcông ty quản lý quỹ và 2 doanh nghiệp bảo hiểm được niêm yết trên thị trườngchứng khoán Điều này làm giảm khả năng huy động vốn của các doanh nghiệpbảo hiểm
Các doanh nghiệp bảo hiểm hiện vẫn chưa thể cho vay vốn trực tiếphoặc mạnh dạn đầu tư vào các lĩnh vực bất động sản, cổ phiếu vì thiếu vắng cácquy định cụ thể từ các cơ quan chức năng Do vậy, hiệu quả đầu tư của cácdoanh nghiệp bảo hiểm vẫn chưa cao
1.3.3 Mục tiêu phấn đấu – con đường còn dài.
Mục tiêu đến năm 2010, con đường còn dài, Có lẽ do chiến lược đượclập khi thị trường bảo hiểm đang ở thời điểm hoàng kim, với mức tăng trưởnggần 50% một năm, mọi người đang rất lạc quan nên đã đưa ra mục tiêu “Tổngdoanh thu phí bảo hiểm tăng bình quân khoảng 24%/năm; trong đó, bảo hiểmphi nhân thọ tăng khoảng 16,5%/năm và bảo hiểm nhân thọ tăng khoảng28%/năm Tỷ trọng doanh thu phí của toàn ngành bảo hiểm so với GDP là2,5% năm 2005 và 4,2% năm 2010, tổng dự phòng nghiệp vụ của các doanhnghiệp bảo hiểm tăng khoảng 12 lần; tổng vốn đầu tư trở lại nền kinh tế tăngkhoảng 14 lần so với năm 2002”
Tuy nhiên, ngay sau đó, ngành bảo hiểm (nhất là bảo hiểm nhân thọ) bắtđầu rơi vào trạng thái bão hòa, khi mà ba năm gần đây, tốc độ tăng số thu phíbảo hiểm đã chậm lại, với mức bình quân hàng năm chỉ là 16% Điều này dẫnđến kết quả là cuối năm 2006, doanh thu bảo hiểm chỉ bằng 2,13% GDP, tổng
Trang 10đầu tư của các doanh nghiệp bảo hiểm trở lại nền kinh tế là 34.400 tỉ đồng,bằng 4,07% GDP.
Như vậy, kế hoạch đến năm 2005 đã không đạt Để đạt được mục tiêuđến năm 2010, hàng năm, tốc độ tăng trưởng số thu phí của ngành bảo hiểmViệt Nam phải đạt bình quân 41% và tốc độ tăng trưởng vốn đầu tư trở lại nềnkinh tế phải đạt bình quân 42% Nếu duy trì được tốc độ tăng trưởng 24% nămthì đến năm 2010, doanh thu bảo hiểm sẽ bằng 3,3% GDP
1.4 BẢO HIỂM VIỆT NAM TRONG QUÁ TRÌNH HỘI NHẬP.
1.4.1 Những bất cập mà doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam đang gặp.
Ngành bảo hiểm là ngành kinh doanh đặc thù có chu trình tính chi phíngược, tức thu trước chi phí sau Bộ Tài chính cũng đã ban hành chế độ hạchtoán kế toán riêng cho DN này và đã có nhiều sự thay đổi, nhưng với bối cảnhhội nhập hiện nay thì những thay đổi đó chưa đáp ứng được nhu cầu Đặc biệt,
là những vấn đề liên quan tới doanh nghiệp nước ngoài như: báo cáo kế toán,thưởng thu phí, thưởng không khiếu nại hay giảm phí cho những đối tượngnhiều năm tham gia bảo hiểm…
Ở nước ngoài khi bảo hiểm vài năm mà không có tổn thất thì người tathường nghĩ tới thưởng cho những doanh nghiệp này, vì họ tạo ra lợi ích, nên
họ được phép thưởng Còn ở Việt Nam hiện nay, theo Thông tư số 155
Thách thức lớn nhất hiện nay chính là công nghệ thông tin Bởi để pháttriển mạnh lĩnh vực bảo hiểm, chúng ta cần phải có một hệ thống công nghệthông tin hoàn chỉnh phục vụ cho quá trình khai thác và quản lý nội địa
Nếu có hệ thống công nghệ thông tin hiện đại và hoàn chỉnh, nó sẽ hỗtrợ được rất nhiều cho các DN về mặt thời gian, độ chính xác trong việc tra cứukhách hàng, đối tượng bảo hiểm hay công tác hạch toán kế toán, đặc biệt làkhâu bồi thường: các DN không phải đối chiếu, tìm giấy chứng nhận bảo hiểm,giấy thông báo tai nạn, giấy đăng kiểm gì cả, mà chỉ cần bật máy ra là có hết.Còn nếu làm thủ công thì mất hàng giờ để soi từng chữ, trong khi máy tính chỉmất 2-3 phút Do đó, công nghệ thông tin vẫn là thách thức lớn nhất đối vớihoạt động dịch vụ bảo hiểm hiện nay
Trang 111.4.2 Môi trường kinh doanh Bảo hiểm Việt Nam hiện nay.
Có thể nói, môi trường kinh doanh bảo hiểm ở Việt Nam có tiềm năngrất lớn và rất nhiều khoản chưa khai thác được, như: toàn bộ thị trường nôngnghiệp, nông thôn, thị trường tư nhân… nhà ở và tài sản cá nhân cũng chưađược khai thác hết Đặc biệt là, toàn bộ công trình của các tổ chức, cơ quanchính quyền địa phương hoạt động bằng nguồn vốn ngân sách nhà nước đềuchưa được khai thác vì chưa có ngân sách cấp để tham gia bảo hiểm, nên khixảy ra tổn thất vẫn phải sử dụng ngân sách để giải quyết những thiệt hại Ngoài
ra, hàng năm chúng ta thu hút một lượng vốn lớn từ ODA, FDI và vốn đầu tưtoàn xã hội… Như vậy, đầu tư càng phát triển thì nhu cầu bảo hiểm càng cao
Tuy tiềm năng lớn nhưng cạnh tranh cũng rất gay gắt Trên thực tế,không phải đơn thuần 27 DN đang kinh doanh bảo hiểm phi nhân thọ cạnhtranh với nhau mà là 350 chi nhánh của các DN bảo hiểm (hoạt động nhưnhững công ty con) cạnh tranh với nhau Chẳng hạn: Các chi nhánh bảo hiểm ở
Hà Tây cũ hay Bắc Ninh vươn vào Hà Nội khai thác và ngược lại Vì nó họatđộng theo hệ thống công ty mẹ, công ty con, tức là tổng công ty ở Hà Nội thì tôi quan hệ cả với các chi nhánh ở các tỉnh nên phạm vi hoạt động khá rộng
1.4.3 Giải pháp.
Mục tiêu trước mắt đối với ngành bảo hiểm Việt Nam là rất nặng nề.Việc duy trì được tốc độ tăng trưởng lên đến 40% một năm là điều khó khăn,tuy nhiên để nâng cao hơn nữa so với tốc độ tăng trưởng trong ba năm qua làđiều có thể thực hiện được
Để làm được việc này, các doanh nghiệp bảo hiểm Việt Nam nên tậptrung vào các giải pháp phù hợp nhằm tăng doanh thu và nâng cao hiệu quả đầu
tư như sau:
Tiếp tục đa dạng hoá sản phẩm, nâng cao chất lượng dịch vụ và pháttriển mạng lưới đại lý bảo hiểm chuyên nghiệp và mở rộng mạng lưới Hiệnnay các công ty bảo hiểm phi nhân thọ trong nước hoạt động tốt hơn các đốithủ cạnh tranh nước ngoài một phần nhờ sự bảo hộ của Chính phủ, một phầndựa vào mạng lưới khách hàng đã được xây dựng từ trước Các công ty bảohiểm Việt Nam cần nâng cao năng lực cạnh tranh, khai thác thị trường và các
Trang 12mối quan hệ nhằm duy trì và phát triển mạng lưới khách hàng truyền thống.Đây là một yếu tố quan trọng hỗ trợ các công ty bảo hiểm có thêm nguồn lực
để thực hiện các kế hoạch và chiến lược kinh doanh dài hạn để cạnh tranh vớicác đối thủ nước ngoài có tiềm lực
Thành lập các tổ chức đầu tư độc lập với hoạt động khai thác để có thểthực hiện đầu tư chuyên nghiệp và hiệu quả từ phí bảo hiểm
Liên doanh, liên kết với các tổ chức tài chính để có thể có khả năngmạnh hơn với áp lực cạnh tranh khi các công ty bảo hiểm nước ngoài gia nhậpthị trường theo lộ trình cam kết của Việt Nam với WTO
Giảm sự bảo hộ của Nhà nước đối với các doanh nghiệp bảo hiểm bằngcách đưa các doanh nghiệp bảo hiểm lên sàn để vừa gia tăng giá trị cho doanhnghiệp, vừa dễ huy động vốn, gia tăng khả năng tài chính trong hoạt động
Mười năm năm qua, ngành bảo hiểm đã có những đóng góp nhất địnhvào sự phát triển của hệ thống tài chính nói riêng và tăng trưởng kinh tế ViệtNam nói chung Thị trường bảo hiểm Việt Nam là một kênh quan trọng trên thịtrường vốn, thể hiện tất cả các vai trò trên thị trường tài chính Đó là đảm bảo
sự ổn định thông qua việc tập trung và phân tán rủi ro, tăng cường ổn định tàichính trong hộ gia đình và doanh nghiệp, huy động vốn dài hạn và đầu tư dàihạn, giảm áp lực đối với ngân sách nhà nước thông qua hệ thống bảo hiểm xãhội
Tuy vẫn còn những hạn chế nhất định trong việc đóng góp một cách chủđộng vào phát triển tài chính, nhưng những hạn chế này sẽ nhanh chóng được
gỡ bỏ Với mục tiêu chiến lược phát triển phù hợp và trên cơ sở điều kiện kinh
tế - xã hội thuận lợi, ngành bảo hiểm Việt Nam sẽ tiếp tục khẳng định vai tròtrong nền kinh tế
Trang 13CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG ĐẦU TƯ CỦA CÁC
CÔNG TY BẢO HIỂM VIỆT NAM 2.1 DOANH NGHIỆP BẢO HIỂM VIỆT NAM PHÁT TRIỂN THEO CHIỀU SÂU.
2.1.1 Những yếu tố tác động đến thị trường bảo hiểm.
Năm 2009, cơn bão suy thoái kinh tế toàn cầu ảnh hưởng tới nền kinh tế
- xã hội Việt Nam Nhiều cơ sở sản xuất kinh doanh bị giảm sút về đầu ra tiêuthụ sản phẩm ở thị trường trong nước và xuất khẩu nước ngoài bị thu hẹp.Không ít doanh nghiệp đã phải cắt giảm sản xuất kinh doanh, cắt giảm lao độnghoặc cố gắng duy trì lực lượng lao động nhưng không đủ ngày công hàngtháng Tình hình này ảnh hưởng nhiều tới khả năng tài chính đóng phí bảohiểm để tham gia bảo hiểm cho tài sản, trách nhiệm, gián đoạn kinh doanh vàbảo hiểm cho người lao động
Các ngành nghề gặp khó khăn trong khi có giá trị tài sản lớn và đóng phíbảo hiểm nhiều bao gồm: các cơ sở đóng tàu, kinh doanh vận tải biển và thủynội địa, hàng không, than khoáng sản, dầu khí, thép, xi măng Những khó khănnày đã tác động đến tốc độ tăng trưởng của thị trường bảo hiểm
Tuy nhiên có thể nhận thấy qua kết quả quý I năm 2009 là một sốDNBH thị phần lớn đã củng cố để phát triển, không coi trọng tăng trưởngdoanh thu bằng mọi giá mà đi vào chiều sâu, đó là hiệu quả - tăng trưởng bềnvững và củng cố để phát triển khi nền kinh tế toàn cầu hồi phục
Những tác động tiêu cực của cuộc khủng hoảng tài chính thế giới đến thịtrường bảo hiểm Việt Nam Cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đã làm chotốc độ tăng trưởng kinh tế của tất cả các nước trên thế giới bị chững lại, suythoái và nhiều nước trước đây có tốc độ tăng trưởng khá thì nay đã phải điềuchỉnh tốc độ tăng trưởng giảm đi, trong đó có Việt Nam Đây là vấn đề mấu
Trang 14chốt nhất có ảnh hưởng rất lớn đến thị trường tài chính nói chung và thị trườngbảo hiểm Việt Nam nói riêng.
Những tháng cuối năm 2008, cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu đãbùng phát mạnh mẽ, buộc công ty bảo hiểm lớn nhất thế giới AIG rơi vào nguy
cơ mất khả năng thanh toán trầm trọng Công ty bảo hiểm nhân thọ
Ya-ma-mo-to của Nhật Bản không được cứu nguy cho nên đã phải nộp đơn xin phá sảnvào ngày 10-10-2008 Ủy ban Giám sát Bảo hiểm và trợ cấp nghề nghiệp củachâu Âu thì vẫn đang sát sao theo dõi chặt chẽ diễn biến tình hình thị trường,
2.1.2 Tốc độ tăng trưởng của thị trường bảo hiểm chậm lại.
Đối với các DN bảo hiểm PNT, nhìn chung các nghiệp vụ bảo hiểm códoanh thu lớn chiếm tỉ trọng cao có tốc độ tăng trưởng chậm lại so với cùng kì
2008 Các doanh nghiệp bảo hiểm có doanh thu cao chiếm thị phần lớn đã cótốc độ tăng trưởng âm so với cùng kì như Bảo Việt, Bảo Minh, PJICO Điềunày phần nào phản ánh khó khăn của thị trường bảo hiểm phi nhân thọ giaiđoạn đầu năm 2009
Ở mảng bảo hiểm nhân thọ, các DN đã nỗ lực tuyên truyền, giải thích,trợ giúp khách hàng để tiếp tục duy trì hợp đồng bảo hiểm Đặc biệt các doanhnghiệp đưa ra nhiều sản phẩm bảo hiểm với số tiền bảo hiểm tích lũy lớn, bảotức cao mức độ bảo vệ rủi ro cho người tham gia bảo hiểm tốt hơn nên đã tiếptục khai thác được nhiều hợp đồng bảo hiểm, tạo ra được doanh thu 2.514 tỉđồng tăng 7% so với năm 2008 Đây là 1 kết quả đáng khích lệ trong bối cảnhkhó khăn chung của đất nước và thế giới Rõ ràng sự chuyển hướng về sảnphẩm có lớp bảo vệ cao và đa dạng đang tạo ra một hướng đi tích cực đối vớithị trường BHNT Việt Nam trong hoàn cảnh khó khăn chung của nền kinh tếđang tác động tới hoạt động chi tiêu của các hộ gia đình
Thứ nhất, vốn đầu tư xã hội, vốn FDI và vốn ODA đang có dấu hiệu
chững lại Số dự án FDI đăng ký mới trong tháng 10-2008 là 68 dự án, với tổng
số vốn là 2,02 tỉ USD, thấp hơn nhiều so với các tháng đầu năm Khả năng giảingân vốn FDI và vốn ODA trong cả năm 2008 cũng chịu ảnh hưởng đáng kểcủa cuộc khủng hoảng Bên cạnh đó, do tình hình lạm phát diễn biến phức tạpnên đã có hơn 1.600 dự án bị hoãn lại hoặc cắt bỏ Nhiều dự án lớn, do khó