Đề và đáp án thi học sinh giỏi sinh học 9 các sở tham khảo (9)

Trong số đó thi chỉ khoảng 30%gia đình học sinh biết được và điều trị, khắc phục tật cận thị cho con em mình.Các bác sĩ cho rằng một số nguyên nhân sau đây có thể gây ra tật cận thị: Di

TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC DỰ ÁN Người soạn: Nhóm Giáo Viên THCS huyện Lương Tài

Cơ quan phân tích thị giác

Vệ sinh mắt

Cấp / lớp: THCS/ Lớp 8

Thời gian dự kiến: 07 ngày

1 Mô tả dự án:

Tật cận thị là một tật xuất hiện ngày càng nhiều ở học sinh đặc biệt đến lứatuôi THCS Mọi học sinh có thể mắc tật này Theo thông tin của y tế HuyệnLương Tài thông kê trong công tác khám sức khỏe học đường có đến 60% họcsinh mắc tật cận thị ở các mức độ khác nhau Trong số đó thi chỉ khoảng 30%gia đình học sinh biết được và điều trị, khắc phục tật cận thị cho con em mình.Các bác sĩ cho rằng một số nguyên nhân sau đây có thể gây ra tật cận thị:

Di truyền

Cách vệ sinh mắt trong học đường

Tật cận thị thường gây ra những ảnh hưởng về tâm lí mặc cảm cho học sinh,

gây khó khăn khi nhìn, đọc sách và làm việc với máy vi tính và lao động những công việc giúp gia đình.

Vấn đề đặt ra là bản thân mỗi HS cần được trang bị những kiến thức khoahọc về các nguyên nhân gây tật cận thị Từ đó, vạch ra kế hoạch tuyên truyềncác biện pháp bảo vệ mắt để phòng tránh mắc tậ cận thị

2 Mục tiêu của dự án:

2 1 Mục tiêu của dự án.

Sau khi hoàn thành dự án này, học sinh có khả năng:

- Trình bày được cấu tạo, chức năng của mắt

- Giải thích được nguyên nhân gây ra tật cận thị liên quan đến thóiquen vệ sinh mắt không đúng cách

- Xây dựng được các thói quen sống khoa học để bảo vệ mắt

- Lập kế hoạch tuyên truyền biện pháp bảo vệ mắt cho bản thân và những người xung quanh

2.2 Các NL hướng tới của chủ đề

a) Các năng lực chung

1- Năng lực tự học

- HS xác định được mục tiêu học tập chủ đề là: Giải thích được mối liênquan giữa cấu tạo phù hợp với chức năng của mắt , nguyên nhân gây ratật cận thị với thói quen sống khoa học

- Nhận ra và điều chỉnh những thói quen sống chưa khoa học của bảnthân để tránh mắc tật cận thị

- HS lập và thực hiện được kế hoạch học tập chủ đề: Tật cận thị

Thời gian Nội dung công việc Người thực hiện Sản phẩm

2 ngày - Nghiên cứu tài

liệu về:

+ Cấu tạo và chứcnăng của mắt

+ Nghiên cứu thôngtin về tật cận thị

Học sinh cả lớp(3-5 HS/nhóm)

- Viết báo cáo tómtắt về cấu tạo vàchức năng củamắt, tật cận thị

2 ngày - - Thu thập tài

nguyên nhângây ra tật cậnthị với thóiquen sống

- Học sinh cả lớpChia 3 nhómthực hiện

- Thống kê được

số liệu về tỉ lệ họcsinh lớp 8 mặc tậtcận thị

khoa học.

2 ngày + Ðiều tra tình

hình học sinh lớp 8trường THCS HànThuyên

Học sinh cả lớp Chia 3 nhóm:

10hs/nhóm:

- Điều tra + Nhóm 1: lớp 8a1

+ Nhóm 2: lớp 8a2

- Hoàn thành các phiếu điều tra, phỏng vấn

- Hoàn thành biểu thống kê về mối liên quan giữa thóiquen vệ sinh mắt không đúng cách với tật cận thị

1 ngày - Tuyên truyền các

biện pháp bảo vệmắt cho học sinhtrường THCS HànThuyên

- Học sinh cả lớp - Học sinh lớp 8a1

trường THCS Hànthuyên tô chứcđược một buôituyên truyền vềcác biện pháp bảo

vệ mắt tránh tậtcận thị

2- Năng lực giải quyết vấn đề

- HS ý thức được tình huống học tập và tiếp nhận để có phản ứng tíchcực khi trả lời các câu hỏi vận dụng về tật cận thị

- Thu thập thông tin từ các nguồn khác nhau qua nghiên cứu tài liệu, điềutra, quan sát thực tế

- HS phân tích, đề xuất các giải pháp để bảo vệ mắt

3- Năng lực tư duy sáng tạo

- HS đặt ra được nhiều câu hỏi về chủ đề học tập: tật cận thị liên quanđến thói quen sống khoa học để bảo vệ mắt

4-NL tự quản lý

- Quản lí bản thân Nhận biết được các yếu tố ảnh hưởng đến các hoạtđộng học tập của bản thân; biết làm việc độc lập khi nghiên cứu tàiliệu; lập thời gian biểu để thực hiện

- Quản lí nhóm: HS biết phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng thành viêntrong nhóm

- Làm việc cùng nhau, chia sẻ kinh nghiệm trong các nhóm nghiên cứu

7-NL sử dụng CNTT và truyền thông (ICT)

- HS biết khai thác thông tin từ nhiều nguồn khác nhau về tật cận thị,viết báo cáo,

- Trình chiếu ppt báo cáo kết quả nghiên cứu

b) Các năng lực chuyên biệt.

Các kĩ năng khoa học:

1 Quan sát: Tranh ảnh về cấu tạo của mắt

2 Tìm mối liên hệ: Cấu tạo và chức năng của mắt, giữa thóiquen vệ sinh mắt không đúng cách gây tật cận thị

3 Xử lí và trình bày các số liệu điều tra thực trạng: Xử lý sốliệu về tật cận thị

4 Xác định mức độ chính xác của các số liệu: Đếm số lượngphiếu điều tra thực trạng và thống kê kết quả

5 Kĩ năng tính toánXác định tỉ lệ học sinh mắc tật cận thị liên quan đến thói quen vệsinh mắt không đúng cách

3 Yêu cầu tiên quyết với học sinh:

3.1 Có kiến thức:

- Cấu tạo, chức năng của mắt

- Tác hại của tật cận thị liên quan đến thói quen vệ sinh mắtkhông đúng cách

- Xây dựng được các thói quen sống khoa học để bảo vệ mắt

3.2 Có kĩ năng

- Thiết kế các phiếu điều tra; Các bài phỏng vấn ; Tờ rơi tuyên truyền

- Khai thác mạng internet; sử dụng các phần mềm Microsoft Word;

ppt

3.2 Có thái độ.

- Tích cực nghiên cứu độc lập, hợp tác nhóm,

4 Các địa chỉ wedside, tài liệu tham khảo (sách, báo) gợi ý:

- Sách giáo khoa lớp 8, Tài liệu Chuyên Sinh – Giải phẫu Sinh lí ;Sinh

bị mắc tật cận thị

- Học sinh thiết kếchủ đề và thốngnhất chọn chủ đềphù hợp nhất

Dùng phấn viếttên các chủ đềlên bảng

10 p Xây dựng

các tiểu

chủ đề

- Tô chức cho họcsinh phát triển ý

tưởng, hình thànhcác tiểu chủ đề

- Thống nhất ý tưởng

và lựa chọn các tiểuchủ đề

- Hoạt động nhóm,chia xẻ các ý tưởng

- Cùng GV thốngnhất các tiểu chủ đềnhỏ

- Giáo viên gợiý:Tình trạng mắc tậtcận thị nhiều

+ Kiến thức về cấutạo mắt

- Căn cứ vào chủ đềhọc tập học sinhđưa ra các nhiệm vụphải thực hiện

- Thảo luận và chọnnhiệm vụ

Học sinh lựa chọnnhiệm vụ theo sởthích, hình thànhcác nhóm học sinh

có cùng sở thích:

- Dùng phấnviết các gợi ýlên bảng phụ

dự án và phân côngnhiệm vụ trong nhómlập kế hoạch.

Nhiệm vụ 1: Nhóm1

Nhiệm vụ 2: Nhóm2

- Các nhóm trưởnglần lượt báo cáo kếhoạch của nhóm

- Các nhóm khácnhận xét, bô sung

- Bảng phâncông nhiệm vụnhóm

Đồ dùng

Bước 2: Thực hiện kế hoạch dự án và xây dựng sản phẩm (6 ngày)

(Hoạt động vào thời gian ngoài giờ lên lớp)

- Thực hiện theo kếhoạch:

+ Nhóm 1: Tìmhiểu thực trạng tậtcận thị ở lớp 8a1+ Nhóm 2: Tìmhiểu thực trạng tậtcận thị ở lớp 8a2

- Mạng Internet,sách giáo khoa

- Máy quay

- Câu hỏi phỏngvấn

- Phiếu điều tra

- Từng nhóm phântích kết quả thu thậpđược và trao đôi vềcách trình bày sảnphẩm

- Xây dựng báo cáosản phẩm của nhóm

- Máy tính

Thời Nội dung Hoạt động của giáo Hoạt động của Đồ dùng

gian viên học sinh

Bước 3: Báo cáo kết quả và nêu ý tưởng về chiến lược tuyên truyền các thói

quen sống khoa học để bảo vệ mắt

và phản hồi

- Nhận xét, bô sung

- Kết luận, tuyêndương nhóm, cá nhân

- Yêu câu HS nêu ý

tưởng các nhóm

- GV cho cac nhómthảo luận và lựa chọnmột ý tưởng tốt nhấtnhằm bảo vệ mắt tốtnhất

- Các nhóm báocáo kết quả

- Trình chiếuPowerpoint

- Trình chiếu dướidạng các filevideo

- Các nhóm thamgia phản hồi vềphần trình bày củanhóm bạn

Học sinh trả lờicâu hỏi dựa vàocác kết quả thuthập được từ mỗinhóm và ghi kiếnthức cần đạt vàovở

- Nhóm trưởngbáo cáo kết quảtông hợp ý tưởng

về chiến dịchtuyên truyền ở địaphương

- Máy tính

- Máy quay

Máy tínhMáy chiếu

- Máy tính, máychiếu

PHỤ LỤC PHỤ LỤC 1: BỘ CÔNG CỤ ĐÁNH GIÁ

1 Đánh giá trong học theo dự án

1.1 Phiếu đánh giá học theo dự án (dùng cho đánh giá đồng đẳng)

PHIẾU ĐÁNH GIÁ HỌC THEO DỰ ÁN

(Dùng cho đánh giá đồng đẳng – Đánh giá giữa các nhóm)

Tên người/ nhóm đánh giá Tông điểm: /100

5 Tô chức báo cáo

6 Hiểu nội dung

PHIẾU ĐÁNH GIÁ THÀNH VIÊN TRONG NHÓM

Họ và tên người được đánh giá:

Họ và tên người đánh giá: Nhóm:

STT

Tiêu chí (Điểm) Rất tốt

(3 điểm)

Tốt (2 Điểm)

Trung bình(1 Điểm)

Ít hoặcKhông (0 Điểm)

1.2.1 Bảng kiểm dành cho GV

Tiêu chí đánh giá

Mức độ

1 2 3 4 5Triển khai học theo dự án một cách tuần tự

Tăng cường tương tác xã hội trong dạy học dự án

HS được lựa chọn các chủ đề theo nhu cầu và sở thích.

Phát triển chủ đề của dự án thành các dự án nhỏ theo mức độ

quan tâm khác nhau của HS

HS tham gia lập kế hoạch và tô chức thực hiện dự án một cách

chủ động và sáng tạo

Tăng cường sự tự đánh giá lẫn nhau của HS trong quá trình thực

hiện dự án và trình bày sản phẩm của dự án

HS có cơ hội để rèn luyện các kĩ năng cần thiết cho bước “thu

thập dữ liệu” và “phát triển” dự án

Tạo cho HS luôn có ý thức và thực hành một hành động thiết

thực cụ thể đối với xã hội trong học theo dự án

Chú thích:

5: Rất tốt4: Tốt3: Khá2: Đạt1: Chưa đạt1.2.2 Bảng kiểm dành cho HS

Tiêu chí đánh giá

Mức độ

1 2 3 4 5Lựa chọn chủ đề theo sở thích

Phân công nhiệm vụ trong nhóm rõ ràng

Thông tin tìm kiếm từ nguồn tin cậy và đầy đủ

Bài báo cáo đầy đủ các mục cần thiết

Chuẩn bị nguyên liệu đúng và đủ

Thực hành- thí nghiệm đúng thao tác, quy trình

Nhiệm vụ của dự án được thực hiện một cách tuần tự và đúng

tiến độ

Sản phẩm đạt yêu cầu, có thể công bố được

Chú thích:

5: Rất tốt

4: Tốt3: Khá2: Đạt1: Chưa đạt

1.2.3 Bảng kiểm quan sát hành vi dành cho giáo viên.

PHIẾU QUAN SÁT DÀNH CHO GV

(Quan sát hoạt động của HS trong quá trình thực hiện dự án)

Tiêu chí

Mức độ ĐG

Nhận xét

1 2 3 4 5

Nhiệt tình trách nhiệm với nhóm

Tích cực trong thảo luận

Phối hợp tốt với các HS khác

Đưa ra ý kiến có giá trị cho nhóm

Tham vấn ý kiến của GV

Thực hiện nhiệm vụ đúng tiến độ và

hiệu quả

Trình bày vấn đề logic, khoa học

Thực hành thí nghiệm đúng thao tác,

quy trình

HS không tiêu cực nếu không thành công

HS là một người lãnh đạo hiệu quả

Chú thích:

5: Rất tốt4: Tốt3: Khá2: Đạt1: Chưa đạt

1.3 Sổ theo dõi dự án

SỔ THEO DÕI DỰ ÁN

Tên dự án: _Tên HS: _Tên trường: _Tên GV: _Nhóm: _Thời gian : Từ ngày _ đến ngày _Danh sách nhóm: _

Sức khỏe và cảm giác thoải máiKhoa học và tự nhiên

PowerpointKịch

Kể chuyệnKhiêu vũ

Áp phích/tranh vẽ

Mô hìnhVideo/hoạt hìnhBài hát/thơ

Thảo luậnPhỏng vấnHình thức khác

Phân công nhiệm vụ trong nhóm

Tên thành viên Nhiệm vụ Phương tiện Thời gian hoàn thành Sản phẩm dự kiến

1.3.4 Biên bản thảo luận

1.3.5 Nhìn lại quá trình thực hiện dự án

1 Tôi đã học được kiến thức gì?

1.3.6 Phản hồi của giáo viên

1.4 Bảng kiểm đánh giá

PHIẾU ĐÁNH GIÁ BÁO CÁO THAM LUẬN

Nhóm khác chấm

GV chấm

Nội dung Kể ra các tiêu chí

tương ứng với nội dung

PHIẾU ĐÁNH GIÁ DỰ ÁN

(Dành cho giáo viên)Nội dung đánh

giá (Điểm)

tối đaTên dự án

Thuyết trình,

thảo luận

(40 điểm)

Đưa ra cho nhóm bạn các câu chất vấn có giá trị 10

Có thái độ xây dựng khi chất vấn và trả lời chất vấn 5

Quá trình làm

việc (60 điểm)

Thái độ đánh giá nghiêm túc (căn cứ vào phiếu ĐG) 10

Phân công công việc trong nhóm hợp lí (theo quan sát giáo viên) 15Làm việc nhóm (hợp tác, chia sẻ, trách nhiệm, nhiệt tình,…)

(theo độ phân tán điểm đánh giá đồng đẳng)

hiện dự án theo yêu cầu của giáo viên Các nhóm sẽ góp ý lẫn nhau bằng cách thảo luận trực tiếp hoặc phản hồi qua phiếu phản hồi.

Học sinh sẽ hoàn thành 1 trong 2 sản phẩm: tờ rơi tuyên truyền và bài trình diễn tuyên trình

5 cách phòng bệnh hô hấp

Chi tiết bài dạy

Các kỹ năng thiết yếu

Học sinh có thể thiết kế tờ rơi, sử dụng ppt để làm bài trình diễn

Học sinh biết tạo hộp thư điện tử, gửi, nhận email để lien hệ với giáo viên

Các bước tiến hành bài dạy

2 tuần trước khi bắt đầu dự án:

Phát tờ rơi giới thiệu về dạy học theo dự án để giúp học sinh nắm về dạy học theo dự án Gửi tờ rơi để thong báo với ban giám hiệu và phụ huynh

Hoạt động động não “hô hấp” để tìm hiểu nhu cầu và khả năng của học sinh về đề tài.Trình chiếu ppt giới thiệu dự án

Nêu bộ câu hỏi định hướng

Bắt đầu dự án

Tuần 1

Thảo luận về bộ câu hỏi định hướng

Chia lớp thành các nhóm, phân công nhóm làm 1 sản phẩm theo dự án

Yêu cầu học sinh tạo tài khoản email để lien hệ với cô giáo

Gửi cho học sinh phiếu đánh giá poster và bài trình chiếu

Tuần 2

Các nhóm thực hiện công việc của dự án

Từng nhóm trình bày cách thức nhóm làm việc để có thể thực hiện dự án

Các nhóm và giáo viên góp ý để mỗi nhóm tự điều chỉnh

Gửi cho học sinh phiếu tự đánh giá

Gửi cho học sinh các nguồn tham khảo

Tuần 3+4+5

Các nhóm thực hiện công việc của dự án

Từng nhóm trình bày những phần mà nhóm đã thực hiện được

Các nhóm và giáo viên góp ý để mỗi nhóm tự điều chỉnh

Giáo viên yêu cầu nhóm lập danh sách cac nguồn tham khảo

Tuần 6

Từng nhóm trình bày sản phẩm dự án

Các nhóm khác và giáo viên góp ý và đánh giá về sản phẩm

Giáo viên đưa ra bộ câu hỏi định hướng lần nữa để thảo luận

Điều chỉnh phù hợp với đối tượng

Học sinh có thể tìm hiểu them thong tin về chủ đề của dự án bằng cách hỏi người than trong gia đình hoặc các thầy cô giáo trong trường ( thay vì đọc sách tham khảo, tìm kiếm thong tin trên mạng)

Học sinh sẽ phác thảo thong tin cần để vào poster hoặc powerpoint

Học sinh

năng

khiếu

Học sinh có thể lập trang blog cá nhân để đưa sản phẩm của mình lên blog

Thiết bị và nguồn tài liệu tham khảo

Công nghệ - Phần cứng (Đánh dấu vào những thiết bị cần thiết)

Đầu máy VCR Máy quay phimThiết bị hội thảo Video Thiết bị khác

Công nghệ - Phần mềm (Đánh dấu vào những phần mềm cần thiết)