Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án trên địa bàn huyện Phổ Yên - tỉnh Thái Nguyên.

Em xin chân thành cám ơn Ban bồi thường giải phóng mặt bằng và quản lý dự án huyện Phổ Yên – tỉnh Thái Nguyên và các cán bộ đang công tác, làm việc tại Ban đã tạo mọi điều kiện và giúp đ

-DƯƠNG VĂN SUNG

Tên đề tài:

“Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định

cư khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án trên địa bàn huyện

Phổ Yên - tỉnh Thái Nguyên”

BÁO CÁO KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Hệ đào tạo : Chính quy

Chuyên ngành : Địa chính Môi trường

Khoa : Quản Lý Tài Nguyên

Thái Nguyên, năm 2014

DƯƠNG VĂN SUNG

Tên đề tài:

“Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định

cư khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án trên địa bàn huyện

Phổ Yên - tỉnh Thái Nguyên”

BÁO CÁO KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP

Hệ đào tạo : Chính quy

Chuyên ngành : Địa chính Môi trường

Khoa : Quản Lý Tài Nguyên

Giảng viên hướng dẫn : T.S Vũ Thị Quý

Thái Nguyên, năm 2014

Sau thời gian bốn năm học tập tại trường Đại Học Nông Lâm Thái Nguyên, được sự quan tâm của nhà trường cùng toan thể các thầy giáo, cô giáo, đến nay tập thể lớp K42 – ĐCMT – N02 nói chung và cá nhân em nói riêng đã hoàn thành chương trình học Trước hết cho phép em được gửi lời cám ơn chân thành đến ban giam hiệu nhà trường, ban chủ nhiệm khoa Quản

Lý Tài Nguyên và tập thể thầy giáo, cô giáo đã hết sức nhiệt tình tạo điều kiện thuận lợi, giảng dạy tốt nhất cho em có những kiến thức quý báu tạo những bước đầu tiên trong sự nghiệp của em sau này

Em xin chân thành cảm ơn cô giáo T.S Vũ Thị Quý đã quan tâm, giúp

đỡ, hướng dẫn em trong thời gian thực tập, viết báo cáo tốt nghiệp để em có điều kiện hoàn thành đề tài một cách tốt nhất

Em xin chân thành cám ơn Ban bồi thường giải phóng mặt bằng và quản lý dự án huyện Phổ Yên – tỉnh Thái Nguyên và các cán bộ đang công tác, làm việc tại Ban đã tạo mọi điều kiện và giúp đỡ em trong thời gian

nghiên cứu thực hiện đề tài : “Đánh giá việc thực hiện công tác bồi

thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án trên

địa bàn huyện Phổ Yên - tỉnh Thái Nguyên”

Em xin chân thành cảm ơn !

Thái Nguyên, ngày 26 tháng 05 năm 2014

Sinh viên

Dương Văn Sung

Bảng 4.1 Kết quả thực hiện các mục tiêu xã hội huyện Phổ Yên 38

Bảng 4.2: Tình hình sử dụng đất của huyện Phổ Yên năm 2013 41

Bảng 4.3 Tổng hợp diện tích đất đủ điều kiện bồi thường tại 3 dự án 46

Bảng 4.4 Đơn giá bồi thường đất nông nghiệp của các dự án 47

Bảng 4.5 Tổng hợp kết quả bồi thường về đất của Dự án 1 48

Bảng 4.6 Tổng hợp kết quả bồi thường về đất của Dự án 2 49

Bảng 4.7 Tổng hợp kết quả bồi thường về đất của Dự án 3 50

Bảng 4.8 Tổng hợp kết quả bồi thường về tài sản, cây cối hoa mầu của Dự án 1 52

Bảng 4.9 Tổng hợp kết quả bồi thường về tài sản, cây cối, hoa màu

của Dự án 2 53

Bảng 4.10 Tổng hợp kết quả bồi thường về tài sản, cây cối, hoa màu của Dự án 3 53

Bảng 4.11 Tổng hợp đối tượng đủ điều kiện được hỗ trợ tại 3 dự án 55

Bảng 4.12 Tổng hợp kết quả thực hiện hỗ trợ tại 3 dự án 58

Bảng 4.13 Mức hỗ trợ hộ nghèo của dự án: Bố trí trận địa tên lửa 59

( dự bị) E257/F361/QCPK-KQ 59

Bảng 4.14 Mức hỗ trợ hộ nghèo của dự án Khu dân cư Đồng Tiến 60

Bảng 4.15 Mức hỗ trợ hộ nghèo của dự án: Xây dựng nút giao Yên Bình 61

Biểu đồ 4.1: Tăng trưởng giá trị sản xuất các ngành giai đoạn 2001 – 2010 36Biểu đồ 4.2: Cơ cấu kinh tế ngành trên địa bàn huyện 2006 và 2012 37Biểu đồ 4.3: Cơ cấu lao động trong các ngành kinh tế năm 2012 38

PHẦN I MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục tiêu của đề tài 2

1.3 Yêu cầu của đề tài 3

1.4 Ý nghĩa của đề tài 3

PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

2.1 Khái niệm về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 4

2.1.1 Bồi thường 4

2.1.2 Hỗ trợ 4

2.1.3 Tái định cư 4

2.2 Cơ sở khoa học 4

2.2.1 Cơ sở lý luận công tác bồi thường giải phóng mặt bằng 4

2.2.2 Các văn bản pháp luật có liên quan đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng 5

2.3 Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng trên thế giới, trong nước và trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên 6

2.3.1 Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng trên thế giới 6

2.3.2 Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng ở Việt Nam 10

2.3.3 Công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng ở tỉnh Thái Nguyên 12

2.4 Các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồ đất 14

2.4.1 Chính sách Nhà nước 14

2.4.2 Chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên 17

2.5 Cơ sở pháp lý 24

PHẦN III ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP

NGHIÊN CỨU 27

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 27

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu 27

3.1.2 Phạm vi nghiên cứu 27

3.3.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội của huyên Phổ Yên –

tỉnh Thái Nguyên 27

3.3.2 Khái quát tình trạng công tác quản lý đất đai trên địa bàn huyện 27

3.3.3 Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án trên địa bàn huyện Phổ Yên –

tỉnh Thái Nguyên 27

3.3.4 Một số giải pháp khắc phục những hạn chế trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án trên địa bàn huyện Phổ Yên – tỉnh Thái Nguyên 28

3.4 Phương pháp nghiên cứu 28

3.4.1 Phương pháp thu thập thông tin, số liệu, tài liệu từ Phòng tài nguyên và môi trường huyện Phổ Yên và ban bồi thường giải phóng mặt bằng và quản lý dự án huyện Phổ Yên 28

3.4.2 Phương pháp điều tra thực tế những dự án trên địa bàn

huyện Phổ Yên 28

3.4.3 Phương pháp phân tích, thống kê, tổng hợp, so sánh và xử lý

số liệu 28

PHẦN IV 29

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 29

4.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Phổ Yên 29

4.1.1 Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và cảnh quan

môi trường 29

4.1.2 Điều kiện tự nhiên kinh tế, văn hóa- xã hội 35

4.2 Tình hình quản lý và sử dụng đất trên địa bàn huyện Phổ Yên 40

4.2.1 Hiện trạng sử dụng đất năm 2013 40

4.2.2 Thực trạng công tác quản lý Nhà nước về đất đai 42

4.3 Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án trên địa bàn huyện Phổ Yên

tỉnh Thái Nguyên 44

Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án trên địa bàn huyện Phổ Yên

tỉnh Thái Nguyên 45

4.3.3 Những thuận lợi và khó khăn trong việc thực hiện công tác

bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở một số

dự án trên địa bàn huyện Phổ Yên - tỉnh Thái Nguyên 65

PHẦN V KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 69

5.1 Kết luận 69

5.2 Kiến Nghị 70

TÀI LIỆU THAM KHẢO 71

có vị trí cố định trong không gian, không thể di chuyển theo ý muốn chủ quan của con người, đối với mỗi quốc gia nếu xét về mặt diện tích thì nó bị giới hạn bởi đường biên giới giữa các quốc gia, là vấn đề liên quan đến tình hình ổn định chính trị, kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia nói chung và Việt Nam nói riêng Đất đai thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ

sở hữu và thống nhất quản lí: Nhà nước giao đất, cho thuê đất cho các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân sử dụng ổn định lâu dài hoặc có thời hạn theo quy định của pháp luật Vì vậy, việc sử dụng đất đai hợp lý, đạt hiệu quả là nhiệm vụ của toàn xã hội Nước ta đang trong giai đoạn tâp chung các nguồn lực để phát triển kinh tế với mục tiêu: “Đẩy mạnh tốc độ tăng trưởng kinh tế, đẩy mạnh phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa và kinh tế tri thức, tạo nền tảng để nước ta cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020” thì việc chuyển đổi mục đích sử dụng các loại đất; tức là vấn đề thu hồi, vấn đề bồi thường, hỗ trợ tái định cư là một tất yếu khách quan và diễn ra phổ biến, hầu khắp các địa phương trên cả nước như: các khu cụm công nghiệp, khu chế xuất, khu công nghệ cao, khu thương mại-dịch vụ-du lịch, khu đô thị; phát triển hệ thống cơ sở hạ tầng giao thông, thủy lợi, thủy điện,… Các dự án này được thực hiện sẽ làm thay đổi diệm mạo và đem lại hiệu quả kinh tế, xã hội của đất nước Tuy nhiên, công tác bồi thường giải phóng mặt bằng là một công việc khó khăn và phức tạp bởi nó có liên quan đến một loại tài sản rất có giá trị đó là đất đai, nó có giá trị cả về vật chất lẫn tinh thần đối với người dân Nên nó cũng tiềm ẩn rất nhiều thách thức lớn như: Việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ở các dự án, các địa phương không thống nhất, không đồng bộ, không công bằng; vấn đề đời sống, lao động và việc làm của người dân sau

khi không còn hoặc thiếu đất sản xuất, vấn đề tái định cư,… sẽ gây nhiều nguy cơ mất ổn định an ninh trật tự, chính trị, an toàn xã hội làm cho đất nước phát triển không đảm bảo tính bền vững

Do gặp nhiều khó khăn như vậy, nên việc đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng để thấy được những thuận lợi và hạn chế, nhằm đưa ra phương án khả thi để giải quyết các vấn đề khó khăn một cách có hiệu quả đang là một vấn đề cấp thiết của xã hội Phổ Yên là huyện trung du của tỉnh Thái Nguyên, có 18 đơn vị hành chính, gồm 15 xã và 3 thị trấn Phổ Yên

là huyện là nền kinh tế nông - lâm nghiệp và công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, trong đó sản xuất nông nghiệp (chủ yếu là sản xuất cây lương thực, thực phẩm) là ngành sản xuất chính, chiếm tỷ trọng lớn trong cơ cấu kinh tế của huyện Huyện Phổ yên đang chuyển đổi cơ cấu theo hướng công nghiệp

hóa – hiện đại hóa; giảm tỷ trọng ngành nông, lâm, ngư nghiệp, tăng nhanh

tỷ trọng ngành công nghiệp, xây dựng và dịch vụ Hiện nay, huyện đang

trong giai đoạn hoàn chỉnh hệ thống cơ sở hạ tầng, khai thác tiềm năng từ đất đai cho đầu tư phát triển, đáp ứng yêu cầu của đời sống xã hội và đảm bảo cho sự phát triển của Đất nước nói chung và tỉnh Thái nguyên nói riêng Tuy nhiên, công tác bồi thường giải phóng mặt bằng vẫn đang là vấn đề nản giải

và mang tính thời sự; việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, vấn đề đời sống, việc làm của người dân có đất bị thu hồi vẫn đang là vấn đề bức xúc trong xã hội Nhằm kịp thời có những giải pháp tích cực trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất góp phần giải quyết vấn đề xã hội bức xúc hiện nay, được

sự hướng dẫn của cô giáo T.S Vũ Thị Quý em tiến hành nghiên cứu đề tài:

“ Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án trên địa bàn huyện Phổ Yên tỉnh Thái Nguyên”

1.2 Mục tiêu của đề tài

Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường thiệt hại khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án trên địa bàn huyện Phổ Yên – tỉnh Thái Nguyên nhằm xác định những thuận lợi và khó khăn trong công tác bồi thường, hỗ

trợ và tái định cư và đề xuất một số giải pháp khắc phục những khó khăn, tồn tại đó

1.3 Yêu cầu của đề tài

- Đánh giá khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội của huyện Phổ Yên – tỉnh Thái Nguyên

- Đánh giá khái quát hiện trạng quản lý và sử dụng đất trên địa bàn huyện Phổ Yên – tỉnh Thái Nguyên

- Đánh giá được thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án trên địa bàn huyện Phổ Yên – tỉnh Thái Nguyên

- Đưa ra một số giải pháp khắc phục những khó khăn, tồn tại trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự

án trên địa bàn huyện Phổ Yên – tỉnh Thái Nguyên

1.4 Ý nghĩa của đề tài

- Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học: Giúp sinh viên vận

dụng được những kiến thức đã học vào thực tế

- Ý nghĩa trong thực tiễn:

+ Nâng cao hiểu biết về lĩnh vực quản lý đất đai nói chung và công tác bồi thường giải phóng mặt bằng nói riêng

+ Tích lũy kinh nghiệm cho công việc sau khi ra trường

+ Bổ sung tư liệu cho học tập

+ Làm cơ sở tham khảo đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

PHẦN II TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 Khái niệm về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

2.1.3 Tái định cư

Theo luật đất đai năm 2003, tái định cư là việc di chuyển đến một nơi khác với nơi ở trước đây để sinh sống và làm ăn Tái định cư bắt buộc đó là

sự di chuyển không thể tránh khỏi khi Nhà nước thu hồi hoặc trưng thu đất

đai để thực hiện dự án phát triển

Tái định cư (TĐC) được hiểu là một quá trình bồi thường thiệt hại về đất, tài sản: di chuyển đến nơi ở mới và các hoạt động hỗ trợ để xây dựng lại cuộc sống thu nhập, cơ sở vật chất tinh thần tại đó

Như vậy, TĐC là hoạt động nhằm giảm nhẹ các tác động xấu về kinh tế

- xã hội đối với một bộ phận dân cư đã gánh chịu vì sự phát triển chung Hiện nay ở nước ta, khi Nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở thì người sử dụng đất được bố trí TĐC bằng một số hình thức như sau:

- Bồi thường bằng nhà ở

- Bồi thường bằng giao đất ở mới

- Bồi thường bằng tiền để người dân tự lo chỗ ở mới

Tái định cư là một bộ phận không thể tách rời và giữ vị trí quan trọng trong chính sách giải phóng mặt bằng (GPMB)

2.2 Cơ sở khoa học

2.2.1 Cơ sở lý luận công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

Công tác giải phóng mặt bằng góp phần cải thiện môi trường đầu tư, khai thác các nguồn lực từ đất đai cho đầu tư phát triển, các cơ sở hạ tầng

kinh tế-xã hội ở nước ta đã được Đảng và Nhà nước quan tâm đầu từ hầu khắp các vùng, miền trên cả nước, đặc biệt các thành phố lớn đã đóng góp vào sự thành công bước đầu của công cuộc “ Công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”, thúc đẩy kinh tế phát triển, đáp ứng nhu cầu vật chất tinh thần của nhân dân Đạt được kết quả nêu trên công tác bồi thường giải phóng mặt bằng đóng vai trò không nhỏ để các dự án phát huy hiệu quả

Giải phóng mặt bằng đúng tiến độ sẽ tiết kiệm được thời gian, chi phí và sớm thực hiện dự án và đưa vào sử dụng mang lại hiệu quả kinh tế xã hội Ngược lại, làm chậm tiến độ dự án, lãng phí thời gian, tăng chi phí, giảm hiệu quả dự án

Thực hiện giải phóng mặt bằng tốt sẽ giảm chi phí, có điều kiện tập chung vốn cho mở rộng đầu tư Ngược lại, chi phí bồi thường lớn, không kịp hoàn thành tiến độ dự án dẫn đến quay vòng vốn chậm gây khó khăn cho các nhà đầu tư

Đối với các dự án đầu tư sản xuất kinh doanh nếu không kịp đáp ứng được tiến độ đầu tư thì mất cơ hội kinh doanh, hiệu quả kinh doanh thấp Đối với dự án đầu tư không kinh doanh, thời gian thi công kéo dài, tiến

độ thi công bị ngắt quãng gây ra lãng phí và ảnh hưởng tới chất lượng công trình

2.2.2 Các văn bản pháp luật có liên quan đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

- Luật Đất Đai ngày 26/11/2003

- Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của chính phủ về thi hành Luật Đất Đai

- Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

- Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ quy định

bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai

- Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất

- Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ quy định

bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

-Thông tư số 14/TT- BTNMT ngày 01/10/2009 của Bộ Tài Nguyên và Môi Trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự, thủ tục thu hồi, giao đất, cho thuê đất

- Nghị định 114/2004/TT – BTC ngày 26/11/2004 của Bộ tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định 188/2004/NĐ – CP

- Thông tư 06/2007/TT – BTNMT ngày 02/07/2007 của Bộ Tài Nguyên

và Môi Trường hướng dẫn thi hành Nghị định số 84/2007/NĐ – CP

2.3 Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng trên thế giới, trong nước

và trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

2.3.1 Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng trên thế giới

2.3.1.1 Ngân hàng thế giới (WB) và Ngân hàng phát triển châu Á (ADB)

Mục tiêu chính sách bồi thường tái định cư của Ngân hàng thế giới (WB) và Ngân hàng phát triển châu Á (ADB) là việc bồi thường tái định cư

sẽ được giảm thiểu càng nhiều càng tốt và đưa ra những biện pháp khôi phục

để giúp người bị ảnh hưởng cải thiện hoặc ít ra vẫn giữ được mức sống, khả năng thu nhập và mức độ sản xuất như trước khi có dự án, phải đảm bảo cho các hộ di chuyển được bồi thường và hỗ trợ sao cho tương lai, kinh tế và xã hội của họ được thuận lợi tương tự như trường hợp không có dự án

Các biện pháp thu hồi được cấp là bồi thường theo giá thay thế nhà cửa và các kế cấu khác, bồi thường đất nông nghiệp là lấy đất có cùng hiệu xuất và phải thật gần với đất bị thu hồi, bồi thường đất thổ cư có cùng diện tích được người bị ảnh hưởng chấp nhận, giao đất tái định cư với thời hạn ngắn nhất

Đối với đất đai và tài sản được bồi thường chính sách của WB và ADB là phải bồi thường theo giá xây dựng mới đối với tất cả các công trình xây dụng và quy định thời hạn bồi thường tái định cư hoàn thành trước một tháng khi dự án triển khai thực hiện

Khôi phục thu nhập là yếu tố quan trọng của tái định cư khi những người bị ảnh hưởng bị mất cơ sở sản xuất, công việc kinh doanh, việc làm thay thế nguồn thu nhập khác, bất kể họ có mất nơi ở hay không

WB và ADB quy định các thông tin về dự án như chính sách bồi thường tái định cư của dự án phải được thông báo đầy đủ, công khai để tham khảo ý kiến, hợp tác và tìm mọi cách thỏa mãn nhu cầu chính đáng của người

bị thu hồi trong suốt quá trình lập kế hoạch bồi thường tái định cư cho tới khi thực hiện công tác lập kế hoạch

Việc lập kế hoạch cho công tác bồi thường tái định cư được WB và ADB coi là điều bắt buộc trong quá trình thẩm định dự án Mức độ chi tiết của kế hoạch phụ thuộc vào số lượng người bị ảnh hưởng và mức độ tác động của dụ án Kế hoạch bồi thường tái định cư phải được coi là một phần của chương trình phát triển cụ thể, cung cấp đầy đủ nguồn vốn và cơ hội cho các hộ bị ảnh hưởng Ngoài ra còn phải áp dụng các biện pháp sao cho người

bị di chuyển hòa nhập được với cộng đồng mới Để thực hiện các biện pháp này, nguồn tài chính và vật chất cho việc di dân luôn được chuẩn bị sẵn

2.3.1.2 Trung Quốc

Ở Trung Quốc, mục tiêu bao trùm lên chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là hạn chế đến mức tối đa việc thu hồi đất, giải tỏa mặt bằng, cũng như số lượng người bị thu hồi đất bởi thực hiện dự án đầu tư Nếu như việc thu hồi đất là không thể tránh khỏi thì phải có chuẩn bị cẩn thận phương

án đền bù, trên cơ sở tính toán đầy đủ lợi ích của nhà nước, tập thể và cá nhân, đảm bảo cho những người bị thu hồi đất có thể thu hồi lại hoặc cải thiện mức sống so với trước khi bị thu hồi đất

Theo quy định của pháp luật Trung Quốc, khi Nhà nước thu hồi đất thì người nào sử dụng đất sau đó có trách nhiệm bồi thường Người bị thu hồi đất được thanh toán ba loại tiền: tiền bồi thường đất đai, tiền trợ cấp về tái định cư, tiền trợ cấp bồi thường hoa màu trên đất Cách tính tiền bồi thường đât đai và tiền trợ cấp tái định cư căn cứ theo tổng giá trị sản lượng của đất đai những năm trước đây rồi nhân với hệ số Tiền bồi thường cho hoa màu, các loại tài sản trên đất được tính theo giá cả hiện tại

Mức bồi thường cho giải tỏa mặt bằng được thực hiện theo nguyên tắc đảm bảo cho người dân có mức sống bằng hoặc cao hơn nơi ở cũ Việc quản

lí giải phóng mặt bằng được giao cho các cục quản lí tài nguyên đất đai ở địa phương đảm nhiệm

Để giải quyết nhà ở cho người dân khi giải phóng mặt bằng, phương thức chủ yếu của Trung Quốc là trả tiền và hô trợ bằng cách tính ba khoản sau: giái cả xây dựng lại, chênh lệch giá cả xây dựng lại nhà mới và nhà cũ, giá đất tiêu chuẩn, trợ cấp về giá cả Ba khoản này cộng lại là tiền bồi thường về đất ở

Việc bồi thường nhà ở cho dân ở thành phố khác với việc bồi thường cho dân ở nông thôn, bởi có sự khác nhau về hình thức sở hữu đất đai ở thành thị và nông thôn Đối với nhà ở của dân thành phố, nhà nước bồi thường bằng tiền là chính, với mức giá do thị trường bất động sản quyết định qua các tổ chức trung gian để đánh giá, xác định giá Với người dân nông thôn, Nhà nước thực hiện theo các chính sách rất linh hoạt, theo đó mỗi đối tượng khác nhau sẽ có cách bồi thường khác nhau: tiền bồi thường về sử dụng đất đai; tiền bồi thường về hoa màu; bồi thường tài sản tập thể

Theo một số chuyên gia tái định cư, sở dĩ Trung Quốc có những thành công nhất định trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư là do: thứ nhất

đã xây dựng các chính sách và thủ tục rất chi tiết, ràng buộc rõ ràng với các đối tượng tái định cư, đảm bảo mục tiêu tạo cơ hội phát triển cho người dân tái định cư, tạo nguồn lực sản xuất cho người tái định cư Thứ hai, năng lực thể chế của chính quyền địa phương khá mạnh Chính quyền cấp tỉnh chịu hoàn toàn trách nhiệm trong việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư Thứ ba, quyền sở hữu đất tập thể làm cho việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có nhiều thuận lợi, đặc biệt là ở nông thôn Tiền đền bù cho đất đai bị mất không trả cho từng hộ gia đình mà được cộng đồng sử dụng để tìm kiếm, phát triển đất mới hoặc mua của các cộng đồng hay dùng để phát triển kết cấu hạ tầng Chính quyền thôn, xã chịu trách nhiệm phân chia cho các hộ bị ảnh hưởng

Bên cạnh những thành công như vậy, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Trung Quốc cũng bộc lộ những tồn tại nhất định mà chủ yếu là

vấn đề việc làm; tốc độ tái định cư chậm, thiếu đồng bộ, thự hiện giải phóng mặt bằng trước khi xây dựng xong nhà tái định cư…

2.3.1.3 Thái Lan

Ở Thái Lan, cũng giống như nhiều nước khác ở Châu Á, quá trình đô thị hóa diễn ra nhanh chóng, mọi giao dịch về đất đai đều do cơ chế thị trường điều tiết Tuy nhiên, với những dự án do chính phủ quản lý, việc đền

bù được tiến hành theo trình tự: tổ chức nghe ý kiến người dân; định giá đền

bù Giá đền bù phụ thuộc vào từng khu vực, từng dự án Nếu một dự án mang chiến lược quốc gia thì nhà nước đền bù giá đất cao hơn giá thị trường Nhìn chung khi tiến hành lấy đất của dân, nhà nước hoặc cá nhân đầu tư đều đền bù cao hơn giá trị thị trường

2.3.1.4 InĐônêxia

Ở InĐônêxia vấn đề di dân, bồi thường, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất được coi là sự “hi sinh” Các trương trình bồi thường, tái định cư chỉ giới hạn trong phạm vi bồi thường theo luật cho đất bị dự án chiếm dụng hoặc một số ít trường hợp thu hồi đất được xây dựng khu tái định cư Theo chính sách của Chính phủ InĐônêxia thì vấn đề tái định cư được thực hiện

dự trên ba tiêu trí cơ bản sau:

+ Bồi thường đối với tài sản bị thiệt hại, nghề nghiệp và thu nhập bị mất đi trong quá trình thu hồi đất

+ Hỗ trợ di chuyển, bố trí nơi ở mới cho các dịch vụ và phương tiện phù hợp với cuộc sống người dân

+ Trợ cấp khôi phục lại thu nhập cho người dân để đảm bảo ít nhất người bị ảnh hưởng có được mức sống gần bằng trước khi có dự án

Cũng theo quy định của chính phủ thì việc lập kế hoạch là yếu tố không thể thiếu trong việc lập dự án đầu tư mà ở đó phải giải quyết vấn đề di dân, tái định cư cho người dân trên cơ sở đó phải đảm bảo những nguyên tắc

cơ bản sau:

+ Nghiên cứu kỹ phương án khả thi của dự án để giảm thiểu việc di dân bắt buộc triển khai dự án

+ Người bị ảnh hưởng phải được bồi thường, hỗ trợ về kinh tế, xã hội của họ được thuận lợi bằng trước khi có dự án

+ Các dự án về tái định cư phải đạt hiệu quả càng cao càng tốt

+ Người bị ảnh hưởng được thông báo đầy đủ, được tham khảo ý kiến chi tiết về các phương án bồi thường

+ Chú ý đến tầng lớp người nghèo nhất trong đó có những người không hoặc chưa có quyền hợp pháp về đất đai

2.3.2 Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng ở Việt Nam

Ở nước ta, các quy định của pháp luật về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ngày càng phù hợp hơn với yêu cầu của thực tế cũng như yêu cầu của quy luật kinh tế Quan tâm đến lợi ích của những người bị thu hồi đất, Nghị định 197/2004/NĐ-CP sau một thời gian thực hiện, đặc biệt là sau sự ra đời của NĐ 84/2007/NĐ-CP đã thể hiện được tính khả thi và vai trò tích cự của các văn bản pháp luật Vì thế công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong thời gian qua đã đạt được các kết quả khá khả quan, thể hiện ở một số khía cạnh chủ yếu sau:

Thứ nhất, đối tượng được bồi thường, hỗ trợ, tái định cư ngày càng được xác định đầy đủ chính xác, phù hợp với thực tế của đất nước, giúp cho công tác quản lý đất đai của Nhà nước được nâng cao, người nhận đền bù cũng thấy thỏa đáng

Thứ hai, mức bồi thường hỗ trợ ngày càng cao tạo điều kiện cho người

bị thu hồi đât phục hồi lại tài sản đã mất Một số biện pháp hỗ trợ đã được bổ sung và quy định rõ ràng, thể hiện được tinh thần đổi mới của Đảng và Nhà nước nhằm giúp cho người dân ổn định đời sống và sản xuất

Thứ ba, việc bổ sung quy định về quyền tự thỏa thuận của các nhà đầu

tư cần đất với người sử dụng đất đã góp phần giảm sức ép cho cơ quan hành chính trong việc thu hồi đất

Thứ tư, trình tự thủ tục tiến hành bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã giải quyết được nhiều khúc mắc trong thời gian qua, giúp cho các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền thực hiện được công tác bồi thường, tái định cư hiệu quả

Thứ năm, các địa phương bên cạnh thực hiện các quy định Luật đất đai năm 2003, các Nghị định hướng dẫn thi hành, đã dựa trên sự định hướng chính sách của Đảng và Nhà nước, tình hình thực tế tại địa phương để ban hành các văn bản pháp luật cho địa phương mình, làm cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư được thực hiện và đạt hiệu quả cao Chẳng hạn như: Quyết định 143/QĐ-UB thành phố Hồ Chí Minh ngày 15/08/2007; Quyết định số 80/2005/QĐ-UB thành phố Hà Nội … Do vận hành các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư thỏa đáng nên việc thu hồi đất diễn ra bình thường, mặc dù vẫn còn khiếu nại nhưng con số này ít và không gây trở ngại đáng kể trong quá trình thực hiện

Thứ sáu, nhận thức về tầm quan trọng, ý nghĩa nhân văn cũng như tính phức tạp của vấn đề thu hồi đất, tái định cư của các nhà quản lý, hoạch định chính sách, của chính quyền địa phương được nâng lên Chính phủ đã có nhiều

nỗ lực để tạo điều kiện vật chất và kỹ thuật trong việc bồi thường, hỗ trợ, tái định

cư

Đội ngũ làm công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư có năng lực và có kinh nghiêm ngày càng đông đảo; sự chia sẻ thực tiễn của công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư giữa các bộ, ban, ngành có các dự án đầu tư ngày càng được mở rộng và hiệu quả

Nhờ những cải thiện về quy định pháp luật về phương thức tổ chức, năng lực cán bộ thực thi giải phóng mặt bằng, tiến độ giải phóng mặt bằng trong các dự án đầu tư gần đây được rút ngắn so với các dự án cũ, góp phần giảm bớt tác động tiêu cực đối với người dân cũng như đối với dự án Việc thực hiện chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đã giúp cho đất nước ta xây dựng

cơ sở vật chất, phát triển kết cấu hạ tầng, xây dựng khu chế xuất, khu công nghiệp, khu công nghệ cao, các dự án trọng điểm của Nhà nước, cũng như góp phần chuyển đổi cơ cấu nền kinh tế, ổn định sản xuất đời sống cho người bị thu hồi đất

Tuy nhiên, bên cạnh những thành công đó chúng ta còn những tồn tại, vướng mắc khi tiến hành bồi thường, hỗ trợ, tái định cư trong đó đặc biệt là vấn đề đền bù, gây ra tác động tiêu cực với thị trường bất động sản

2.3.3 Công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng ở tỉnh Thái Nguyên

Năm 2013, tỉnh Thái Nguyên đã thực hiện việc GPMB cho 176 công trình, dự án, diện tích đất thu hồi là 391,6 ha với số tiền chi trả bồi thường lên tới 716,97 tỷ đồng Có thể kể đến các dự án tiêu biểu được GPMB năm

2013 như: Dự án Nhà máy điện tử Samsung (Khu công nghiệp Yên Bình), đây là một trong những dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài lớn nhất vào tỉnh Thái Nguyên trong thời gian vừa qua và cũng là dự án có tiến độ GPMB nhanh nhất trong toàn tỉnh Việc bàn giao mặt bằng đúng tiến độ cho dự án của Công ty điện tử Samsung đã tạo điều kiện thu hút các dự án đầu tư nước ngoài vào tỉnh tăng lên nhanh chóng, tạo điều kiện phát triển kinh tế cũng như giải quyết việc làm của người lao động

Năm 2013, được đánh giá là năm thành công trong thực hiện công tác giải phóng mặt bằng của tỉnh Thái Nguyên Việc bồi thường giải phóng mặt bằng (GPMB) đúng tiến độ, đặc biệt là đối với các dự án lớn đã góp phần thay đổi diện mạo phát triển hạ tầng đô thị, góp phần thúc đẩy phát triển kinh

tế - xã hội của địa phương

Tiếp đó là việc GPMB dứt điểm Dự án nhà hát ca múa nhạc dân gian Việt Bắc Đây cũng là công trình trọng điểm được Bộ Văn hóa Thể thao và

Du lịch phê duyệt dự án đầu tư từ năm 2003, nhưng do có nhiều vướng mắc, đến năm 2013 mới được GPMB, thu hồi trên 10 nghìn mét vuông đất của dự

án để khởi công công trình Thực hiện bàn giao mặt bằng thi công xây dựng, hoàn thành theo tiến độ Dự án xây dựng Quốc lộ 3 mới, Quốc lộ 3 cũ Hà Nội – Thái Nguyên và nhiều dự án phải thu hồi đất, bồi thường GPMB xây dựng đường giao thông, nông thôn mới…

Có được kết quả như trên là do Tỉnh ủy, HĐND và UBND tỉnh quan tâm tập trung lãnh đạo, chỉ đạo; các ngành các cấp vào cuộc quyết liệt; công tác chỉ đạo kiểm tra, giám sát giải quyết vướng mắc được thực hiện thường xuyên Lãnh đạo UBND tỉnh và Thường trực Ban chỉ đạo công tác GPMB và hỗ trợ tái định cư cùng các ngành của tỉnh đã tiến hành nhiều cuộc làm việc trực tiếp với các địa phương, doanh nghiệp chỉ đạo xử lý dứt điểm các tồn tại, tháo gỡ khó khăn, giải quyết kịp thời những kiến nghị, đề nghị của các chủ dự án; tổ chức các cuộc đối thoại trực tiếp với các hộ dân

trong vùng dự án nhằm giải đáp những vướng mắc phát sinh trong công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư đẩy nhanh tiến độ bồi thường, GPMB cho các

dự án Việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng, tuyên truyền, vận động nhân dân chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước được thực hiện với nhiều hình thức, phương pháp phù hợp Cộng với sự phấn đấu nhiệt tình của cán bộ làm công tác GPMB và đặc biệt là sự ủng hộ đồng thuận cao của nhân dân đã chấp nhận khó khăn khi di chuyển, tự nguyện hiến đất bàn giao mặt bằng với số lượng và giá trị lớn trong thời gian ngắn

Điều đáng nói là người dân sau bị thu hồi đất khi được giao đất tái định cư đều có hạ tầng bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ với giá tái định cư không cao hơn giá bồi thường đất ở tại nơi ở cũ Trong điều kiện Thái Nguyên là một tỉnh còn nghèo, nền kinh tế còn nhiều khó khăn, nguồn vốn dành cho công tác GPMB hạn hẹp, có thể nói đây là nỗ lực rất lớn của tỉnh Thái Nguyên trong công tác bồi thường GPMB năm qua

Khó khăn lớn nhất trong công tác bồi thường GPMB là cơ chế chính sách về bồi thường, hỗ trợ luôn có sự thay đổi, có chỗ còn chưa phù hợp gây khó khăn cho công tác bồi thường GPMB Việc bố trí tái định cư cho các hộ phải di chuyển chỗ ở còn chậm thường là cùng và sau dự án chính được triển khai, ảnh hưởng tới đời sống sinh hoạt của các hộ dân Một số dự án trước đây việc bố trí kinh phí bồi thường GPMB không kịp thời, chưa bố trí kế hoạch tái định cư, khi chính sách thay đổi phải trình duyệt lại, làm kéo dài thời gian, tiến

độ thực hiện, gây bức xúc cho người dân trong vùng dự án Công tác quản lý Nhà nước về đất đai và quy hoạch xây dựng trước đây còn tồn tại ở một số địa phương còn chưa tốt, các trường hợp xây dựng nhà trên đất lấn chiếm, làm nhà và công trình đón bồi thường đã ngăn chặn nhưng còn thiếu chế tài xử lý triệt để Bên cạnh đó, cùng với việc đa số các hộ dân ủng hộ chính sách bồi thường GPMB của Nhà nước vẫn còn những hộ chây ỳ, lời dụng kẽ hở của chính sách gây khó khăn cho công tác bồi thường GPMB Đây cũng chính là nguyên nhân khiến nhiều dự án triển khai chậm hoặc khó triển khai, gây ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn vốn đầu tư phát triển trên địa bàn tỉnh

Đơn cử như huyện Phổ Yên, trong quá trình bồi thường GPMB cho dự

án Nhà máy điện tử Samsung, huyện đã huy động cả hệ thống chính trị từ huyện tới các xã, thị trấn vào cuộc một cách quyết liệt Ban chỉ đạo GPMB

của Dự án của huyện do đồng chí Bí thư Huyện ủy trực tiếp làm Trưởng ban

và phân công trách nhiệm cho từng đồng chí trong Ban Thường vụ, lãnh đạo các phòng ban chuyên môn, các xã trong vùng dự án Cán bộ Ban quản lý dự

án công khai cho người dân số điện thoại để kịp thời giải quyết những vấn đề phát sinh Chính quyền, Mặt trận Tổ quốc các xã xuống từng hộ dân để lắng nghe tâm tư nguyện vọng của mỗi gia đình trong vùng bị ảnh hưởng Chính nhờ các giải pháp quyết liệt, đồng bộ đó đã đem lại hiệu quả thiết thực trong công tác bồi thường GPMB cho Dự án nhà máy điện tử Samsung Electronic

Việt Nam (Theo báo cáo thực hiện công tác GPMB trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên năm 2013)

2.4 Các chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồ đất

2.4.1 Chính sách Nhà nước

Trong thời gian qua trên địa bàn cả nước đã và đang thực thi Nghị định 197/2004/NĐ-CP của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất Nội dung của Nghị định được thể hiện:

- Về vấn đề chi trả bồi thường, hỗ trợ và tái định cư: Nghị định có quy định: Nhà nước tổ chức thực hiện việc bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng cho các trường hợp sau:

+ Tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất

+ Tổ chức, cá nhân được Nhà nước giao đất có thu tiền sử dụng đất, cho thuê đất

+ Tổ chức, cá nhân nước ngoài, người Việt Nam định cư ở nước ngoài đầu tư vào Việt Nam

* Người bị thu hồi đất đang sử dụng vào mục đích nào thì được bồi thường bằng việc giao đất mới có cùng mục đích sử dụng, nếu không có đất

để bồi thường thì được bồi thường bằng giá trị quyền sử dụng đất tại thời điểm có quyết định thu hồi; trường hợp bồi thường bằng việc giao đất mới hoặc bằng nhà, nếu có chênh lệch về giá trị thì phần chênh lệch đó được thực hiện thanh toán bằng tiền

* Trường hợp người sử dụng đất được bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất mà chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai đối với nhà nước theo quy định của pháp luật thì phải trừ đi khoản tiền phải thực hiện nghĩa vụ tài chính vào số tiền được bồi thường, hỗ trợ để hoàn trả ngân sách nhà nước

+ Về những trường hợp thu hồi đất mà không được bồi thường thì quy định tại Điều 7 của Nghị định

+ Về điều kiện để được bồi thường đất : Được quy định tại Điều 8 của Nghị định Đặc biệt là có mở rộng các trường hợp không có chứng thư pháp

lý nhưng vẫn được bồi thường ( khoản 6 Điều 8 của Nghị định này )

+ Về giá đất để tính bồi thường quy định:

* Giá đất để tính bồi thường là giá đất theo mục đích đang sử dụng tại thời điểm có quyết định thu hồi đất do ủy ban nhân dân cấp tỉnh công bố theo quy định của Chính phủ; không bồi thường theo giá đất sẽ được chuyển mục đích sử dụng

* Ngoài quy định thêm về giá trong việc thực hiện bồi thường chậm và quy định về chi phí đầu tư vào đất còn lại ( Quy định rõ tại Khoản 2 và Khoản 3 Điều 9 của Nghị định )

+ Về bồi thường, hỗ trợ đối với đất nông nghiệp cảu hộ gia đình, cá nhân:

* Tại Khoản 2 Điều 10 có quy định : Đất nông nghiệp xen kẽ trong khu dân cư, đất vườn ao liền kề với đất ở trong khu dân cư, ngoài việc được bồi thường theo giá đất nông nghiệp cùng mục đích sử dụng còn được hỗ trợ bằng tiền; giá tính hỗ trợ từ 20% đến 50% giá đất ở liền kề; mức hỗ trợ cụ thể do ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định cho phù hợp với thực tế tại địa phương

+ Một điểm quan tâm lưu ý là tại Điều 15 của Nghị định có quy định

rõ về bồi thường đất đối với những người đang đồng QSDĐ và tại Điều 16

quy định về bồi thường đối với đất thuộc hành lang an toàn khi xây dựng công trình công cộng có hành lang bảo vệ an toàn

- Về bồi thường tài sản:

+ Nguyên tắc bồi thường tài sản: Nghị định đã quy định rõ những trường hợp được bồi thường, hỗ trợ và những trường hợp không được bồi thường tại Điều 18 của Nghị định

+ Mức bồi thường: Quy định tài sản bồi thường theo mức độ thiệt hại thực tế, bằng giá trị hiện có của nhà và công trình nhưng tổng mức bồi thường tối đa không quá 100% giá trị cảu nhà và công trình xây dựng mới

+ Tại Điều 21 quy định về bồi thường nhà, công trình đối với người đang sử dụng nhà thuộc sở hữu Nhà nước

+ Tại Điều 26 có quy định cụ thể về bồi thường cho người lao động do ngừng việc

- Về chính sách hỗ trợ:

* Tại Khoản 1 Điều 27 của Nghị định quy định: Hộ gia đìn khi Nhà nước thu hồi đất phải di chuyển chỗ ở trong phạm vi tỉnh, thành phố được hỗ trợ mỗi hộ cao nhất 3.000.000 đồng; di chuyển sang tỉnh khác được hỗ trợ cao nhất 5.000.000 đồng; mức hỗ trợ cụ thể do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định

+ Hỗ trợ ổn định đời sống và ổn định sản xuất: Quy định them trường hợp khi Nhà nước thu hồi đất của các tổ chức kinh tế, hộ sản xuất kinh doanh

có đang kí kinh doanh mà bị ngừng sản xuất kinh doanh

+ Ngoài ra còn có quy định: Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm, hỗ trợ người đang thuê nhà không thuộc sở hữu Nhà nước, hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất công ích của xã, phường, thị trấn và hỗ trợ khác

- Về tái định cư:

+ Bố trí tái định cư:

* Hộ gia đình bị thu hồi đất phải di chuyển chỗ ở sẽ được thông báo về

dự kiến phương án bố trí tái định cư và phương án này được niêm yết công khai phương án này tại trụ sở của đơn vị, tại trụ sở UBND cấp xã nơi có đất

bị thu hồi và tại nơi tái định cư trong thời gian 20 ngày trướng khi cơ quan nhà nước có thẩm quyền phê duyệt phương án bố trí tái định cư

* Ưu tiên tái định cư tại chỗ cho người bị thu hồi đất tại nơi có dự án tái định cư, ưu tiên vị trí thuận lợi cho các hộ sớm thực hiện giải phóng mặt bằng, hộ có vị trí thuận lợi tại nơi ở cũ, gia đình chính sách

+ Về điều kiện bắt buộc đối với khu tái định cư: Phải phù hợp với quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất quy hoạch xây dựng, tiêu chuẩn và quy chuẩn xây dựng Phải được xây dựng chung cho nhiều dự án

+ Hơn nữa Nghị định cũng quy định các biện pháp hỗ trợ sản xuất và đời sống cho người dân tại khu tái định cư, quyền và nghĩa vụ của người bị thu hồi đất phải di chuyển chỗ ở và tái định cư đối với các dự án đặc biệt lần lượt được quy định cụ thể tại Điều 36, Điều 37, Điều 38 của Nghị định này

2.4.2 Chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

2.4.2.1 Trình tự và thủ tục thực hiện GPMB

Trình tự và thủ tục thực hiện GPMB được quy định trong Chương 6 của Quyết định 01/2010/QĐ-UBND ngày 05/01/2010 của ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên gồm các bước như sau:

Bước 1: Thành lập hội đồng bồi thưởng, hỗ trợ và tái định cư

Khi có quyết định phê duyệt dự án của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, Người được Nhà nước giao đất, cho thuê đất có trách nhiệm gửi văn bản đến UBND huyện nơi thu hồi đất để đề nghị thành lập Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đồng thời gửi Ban chỉ đạo GPMB tỉnh theo dõi Trong thời gian quy định từ ngày nhận được văn bản đề nghị kèm theo quy định của người được Nhà nước gia đất, cho thuê đất, gửi Ban bồi thường, hỗ trợ và tái định cư có trách nhiệm kiểm tra hồ sơ và lập tờ trình thành lập Hội đòng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và thành lập tổ công táctrình UBND huyện phê duyệt

Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư huyện gồm các thành phần sau:

1 Chủ tịch hoặc phó chủ tịch UBND huyện – Chủ tịch Hội đồng

2 Trưởng phòng Tài chính - Kế hoạch – Phó chủ tịch Hội đồng

3 Trưởng Ban bồi thường, hỗ trợ, tái định cư – Phó chủ tịch Hội đồng

4 Trưởng Phòng Tài nguyên và Môi trường - Ủy viên

5 Trường phòng Công thương - Ủy viên

6 Chủ đầu tư - Ủy viên

7 Chủ tịch UBND cấp xã nơi có đất bị thu hồi - Ủy viên

8 Đại diện những người có đất bị thu hồi ( ít nhất 2 người)

9 Một số thành viên khác do Chủ tịch Hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư quyết định

Bước 2: Xác định và công bố chủ trương thu hồi đất

Xác định vị trí, ranh giới khu vực phải GPMB, thể hiện trên sơ đồ có

Bước 3: Chuẩn bị hồ sơ địa chính cho khu đất bị thu hồi

Kê khai, điều tra, xác nhận: Ban GPMB chủ trì cùng Tổ chức hợp tác với người bị thu hồi đất để tuyên truyền, phổ biến văn bản pháp lý về đất đai, hướng dẫn người bị thu hồi đất kê khai về nguồn gốc, diện tích đất, tài sản trên đất, hộ khẩu thường trú đang sinh sống, xác nhận và chịu trách nhiệm về nội dung kê khai

Kiểm kê, đo đạc: Ban GPMB sẽ là nơi tiếp nhận tờ khai và các giấy tờ

có liên quan, sau đó Tổ công tác cùng Ban GPMB tiến hành kiểm kê, đo đạc

và đối chiêu tờ khai

Bước 4: Lập phương án bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Các tổ chức phát triển quỹ đất hoặc tổ chức cá nhân được giao chủ đầu

tư sử dụng đất chủ động phối hợp với các cơ quan chức năng thuộc UBND huyện để thu thập số liệu, tài liệu hiện có, lập phương án tổng thể về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Phương án tổng thể bồi thường, hỗ trợ và tái định cư có một số nội dung sau:

Bước 8: Thực hiện tái định cư, trả tiền bồi thường, bàn giao đất cho chủ dự án

Hội đồng GPMB thông báo cho người bị thu hồi đất và niêm yết công khai tại trụ sở UBND xã, thị trấn phương án bồi thường và tái định cư đã duyệt, quy định thời gian nhận tiền bồi thường và giao đất tái định cư

Chủ dự án phối hợp với Hội đồng GPMB và UBND xã tổ chức chi trả bồi thường cho người dân bị thu hồi đất

Hội đồng GPMB bàn giao mặt bằng cho chủ dự án

Bước 9: Giải quyết khiếu nại, đơn thư tố cáo hoặc quyết định cưỡng chế thu hồi đất

2.4.2.2 Chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

Trong thời gian qua trên địa bàn tỉnh thái nguyên đã và đang thực hiện Quyết định 01/2010/QĐ-UBND ngày 05/01/2010 của ủy ban nhân dân tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

Nội dung của Quyết định được thể hiện:

Nguyên tắc chung chi trả bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

- Thực hiện theo Điều 4, Điều 5 Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004, Điều 15 Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của

Chính phủ, Điều 4 Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01/10/2009 của

Bộ Tài nguyên và Môi trường

- Tổ chức, cá nhân được Nhà nước giao đất, cho thuê đất có trách nhiệm chi trả tiền bồi thường, hỗ trợ theo Phương án dự toán đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt cho tổ chức, cá nhân hoặc địa phương có đất bị thu hồi không phải trả bất cứ một khoản hỗ trợ nào khác ngoài chính sách

Giá đất để tính bồi thường và chi phí đầu tư vào đất còn lại

- Giá đất để tính bồi thường thực hiện theo Điều 9 Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004, khoản 2 Điều 4 Nghị định số 17/2006/NĐ-CP ngày 27/01/2006, Điều 11 Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ, Điều 5 Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01/10/2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường

- Trường hợp khi Nhà nước thu hồi đất mà thửa đất, khu vực, vị trí thu hồi chưa quy định giá đất thì Hội đồng bồi thường cấp huyện tiến hành khảo sát, lập biên bản thông qua sở Tài nguyên và Môi trường phối hợp với các ngành có liên quan thẩm định trình UBND tỉnh quyết định để tính bồi thường

- Khu vực đất giáp ranh: Giá đất nông nghiệp được xác định bằng mức bình quân giữa hai mức giá UBND tỉnh đã quy định hàng năm, đất phi nông nghiệp xác định theo bảng giá đất quy định hàng năm

- Chi phí đầu tư vào đất còn lại, chỉ xác định cho đất không được bồi thường, hỗ trợ thực hiện như sau:

+ Chi phí đầu tư vào đất còn lại được xác định theo quy định tại khoản

3 Điều 9 của Nghị định số 197/2004/NĐ-CP và khoản 2 Điều 5 Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01/10/2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường

+ Trường hợp có chi phí đầu tư thực tế vào đất nhưng không còn chứng từ để xác định, nay được chính quyền địa phương (UBND xã, xóm) xác nhận thì chi phí đầu tư vào đất được xác định như sau:

* Đất phi nông nghiệp: Chi phí đầu tư vào đất tính bằng mức bồi thường đất nông nghiệp trồng cây lâu năm vị trí 1 (không bao gồm các khoản

hỗ trợ khác)

* Đất nông nghiệp tính hỗ trợ bằng 30% mức bồi thường đất nông nghiệp cùng vị trí (không bao gồm các khoản hỗ trợ khác)

- Thửa đất vừa có diện tích đất ở, vừa có diện tích đất nông nghiệp nếu thu hồi hết thửa đất, đất ở được tính bồi thường theo giá đất có vị trí cao nhất; nếu thu hồi một phần thì xác định theo hiện trạng đất để tính bồi thường

- Trường hợp thửa đất bị thu hồi không đủ căn cứ phân loại đất và mục đích sử dụng đất theo Điều 6 Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ thì UBND cấp huyện căn cứ vào tình hình quản

lý, sử dụng đất, hiện trạng sử dụng đất để tính bồi thường, hỗ trợ

Bồi thường về tài sản, cây trồng trên đất

Được quy định trong Chương 3 của quyết định này, quy định việc bồi thường về :

- Bồi thường nhà ở và công trình, vật kiến trúc xây dựng trên đất

- Bồi thường đối với cây trồng, vật nuôi

- Xử lý tiền bồi thường tài sản thuộc sở hữu Nhà nước

Đất sản xuất nông nghiệp và nuôi trồng thủy sản: 8.000 đồng/m2; Đất rừng trồng sản xuất: 1.500 đồng/m2;

+ Hộ gia đình, cá nhân khi bị thu hồi đất phải di chuyển chỗ ở thì hỗ trợ ổn định đời sống là 6 tháng; mức hỗ trợ là: 250.000 đồng/khẩu/tháng

- Hỗ trợ đối với đất nông nghiệp trong khu dân cư và đất vườn, ao không được công nhận là đất ở

+ Hỗ trợ đất vườn, ao trong cùng thửa đất ở và đất vườn, ao có nguồn gốc cùng thửa với đất ở: ngoài việc được bồi thường theo giá đất nông nghiệp trồng cây lâu năm còn được hỗ trợ bằng 50% giá đất ở của thửa đất đó; diện tích được hỗ trợ bằng 05 lần hạn mức giao đất ở theo quy định tại Điều 4 Quyết định số 1883/2005/QĐ-UBND ngày 16/9/2005 của UBND tỉnh, nhưng không vượt quá diện tích đất vườn, ao bị thu hồi;

+ Hỗ trợ đất nông nghiệp thuộc địa giới hành chính phường: ngoài việc được bồi thường theo giá đất nông nghiệp còn được hỗ trợ bằng 20% giá đất ở trung bình của khu vực có đất thu hồi; diện tích được hỗ trợ bằng 1,5 lần hạn mức giao đất ở quy định tại Điều 4 Quyết định số 1883/2005/QĐ-UBND ngày 16/9/2005 của UBND tỉnh, nhưng không vượt quá diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi

+ Hộ gia đình, cá nhân khi bị thu hồi đất nông nghiệp trong khu dân

cư thuộc thị trấn, khu dân cư nông thôn thuộc khu vực trung du; thửa đất nông nghiệp tiếp giáp với ranh giới phường, ranh giới khu dân cư nhưng thuộc địa giới hành chính thị trấn hoặc xã trung du thì ngoài việc được bồi thường theo giá đất nông nghiệp còn được hỗ trợ bằng 30% giá đất ở trung bình của khu vực có đất thu hồi; diện tích được hỗ trợ bằng 02 lần hạn mức giao đất ở quy định tại Điều 4 Quyết định số 1883/2005/QĐ-UBND ngày 16/9/2005 của UBND tỉnh, nhưng không vượt quá diện tích đất nông nghiệp

bị thu hồi;

+ Hộ gia đình, cá nhân khi bị thu hồi đất nông nghiệp khu dân cư nông thôn thuộc khu vực miền núi; thửa đất nông nghiệp tiếp giáp với ranh giới phường, ranh giới khu dân cư nhưng thuộc địa giới hành chính xã miền núi thì ngoài việc được bồi thường theo giá đất nông nghiệp còn được hỗ trợ bằng 40% giá đất ở trung bình của khu vực có đất thu hồi; diện tích được hỗ trợ bằng 03 lần hạn mức giao đất ở quy định tại Điều 4 Quyết định số 1883/2005/QĐ-UBND ngày 16/9/2005 của UBND tỉnh, nhưng không vượt quá diện tích đất nông nghiệp bị thu hồi

- Hỗ trợ chuyển đổi nghề nghiệp và tạo việc làm

+ Dự án phát triển kinh tế, khu công nghiệp, khu công nghệ cao phải

- Hỗ trợ di chuyển

+ Di chuyển chỗ ở trong phạm vi huyện, thành phố, thị xã, mức hỗ trợ: 2.000.000 đồng/hộ

+ Di chuyển chỗ ở trong phạm vi tỉnh, mức hỗ trợ: 3.000.000 đồng/hộ + Di chuyển chỗ ở ra ngoài tỉnh, mức hỗ trợ: 5.000.000 đồng/hộ

- Hỗ trợ thuê nhà, thuê địa điểm sản xuất kinh doanh, làm việc

+ Đối với hộ gia đình, cá nhân mức hỗ trợ là: 250.000 đồng/khẩu/tháng

+ Đối với tổ chức thì tính theo mét vuông sàn nhà bị phá dỡ; mức hỗ trợ là: 15.000 đồng/m2/tháng

- Di chuyển mồ mả: Thời gian phải di chuyển tối đa là 12 tháng kể từ ngày có thông báo trả tiền bồi thường, hỗ trợ Không hỗ trợ cho những ngôi

mộ tượng trưng Mức hỗ trợ như sau:

+ Di chuyển trong tỉnh: 1.500.000 đồng/ngôi

+ Di chuyển ngoài tỉnh: 2.000.000 đồng/ngôi

+ Mộ vô chủ và chưa tìm thấy chủ: 1.000.000 đồng/ngôi

35 Nghị định số 84/2007/NĐ-CP của Chính phủ, phải có quỹ đất để tái định

cư trước khi thực hiện GPMB; các khu tái định cư được xây dựng phù hợp với quy hoạch, có điều kiện cơ sở hạ tầng bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ

* Điều kiện được bố trí đất tái định cư

- Hộ gia đình, cá nhân phải di chuyển chỗ ở do bị thu hồi hết đất ở mà không có chỗ ở nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất bị thu hồi (trừ trường hợp hộ gia đình, cá nhân không có nhu cầu tái định cư)

- Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất mà phần diện tích đất ở còn lại sau thu hồi không đủ điều kiện để ở mà không có chỗ ở nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất bị thu hồi

- Hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ở nằm trong hành lang an toàn khi xây dựng công trình công cộng có hành lang bảo vệ an toàn phải di chuyển chỗ ở mà không có chỗ ở nào khác trong địa bàn xã, phường, thị trấn nơi có đất bị thu hồi

- Trường hợp trong hộ gia đình có nhiều thế hệ (từ 02 cặp vợ chồng trở lên) cùng chung sống thì bố trí tái định cư như sau:

+ Trường hợp diện tích đất ở bị thu hồi nhỏ hơn hoặc bằng diện tích một ô (suất) đất ở tái định cư thì chỉ được bố trí một ô (suất) đất ở tái định

cư

+ Trường hợp diện tích đất ở bị thu hồi lớn hơn diện tích một ô (suất) đất ở tái định cư, ngoài việc bố trí một ô (suất) đất ở tái định cư cho chủ hộ, UBND cấp huyện xem xét bố trí thêm đất ở tái định cư

- Hộ gia đình, cá nhân bị thu hồi đất ở (chưa có nhà) nhưng hiện tại có nhu cầu về nhà ở, đủ điều kiện tách hộ theo quy định của pháp luật

- Hộ gia đình, cá nhân ở nhà tập thể, mà đất có nhà tập thể bị thu hồi,

hộ gia đình, cá nhân không còn nơi ở khác

- Hộ gia đình, cá nhân làm nhà trên đất mượn của cơ quan hoặc cơ quan tự chia cắt cho các hộ tự làm nhà, nay đất này bị thu hồi, không còn nơi ở nào khác

2.5 Cơ sở pháp lý

Các văn bản trung ương

- Luật Đất Đai ngày 26/11/2003

- Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của chính phủ về thi hành Luật Đất Đai

- Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

- Nghị định số 17/2006/NĐ-CP ngày 27/01/2006 của Chính phủ về việc bổ sung sửa đổi một số điều của các nghị định hướng dẫn thi hành Luật đất đai và nghị định số 187/NĐ-CP về việc chuyển công ty nhà nước thành công ty cổ phần

- Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai

- Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất

- Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

- Thông tư liên tịch số 14/2008/ TTLT-BTC-BTNMT ngày 31/1/2008 của Liên Bộ Tài Chính- Tài Nguyên và Môi Trường Hướng dẫn thực hiện nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ

-Thông tư số 14/TT- BTNMT ngày 01/10/2009 của Bộ Tài Nguyên và Môi Trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự, thủ tục thu hồi, giao đất, cho thuê đất

- Nghị định 114/2004/TT – BTC ngày 26/11/2004 của Bộ tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định 188/2004/NĐ – CP

- Thông tư 06/2007/TT – BTNMT ngày 02/07/2007 của Bộ Tài Nguyên và Môi Trường hướng dẫn thi hành Nghị định số 84/2007/NĐ – CP

Các văn bản của tỉnh Thái Nguyên

- Quyết định số 01/2010/QĐ- UBND ngày 05/01/2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định thực hiện bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Quyết định số 28/2011/QĐ- UBND ngày 20/6/2011 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành đơn giá bồi thường cây cối, hoa màu gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Quyết định 15/2012/QĐ- UBND ngày 11/7/2012 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành đơn giá bồi thường nhà, công trình kiến trúc gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Quyết định 35/2012/QĐ-UBND ngày 23/10/2012 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc quyết định về việc điều chỉnh, bổ sung đơn giá bồi thường cây cối, hoa màu gắn liền với đất khi Nhà nước thu đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Quyết định 03/2012/QĐ-UBND ngày 21/2/2012 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành Quy trình xác định giá các loại đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên

- Quyết định 36/2013/QĐ-UBND ngày 21/12/2013 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc quyết định phê duyệt giá các loại đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên năm 2014

- Quyết định 32/QĐ-UBND ngày 8/1/2014 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc quyết định phê duyệt giá đất ở trung bình để tính hỗ trợ đối với đất nông nghiệp trong khu dân cư trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên năm 2014

PHẦN III ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu

Ba dự án được chọn là:

- Dự án: Bố trí trận địa tên lửa dự bị E257/F261/QCPK-KQ trên địa bàn xã Vạn Phái và xã Đắc Sơn, huyện Phổ Yên

- Dự án Xây dựng khu dân cư xã Đồng Tiến, huyện Phổ Yên

- Dự án Xây dựng Nút giao Yên Bình trên địa bàn huyện Phổ Yên

Lý do chọn 3 dự án là: Các dự án trên có sự đa dạng về các loại đất thu hồi, có diện tích thu hồi lớn của rất nhiều hộ dân trải khắp nhiều xã trên huyện, qua đó ta có thể đánh giá khách quan công tác bồi thường GPMB trên toàn huyện

3.1.2 Phạm vi nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu việc thực hiện công tác bồi thường GPMB trên địa bàn huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

3.2 Thời gian nghiên cứu

- Thời gian nghiên cứu : từ ngày 10/2/2014 đến ngày 12/2/2014

- Địa điểm: Ban bồi thường giải phóng mặt bằng và quản lý dự án huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

3.3 Nội dung nghiên cứu

3.3.1 Khái quát điều kiện tự nhiên, kinh tế – xã hội của huyên Phổ Yên – tỉnh Thái Nguyên

3.3.2 Khái quát tình trạng công tác quản lý đất đai trên địa bàn huyện 3.3.3 Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án trên địa bàn huyện Phổ Yên – tỉnh Thái Nguyên

- Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án: Bố trí trận địa tên lửa dự bị E257/F261/QCPK-KQ trên địa bàn xã Vạn Phái và xã Đắc Sơn, huyện Phổ Yên

- Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án Xây dựng khu dân cư xã Đồng Tiến, huyện Phổ Yên

- Đánh giá việc thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư của dự án Xây dựng Nút giao Yên Bình trên địa bàn huyện Phổ Yên

3.3.4 Một số giải pháp khắc phục những hạn chế trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất ở một số dự án trên địa bàn huyện Phổ Yên – tỉnh Thái Nguyên

- Những hạn chế khi thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

- Một số giải pháp khắc phục những hạn chế khi thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

3.4 Phương pháp nghiên cứu

3.4.1 Phương pháp thu thập thông tin, số liệu, tài liệu từ Phòng tài nguyên và môi trường huyện Phổ Yên và ban bồi thường giải phóng mặt bằng và quản lý dự án huyện Phổ Yên

- Thu thập tài liệu, các văn bản, chính sách có liên quan tới công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giá bồi thường khi Nhà nước thu hồi đất ở các dự án như: Giá quy định của Nhà nước và giá bồi thường áp dụng cho tỉnh Thái Nguyên nói chung và huyện Phổ Yên nói riêng

- Thu thập các thông tin về đặc điểm chung của các khu vực nghiên cứu, các số liệu về điều kiện tự nhiên, KT-XH, về tình hình quản lý và sử dụng đất của huyện Phổ Yên

3.4.2 Phương pháp điều tra thực tế những dự án trên địa bàn huyện Phổ Yên

- Tìm hiểu thực trạng của các dự án trong phạm vi nghiên cứu

- Điều tra xem xét tình hình thực hiện công tác bồi thường thiệt hại ở các dự án

- Phỏng vấn trực tiếp đối với cán bộ của Ban bồi thường GPMB và quản lý dự án huyện Phổ Yên trực tiếp làm công tác GPMB cho dự án và Ban chỉ đạo giải phóng mặt bằng của huyện Phổ Yên

3.4.3 Phương pháp phân tích, thống kê, tổng hợp, so sánh và xử lý số liệu

- Dùng phần mền Excell để tổng hợp số liệu, phân tích và xử lý số liệu

- Phương pháp thống kê: Tổng hợp số liệu theo những mục đích cụ thể

- Phương pháp so sánh: Dùng để so sánh các số liệu thu thập được, từ

đó thấy được sự giống nhau và khác nhau trong công tác bồi thường GPMB

ở các dự án

PHẦN IV KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

4.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Phổ Yên

4.1.1 Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và cảnh quan môi trường

4.1.1.1 Vị trí địa lý

Phổ Yên là huyện thuộc vùng bán sơn địa Nằm ở phía nam tỉnh Thái Nguyên Trung tâm huyện cách thành phố Thái Nguyên 26km về phía Nam

và cách Hà Nội 55km về hướng Bắc Là một trong những cửa ngõ của thủ đô

Hà Nội đi các tỉnh phía Đông – Bắc

- Kinh độ: Từ 105040’ đến 105056’ độ kinh Đông

- Vĩ độ: Từ 21019’ đến 21034’ độ vĩ Bắc

Huyện Phổ Yên có các vị trí giáp ranh sau:

- Phía Bắc giáp thành phố Thái Nguyên và thị xã Sông Công

- Phía Nam giáp thủ đô Hà Nội và tỉnh Bắc Giang

- Phía Đông giáp huyện Phú Bình

- Phía Tây giáp huyện Đại Từ và tỉnh Vĩnh Phúc

4.1.1.2 Địa hình, địa mạo

Huyện Phổ Yên thuộc vùng bán sơn địa của tỉnh Thái Nguyên, bao gồm vùng núi thấp và vùng đồng bằng Địa hình của huyện thấp dần từ Tây Bắc xuống Đông Nam và chia làm 2 vùng rõ rệt:

Vùng phía Đông gồm 11 xã và 2 thị trấn có độ cao trung bình từ 8 - 15m, đây là vùng có gò đồi thấp xen kẽ với địa hình bằng

Phía Tây gồm 4 xã, 1 thị trấn, là vùng núi của Huyện địa hình đồi núi là chính Độ cao trung bình ở vùng này là 20 – 30m

Nhìn chung, địa hình Phổ Yên cũng giống như các huyện khác thuộc vùng đồi gò và cùng trung tâm của Thái Nguyên có đặc điểm địa hình bằng phẳng xen lẫn địa hình gò đồi tạo thành hai nhóm cảnh quan

4.1.1.3 Khí hậu

Theo phân vùng khí hậu thì Phổ Yên chịu ảnh hưởng của khí hậu vùng núi phía Bắc Theo tài liệu của trạm khí tượng thủy văn huyện cho thấy các đặc điểm khí hậu thể hệ như sau:

- Nhiệt độ

Nhiệt độ trung bình năm là 23,5 0C, tháng có nhiệt độ trung bình cao nhất là 36,8 0C vào tháng 6, tháng thấp nhất là 8,8 0C vào tháng 12

- Lượng mưa

Lượng mưa trung bình năm là 1321 mm Lượng mưa cao nhất là 1780

mm tập trung vào tháng 6,7,8 lượng mưa năm thấp nhất là 912 mm tập chung chủ yếu vào tháng 12 và tháng 1

- Độ ẩm

Độ ẩm không khí trung bình năm 81,9 % cao nhất là 85 %, tháng 12

có độ ẩm thấp nhất 77 %

- Gió

Có 2 loại gió chính: Gió mùa Đông Bắc và gió Đông Nam

+ Gió mùa Đông Bắc kèm theo khí hậu lạnh, đôi khi xuất hiện sương muỗi làm ảnh hưởng đến sự sinh trưởng và phát triển của cây trồng vụ Đông Xuân, thường xuất hiện vào tháng 12 năm trước đến tháng 3 năm sau

+ Gió Đông Nam xuất hiện từ tháng 4 đến tháng 11 trong năm khí hậu mát mẻ kèm mưa nhiều

+ Ngoài ra còn có gió Tây Nam thường xuyên xuất hiện xen kẽ trong mùa thịnh hành của gió Đông Nam, mỗi đợt kéo dài từ 2 – 3 ngày, gió Tây Nam khô, nóng, độ ẩm không khí thấp

Tóm lại: Thời tiết và khí hậu có nhiều thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp Lượng mưa tương đối cao, ít sương muối, lượng bức xạ nhiệt trung bình, đó là những yếu tố thuận lợi tạo điều kiện phát triển nông nghiệp

4.1.1.4 Các nguồn tài nguyên

Tài nguyên đất:

Tổng diện tích của Huyện là 25886,90 ha, theo kết quả điều tra và tổng hợp trên bản đồ thổ nhưỡng tỷ lệ 1/25.000, huyện Phổ Yên có 10 loại đất chính sau :

- Đất phù sa được bồi (P b ), diện tích 2.348 ha, phân bố chủ yếu ven 2 hệ

thống sông Cầu và sông Công, thuộc các xã Minh Đức, Đắc Sơn, Thành Công, Nam Tiến, Vạn Phái, Tiên Phong, Tân Phú, Thuận Thành và Trung Thành

- Đất phù sa không được bồi (P), diện tích 1.148 ha, chủ yếu phân bố ở các

xã vùng thấp như Đồng Tiến, Đông Cao, Tân Phú, Thuận Thành và Trung Thành

- Đất phù sa có tầng loang lổ đỏ vàng (P p ), diện tích 273 ha, phân bố ở

2 xã Trung Thành và Thuận Thành

- Đất phù sa ngòi suối (P y ), diện tích 360 ha, phân bố ở Đắc Sơn và Vạn Phái

Bốn loại đất trên có độ dốc nhỏ hơn 30 và tầng dày trên 110 cm

- Đất bạc màu (B), diện tích 2.539 ha, phân bố ỏ các xã Đắc Sơn, Nam

Tiến, Đồng Tiến, Tiên Phong

- Đất đỏ vàng trên đá sét (F s ), diện tích 11.251 ha, phân bố nhiều ở

các xã phía Tây và Bắc huyện như Phúc Tân, Bình Sơn, Phúc Thuận, Thành Công, đất có độ dốc cao, tầng đất mỏng

- Đất vàng nhạt trên đá cát (F q ), diện tích 3.619 ha, phân bố ở phía

Tây sông Công, thuộc các xã Minh Đức, Thành Công, Vạn Phái Đất có độ dốc cao, tầng mỏng

- Đất nâu vàng trên phù sa cổ (F p ), diện tích 2.944 ha, phân bố rải rác

vùng đồi bát úp, thuộc các xã Phúc Thuận, Đắc Sơn, Nam Tiến Đất có độ dốc < 150, tầng đất dày 50-70 cm

- Đất Feralít biến đổi do trồng lúa (L f ), diện tích 384 ha, đất có tầng

Đất đỏ vàng trên phiến thạch sét, đất vàng nhạt trên đá cát, đất nâu vàng trên phù sa cổ có diện tích chiếm 61,6% diện tích toàn huyện, hầu hết

có độ dốc > 250 Đây là các diện tích mà trong quy hoạch cần lưu ý bố trí cây trồng và áp dụng các công nghệ sử dụng đất dốc để hạn chế xói V, rửa trôi