Đề thi và đáp án học sinh giỏi môn sinh lớp 9 năm 2013 (1)

Những diễn biến của NST trong giảm phân I là cơ chế tạo nên các giao tử khác nhau về nguồn gốc NST: - Kì đầu I: các NST kép trong cặp tơng đồng xảy ra sự tiếp hợp và trao đổi đoạn cho nh

b) Những diễn biến nào của NST trong giảm phân I là cơ chế tạo nên các

giao tử khác nhau về nguồn gốc NST?

Lai hai ruồi dấm thuần chủng thân xám, cánh ngắn và thân đen, cánh dài, F1 thu

đợc toàn ruồi thân xám, cánh dài Cho ruồi F1 tạp giao ở F2 thu đợc 101 ruồi thân

xám, cánh ngắn, 199 ruồi thân xám, cánh dài và 100 ruồi thân đen, cánh dài

a Biện luận viết sơ đồ lai từ P đến F2?

b Muốn thu đợc thế hệ con có tỷ lệ 3 ruồi thân xám, cánh dài: 1 ruồi thân xám,

cánh ngắn, khi cho lai ruồi F1 ở trên thì phải chọn ruồi khác có kiểu gen và kiểuhình thế nào

Biết mỗi tính trạng do một gen quy định

Câu 4 (2 điểm)

ở Thỏ màu lông đen (A) là trội so với màu lông trắng (a), lông ngắn (B) là trội

so với lông dài (b) Các cặp gen quy định các cặp tính trạng này nằm trên các cặp

nhiễm sắc thể tơng đồng khác nhau Cho P : Thỏ lông đen, ngắn x Thỏ lông đen,

dài đợc F1 có 18 đen, ngắn và 19 đen, dài Xác định kiểu gen của P?

Câu 5 ( 1 điểm).

a Bộ nhiễm sắc thể ở ngô 2n = 24 Một tế bào đang ở kỳ đầu của nguyên

phân thì số lợng nhiễm sắc thể đơn, số tâm động, số crômatit trong tế bào là baonhiêu?

b Trong tế bào sinh dỡng của một loài lỡng bội, xét 2 cặp gen ký hiệu A, a và

B, b Các gen này nằm trên nhiễm sắc thể thờng Hãy viết các kiểu gen có thể cócủa tế bào đó

a. Những điểm giống nhau giữa nguyên phân và giảm phân :- Đều là cơ chế duy trì ổn định bộ NST đặc trng của loài qua các thế hệ

- Đều có sự biến đổi hình thái NST theo chu kỳ đóng xoắn và duỗi xoắn

- Trớc đó đều có sự tự nhân đôi của NST ở kỳ trung gian

0,5 điểm

- Đều xảy ra các kỳ tơng tự nhau: kỳ đầu, kỳ giữa, kỳ sau, kỳ cuối

- Lần phân bào của giảm phân II tơng tự nh nguyên phân

Những điểm khác nhau giữa nguyên phân và giảm phân:

- Xảy ra ở tế bào sinh dỡng và tế

bào sinh dục cha chín Trải qua 1

tr-ng của loài qua các thế hệ tế bào

- Xảy ra ở tế bào sinh dục đã chín

Trải qua 2 lần phân bào liên tiếp:

phân bào I và phân bào II

- ở kỳ đầu I, xảy ra sự tiếp hợp giữacác NST trong cặp tơng đồng

- Kỳ giữa I: các NST kép trong cặptơng đồng tập trung thành 2 hàng tạimặt phẳng xích đạo của thoi phânbào

- Kỳ sau I: các NST kép trong cặp

t-ơng đồng tách nhau ra và phân li

độc lập về 2 cực của tế bào

- Kì cuối I: các NST kép nắm gọntrong 2 nhân mới với số lợng n NSTkép

- Kết quả: Tạo ra 4 tế bào con có bộNST giảm đi 1 nửa, khác nhau vềnguồn gốc

- ý nghĩa: duy trì bộ NST đặc trngcủa loài qua các thế hệ cơ thể

Những diễn biến của NST trong giảm phân I là cơ chế tạo nên các

giao tử khác nhau về nguồn gốc NST:

- Kì đầu I: các NST kép trong cặp tơng đồng xảy ra sự tiếp hợp và trao

đổi đoạn cho nhau

0,25 điểm

0,25 điểm0,25 điểm0,5 điểm

Agen = Tgen = AARN + UARN = 180 + 300 = 480 (nu)

Ggen = Xgen = GARN + XARN = 450 + 270 = 720 (nu)

Ta có: Ngen = 2A + 2G = 2 x 480 + 2 x 720 = 2400 (nu).

Chiều dài của gen là: L = (N/2) x 3,4 = (2400/2) x 3,4 = 4080 A0

Số liên kết hiđrô của gen là: H = 2A + 3G = 2 x 480 + 3 x 720 = 3120 liên

Lai hai ruồi dấm thuần chủng thân xám, cánh ngắn và thân đen, cánh

dài, F1 thu đợc toàn ruồi thân xám, cánh dài Vậy tính trạng thân xám là

tính trạng trội, thân đen là tính trạng lặn, tính trạng cánh dài là tính trạng

trội, cánh ngắn là tính trạng lặn.(theo quy luật Menđen)

- Xét sự di truyền đồng thời cả hai tính trạng:

Nếu các gen quy định tính trạng phân li độc lập thì từ (1) và (2) =>

(3 thân xám: 1 thân đen) (3 cánh dài: 1 cánh ngắn) =

9thân xám, cánh dài:3thân xám, cánh ngắn:3thân đen, cánh dài:1 thân

đen, cánh ngắn

Nhng tỉ lệ đề bài là: 1thân xám,cánh ngắn: 2thân xám,cánh dài: 1thân

đen, cánh dài Vậy các gen không phân li độc lập mà di truyền liên kết

- F1 dị hợp hai cặp gen, F2 có tỉ lệ phân li kiểu hình là 1:2:1,

=> F1 có kiểu gen dị hợp tử

- Bố mẹ thuần chủng

thân xám, cánh ngắn kiểu gen: Bv Bvthân đen, cánh dài có kiểu gen: bV

Chọn ruồi khác để khi lai với ruồi F 1 ở trên thu đợc thế hệ con có tỷ

lệ 3 ruồi thân xám, cánh dài:1 ruồi thân xám, cánh ngắn.

Xét riêng từng tính trạng

Thế hệ con có kiểu hình 100% thân xám mà ruồi F1 có kiểu gen Bb, vậy

ruồi đem lai chỉ cho giao tử B, kiểu gen là BB

Thế hệ con có tỷ lệ cánh dài: cánh ngắn= 3:1, suy ra cả bố và mẹ cókiểu gen Vv

Vậy ruồi đem lai có kiểu gen là : BV ( thân xám, cánh dài) Bv

- P: lông đen x lông đen => F1 : 100% lông đen

=> kiểu gen của P về tính trạng này có thể là AA x AA hoặc AA x Aa(1)

- P: Lông ngắn x lông dài => F1 : 1 lông ngắn : 1 lông dài

=> Kiểu gen của P về tính trạng này là Bb x bb(2)

- Từ (1) và (2) => kiểu gen của P có thể là trong các trờng hợp sau:

+ TH1: AABb( Lông đen, dài) x AAbb(Lông đen, ngắn)

5(1đ) - NST đơn = 0, tâm đông = 24, crômatit =48- Hai gen nằm trên hai NST khác nhau: (AA, Aa, aa)(BB, Bb, bb) =>

AABB, AABb, AAbb, AaBB, AaBb, Aabb, aaBB, aaBb, aabb

- Hai gen cùng nằm trên một NST: AB/AB, AB/Ab, Ab/Ab, AB/aB, Ab/aB,

AB/ab, Ab/ab, aB/aB, aB/ab, ab/ab

0.5 điểm0,25 điểm0,25 điểm

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI MễN : SINH HỌC 9

( Thời gian : 120 phỳt )

Cõu 1 : (1đ )

Biến dị tổ hợp là gỡ ? nú được xuất hiện trong hỡnh thức sinh sản nào?Tại sao ở

cỏc loài giao phối ( sinh sản hữu tớnh) biến dị tổ hợp lai phong phỳ hơn nhiều so

với những loài sinh sản vụ tớnh?

ở 1 loài ruồi giấm , TB có bộ NST 2n = 8 thực hiện nguyên phân

Người ta đếm được có 160 NST ở dạng sợi mảnh ở 1 nhóm tế bào của ruồi giấm nhóm tế bào ruồi giấm đó có bao nhiêu tế bào ?

Câu 5 ( 3 đ )

Xét một nhóm tế bào sinh giao tử, mỗi tế bào xét một cặp gen dị hợp dài 5100

A0 nằm trên một cặp nhiễm sắc thể tương đồng Gen trội A nằm trên nhiễm sắc thểthứ nhất có1200 Ađênin,gen lặn a nằm trên nhiễm sắc thể thứ hai có1350 Ađênin

a Tính số nuclêôtit mỗi loại trên mỗi gen

b Khi tế bào ở vào kì giữa của giảm phân I, số lượng từng loại nuclêôtit của cácgen trong tế bào là bao nhiêu?

c Nếu có một số tế bào trong nhóm tế bào sinh giao tử xảy ra đột biến dị bội ởcặp nhiễm sắc thể chứa gen nói trên thì khi nhóm tế bào kết thúc giảm phân sốlượng từng loại nuclêôtit trong mỗi loại giao tử là bao nhiêu?

Câu 6: ( 2,5 đ )

Lai hai ruồi dấm thuần chủng thân xám, cánh ngắn và thân đen, cánh dài, F1 thuđược toàn ruồi thân xám, cánh dài Cho ruồi F1 tạp giao ở F2 thu được 101 ruồi thânxám, cánh ngắn, 199 ruồi thân xám, cánh dài và 100 ruồi thân đen, cánh dài

c Biện luận viết sơ đồ lai từ P đến F2?

d Phải chọn ruồi khác có kiểu gen và kiểu hình thế nào để khi lai với ruồi F1 ởtrên thu được thế hệ con có tỷ lệ 3 ruồi thân xám, cánh dài:1 ruồi thân xám,cánh ngắn

Biết mỗi tính trạng do một gen quy định

************ Hết **************

( Đề này có 02 trang )

ĐÁP ÁN ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI

MÔN : SINH HỌC 9 Câu 1 : (1đ )

0,5đ * Biến dị tổ hợp là loại biến dị do sự sắp xếp lại các đặc điểm di truyền của

bố mẹ trong quá trình sinh sản dẫn ở thế hệ con cháu xuất hiện kiểu hình khác P

* Loại biến dị này xuất hiện nhiều trong hình thức sinh sản hửu tính

0,5đ * Ở các loài giao phối biến dị tổ hợp lại phong phú vì: Các loài sinh sản giao phối giảm phân đã xảy ra cơ chế phân li, tổ hợp tự do của NST và của gen đã tạo nên nhiều loại giao tử, nhờ đó khi thụ tinh đã tạo nên nhiều KG khác P nên xuất hiện nhiều loại biến dị tổ hợp phong phú

Đối với các loài sinh sản vô tính là hình thức sinh sản bằng con đường nguyên phân nên bộ NST, bộ gen ở đời con vẫn giống với bộ NST, bộ gen so với thế hệ bố mẹ

- MT bên ngoài : nhiệt độ, ánh sáng ,…

0,5đ - Ứng dụng: Điều chỉnh tỉ lệ đực cái: có ý nghĩa trong thực tiễn làm tăng hiệuquả kinh tế cho con người

Ví dụ: Tạo ra toàn tằm đực để lấy tơ

Tạo ra nhiều bê đực để nuôi lấy thịt, hoặc nhiều bê cái để nuôi lấy sữa

Câu 3 : ( 1,5 đ )

Sự khác nhau cơ bản giữa thể tam nhiễm và thể tam bội

Là dạng đột biến dị bội Là dạng đột biến đa bội

Thường có hại cho bản thân sinh vật:

gây quái thai, dị hình, dị dạng, bệnh

di truyền, …

Có lợi cho bản thân sinh vật: Tăngkích thước tế bào, cơ quan, cơ thể,tăng sức chống chịu với môi trường,

…Được áp dụng trong chọn giống câytrồng

a ( 1đ )Tính số nuclêôtit mỗi loại trên mỗi gen.

- Tổng số nu của mỗi gen là: (5100 : 3,4) 2 = 3000 (nu)

- Số nuclêôtit mỗi loại của gen trội A là:

- ở kì giữa của giảm phân I nhiễm sắc thể đã nhân đôi thành nhiễm sắc thể kép,

do đó gen trên nhiễm sắc thể cũng được nhân đôi

- Số lượng từng loại nuclêôtit trong tế bào tại thời điểm đó là:

A = T = (1200 + 1350) 2 = 5100 (nu)

G = X = (300 + 150) 2 = 900 (nu)

c ( 1đ ) Nếu xảy ra đột biến dị bội ở cặp nhiễm sắc thể chứa gen nói trên thì

số lượng từng loại nuclêôtit trong mỗi loại giao tử là bao nhiêu?

- Nếu một số tế bào xảy ra đột biến dị bội ở cặp nhiễm sắc thể chứa gen nói

trên thì khi kết thúc quá trình giảm phân sẽ tạo ra bốn loại giao tử, trong đó có hailoại giao tử bình thường là A, a, hai loại giao tử không bình thường là Aa và O

- Số nu mỗi loại trong các giao tử là:

- Quy ước gen:

B: thân xám b: thân đen

V: cánh dài v: cánh ngắn

- Xét sự di truyền tính trạng màu sắc thân:

ở F2 thân xám : thân đen = 3:1 Suy ra cả bố và mẹ đều có kiểu gen Bb

- Xét sự di truyền đồng thời cả hai tính trạng:

Nếu các gen quy định tính trạng phân li độc lập thì:

(3 thân xám: 1 thân đen) (3 cánh dài: 1 cánh ngắn) =

9 thân xám, cánh dài: 3 thân xám, cánh ngắn : 3thân đen, cánh dài : 1 thân đen,cánh ngắn

Nhưng tỉ lệ đề bài là 1thân xám, cánh ngắn:2thân xám, cánh dài:1thân đen, cánhdài Vậy các gen không phân li độc lập mà di truyền liên kết

- F1 dị hợp hai cặp gen, F2 có tỉ lệ phân li kiểu hình là 1:2:1, suy ra F1 có kiểu gen

b ( 0,5đ ) Chọn ruồi khác để khi lai với ruồi F 1 ở trên thu được thế hệ con

có tỷ lệ 3 ruồi thân xám, cánh dài:1 ruồi thân xám, cánh ngắn.

Thế hệ con có kiểu hình 100% thân xám mà ruồi F1 có kiểu gen Bb, vậy ruồi

đem lai chỉ cho giao tử B, kiểu gen là BB

Thế hệ con có tỷ lệ cánh dài: cánh ngắn= 3:1, suy ra cả bố và mẹ có kiểu gen Vv Vậy ruồi đem lai có kiểu gen là BV (kiểu hình thân xám, cánh dài)

TLKH: 3 thõn xỏm, cỏnh dài : 1 thõn xỏm, cỏnh ngắn.

a, Nêu các khái niệm di truyền, biến dị, tính trạng, kiểu gien, kiểu hình?

b, Biến dị tổ hợp là gì? Tại sao ở các loài sinh sản giao phối, biến dị lại phong phúhơn nhiều so với những loài sinh sản vô tính

Câu 2( 2 điểm)

a, Trình bày cấu trúc và chức năng của NST ?

b, Nêu chức năng của AND ? giải thích vì sao 2 AND con đợc tạo ra qua cơ chếnhân đôi lại giống AND mẹ ?

Xác định số lần nguyên phân và số tế bào con của mỗi hợp tử I, II, III

Câu 5 ( 3 điểm)

ở đậu Hà Lan, thân cao hạt vàng là hai tính trạng trội so với thân thấp và hạt xanh,các tính trạng di truyền độc lập với nhau

Xác định kiểu gen của bố, mẹ và lập sơ đồ lai cho các trờng hợp sau đây:

a, Bố thân cao, hạt xanh, mẹ thân thấp, hạt vàng

b, Bố thuần chủng thân cao, hạt vàng, mẹ thuần chủng thân thấp, hạt xanh

Hết………

đáp án biểu điểm–

Câu 1 ( 2 điểm)

a, ( mỗi khái niệm đúng cho 0,2 điểm)

- Di truyền là hiện tợng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ, tổ tiên cho các thế hệcon cháu

- Biến dị là hiện tợng con sinh ra khác với bố mẹ và khác nhau về nhiều chi tiết

- Tính trạng là những đặc điểm về hình thái, cấu tạo, sinh lý của một cơ thể; ví dụcây đậu có tính trạng thân cao, hạt vàng, quả lục, quả vàng…

- Kiểu hình là sự tổ hợp toàn bộ các tính trạng của cơ thể

- Kiểu gien là sự tổ hợp toàn bộ các gen trong tế bào của cơ thể

b, Khái niệm ( 0,5 điểm)

- Biến dị tổ hợp là loại biến dị xuất hiện ở con do sự sắp xếp lại các yếu tố di truyềntrong qúa trình sinh sản của bố mẹ

- Loài sinh vật ( 0,5 điểm)

Các loài sinh vật sinh sản giao phối( hữu tình) có nhiều biến dị hơn các loài sinh sảnvô tính vì:

+ Sinh sản vô tính chỉ dựa vào sự nguyên phân không có sự phân ly độc lập, tổ hợp

tự do của các gen để sắp xếp lại tạo nhiều kiểu gen, kiểu hình mới Con chỉ sao chépnguyên vẹn các đặc điểm di truyền của bố mẹ

+ Trong sinh sản giao phối, có sự phân ly độc lập và tổ hợp tự do làm cho các gen

có điều kiện sắp xếp lại theo nhiều cách khác bố mẹ và tạo nhiều biến dị tổ hợp

Câu 2 ( 2 điểm)

a, ( 1 điểm) Cấu trúc điển hình của NST đợc biểu hiện rõ nhất ở kì giữa của quátrình phân chia tế bào, vì ở kì này các NST đã co ngắn cực đại và có hình dạng đặctrng:

+ Về kích thớc: Có chiều dài từ 0,5 đến 50Mm, đờng kính từ 0,2 đến 2 Mm

+ Về hình dạng: hình hạt, hình que, hình chữ V

+Về cấu tạo: Mỗi NST kép gồm 2 cromatit đính với nhau ở tâm động Mỗi cromatitgồm phân tử ADN và protein loại histon

- Chức năng của NST:

NST có chức năng di truyền các tính trạng: vì các tính trạng của loài và của cơ thể

đợc qui định bởi các gen nằm trên ADN của NST Khi ADN mang gen tự sao sẽ dẫn

đến hoạt động tự nhân đôi của NST Nhờ đó các gen qui định các tính trạng đợc ditruyền qua các thế hệ tế bào và cơ thể

b, ( 1 điểm) Chức năng của ADN là :

+ Lu giữ thông tin di truyền

+ Truyền đạt thông tin di truyền

Hai ADN con tạo ra qua cơ chế nhân đôi lại giống ADN mẹ vì:

+ Theo NTBS các Nu của mạch khuôn liên kết với các Nu của môi trờng nội bào :

+ Hợp tử I nguyên phân 2 lần tạo 4 tế bào con

+ Hợp tử II nguyên phân 3 lần tạo 8 tế bào con

+ Hợp tử III nguyên phân 4 lần tạo 16 tế bào con

Câu 5 ( 3đ)

Quy ớc : A : thân cao ; a thân thấp

B: hạt vàng ; b: hạt xanh

a, ( 2đ) Bố thân cao, hạt xanh x mẹ thân thấp, hạt vàng:

- Bố thân cao hạt xanh có kiểu gen : AAbb hoặc Aabb

- MÑ th©n thÊp h¹t vµng cã kiÓu gen: aaBB hoÆc aaBb phÐp lai cã thÓ lµ:

P: AAbb x aaBB; P: AAbb x aaBb

P: Aabb x aaBB; P: Aabb x aaBb

B, (1®) Bè thuÇn chñng th©n cao h¹t vµng, mÑ thuÇn chñng th©n thÊp h¹t xanh:

- Bè thuÇn chñng th©n cao, h¹t vµng cã kiÓu gen: AABB

- MÑ thuÇn chñng th©n thÊp, h¹t xanh kiÓu gen: aabb

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO

HUYỆN LƯƠNG TÀI

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP

HUYỆNNăm học 2013- 2014

Môn thi: Sinh học 9

Thời gian: 120 phút ( Không kể giao đề )

Câu 1: ( 2 điểm) Hãy nêu những điểm giống nhau và khác nhau cơ bản giữa quá trình nguyên phân và giảm phân?

Câu 2: ( 1,5 điểm) Thế nào là nhiễm sắc thể kép và cặp nhiễm sắc thể tương đồng? Phân biệt sự khác nhau giữa nhiễm sắc thể kép và cặp nhiễm sắc thể tương đồng?Câu 3: ( 1 điểm) Hãy điền n hay 2n vào vị trí ngoặc (….) và điền các quá trình nguyên phân, giảm phân, thụ tinh vào các vị trí 1,2,3,4,5 cho phù hợp sơ đồ sau?

a/ Tính số lượng từng loại nuclêôtit của gen

b/ Tính số liên kết hiđrô của gen

Câu 5: ( 2 điểm) Cho cà chua thân cao, quả vàng lai với cà chua thân thấp, quả đỏ F1 thu được toàn cà chua thân cao, quả đỏ Cho F1 tự thụ phấn thu được F2 có 918 cây thân cao, quả đỏ; 305 cây thân cao, quả vàng; 320 cây thân thấp, quả đỏ và 101cây thân thấp, quả vàng

a/ Hãy biện luận và viết sơ đồ lai từ P đến F2?

b/ Tìm kiểu gen, kiểu hình của P để ngay F1 có sự phân li tính trạng là 1:1:1:1.Câu 6: ( 2 điểm) Một tế bào sinh dục đực và một tế bào sinh dục cái của một loài nguyên phân một số lần bằng nhau Các tế bào mới được hình thành đều giảm phântạo ra 160 giao tử Số NST trong các tinh trùng nhiều hơn ở các trứng được tạo thành là 576 NST Hiệu suất thụ tinh của trứng là 6,25%

a/ Xác định số tế bào sinh tinh, số tế bào sinh trứng, số hợp tử tạo thành

b/ Xác định bộ NST lưỡng bội của loài, số crômatit và số tâm động có trong các hợp tử được tạo thành khi chúng đang ở kì giữa

- Có sự nhân đôi của NST ở kì trung gian.

- Trải qua các kì phân bào tương tự nhau( kì đầu, giữa, sau, cuối)

- Đều có sự biến đổi hình thái NST theo chu kì đóng và tháo soắn

- Ở lần phân bào II của giảm phân giống với nguyên phân

- Đều là cơ chế sinh học nhằm đảm bảo ổn định vaath chất di truyền qua

các thế hệ

* Khác nhau:

* Kh¸c nhau:

- Xảy ra 1 lần phân bào gồm 4

kì và 1 kì trung gian

- Mỗi NST tương đồng được

nhân đôi thành NST kép, mỗi

NST kép gồm 2 sợi crômatit

- Ở kì đầu không xảy ra hiện

tượng tiếp hợp và trao đổi chéo

giữa 2 crômatit cùng nguồn

nhau và giống mẹ ban đầu

- Kết quả: Qua 1 lần phân bào

từ 1 tế bào mẹ tạo ra 2 tế bào

con có bộ NST lưỡng bội giống

nhau và giống mẹ

- Xảy ra ở tế bào sinh dưỡng và

mô tế bào sinh dục sơ khai

- Xảy ra 2 lần phân bào liên tiếp

- Mỗi NST tương đồng được nhân đôi thành 1 cặp NST tương đồng kép gồm 4 sợi crômatit tạo thành 1 thể thống nhất

- Ở kì đầu I tại một số cặp NST có sảy ra hiện tượng tiếp hợp và trao đổi đoạn giữa 2 crômatit khác nhau

về nguồn gốc tạo ra nhóm gen liên kết mới

- Tại kì giữa các NST tập trung thành 2 hàng dọc ở mặt phằng sích đạo của thoi phân bào Là các NST tương đồng kép

- Ở kì sau I có sự phân li của các NST kép trong cặp tương đồng

- Kì cuối I hai tế bào được hình thành có bộ NST đơn bội kép khác nhau về nguồn gốc NST

- Kết quả: Qua 1 lần phân bào từ 1

tế bào mẹ tạo ra 4 tế bào con có bộ NST đơn bội khác nhau vế nguồn gốc và chất lượng NST

- Xảy ra ở tế bào sinh dục khi các tế bào đó kết thúc quá trình sinh

a/ Số lượng từng loại nuclêôtit của gen:

Theo đề bài ra: A – G = 10%

Theo nguyên tắc bổ sung: A + G = 50%

2 điểm

a/ Biện luận:

* Xét tỷ lệ từng cập tính trạng:

- Cao: thấp = (918 + 305) : ( 320 + 101) = 3:1Đây là kết quả của quy luật phân li tính trạng của Men đen  thân cao

trội hoàn toàn so với thân thấp

- Quả đỏ: quả vàng = (918 + 320) : ( 305 + 101) = 3:1Đây là kết quả của quy luật phân li tính trạng của Men đen  quả đỏ

trội hoàn toàn so với quả vàng

0,25

0,25

* Quy ước gen: A thân cao, a thân thấp

B quả đỏ, b quả vàng

* Vì F1 đồng tính và F2 phân li kiểu hình là:

918 : 305 : 320 : 101 = 9:3:3:1 lên P thuần chủng và F1 dị hợp 2

cặp gen:

* P t/c Thân cao, quả vàng có kiểu gen là: Aabb

Thân cao, quả vàng có kiểu gen là: aaBB

* TH2: : P : Aabb x aaBb

G : Ab,ab aB, abF1: 1 AaBb: 1Aabb: 1aaBb: 1aabbKiểu hình: 1 Cao, đỏ: 1 Cao, vàng: 1 thấp đỏ: 1 thấp vàng

0.5

0,250,25

THI H C SINH GI I C P HUY N

Câu 2:( 2,0 ): đ Th n o l nhi m s c th kép v c p nhi m s c th t ng ng?ế à à ễ ắ ể à ặ ễ ắ ể ươ đồPhân bi t s khác nhau gi a nhi m s c th kép v c p nhi m s c th t ng ng.ệ ự ữ ễ ắ ể à ặ ễ ắ ể ươ đồCâu 3(2,5 ): đ

a T i sao trong c u trúc dân s , t l nam/n x p x 1:1? Nói r ng, ng i m quy tạ ấ ố ỉ ệ ữ ấ ỉ ằ ườ ẹ ế

nh gi i tính c a con l úng hay sai? T i sao?

b M t b n h c sinh nói r ng: b m truy n cho con c a mình các tính tr ng ãộ ạ ọ ằ ố ẹ ề ủ ạ đ

c hình th nh s n B ng ki n th c ã h c, hãy cho bi t ý ki n trên c a b n h c

a Xác nh qui lu t di truy n c a phép lai? đị ậ ề ủ

đ ểm1

ch ng ch u t t v i i u ki n môiố ị ố ớ đ ề ệ

tr ngườ

* Có th nh n bi t th a b i b ng m t th ng qua các d u hi u ể ậ ế ểđ ộ ằ ắ ườ ấ ệ

hình thái, sinh lí c a c th , th a b i th ng có kích th c t ủ ơ ể ể đ ộ ườ ướ ế

b o to, các c quan sinh d ng l n h n th l ng b ià ơ ưỡ ớ ơ ể ưỡ ộ

- L m tiêu b n, quan sát m s l ng NST c a lo i.à ả đế ố ượ ủ à

0,25

0,25

0,250,25

- Nói ng i m quy t nh gi i tính c a con l sai, vì giao tườ ẹ ế đị ớ ủ à ử

mang NST Y t o h p t XY (phát tri n th nh con trai) để ạ ợ ử ể à được

hình th nh t ng i b à ừ ườ ố

b/

- Nói b m truy n cho con tính tr ng ã hình th nh s n l sai.ố ẹ ề ạ đ à ẵ à

- Vì: B m ch truy n cho con ki u gen qui nh kh n ng ph nố ẹ ỉ ề ể đị ả ă ả

ng c a c th tr c môi tr ng Ki u gen t ng tác v i môi

tr ng hình th nh ki u hình (tính tr ng).ườ để à ể ạ

0,50,5

0,250,251,0

tr ng l n.(theo quy lu t phân li c a Men en)ạ ặ ậ ủ đ

+ Quy c gen: ướ

T l ki u hình: 3 cánh d i: 1 cánh ng nỉ ệ ể à ắ

+ Xét s di truy n ng th i c hai tính tr ng: t l KH Fự ề đồ ờ ả ạ ỉ ệ 2

+ N u các gen quy nh tính tr ng phân li c l p thì:ế đị ạ độ ậ

(3 thân xám: 1 thân en) (3 cánh d i: 1 cánh ng n) = 9 thânđ à ắ

xám, cánh d i: 3 thân xám,cánh ng n: 3thân en, cánh d i: 1à ắ đ à

0,250,25

0,5đ

0,5đ

H t ế

UBND HUYỆN LƯƠNG TÀI

N¨m häc 2013 -2014

Môn thi: Sinh học - Lớp 9

Thời gian làm bài: 120 phút (không kể thời gian giao đề)

Cõu 1:(1,5 điểm) Nờu vớ dụ về tớnh đặc trưng của bộ NST của mỗi loài sinh vật.

Trỡnh bày cơ chế của tớnh đặc trưng và ổn định của bộ NST ở cỏc loài sinh sản hữutớnh

Cõu2: (2 điểm) Hóy nờu những điểm giống nhau và khỏc nhau cơ bản giữa hai quỏ

trỡnh phỏt sinh giao đực và cỏi ở động vật?

Cõu 3: (1,5 điểm) Nờu những điểm khỏc nhau cơ bản giữa giảm phõn và nguyờn

phõn?

Cõu 4: (2 điểm)

a) Một NST cú trỡnh tự cỏc gen phõn bố: ABCDE • FGH

Cho biết: A, B, C, D, E, F, G, H: ký hiệu cỏc gen trờn NST; (•): tõm động

Do đột biến cấu trỳc nờn cỏc gen phõn bố trờn NST cú trỡnh tự: ABCDE • FG

- Xỏc định dạng đột biến

- Nếu dạng đột biến trờn xảy ra ở cặp NST thứ 21 ở người thỡ gõy hậu quả gỡ?

b Kể tờn cỏc loại biến dị khụng làm thay đổi cấu trỳc phõn tử và số lượng NST.Nờu sự khỏc nhau giữa cỏc loại biến dị đú

Cõu 5: (3 điểm)

Một cỏ thể F1 lai với 3 cơ thể khỏc:

- Với cỏ thể thứ nhất được thế hệ lai, trong đú cú 6,25% kiểu hỡnh cõy thấp, hạt dài

- Với cỏ thể thứ hai được thế hệ lai, trong đú cú 12,5% kiểu hỡnh cõy thấp, hạt dài

- Với cỏ thể thứ ba được thế hệ lai, trong đú cú 25% kiểu hỡnh cõy thấp, hạt dài

Cho biết mỗi gen nằm trờn một NST qui định một tớnh trạng và đối lập vớicỏc tớnh trạng cõy thấp, hạt dài là cỏc tớnh trạng cõy cao, hạt trũn

Hóy biện luận và viết sơ đồ lai của ba trường hợp nờu trờn?

Đề cú 01 trang Giỏm thị khụng cần giải thớch gỡ thờm!

ĐÁP ÁN VÀ HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI

MễN SINH HỌC 9 NĂM 2013-2014

- Tính đặc trng: Bộ NST trong TB của mỗi loài SV đợc đặc trng bởi

số lợng, hình dạng, cấu trúc

0.5

- Cho ví dụ về: Số lợng, hình dạng, cấu trúc.

- Cơ chế: Bộ NST đặc trng của loài đợc duy trì ổn định qua các thế

hệ nhờ sự kết hợp giữa 3 cơ chế: NP- GP- Thụ tinh:

+ Qua GP : Bộ NST phân li dẫn đến hình thành các giao tử đơn

bội

+ Trong thụ tinh: Sự kết hợp giữa các giao tử 2n trong các

hợp tử

+ Qua NP: Hợp tử phát triển thành cơ thể trởng thành Trong NP

có sự kết hợp giữa nhân đôi và phân đôi NST về 2 cực TB bộ

NST 2n đợc duy trì ổn định từ thế hệ TB này sang thế hệ TB

khác của cơ thể

0.250.250.25

Phát sinh giao tử cái

- Noãn bào bậc 1 qua GP I cho

- Từ mỗi tinh bào bậc 1 qua

GP cho 4 TT, Các TT này đềutham gia vào thụ tinh

* Điểm khác nhau:

- Xảy ra ở hầu hết các tế bào sinh

dỡng và tế bào sinh dục sơ khai

+ Kì giữa: Các NST kép xếpthành 2 hàng trên mặt phẳngxích đạo

+ ở kì sau I: Các cặp NST kép

t-ơng đồng phân li độc lập vớinhau về 2 cực của tế bào

- Từ 1 TB mẹ 2n tạo ra 4 TB con

có bộ nst n

0.250.250.25

0.25

0.250.25

a - Dạng đột biến: Do đột biến mất đoạn mang gen H → kiểu đột

biến cấu trỳc NST dạng mất đoạn

0,250,25

- Hậu quả: ở người, mất đoạn nhỏ ở đầu nhiễm sắc thể thứ 21 gây

bệnh ung thư máu

b – Biến dị không làm thay đổi vật chất di truyền là thường biến và

biến dị tổ hợp

* Sự khác nhau giữa thường biến và biến dị tổ hợp

- Là những biến đổi kiểu hình

của cùng một kiểu gen, xuất

hiện trong suốt quá trình phát

triển của cá thể, chịu ảnh hưởng

trực tiếp của môi trường

- Là những biến đổi kiểu hình

do sự sắp xếp lại vật chất ditruyền, chỉ xuất hiện trong sinhsản hữu tính chịu ảnh hưởnggián tiếp của điều kiện sống

- Xảy ra đồng loạt theo hướng

xác định ở từng nhóm cá thể

Không di truyền được

- Xảy ra ngẫu nhiên, riêng lẻ ởtừng cá thể Di truyền cho thế hệsau

- Không làm nguyên liệu cho

tiến hóa, giúp sinh vật thích ứng

với môi trường

Là nguồn nguyên liệu cho chọngiống và tiến hóa

Thế hệ lai có 6,25% thấp, dài, chiếm tỉ lệ 1/16 → thế hệ lai có

16 kiểu tổ hợp bằng 4x4 → Mỗi bên cho 4 loại giao tử → F1 và cá

thể thứ nhất dị hợp tử 2 cặp gen → thế lệ lai có sự phân tính về kiểu

hình theo tỉ lệ 9:3:3:1 với kiểu hình mang 2 tính trạng lặn có tỉ lệ

→ kiểu gen của F1 và cá thể 1: AaBb (Cao, tròn)

- Sơ đồ lai: AaBb x AaBb

* Xét phép lai 2:

- Biện luận:

Thế hệ lai có 12,5% thấp, dài chiếm tỉ lệ 1/8 → F2 thu được 8

kiểu tổ hợp = 4x2 Vì F1 cho 4 loại giao tử → cá thể hai cho 2 loại

giao tử → Cá thể 2 phải dị hợp tử một cặp gen.

F2 xuất hiện thấp dài aabb → F1 và cá thể 2 đều cho được giao

Thế hệ lai có 25% kiểu hình cây thấp, hạt dài → F2 thu được 4

kiểu tổ hợp = 4x1 Vì F1 cho 4 loại giao tử → cá thể thứ 3 cho 1 loại

giao tử → đồng hợp tử về cả hai cặp gen

F2 xuất hiện thấp dài aabb → F1 và cá thể 3 đều cho được giao

tử ab

Vậy kiểu gen của cá thể thứ 3 là: aabb

- Sơ đồ lai: AaBb x aabb

0,25đ0,25đ

Th i gian l m b i: 120 phút ờ à à (Không k th i gian giao ) ể ờ đề

Câu 1(1,5 ®iÓm)

a.Phân bi t di truy n phân ly c l p v i di truy n liên k t c a hai c p tính tr ng.ệ ề độ ậ ớ ề ế ủ ặ ạ

b Trong hình v m t t b o có 28 NST n ang phân ly v hai c c c a t b o ẽ ộ ế à đơ đ ề ự ủ ế àHãy cho bi t ế

- Hình v mu n mô t t b o ang kì n o c a hình th c phân b o n o?ẽ ố ả ế à đ ở à ủ ứ à à

- B NST 2n c a lo i có trong t b o mô t trong hình v nói trên l bao nhiêu?ộ ủ à ế à ả ẽ à

a Tính a d ng v c thù c a AND v Prôtêin đ ạ à đặ ủ à được th hi n nh th n o?ể ệ ư ế à

b Phân bi t c u t o, ch c n ng v ho t ng c a ADN v ARN.ệ ấ ạ ứ ă à ạ độ ủ à

Câu 4( 2,5 ®iÓm)

Cho các th có cùng ki u gen giao ph i v i nhau thu ỏ ể ố ớ đượ ởc F1 nh sau:ư

57 th m u en, lông d i ; 20 th m u en, lông ng n ; 18 th m u tr ng, lông d i;ỏ à đ à ỏ à đ ắ ỏ à ắ à

; 6 th m u tr ng, lông ng n Bi t m i gen quy nh 1 tính tr ng ỏ à ắ ắ ế ỗ đị ạ

a Xác nh tính tr i, l n vi t s lai cho phép lai trênđị ộ ặ ế ơ đồ

b L m th n o xác nh à ế à để đị được ki u gen c a th m u en, lông d i ể ủ ỏ à đ à

Câu 5( 2 ®iÓm)

Phân t ARN thông tin có A= 2U= 3G= 4X v có kh i l ng 27.10ử à ố ượ 4 vc đ

a Chi u d i c a gen t ng h p nên phân t mARN l bao nhiêu Aề à ủ ổ ợ ử à o ?

b Tính s l ng t ng lo i ribonucleotit c a phân t mARN.ố ượ ừ ạ ủ ử

c Phân t mARN nói trên có t ng s bao nhiêu liên k t hóa tr gi a ử ổ ố ế ị ữ đường v i ớ

v i axit phôt phozicớ

d Khi gen ú nhõn ụi 3 l n thỡ s l ng t ng lo i nu mụi tr ng cung c p l đ đ ầ ố ượ ừ ạ ườ ấ àbao nhiờu? Bi t m i ribocos kh i l ng trung bỡnh 300 vc.ế ỗ ố ượ đ

ỏp ỏn sinh 9 Đ

Cõ

1 a

Di truy n phõn li c l p ề độ ậ Di truy n liờn k t ề ế

- Hai c p gen n m trờn 2 c p NSTặ ằ ặ

- Ở kỡ sau c a nguyờn phõn b 2n c a lo i l : 2n= 28:2= 14ủ ộ ủ à à

- Ở kỡ sau II c a gi m phõn b 2n c a lo i l : 2n = 28ủ ả ộ ủ à à

0,25 0,250,25

0,250,250,25

2 a.Biến dị tổ hợp xuất hiện phong phú ở những loài sinh sản hữu tính

đợc giải thích dựa trên hoạt động của NST trong 2 qtrình giảm phân và

thụ tinh

- Trong giảm phân sự phân ly độc lập của các NST mang gen đã

tạo ra nhiều loài giao tử khác nhau về nguồn gốc

- Trong thụ tinh : Xảy ra sự kết hợp ngẫu nhiên của các loại giao

tử đã tạo ra các hợp tử mang những tổ hợp NST khácnhau.Những hoạt động trên của NST xuất hiện nhiều biến dị tổhợp, tạo nguyên liệu cho tiến hoá và chọn giống

b.Tỉ lệ nam: nữ xấp xỉ 1:1 là do 2 loại tinh trùng mang X và Y đợc tạo

ra với tỉ lệ ngang nhau, tham gia vào quá trình thụ tinh với xác suất

ngang nhau

- Tỉ lệ này cần đợc đảm bảo với các điều kiện các hợp tử mang XX và

XY có sức sống ngang nhau, số lợng cá thể thống kê phải đủ lớn

0,250,25

0,250,25

3 a.Tính đặc trng của ADN:

- ADN của mỗi loài đợc đặc trng bởi số lợng , thành phầnvàtrình tự sắp xếp của các nu

- Tỉ lệ A + T / G + X là đặc trng cho mỗi loài

Tính đa dạng của ADN:

- Với 4 loại nu với số lợng và những cách sắp xếp khác nhau đã

tạo ra vô số loại phân tử ADN khác nhau

- Tính đa dạng và đặc thù của ADN là cơ sở phân tử cho tính đadạng và đặc thù của sinh vật

* Tính đa dạng, đặc thù của prôtêin+ Mỗi phân tử Pr đợc đặc thù bởi số lợng, thành phần, trật tựsắp xếp các aa quyết định

0,25

0,25

0,25

+ Cấu trúc bậc 1: là trình tự sắp xếp các aa trong chuỗi aa.

+ Cấu trúc bậc 2: là chuỗi aa tạo các vòng xoắn lò xo

+ Cấu trúc bậc 3: do cấu trúc bậc 2 cuộn xếp theo kiểu đặc trng

+ Cấu trúc bậc 4: gồm 2 hay nhiều chuỗi aa cùng loại hay khác loại

kết hợp với nhau Cấu trúc bậc 3 và bậc 4 còn thể hiện tính đặc trng

Cấu tạo -Gồm hai mạch, xoắn lại

-Có liên kết hiđrô theo nguyên tắc bổ sung giữa các nu trên 2 mạch

- Trong 1 nu có đờng(C5H10O4)

- Có 4 loại bazơnitơ: A,T,G,X-Kích thớc và khối luợng lớn hơn ARN

- Có bộ ba mã hoá

-chỉ có một mạch, dạng thẳng, hay cuộn một đầu

- Chỉ có liên kết bổ sung ở một đoạn trong phân tử tARN, ở rARN, mARN không có

- Trong 1 nu đờng (C5H10O

- Có 4 loạ bazơnitơ : A,U,G,X

- Kích thớc và khối lợng nhỏ hơn ADN

- Có bộ ba mã sao, bộ ba đối mã

- Lu giữ và truyền đạt TTDT qua các thế hệ

- Điều khiển quá trình tổng hợp prôtêin thông qua sao mã

- Có khả năng tự sao

- Sự thay đổi trong thành phần cấu tạo dẫn đến làm biến đổi tính trạng cơ thể

- Đợc tổng hợp trong nhân sau

đó di chuyển ra tế bào chất hoạt động

- Truyền đạt TTDT từ nhân ra TBC

-Trực tiếp tổng hợp prôtêin thông qua giải mã

- Không có khả năng tự sao(trừARN ở một số virut)

- Sau quá trình hoạt động ARN

tự phân huỷ trả lại nguyên liệu cho nhân tổng hợp ARN mới

mà không gây rối loạn trong tếbào

- S lai: P: AaBb ( en, d i) x AaBb( en, d i)ơ đồ đ à đ à

GP: AB, Ab, aB, ab AB, Ab, aB, ab

T l KG Fỉ ệ 1: 1AABB: 2AABb: 2AaBB: 4AaBb: 1AAbb:

2Aabb:1aaBB:2 aaBb: 1 aabb

T l KH Fỉ ệ 1: 9 en, d i : 3 en , ng n : 3 tr ng, d i : 1 tr ng đ à đ ắ ắ à ắ

ng nắ

b X ỏc nh kiểu gen th en, l ụng d i: Có 4 loại kiểu gen là đ ị ỏ đ à

AABB, AABb, AaBB, AaBb

- Dùng phép lai phân tích

- Cho các thỏ đen, lông dài giao phối với các thỏ trắng, lông

ngắn rồi dựa vào tỉ lệ kiểu hình ở thế hệ lai để xác định

- Nếu thế hệ lai cho tỉ lệ kiểu hình 100% thỏ lông đen, lông dài

thì thỏ lông đen, lông dài đem lai có kiểu gen là AABB

- Nếu thế hệ lai cho tỉ lệ kiểu hình 1 thỏ lông đen, lông dài: 1 thỏ

lông đen, lông ngắn thì thỏ lông đen, lông dài đem lai có kiểu gen là AABb

- Nếu thế hệ lai cho tỉ lệ kiểu hình 1 thỏ đen, lông dài: 1 thỏ

trắng, lông dài thì thỏ đen, lông dài đem lai có kiểu gen là AaBB

- Nếu thế hệ lai cho 4 loại kiểu hình với tỉ lệ 1:1:1:1 thì thỏ đen,

lông dài đem lai có kiểu gen là AaBb

0,25

0,250,250,250,25

5 1, chi u d i gen: ề à

S l ng nu c a mARNố ượ ủ : rN = 27 104 / 300 vc = 900 nu.đ

Chi u d i c a gen b ng chi u d i c a phõn t mA RN do gen i u ề à ủ ằ ề à ủ ử đ ề

0,250,25

0,250,250,250,25

TRƯỜNG THCS

TRUNG CHÍNH KỲ THI CHỌN SINH GIỎI LỚP 9 NĂM HỌC 2013 - 2014

Môn thi: SINH HỌC

(Th i gian l m b i:120 phút Không k th i gian giao ) ờ à à – ể ờ đề

n o à đượ c coi l phân b o gi m nhi m? à à ả ễ

Câu 2 (1,5 i m) để i m khác nhau c b n (nguyên nhân, c ch , tính ch t bi u hi n, vai Đ ể ơ ả ơ ế ấ ể ệ trò) gi a bi n d t h p v bi n d t bi n ữ ế ị ổ ợ à ế ị độ ế

Câu 3 (1,5 i m) để lúa,thân cao tr i ho n to n so v i thân th p, chín s m tr i ho n to n Ở ộ à à ớ ấ ớ ộ à à

so v i chín mu n em 2 th lúa u thân cao, chín s m th ph n v i nhau F ớ ộ Đ ứ đề ớ ụ ấ ớ ở 1 thu c: 897 cây lúa thân cao, chín s m; 299 cây lúa thân cao, chín mu n; 302 cây lúa

Câu 4 (1,5 i m) để M t t b o sinh d c c a ru i gi m c có b nhi m s c th ộ ế à ụ ủ ồ ấ đự ộ ễ ắ ể đượ c kí

hi u: AaBbCcXY (m i ch cái ng v i m t nhi m s c th n) ệ ỗ ữ ứ ớ ộ ễ ắ ể đơ

a) N u t b o ó nguyên phân liên ti p, trong quá trình ó ã hình th nh 127 thoi t ế ế à đ ế đ đ à ơ

vô s c thì có bao nhiêu l n nguyên phân? Trong quá trình nguyên phân ó, môi tr ng ắ ầ đ ườ

n i b o ã cung c p nguyên li u t o ra t ng ộ à đ ấ ệ ạ ươ đươ ng v i bao nhiêu nhi m s c th n? ớ ễ ắ ể đơ b) N u nguyên phân b r i lo n c p nhi m s c th gi i tính XY Vi t kí hi u b ế ị ố ạ ở ặ ễ ắ ể ớ ế ệ ộ nhi m s c th trong các t b o con t o ra, trong nh ng tr ng h p có th x y ra ễ ắ ể ế à ạ ữ ườ ợ ể ả

Câu 5 (2,0 i m) để Xét m t c p nhi m s c th t ng ng ch a m t c p gen d h p (Aa),ộ ặ ễ ắ ể ươ đồ ứ ộ ặ ị ợ

m i gen u d i 4080 ngstron Gen tr i A có 3120 liên k t hi rô; gen l n a có 3240 liên ỗ đề à Ă ộ ế đ ặ

c) N u cho các lo i giao t không bình th ng ó tái t h p v i giao t bình th ng ế ạ ử ườ đ ổ ợ ớ ử ườ

ch a gen l n nói trên thì s l ng t ng lo i nuclêôtit c a m i lo i h p t b ng bao nhiêu? ứ ặ ố ượ ừ ạ ủ ỗ ạ ợ ử ằ

(Thí sinh không đượ ử ụ c s d ng t i li u Cán b coi thi không gi i thích gì thêm) à ệ ộ ả

- - - H t - - - ế

H NG D N CH M ƯỚ Ẫ Ấ

Câu H ng d n ch m ướ ẫ ấ Để i m

a.

- kì u c a gi m phân I: Có s ti p h p v có th có s b t chéo gi a các NST trong Ở đầ ủ ả ự ế ợ à ể ự ắ ữ

c p NST t ng ng Nguyên phân không có ặ ươ đồ

- kì gi a I: Các NST kép x p th nh 2 h ng trên m t ph ng xích o c a thoi vô s c, Ở ữ ế à à ặ ẳ đạ ủ ắ

còn trong NP các NST kép x p th nh 1 h ng trên m t ph ng xích o c a thoi vô s c ế à à ặ ẳ đạ ủ ắ

- kì sau I: Ở

+ Có s phân li c a m i NST kép trong c p t ng ng v 1 c c c a t b o, ự ủ ỗ ặ ươ đồ ề ự ủ ế à ở

nguyên phân l s phân li c a m i NST n à ự ủ ỗ đơ

+ Có s phân li c l p v t h p t do c a các NST kép trong c p t ng ng, ự độ ậ à ổ ợ ự ủ ặ ươ đồ ở

nguyên phân l s phân li ng u à ự đồ đề

0.25 0.5

0.25 0.25

Tiêu chí SS Bi n d t h p ế ị ổ ợ Bi n d t bi n ế ị độ ế

Nguyên nhân Xu t hi n nh quá trình giao ấ ệ ờ

ph i ố Xu t hi n do tác ng c amôi tr ng trong v ngo iấ ườệ độà ủà

c th ơ ể

C ch ơ ế Phát sinh do c ch PL L, t h p ơ ế Đ ổ ợ

t do trong quá trình t o giao t ự ạ ử

v s k t h p ng u nhiên trong à ự ế ợ ẫ quá trình th tinh ụ

Phát sinh do r i lo n quá ố ạ trình phân b o ho c do r i à ặ ố

lo n qúa trình tái sinh NST ạ

ã l m thay i s l ng,

c u trúc v t ch t di truy n ấ ậ ấ ề ( B NST, B gen) Đ Đ

Tính ch t bi u ấ ể

hi n ệ BD t h p d a trên c s t h pl i các gen v n có b m v t ạ ổ ợ ựố ở ố ẹ à ổơ ở ổ ợ

tiên, vì th có th l m xu t hi n ế ể à ấ ệ các tính tr ng ã có ho c ch a có ạ đ ặ ư

h ng ướ

Ph n l n có h i ầ ớ ạ

Vai trò - L ngu n nguyên li u BD di à ồ ệ

truy n th c p cung c p cho quá ề ứ ấ ấ trình ti n hoá ế

- Trong ch n gi ng, ng i ta ọ ố ườ

ã xây d ng các ph ng

pháp gây B nh m nhanh Đ ằ chóng t o ra nh ng B có ạ ữ Đ giá tr , góp ph n t o ra các ị ầ ạ

gi ng m i có n ng su t cao, ố ớ ă ấ thích nghi t t ố

b) Xác nh k t qu đị ế ả

- Xác nh ki u gen: đị ể

Cây b thân th p, chín s m: (aaBB, aaBb) ố ấ ơ

Cây m thân cao chín s m P: (AaBb) ẹ ơ ở

- S lai 1: ơ

P: Thân cao, chín s m ( AaBb) X Thân th p, chín s m (aaBB) ớ ấ ớ

G P : AB, Ab, aB, ab aB

F 1 : T l ki u gen: 1AaBB : 1AaBb : 1aaBB : 1aaBb ỉ ệ ể

T l ki u hình: 1 thân cao, chín s m : 1 thân th p, chín s m ỉ ệ ể ớ ấ ớ

- S lai 2: ơ đồ

P: Thân cao, chín s m ( AaBb) X Thân th p, chín s m (aaBb) ớ ấ ớ

G P : AB, Ab, aB, ab aB,ab

F 1 : T l ki u gen: 1AaBB : 2AaBb : 1Aabb : 1aaBB : 2aaBb : 1aabb ỉ ệ ể

T l ki u hình: 3 thân cao, chín s m : 1 thân cao, chín mu n : ỉ ệ ể ớ ộ

b G m các tr ng h p:ồ ườ ợ

- AaBbCcXXYY, AaBbCc

0.25

2A + 2G = 2400 Gi i ra ta có: A=T = 480; G=X= 720 ả

Giao t ch a gen a: 2A + 3G = 3240 ử ứ

2A + 2G = 2400 Gi i ra ta có: A=T = 360; G=X= 840 ả

0.25 0.25 0.25 b.

c. S l ng t ng lo i nuclêôtit c a m i lo i h p t : - Aaa có: A = T = 1200 nuclêôtit G = X = 2400 nuclêôtit ố ượ ừ ạ ủ ỗ ạ ợ ử

1- Trong m t gia ình cha tóc th ng, m tóc qu n sinh ộ đ ẳ ẹ ă được m t con trai tóc th ng ộ ẳ

v m t con gái tóc qu n Hãy xác inh ki u gen c a cha m v các conà ộ ă đ ể ủ ẹ à

2- Ng i con trai tóc th ng nói trên l n lên mu n ch c ch n sinh ra t t c nh ng ườ ẳ ớ ố ắ ắ ấ ả ữ

a con u l tóc qu n thì ph i ch n ng i v có ki u gen v ki u hình nh th

n o? L p s lai minh h aà ậ ơ đồ ọ

3- N g i con gái tóc qu n nói trên l y ch ng tóc qu n thì ki u gen c a ng i ườ ă ấ ồ ă ể ủ ườ

ch ng nh th n o có th sinh ồ ư ế à để ể được con tóc th ng? T l sinh ẳ ỉ ệ đượ đức a con tóc

th ng trong tr ng howpf ó l bao nhiêu ph n tr m? ẳ ườ đ à ầ ă

Câu 2 ( 1 i m)đ ể

Khái ni m phép lai (0,25 i m)ệ đ ể

Vi t s lai 2 tr ng h p (0,25 i m)ế ơ đồ ườ ợ đ ểPhép lai ( 0,25 i m)đ ể

Ý ngh a (0,25 i m)ĩ đ ểCâu 3(3 i m)đ ể

-Khái ni m gen ( 0,5 i m)ệ đ ể

- Kh ng nh s l ng gen không b ng tính tr ng (0,5 i m)ẳ đị ố ượ ằ ạ đ ể

- Gi i thích (1,5 i m)ả đ ể +) Có gen kh i ng i u hòa không quy nh tính tr ng (0, 5 i m)ở độ đ ề đị ạ đ ể +) Nhi u gen quy nh m t tính tr ng (0,5 i m)ề đị ộ ạ đ ể +) Gen l n ch ặ ỉ được bi u hi n tính tr ng khi ng h p ( 0,5 i m)ể ệ ạ đồ ợ đ ểCâu 5( 3 i m)đ ể

môn thi : sinh h c - l p 9 ọ ớ

Th i gian l m b i : 120 phút ( không k th i gian giao ) ờ à à ể ờ đề

Câu I : ( 1,5 i m )đ ể H i ch ng ao l gì? V s minh ho v gi i thích.Vì sao ộ ứ Đ à ẽ ơ đồ ạ à ả

ph n ụ ữ không nên sinh con tu i ngo i 35ở độ ổ à

Câu II : ( 1,5 i m ) đ ể

Vì sao t th ph n ho c giao ph i g n l i gây ra hi n t ng thoái hoá nhi uự ụ ấ ặ ố ầ ạ ệ ượ ở ề

lo i nh ng l i không gây nh h ng m t s lo i khác?à ư ạ ả ưở ở ộ ố à

Câu III : ( 2,0 i m ) đ ể

Gi i thích vì sao b nhi m s c th c tr ng c a nh ng lo i sinh s n h u tínhả ộ ễ ắ ểđặ ư ủ ữ à ả ữ

l i ạ được duy trì n nh qua các th h ? ổ đị ế ệ

138 cá th có thân en, lông ng nể đ ắ

139 cá th có thân en, lông d iể đ à

Cho bi t m t gen quy nh m t tính tr ng, các gen n m trên các nhi m s cế ộ đị ộ ạ ằ ễ ắ

th th ng khác nhau, thân xám v lông ng n l hai tính tr ng tr i.ể ườ à ắ à ạ ộ

Hãy gi i thích k t qu v l p s lai /.ả ế ả à ậ ơ đồ

- H t -ế

( Đề ỉ ch có 1 trang ) Giám th 1 ị ………… Giám th 2 ị …………

P N

ĐÁ Á Câu I : (1,5 i m) để

B nh ao l h i ch ng do t bi n di b i.Ng i b nh có 3 NST c p NST 21.(0.5ệ Đ à ộ ứ độ ế ộ ườ ệ ở ặ đ)

T th ph n ho c giao ph i g n l i gây ra hi n t ng thoái hoá nhi u lo iự ụ ấ ặ ố ầ ạ ệ ượ ở ề à

nh ng l i không gây nh h ng m t s lo i khác vì:ư ạ ả ưở ở ộ ố à

- T th ph n b t bu c cây giao ph n v giao ph i g n ng v t nhi uự ụ ấ ắ ộ ở ấ à ố ầ ở độ ậ ở ề

lo i th ng d n n hi n t ng thoái hoá l do các gen l n (th ng có h i) chuy nà ườ ẫ đế ệ ượ à ặ ườ ạ ể

t tr ng thái d h p (ch a gây h i) sang tr ng thái ng h p gây h i ( 0,75 )ừ ạ ị ợ ư ạ ạ đồ ợ ạ đ

- M t s lo i th c v t t th ph n nghiêm ng t ( u H lan, c chua ), ngộ ố à ự ậ ự ụ ấ ặ đậ à à độ

v t th ng xuyên giao ph i g n (chim b câu, cu gáy ) không b thoái hoá khi tậ ườ ố ầ ồ ị ự

th ph n hay giao ph i g n vì hi n t i chúng ang mang nh ng c p gen ng h pụ ấ ố ầ ệ ạ đ ữ ặ đồ ợkhông gây h i cho chúng ( 0,75 )ạ đ

- Qua th tinh ã có s t h p ng u nhiên gi a m t giao t c ( tinh trùng )ụ đ ự ổ ợ ẫ ữ ộ ử đự

v i m t giao t cái ( tr ng) t o th nh h p t có b nhi m s c th l ng b i ớ ộ ử ứ ạ à ợ ử ộ ễ ắ ể ưỡ ộ được

ph c h i ( 0,5 )ụ ồ

Nh v y b nhi m s c th c tr ng c a nh ng lo i sinh s n h u tính l i ư ậ ộ ễ ắ ể đặ ư ủ ữ à ả ữ ạ đượcduy trì n nh qua các th h l nh s ph i h p các quá trình nguyên phân, gi mổ đị ế ệ à ờ ự ố ợ ảphân v th tinh (0,5 ) à ụ đ

Câu IV : ( 2,0 i m ) đ ể

Quá trình t nhân ôi c a phân t ADN :ự đ ủ ử

- Phân t ADN có c u trúc 2 m ch Nuclêôtit b sung cho nhau, nh ó ADN cóử ấ ạ ổ ờ đ

m t ộ đặc tính quan tr ng l t nhân ôi ( sao chép) úng m u ban ọ à ự đ đ ẫ đầu(0,5 )đ

- Quá trình t nhân ôi c a ADN di n ra trong nhân TB, t i các NST trong kự đ ủ ễ ạ ỳtrung gian,lúc n y NST à ở d ng s i m nh, dãn xo nạ ợ ả ắ(0,5 )đ

- Khi b t u quá trình t nhân ôi, phân t ADN tháo xo n, 2 m ch n táchắ đầ ự đ ử ắ ạ đơnhau d n d n v các Nuclêotit trên m i m ch n sau khi tách ra l n l t liên k tầ ầ à ỗ ạ đơ ầ ượ ế

v i các Nuclêotit t do trong môi tr ng n i b o theo NTBS hình th nh m chớ ự ườ ộ à để à ạ

m i (0,5 )ớ đ

- Khi quá trình t nhân ôi k t thúc, 2 phân t ADN con ự đ ế ử đượ ạc t o th nh r i óngà ồ đ

xo n, sau n y chúng phân chia cho 2 TB con thông qua quá trình phân b oắ à à( (0,25 )đ

- Trong quá trình t nhân ôi c a phân t ADN có s tham gia c a m t sự đ ủ ử ự ủ ộ ốEnzim v m t s y u t khác có tác d ng tháo xo n, tách m ch, gi m ch tr ngà ộ ố ế ố ụ ắ ạ ữ ạ ở ạthái du i, liên k t các,Nuclêotit (0,25 )ỗ ế đ

Câu V : ( 3,0 i m ) đ ể

F2 có t l 140 : 142 : 138 : 139 x p x 1 : 1 : 1 : 1ỷ ệ ấ ỉ(0,25 )đ

Theo b i, ta quy c gen:đề à ướ

- V m u thân: Gen A : thân xám; Gen a : thân enề à đ

- V ề đọ à d i lông: Gen B : lông ng n ; Gen b : lông d iắ à(0,25 )đ

Phân tích t ng tính tr ng con lai Fừ ạ ở 1 :

- V m u thân: ề à thân xám = 140 + 142 = 282 x p x ấ ỉ 1 xám

thân en 138 + 139 277 1 enđ đ(0,25 )đ

ây l t l phép lai phân tích Suy ra có 1 c th lai mang tính l n thân en ( aa)

v c th còn l i mang ki u gen d h p Aa ( thân xám)à ơ ể ạ ể ị ợ

P : Aa ( xám) x aa ( en)đ(0,25 )đ

- V d i lông: ề độ à lông ng nắ = 138 + 140 = 278 x p x ấ ỉ 1 ng nắ

lông d i 142 + 139 281 1 d ià à(0,25 )đ

ây l t l phép lai phân tích Suy ra có 1 c th lai mang tính l n lông d i ( bb)

v c th còn l i mang ki u gen d h p Bb ( lông ng n)à ơ ể ạ ể ị ợ ắ

P : Bb ( lông ng n) x bb ( lông d i) (0,25 )ắ à đ

T h p 2 tính tr ng, có 1 trong 2 s lai sau:ổ ợ ạ ơ đồ

P : AaBb ( thân xám, lông ng n) x aabb ( thân en, lông d i)ắ đ à

P : Aabb ( thân xám, lông d i) x aaBb ( thân en, lông ng n)à đ ắ

Th i gian l m b i 120 phút (Không k giao ) ờ à à ể đề

C©u1:( 1®)

Nêu điều kiện nghiệm đúng chung cho định luật phân li và phân li độc lập? Điều kiện nghiệm đúng riêng cho định luật phân li độc lập.

ở cà chua, hai cặp tính trạng về mầu quả và hình dạng lá di truyền độc lập với nhau.

Gen D: Quả đỏ, trội hoàn toàn so với gen d: quả vàng

Gen N: Lá chẻ, trội hoàn toàn so với gen n: lá nguyên

Xác định kiểu gen của bố mẹ và lập sơ đồ lai cho các trờng hợp sau đây:

a, Cho cây quả đỏ, lá chẻ thuần chủng giao phấn với cây quả vàng,lá nguyên

b, Cho cây quả đỏ, lá nguyên thuần chủng giao phấn với cây quả vàng, lá chẻ thuần chủng

C, Cho cây quả đỏ, lá nguyên tự thụ phấn

Đáp án chấm sinh

Câu1: 1đ

Mỗi ý đúng cho 0,5đ

a, Điều kiện nghiệm đúng chung cho quy luật phân li và quy luật phân li độc lập

- Bố mẹ phải thuần chủng về các cặp tính trạng đợc theo dõi

- Tính trạng trội phải là trội hoàn toàn

- Số lợng cá thể con lai phải đủ lớn

b, Điều kiện nghiệm đúng riêng cho định luật phân li độc lập:

Các cặp gen quy định các cặp tính trạng đợc theo dõi phải phân li độc lập, tức là mỗi gen phải nằm trên một nhiễm sắc thể khác nhau

Câu2:1đ

a, Điểm giống nhau( 0,5đ)

-Đều đợc tổng hợp từ khuôn mẫu của AND dới tác dụng của enzim

-Đều xảy ra chủ yếu trong nhân tế bào, tại các nhiễm sắc thể ở kì trung gian, lúc nhiễm sắc thể ch soắn

- Đều có hiện tợng tách hai mạch đơn AND

- Đều có hiện tợng liên kết giữa các nucleôtit của môi trờng nội bào với các

nuclêôtit trên mạch AND

B, Điểm khác nhau: (0,5đ)

Quá trình tổng hợp ARN Quá trình nhân đôI ADN

Xảy ra trên một đoạn của AND tơng ứng

với một gen nào đó Xảy ra trên toàn bộ các gen của phân tử ADNChỉ có một mạch của gen trên AND làm

Mạch A RN sau khi đợc tổng hợp rời

AND ra tế bào chất Một mạch của AND mẹ liên kết với mạch mới tổng hợp thành phân tử AND

con

Câu3:1đ

a, Nhóm gen liên kết: ( 0,5đ)

-Nhóm gen liên kết là nhóm gồm nhiều gen phân bố trên cùng một NST cùng phân

li và cùng tổ hợp trong giảm phân và thụ tinh.Số nhóm gen liên kết thờng bằng với

số NST trong bộ đơn bội (n) của loài Nguyên nhân của hiện tợng xuất hiện nhóm gen liên kết là do trong tế bào , số lợng NST ít hơn nhiều so với số gen, nên mỗi NST phải mang nhiều gen

-Câu4:1đ

a, Khái niệm bệnh đao: (0,5đ)

Bệnh đao là hội chứng phát sinh ở những ngời thuộc thể dị bội 3 nhiễm, thừa một NST số 21, trong tế bào dinh dỡng có 3 NST 21, tức thuộc dạng 2n+1 = 47 NST

Câu5:1,5đ( mỗi loại cho 0,5đ)

- các loại ARN và chức năng của chúng

ARN là axit ribônuclêic Tuỳ theo chức năng mà phân chia làm 3 loại;

ARN thông tin, ARN vận chuyển, ARN ribôxôm

+ A RN thông tin( mARN):

Có chức năng truyền đạt thông tin quy định cấu chúc của prôtêin cần tổng hợp trên ARN đến ribô xôm, là nơI tổng hợp prôtêin

+ARN vận chuyển( tARN)

Có chức năng vận chuyển axit amin đến ribôxôm để tổng hợp prôtêin

+ARN ribôxôm( rARN)

Là thành phần tham gia cấu tạo ribôxôm

Câu6:1,5đ( Đúng mỗi ý cho 0,5đ)

+khái niệm đột biến gen:

Đột biến gen là những biến đổi cấu trúc của gen có liên quan đến một hoặc một

số cặp nuclêôtít nào đó, xảy ra ở một hay một số vị trí nào đó của phân tử AND.+ các dạng đột biến:

- Mất một hay một số cặp nuclêôtít

- Thêm một hay một số cặp nuclêôtít

- Thay cặp nuclêôtít này bằng cặp nuclêôtít khác

+Nguyên nhân của đột biến gen

- trong tự nhiên đột biến gen phát sinh do những rối loạn trong quá trình tự sao chép phân tử AND dới ảnh hởng trực tiếp của môi trờng trong và bên ngoài cơthể.

- Trong thực nghiệm ngời ta có thể gây ra đột biến nhân tạo bằng tác nhân lý, hoá học

Câu 7 :(3đ)

Làm đúng mỗi phần cho 1đ

a, P: Quả đỏ, lá chẻ thuần chủng x quả vàng, lá nguyên: (1đ)

- Cây p có quả đỏ,lá chẻ thuần chủng mang kiểu gen DDNN

- - cây p có quả vàng, lá nguyên mang kiểu gen ddnn

- Cây p có quả đỏ, lá nguyên thuần chủng mang kiểu gen DDnn

- Cây p có quả vàng,lá chẻ thuần chủng mang kiểu gen ddNN

c, P có quả đỏ, lá nguyên tự thụ phấn: (1đ)

cây p có quả đỏ,lá nguyên, mang kiểu gen DDnn hoặc Ddnn

P tự thụ phấn: vậy ta có 2 sơ đồ lai

a) Ho t ng c a nhi m s c th kỡ u, kỡ gi a v kỡ sau trong gi m phõn I ạ độ ủ ễ ắ ểở đầ ữ à ả

cú gỡ khỏc v i trong nguyờn phõn?ớ

UBND HUY N L Ệ ƯƠ NG T I À

Phũng GD T L – Đ ươ ng T i à ĐỀ THI CH N H C SINH GI I C P HUY N Ọ N m h c 2013 2014 ă Ọ ọ – Ỏ Ấ Ệ

Mụn thi: SINH H C L P 9 Ọ – Ớ

Th i gian l m b i: 120 phỳt (Khụng k th i gian ờ à à ể ờphỏt )đề

Ng y thi: 12/12/2013à

b) K t qu c a gi m phân I có i m n o khác c n b n so v i k t qu gi m ế ả ủ ả đ ể à ă ả ớ ế ả ảphân II? Trong hai l n phân b o c a gi m phân, l n n o ầ à ủ ả ầ à được coi l phân à

b o nguyên nhi m, l n phân b o l phân b o gi m nhi m?à ễ ầ à à à ả ễ

M t c p gen Bb t n t i trên 1 c p NST t ng ng, gen B có chi u d i 5100 Aộ ặ ồ ạ ặ ươ đồ ề à 0

có A = 15%, gen b có chi u d i 4080 Aề à 0 có s l ng 4 lo i nucleotit b ng nhau.ố ượ ạ ằa) Tính s l ng nucleotit m i lo i c a m i gen.ố ượ ỗ ạ ủ ỗ

b) Tính s l ng nucleotit m i lo i các kì c a nguyên phân:ố ượ ỗ ạ ở ủ

+ Kì gi aữ+ Kì cu iốc) Tính s l ng m i lo i nucleotit các kì c a gi m phân:ố ượ ỗ ạ ở ủ ả

+ Kì gi a Iữ+ Kì gi a IIữ+ Kì cu i IIốd) Khi em lai các c th ch a c p gen trên, hãy xác nh s l ng nucleotit đ ơ ể ứ ặ đị ố ượ

m i lo i trong t ng ki u gen i con.ỗ ạ ừ ể ởđờ

e) M t t b o ch a c p gen nói trên nguyên phân 3 t liên ti p, òi h i môi ộ ế à ứ ặ đợ ế đ ỏ

tr ng n i b o cung c p m i lo i nucleotit l boa nhiêuườ ộ à ấ ỗ ạ à

b t chéo gi a các NST trong c p NST t ng ng ắ ữ ặ ươ đồ

Nguyên phân không có

+ Có s phân li c a m i NST kép trong c p t ng ng vự ủ ỗ ặ ươ đồ ề

1 c c c a t b o, nguyên phân có s phân li c a m i ự ủ ế à ở ự ủ ỗ

0,250,25

0.250.25