Đề thi và đáp án tham khảo môn sinh học lớp 9 bồi dưỡng 2015 (2)

PHÒNG GD-ĐT THANH OAITRƯỜNG THCS CỰ KHÊ ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN NĂM HỌC 2014 - 2015 MÔN THI :SINH HỌC Thời gian : 150 phút Không kể thời gian giao đề Câu I: 4 điểm • Cấu trúc đi

PHÒNG GD-ĐT THANH OAI

TRƯỜNG THCS CỰ KHÊ

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI CẤP HUYỆN

NĂM HỌC 2014 - 2015 MÔN THI :SINH HỌC Thời gian : 150 phút ( Không kể thời gian giao đề) Câu I: ( 4 điểm)

• Cấu trúc điển hình của nhiễm sắc thể được biểu hiện rõ nhất ở kì nào của quá trình phân chia tế bào? Mô tả cấu trúc đó?

• Phân biệt quá trình nguyên phân và giảm phân?

Câu II: ( 3 điểm)

So sánh quá trình tổng hợp ADN và ARN?

Câu III : ( 2 điểm)

Xét 6 tế bào mầm ở vùng sinh sản đều trải qua nguyên phân liên tiếp 9 đợt 1,5625% số tế bào con sinh ra phát triển thành tinh nguyên bào, thực hiện quá trình giảm phân Hiệu suất thụ tinh của tinh trùng là 12,5% , của trứng là 25%

a)Xác định số hợp tử được tạo thành

b)Xác định số noãn nguyên bào đã tham gia vào giảm phân tạo trứng

Câu IV : ( 2 điểm)

Trong một đoạn phân tử ADN, hiệu số giữa nuclêôtit loại A với một loại nuclêôtit khác bằng 10% tổng số nuclêôtit của đoạn ADN Cho biết loại T = 900

a) Tính chiều dài đoạn ADN và số nuclêôtit mỗi loại

b) Tính số liên kết hiđrô và số liên kết cộng hoá trị có trong đoạn ADN

Câu V : ( 4 điểm)

1 Nêu hai dạng đột biến làm thay đổi cấu trúc của gen khi số liên kết

hyđrô của gen

a.Tăng thêm 2 liên kết hyđrô

b.Giảm đi 2 liên kết hyđrô

c.Không thay đổi

2 Nếu một người phụ nữ có bộ nhiễm sắc thể có cặp nhiễm sắc thể giới tính có 1 chiếc

a.Em hãy cho biết gười đó bị mắc bệnh gì?Biểu hiện bệnh như thế nào ?

b.Nêu cơ chế hình thành bệnh đó?

Câu VI ( 4 điểm)

Người ta lai lúa mì thuần chủng thân cao, hạt màu đỏ với lúa mì thuần chủng thân thấp, hạt màu trắng, ở F2 thu được: 62 thân cao, hạt màu đỏ : 122 thân cao, hạt màu vàng : 60 thân cao, hạt màu trắng : 21 thân thấp, hạt màu đỏ :

40 thân thấp hạt màu vàng : 22 thân thấp hạt màu trắng

Biết rằng mỗi tính trạng được quy định bởi một cặp gen nằm trên NST thường, các gen phân li độc lập

Hãy giải thích kết quả và viết sơ đồ lai

Hết

TRƯỜNG THCS CỰ KHÊ HƯỚNG DẪN CHẤM THI HỌC SINH

GIỎI LỚP 9

Năm học 2014 – 2015

Môn thi : Sinh học

Câu I: 4 (điểm)

1

- Cấu trúc điển hình của nhiễm sắc thể được biểu hiện rõ nhất ở kì giữa của

quá trình phân chia tế bào

-Cấu trúc của nhiễm sắc thể

+ Hình dạng: hình hạt, hình que, hình chữ V Dài: 0,5 – 50 micromet,

đường kính 0,2 – 2 micromet

+ Cấu trúc: Gồm 2 cromatit ( nhiễm sắc tử chị em ) gắn với nhau ở tâm

động ( eo thứ nhất ) chia nó làm hai cánh.Tâm động là điểm đính nhiễm sắc

thể vào sợi tơ trong thoi phân bào Một số nhiễm sắc thể còn có eo thứ hai

Mỗi cromatit gồm chủ yếu một phân tử ADN và prôtêin loại histôn

2.Phân biệt quá trình nguyên phân và quá trình giảm phân

-Khác nhau

Xảy ra ở tế bào Xảy ra ở tế bào sinh

dưỡng và tế bào mầm sinh dục

Chỉ xảy ra ở giai đoạn chín của tế bào sinh dục trong quá trình hình thành giao tử

tiếp( phân bào I và phân bào II )

NST tương đồng không có xảy ra hiện tượng tiếp hợp theo chiều dọc và trao đổi chéo

Giảm phân I: các NST kép trong cặp NST tương đồng có xảy ra hiện tượng tiếp hợp theo chiều dọc và có thể trao đổi chéo

chung thành 1 hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào

Giảm phân I: các NST kép tập chung thành 2 hàng trên mặt phẳng xích đạo của thoi phân bào

0,25đ 0,25đ 0,75đ

0,25đ

0,25đ 0,5đ

0,25đ

Kì sau Các NST kép che dọc

thành 2 NST đơn phân

li độc lập về 2 cực của

tế bào

Giảm phân I: các NST kép trong cặp NST tương đồng phân li độc lập về 2 cực của tế bào

trong nhân mới được hình thành với số lượng NST là 2n

Các NST kép nằm gọn trong nhân mới được hình thành với số lượng NST là n kép ở giảm phân I còn ở giảm phân II Các NST đơn nằm gọn trong nhân mới được hình thành với số lượng NST là n đơn

là 2n tạo ra 2 tế bào có

bộ NST là 2n

Từ 1 tế bào có bộ NST

là 2n tạo ra 4 tế bào có

bộ NST là n

Ý nghĩa Làm tăng số lượng tế

bào lưỡng bội giúp cơ thể lớn lên, giúp duy trì

và ổn định bộ NST của loài qua các thế hệ tế bào và cơ thể đối với loài sinh sản vô tính

Tạo ra các giao tử có

bộ NST là n khác nhau

về nguồn gốc

Câu II: ( 3 điểm)

So sánh quá trình tổng hợp ADN và ARN

-Giống nhau:

+ Đều cần các nguyên liệu do môi trường nội bào cung cấp

+ Đều lấy ADN làm khuôn mẫu để tổng hợp

+Đều cần sự có mặt của các enzim và cần cung cấp năng lượng

-Khác nhau

0,25đ

0,5đ

0,25đ

0,5đ

0,25đ 0,25đ 0,25đ

0,25đ

Đặc điểm so

sánh

Enzim xúc tác ADN polimelaza ARN polimelaza

Nguyên liệu

môi trường

nội bào cung

cấp

Các nucleotit: A, T,

G, X

Các ribonucleotit: A, U,

G, X

khuôn mẫu tổng hợp.Quá trình tổng hợp diễn ra trên 2 mạnh đơn của ADN

Lấy ADN để làm khuôn mẫu tổng hợp.Quá trình tổng hợp diễn ra trên mạnh đơn của ADN

Kết quả Từ 1 ADN mẹ tạo

ra 2 ADN con có cấu trúc giống với ADN mẹ

Tạo ra 1 ARN

Ý nghĩa Truyền đạt thông

tin di truyền qua các thế hệ tế bào và cơ thể nhờ các cơ chế nguyên phân và giảm phân

Truyền đạt thông tin di truyền từ trong nhân ra tế bào chất tổng hợp protein

Câu III : ( 2 điểm)

a.Tính số hợp tử

-Số tế bào con được tạo ra qua quá trình nguyên phân là: 6.29 = 3072 tế bào

-Số tinh nguyên bào thực hiện giảm phân là: 3072 x 1,5625% = 48 tinh

nguyên bào

-Số tinh trùng được tạo ra là : 48 x 4 = 192 tinh trùng

- Số tinh trùng tham gia vào thụ tinh là: 192 x 12,5% = 24 tinh trùng

- Mỗi tinh trùng thụ tinh với 1 trứng để tạo thành 1 hợp tử nên số hợp tử

được tạo thành là 24

b) Số noãn nguyên bào tham vào giảm phân tạo trứng

0,25đ

0,75đ

0,25đ

0,75đ

0,25đ 0,25đ

0.25đ 0,25đ 0,25đ

0,25đ 0,5đ

0,25đ

- Số trứng đã tham gia vào thụ tinh là (24 x 100) : 25 = 96 trứng

- Mỗi noãn nguyên bào tham gia vào giảm phân tạo ra 1 trứng nên số noãn

nguyên bào đã tham gia vào giảm phân tạo trứng là 96

Câu IV : ( 2 điểm)

a) Theo NTBS: A = T; G = X nên hiệu số giữa nuclêôtit loại A với

một loại nuclêôtit khác bằng 10% tổng số nuclêôtit của đoạn ADN thì loại

nuclêôtit khác này phải là X hoặc G

%A - % G = 10% (1)

%A + % G = 50% (2)

Ta lấy (1) +(2) ta được:

2A = 60% %A =

Theo NTBS: %A = % T = 30%

Mà T = 900( Nu) 900 =

Do vậy tổng số nuclêôtit trên 2 mạch của đoạn ADN là:

N =

- Chiều dài của đoạn ADN là:

- Số nuclêôtit mỗi loại của ADN:

A = T = 900(Nu)

G = X =

b) Số liên kết hiđrô có trong đoạn ADN

H = 2A + 3G = 2.900 + 3 600 = 3600 liên kết

- Số liên kết cộng hoá trị có trong đoạn ADN:

2 (N -1) = 2 (3000- 1) = 5998 liên kết

Câu V : ( 4 điểm)

1 Hai dạng đột biến làm thay đổi cấu trúc của gen khi số liên kết hyđrô

của gen

a.Tăng thêm 2 liên kết hyđrô

-Thêm một cặp A-T

-Thay thế cặp 2 cặp A-T bằng 2 cặp G-X

b.Giảm đi 2 liên kết hyđrô

- Mất một cặp A-T

-Thay thế cặp 2 cặp G –X bằng 2 cặp A-T

c.Không thay đổi

-Thay thế cặp cặp A-T bằng 2 cặp T-A

-Thay thế cặp cặp G-X bằng 2 cặp X-G

2

a Người đó bị mắc bệnh Tơcnơ

* Đặc điểm di truyền

-Cặp thứ 23 bị mất 1 nhiễm sắc thể 2n-1

* Biểu hiện: Bề ngoài bệnh nhân là nữ: lùn, cổ ngắn, tuyến vú không phát

triển

0,75đ

0,25đ 0,25đ

0,25đ 0,25đ

0,5đ 0,5đ 0,5đ

0,25đ 0,25đ 0,5đ

0,5đ

Về sinh lý :lúc trưởng thành không có kinh nguyệt, tử cung nhỏ, mất trí

nhớ và không có con

b Cơ chế hình thành

-Trong giảm phân hình thành giao tử

+ Mẹ bị rối loại giảm phân cặp NST số 23 không phân li nên tạo ra 2 loại

giao tử : 1 giao tử chứa 2 NST cặp 23 ( n + 1 ) còn 1 giao tử không có NST

cặp số 23 ( n -1 )

+ Bố : giảm phân bình thường cho 2 loại giao tử bình thường tạo ra giao tử

có 1 NST cặp số 23 ( n)

-Khi thụ tinh tạo thành hợp tử:

Giao tử không mang NST cặp số 23 ( n - 1 ) kết hợp với giao tử bình

thường mang 1 NST X ( n ) tạo thành hợp tử 1 NST ở cặp số 23 ( 2n - 1 )

sinh con bị bệnh tơcnơ

-Sơ đồ minh họa:

P XX x XY

G XX ,0 X , Y

F 0X ( bệnh tơcnơ )

Câu 4 ( 4 điểm )

- Xét sự di truyền riêng rẽ của từng cặp tính trạng:

+Cao/ thấp = 62 + 122 + 60 / 21 + 40 + 22 = 3 /1 => cao là tính trạng trội,

thấp là tính trạng lặn, sự di truyền tuân theo quy luật phân li, kiểu gen của

F1 là dị hợp

+Đỏ : vàng : trắng = 62 + 21 : 122 + 40 : 60 + 22 = 1 : 2 : 1 => là kết quả

của phép lai trội không hoàn toàn, F1 dị hợp

Quy ước: A qui định hạt cao; BB qui định màu đỏ, Bb qui định màu vàng

a qui định hạt thấp; bb qui định màu trắng

Kiểu gen của F1 là AaBb ( thân cao, hạt màu vàng )

Kiểu gen của P : Thân cao , hạt màu đỏ ( AABB ); Thân thấp hạt màu trắng

( aabb )

Ta có sơ đồ lai

P t/c AABB (cao, đỏ ) x aabb (thấp, trắng)

GT AB ab

F1 AaBb (100% cao, vàng)

F1 x F1 AaBb (cao, vàng) x (AaBb (cao, vàng) G/F1 AB; Ab; aB; ab AB; Ab; aB, ab

♂

Kiểu gen: 1AABB : 2AABb : 4AaBb : 2AaBB : 2Aabb : 1AAbb:

1aaBB : 2aaBb : 1aabb

0,5đ 0,5đ

0,5đ

0,5đ 0,25đ 0,25đ 0,25đ 1,25đ

Kiểu hình : 3 thân cao, hạt màu đỏ : 6 thân cao, hạt màu vàng : 3 thân cao, hạt màu trắng : 1 thân thấp, hạt màu đỏ : 2 thân thấp hạt màu vàng : 1

thân thấp hạt màu trắng tương ứng với tỉ lệ đề bài là 62 thân cao, hạt màu

đỏ : 122 thân cao, hạt màu vàng : 60 thân cao, hạt màu trắng : 21 thân thấp,

hạt màu đỏ : 40 thân thấp hạt màu vàng : 22 thân thấp hạt màu trắng

0,5đ 0,5đ

BGH Người duyệt đề Người ra

đề ,đáp án

PHT Vũ Thị Hồng Thắm Trịnh Văn Đông Nguyễn Thị

Phượng