Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng dự án xây dựng khu công nghiệp Yên Bình I trên địa bàn xã Đồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BTHT Bồi thường hỗ trợ CNH-HĐH Công nghiêp hóa - Hiện đại hóa GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất GPMB Giải phóng mặt bằng KT – XH Kinh tế - xã hội NĐ-CP N

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Liên thông chính quy Chuyên ngành : Quản lý đất đai

Khoa : Quản lý tài nguyên Khóa học : 2012 – 2014

Thái Nguyên - 2014

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Liên thông chính quy Chuyên ngành : Quản lý đất đai

Khoa : Quản lý tài nguyên Khóa học : 2012 – 2014

Giáo viên hướng dẫn: Th.S Dương Thị Minh Hòa Khoa Môi trường - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên

Thái nguyên - 2014

Sau một thời gian nghiên cứu và thực tập, bản báo cáo tốt nghiệp của

em đã hoàn thành Em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới các thầy cô giáo trong Khoa Quản lý Tài nguyên và Khoa Môi trường - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã giảng dạy và hướng dẫn, tạo điều kiện thuận lợi cho em trong quá trình học tập và rèn luyện tại trường

Em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo Th.s Dương Thị Minh Hòa người đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ em trong quá trình hoàn thành khóa luận này

Em xin gửi lời cảm ơn đến UBND xã Đồng Tiến, Ban bồi thường GPMB&QLDA huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên, các cán bộ, chuyên viên, các ban ngành khác đã giúp đỡ em trong quá trình thực tập và hoàn thành khóa luận

Cuối cùng em xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè đã động viên, khuyến khích em trong suốt quá trình học tập và hoàn thành khóa luận

Em xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, ngày 5 tháng 05 năm 2014

Sinh viên thực hiện

Nguyễn Thị Huyền

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

BTHT Bồi thường hỗ trợ

CNH-HĐH Công nghiêp hóa - Hiện đại hóa

GCNQSDĐ Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất GPMB Giải phóng mặt bằng

KT – XH Kinh tế - xã hội

NĐ-CP Nghị định - Chính phủ

NQ-TU Nghị quyết - Thành ủy

NQ-HĐND Nghị quyết - Hội đồng nhân dân QĐ-UBND Quyết định - Ủy ban nhân dân

TT-BTNMT Thông tư - Bộ Tài nguyên Môi trường TT-BTC Thông tư Bộ Tài chính

TTLT Thông tư liên tịch

TN&MT Tài nguyên và Môi trường

Trong những năm gần đây thực hiện công tác đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước do Đảng đề ra, đất nước ta có nhiều khởi sắc, kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa đang trên đà phát triển với các khu công nghiệp, khu du lịch, dịch vụ, văn hóa… Sự thay đổi

và phát triển đòi hỏi phải có mặt bằng xây dựng Vậy để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội, Nhà nước phải thu hồi một phần đất của người dân đang sử dụng

Công tác giải phóng mặt bằng là một việc hết sức khó khăn và phức tạp bởi nó có liên quan đến một loại tài sản có giá trị rất lớn Vì vậy, công tác giải phóng mặt bằng liên quan đến quyền lợi của các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân Thực tế, qua nhiều dự án đã cho thấy công tác giải phóng mặt bằng vẫn tồn tại nhiều bất cập Khó khăn lớn nhất của công tác giải phóng mặt bằng là việc xác định giá bồi thường nhưng giá bồi thường lại luôn thấp hơn so với giá thị trường Do vậy, giải phóng mặt bằng đã ảnh hưởng rất lớn đến tâm lý của người dân, họ luôn cảm thấy mức giá bồi thường là chưa thỏa đáng Đó cũng là lí do chính khiến cho người dân không tình nguyện chuyển đi, không ủng hộ công tác giải phóng mặt bằng

Trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên, trong những năm gần đây, đã tổ chức nhiều dự án giải phóng mặt bằng thu được nhiều kết quả đồng thời cũng bộc

lộ nhiều vấn đề khó khăn, phức tạp liên quan đến kinh tế - xã hội Do vậy, cần phải tiếp tục nghiên cứu làm rõ về cơ sở lý luận, tìm giải pháp tháo gỡ trong

cơ chế chính sách và cách tổ chức thực hiện

Xuất phát từ những vấn đề nêu trên, em tiến hành thực hiện đề tài:

“Đánh giá công tác bồi thường - giải phóng mặt bằng dự án Xây dựng khu công nghiệp Yên Bình I trên địa bàn xã Đồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên”

1.2 Mục đích của đề tài

Đánh giá, phân tích về quá trình triển khai và thực hiện công tác bồi thường GPMB của dự án: Xây dựng khu công nghiệp Yên Bình I tại xã Đồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên Từ đó tìm ra những thuận lợi và khó khăn trong công tác này, đồng thời đề xuất những giải pháp đổi mới và hoàn thiện công tác bồi thường GPMB

1.3 Mục tiêu của đề tài

- Đánh giá được phương án bồi thường về đất và tài sản trên đất

- Đánh giá được công tác hỗ trợ của dự án đối với đối tượng, diện tích

bị thu hồi

- Đánh giá được ý kiến của người dân và một số cơ quan chức năng về

dự án

1.4 Yêu cầu của đề tài

- Tìm hiểu kỹ Luật Đất đai 2003, Nghị định, Thông tư có liên quan đến công tác GPMB, hỗ trợ và tái định cư cho người dân sau khi GPMB

- Nắm chắc các quyết định, các văn bản khác có liên quan đến bồi thường, GPMB của Nhà nước và của địa phương

- Điều tra thu thập kết quả của việc GPMB, từ đó phân tích và nhận xét

1.5 Ý nghĩa của đề tài

1.5.1 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học

Đề tài này giúp sinh viên củng cố và hoàn thiện các kiến thức về pháp luật đất đai, thực trạng của công tác bồi thường GPMB trên cả nước nói chung và dự án thực hiện đề tài nói riêng, có những thuận lợi, khó khăn khi bồi thường dự án

1.5.2 Ý nghĩa trong thực tiễn

Kết quả đáng giá bồi thường GPMB của dự án có ý nghĩa hết sức quan trọng góp phần trong công tác xây dựng đổi mới đất nước nói chung và nâng

cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân xã Đồng Tiến, huyện Phổ Yên nói riêng Đặc biệt là có ý nghĩa thực tiễn trong công cuộc đổi mới xây dựng

và phát triển nông thôn mới trên địa bàn huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 Khái quát về bồi thường giải phóng mặt bằng

2.1.1 Khái niệm về bồi thường giải phóng mặt bằng

Đất đai ngày càng có giá trị cao, mà nhu cầu sử dụng đất thì ngày càng tăng lên, đồng thời, nước ta đang trong giai đoạn công nghiệp hoá - hiện đại hoá đất nước và phát triển cơ sở hạ tầng rất mạnh Vì vậy, việc thu hồi đất để thực hiện dự án theo quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất là không thể tránh khỏi Bồi thường thiệt hại có nghĩa là trả lại tương xứng giá trị hoặc công lao động cho một chủ thể nào đó thiệt hại vì một hành vi của chủ thể khác

Việc bồi thường thiệt hại có thể vô hình hoặc hữu hình (bồi thường bằng tiền hoặc vật chất khác), có thể do các qui định của pháp luật điều tiết hoặc do thoả thuận của các chủ thể

Bồi thường thiệt hại về đất khi thu hồi đất thực chất là việc giải quyết mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước với người được giao đất, được cho thuê đất và người bị thu hồi đất Bồi thường thiệt hại về đất phải được thực hiện theo quy định của Nhà nước về giá đất, về phương thức thu hồi và thanh toán Việc bồi thường thiệt hại về đất không giống với việc trao đổi mua bán tài sản, hàng hoá trên thị trường Nó vừa phải đảm bảo lợi ích của người bị thu hồi, đồng thời cũng phải đảm bảo lợi ích của Nhà nước, của người nhận đất thu hồi để sử dụng, tức là phải giải quyết hài hoà lợi ích của cả ba đối tượng này [5]

Theo từ điển tiếng Việt: Giải phóng mặt bằng chính là việc làm cho mặt bằng thoát khỏi tình trạng ban đầu của nó

Theo luật đất đai 2003: Công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng được thực hiện trong trường hợp Nhà nước thu hồi đất để lấy mặt bằng phục vụ cho mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích công cộng, lợi ích quốc gia và phát triển kinh tế sau khi quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được công bố hoặc khi

dự án đầu tư có nhu cầu sử dụng đất phù hợp với quy hoạch kế hoạch sử dụng đất được cơ quan nhà nước có thẩm quyền xét duyệt Khi mặt bằng đã được giải phóng thì quỹ đất sẽ được giao cho tổ chức phát triển quỹ đất quản lý (tổ

chức này do UBND cấp tỉnh thành lập) hoặc giao cho nhà đầu tư để thực hiện

dự án [3]

Hay nói cách khác khi tiến hành thu hồi đất thì sẽ có bồi thường, giải phóng mặt bằng Nhưng không phải tất cả các trường hợp thu hồi đất đều sẽ

có bồi thường, giải phóng mặt bằng, mà chỉ có trường hợp quy định tại khoản

1 điều 38 Luật Đất đai 2003: “Nhà nước sử dụng đất vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng, phát triển kinh tế”

2.1.2 Đặc điểm của quá trình bồi thường giải phóng mặt bằng

Quá trình bồi thường, giải phóng mặt bằng là quá trình đa dạng và phức

tạp nó được thể hiện qua các dự án khác nhau

- Tính đa dạng: mỗi dự án được tiến hành trên các vùng đất khác nhau với các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và trình độ dân trí nhất định Do vậy, quá trình bồi thường, giải phóng mặt bằng cũng mang những đặc điểm riêng biệt đối với từng dự án

- Tính phức tạp: đất đai là tài sản có giá trị cao, có vai trò quan trọng trong đời sống kinh tế, xã hội đối với mọi người dân Đối với vùng nông thôn thì đất đai là tư liệu sản xuất không thể thiếu trong hoạt động sản xuất nông nghiệp Còn đối với đô thị, thì đất đai là tài sản có giá trị lớn, gắn bó trực tiếp với đời sống và sinh hoạt của người dân Do vậy, dựa vào các đặc điểm trên

mà chúng ta thấy quá trình bồi thường thiệt hại ở mỗi dự án là khác nhau

2.1.3 Những yếu tố tác động đến công tác giải phóng mặt bằng

Có rất nhiều yếu tố tác động đến công tác giải phóng mặt bằng Những yếu tố đó có thể làm cho công tác giải phóng mặt bằng diễn ra nhanh hay chậm tuỳ theo mức độ của nó Dưới đây là một số yếu tố cơ bản:

- Công tác quản lý Nhà nước về đất đai của địa phương có đất bị thu hồi

- Công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

- Công tác định giá đất và tài sản

- Nguồn vốn chi trả cho công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

- Trình độ và kinh nghiệm của những người làm công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

- Tâm lý, trình độ học vấn, đạo đức của người dân có đất bị thu hồi

2.2 Cơ sở khoa học của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

2.2.1 Cơ sở lý luận

Trong công cuộc CNH - HĐH, việc thu hút vốn đầu tư nước ngoài và phát triển cơ sở hạ tầng là yếu tố quan trọng trong chiến lược đưa đất nước ta đến năm 2020 cơ bản trở thành nước công nghiệp theo đúng lộ trình Có thể nói công tác thu hồi đất, giải phóng mặt bằng có vai trò không thể thiếu trong quá trình phát triển kinh tế, đẩy nhanh tốc độ xây dựng cơ sở hạ tầng, đưa đất nước lên tầm cao mới

Hiện nay, cơ sở hạ tầng của đất nước ta còn hạn chế nên việc thu hút vốn và tạo niềm tin cho các nhà đầu tư trong nước cũng như nước ngoài còn gặp nhiều khó khăn Công tác GPMB nhanh chóng sẽ giúp ta có lợi thế trong cạnh tranh và thu hút vốn của các nhà đầu tư

Công tác GPMB kéo dài sẽ làm chậm tiến độ của các dự án, làm ảnh hưởng đến cuộc sống của người dân trong khu vực dự án cũng như đánh mất niềm tin cho các nhà đầu tư Chính vì vậy công tác GPMB được thực hiện tốt

sẽ góp phần đẩy nhanh tốc độ đô thị hóa, phục vụ phát triển kinh tế nâng cao đời sống của người dân

2.2.2 Cơ sở pháp lý

- Luật Đất đai năm 2003;

- Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về bồi thường thiệt hại, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;

- Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất;

- Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 về hướng dẫn thi hành Luật Đất đai năm 2003;

- Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25 tháng 05 năm 2007 của Chính phủ quy định bổ sung về việc cấp GCNQSD đất, trình tự, thủ tục, bồi thường,

hỗ trợ, TĐC khi nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai;

- Nghị định số 69/2004/NĐ-CP ngày 13/08/2009 của Chính phủ quy định

bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ tái định cư;

- Nghị định số 17/2006/NĐ-CP của Chính phủ về sửa đổi, bổ sung một

số điều của các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai, trong đó có Nghị định số: 197/2004/NĐ-CP ngày 03 tháng 12 năm 2004 Cụ thể như sau: Sửa đổi bổ sung Điểm b Khoản 1 Điều 3, sửa đổi bổ sung Khoản 1 Điều 9, sửa đổi điều 29, bổ sung Khoản 3 vào Điều 36, sửa đổi Khoản 2 Điều 48;

- Thông tư của Bộ Tài Chính số 116/2004/TT-BTC ngày 26/11/2004 về hướng dẫn thực hiện Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất;

- Thông tư số 16/2004/TT-BTC ngày 07/12/2004 hướng dẫn thực hiện Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về bồi thường thiệt hại, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;

- Quyết định số 2044/QĐ-UBND ngày 30/09/2005 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất theo nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 3/12/2004;

- Quyết định số 1883/2005/QĐ-UBND ngày 16/09/2005 của UBND tỉnh Thái Nguyên, về việc ban hành quy định hạn mức đất khi giao đất và hạn mức công nhận đất ở với trường hợp thửa đất có vườn, ao khi cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 1283/QĐ-UBND ngày 05/7/2013 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết Khu đô thị dịch vụ công nghiệp Yên Bình I, tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 844/QĐ-UBND ngày 06/5/2013 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc phê duyệt quy hoạch chi tiết xây dựng tỷ lệ 1/500 Khu công nghiệp Yên Bình I;

- Quyết định số 35/QĐ-UBND ngày 23/10/2012 về việc điều chỉnh, bổ sung đơn giá bồi thường cây cối, hoa màu gắn liền với đất khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 28/2011/QĐ-UBND ngày 26/6/2011 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành đơn giá bồi thường cây cối, hoa mầu gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 15/2012/QĐ-UBND ngày 11/7/2012 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành Đơn giá bồithường nhà, công trình kiến trúc gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Quyết định số 01/2010/QĐ-UBND ngày 05/01/2010 của UBND tỉnh Thái Nguyên về việc ban hành quy định về bồi thường, hỗ trợ TĐC khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên;

- Thông báo số 38/TB-UBND ngày 02/4/2013 của UBND huyện Phổ Yên về việc triển khai công tác thu hồi bồi thường GPMB dự án xây dựng Khu công nghiệp Yên Bình I, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên;

2.3 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên thế giới và một số tỉnh trong nước

2.3.1 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên thế giới

Đối với bất cứ quốc gia nào trên thế giới đất đai là nguồn lực quan trọng cơ bản của mọi hoạt động đời sống kinh tế - xã hội Khi nhà nước thu hồi đất phục vụ cho các mục đích của quốc gia đã làm thay đổi toàn bộ đời sống kinh tế của hàng triệu người dân Đặc biệt, ở những nước đang phát triển người dân chủ yếu sống bằng nghề nông nghiệp thì đó là vấn đề sống còn của

họ Dưới đây là một số kinh nghiệm trong công tác GPMB của một số nước:

2.3.1.1 Trung Quốc

Trung Quốc là một quốc gia có quá trình đô thị hóa, hiện đại hóa diễn

ra mạnh mẽ Điều đó dẫn đến quá trình GPMB cũng diễn ra với tốc độ nhanh chóng Quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa mở cửa đặt ra hàng loạt vấn đề mới về quản lý đất đai đô thị, xây dựng cơ sở đầu tư nước ngoài Chính phủ Trung Quốc có những quy định mới về chính sách và pháp luật để giả quyết các nhu cầu trên

Tại các thành phố lớn như: Bắc Kinh, Vũ Hán, Quảng Châu và một số tỉnh nhiệm vụ quy hoạch đất đai ở đô thị và nông thôn được Nhà nước Trung Quốc quan tâm và thực hiện triệt để

Công tác bồi thường và tái định cư ở Trung Quốc những năm gần đây, đạt được những kết quả đáng kể, nguyên nhân là do việc xây dựng các chính sách và các thủ tục rất chi tiết, ràng buộc các hoạt động tái định cư với nhiều

lĩnh vực khác, mục tiêu của các chính sách này là cung cấp cơ hội phát triển cho tái định cư, thông qua cách tiếp cận và tạo nơi ở mới ổn định, tạo nguồn lực sản xuất cho người thuộc diện bồi thường và tái định cư Đối với các dự

án phải bồi thường để GPMB, kế hoạch tái định cư chi tiết được chuẩn bị trước khi thông qua dự án, cùng với việc dàn xếp kinh tế khôi phục cho từng địa phương, từng gia đình và người bị ảnh hưởng [2]

Thành công của Chính phủ Trung Quốc trong việc thực hiện bồi thường và tái định cư là do hệ thống pháp luật đồng bộ, pháp luật đất đai và chính sách pháp luật đất đai đầy đủ, phù hợp công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất rất năng động cùng với một Nhà nước pháp quyền vững chắc Năng lực, thể chế của chính quyền địa phương theo thẩm quyền có hiệu lực cao, người dân có ý thức pháp luật nghiêm minh nhân dân tin tưởng vào chế độ tốt đẹp của chế độ xã hội chủ nghĩa

2.3.1.2 Australia

Ôxtrâylia có lịch sử hình thành từ thuộc địa của Anh, nhờ vậy mà hệ thống pháp luật quản lý xã hội nói chung, quản lý sở hữu và sử dụng đất đai nói riêng được hình thành từ rất sớm Theo chiều dài lịch sử, chính sách, pháp luật đất đai Ôxtrâylia mang tính kế thừa và phát triển liên tục, không bị thay đổi và gián đoạn bởi thay đổi của chế độ chính trị Trên cơ sở tập hợp và vận dụng hàng chục luật khác nhau của đất nước nên pháp luật và chính sách đất đai phát triển một cách nhất quán ngày càng hoàn thiện thuộc nhóm đứng hàng đầu trên thế giới Luật đất đai của Ôxtrâylia quy định đất đai của quốc gia, thuộc hai loại sở hữu là sở hữu Nhà nước và sở hữu tư nhân Luật đất đai bảo vệ tuyệt đối quyền lợi và nghĩa vụ của chủ sở hữu đất đai, chủ sở hữu đất đai có quyền cho thuê, chuyển nhượng, thừa kế, thế chấp, thừa kế theo di chúc mà không có sự cản trở nào, kể cả việc tích lũy đất đai Luật cũng quy định Nhà nước có quyền trưng thu đất tư nhân phục vụ vào mục đích công cộng, phục vụ phát triển kinh tế - xã hội và trưng thu gắn với việc Nhà nước thực hiện bồi thường [2]

Ở mỗi bang ngoài luật đất đai, các văn bản quy định cụ thể việc thực hiện

và các đạo luật khác có liên quan nhằm bảo vệ quyền lợi của chủ sở hữu đất

để phát triển bền vững đất đai, khai thác tối đa hiệu quả trong việc sử dụng đất Về quản lý công trình công cộng mang lại lợi ích cho Nhà nước và nhân dân Quyền lấy đất để cấp cho các công trình công cộng là quy tắc chung bao chùm các luật có liên quan tới đất ngay cả trong trường hợp mảnh đất đó thuộc sở hữu tư nhân, giấy chứng nhận thửa đất đó có lưu quyền bảo lưu của Nhà nước lấy lại mảnh đất đó phục vụ cho công trình công cộng [2]

Năm 1987, Thái Lan ban hành luật trưng dụng về bất động sản áp dụng cho việc trưng dụng đất sử dụng vào việc xây dựng tiện ích công cộng, quốc phòng, phát triển nguồn tài nguyên hoặc các lợi ích khác cho đất nước, phát triển đô thị, nông nghiệp, công nghiệp, cải tạo đất đai sử dụng vào mục đích công cộng Luật quy định những nguyên tắc về trưng dụng đất, nguyên tắc tính giá trị đền bù các loại tài sản bị thiệt hại Căn cứ vào đó, từng ngành đưa

ra những quy định cụ thể về trình tự tiến hành bồi thường tái định cư, nguyên tắc cụ thể xác định bồi thường, các bước lập và phê duyệt dự án bồi thường, thủ tục thành lập các cơ quan, uỷ ban tính toán bồi thường tái định cư, trình tự đàm phán, nhận tiền bồi thường, quyền khiếu nại, tố cáo [2]

2.3.2 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở một số tỉnh trong nước

2.3.2.1 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở Hà nội

Đến năm 2010 số dự án GPMB trên toàn TP.Hà Nội là 1.005 (gấp 3 lần cùng kỳ năm trước), với quy mô thu hồi đất trên 13.500 ha (gấp 4,5 lần cùng

kỳ năm trước), phạm vi thu hồi liên quan đến hơn 186.000 tổ chức, hộ gia đình, cá nhân, với số hộ cần bố trí tái định cư là trên 19.000 hộ Trong đó, đã

hoàn thành xong 225 dự án; hoàn thành và bàn giao một phần diện tích cho 57

dự án theo phân kỳ đầu tư, bàn giao trên 1.500 ha đất, chi trả trên 2.900 tỷ đồng cho trên 49.600 hộ dân, bố trí tái định cư cho trên 2.130 hộ Ba tháng đầu năm 2011, TP.Hà Nội tiếp tục thực hiện GPMB trên 790 dự án, với quy

mô thu hồi đất lên đến trên 11.700 ha, liên quan đến gần 177.000 hộ dân, bố trí tái định cư cho trên 16.420 hộ Đến nay, 14 dự án đã hoàn thành toàn bộ công tác BT&GPMB; 4 dự án đã hoàn thành bàn giao một phần theo phân kỳ đầu tư, bàn giao 102 ha đất, chi trả 2.780 tỷ đồng cho gần 4.470 hộ dân, bố trí tái định cư cho 378 hộ [25]

Thành phố đã tập trung chỉ đạo, đề ra nhiều giải pháp, rà soát, thống nhất ban hành nhiều cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, đặc biệt sau khi mở rộng địa giới hành chính thành phố; trực tiếp xem xét, khảo sát, kiểm tra xử lý những khó khăn, vướng mắc về chính sách bồi thường, hỗ trợ cho người dân phải di dời ở một số dự án trọng điểm Các cấp, các ngành, đặc biệt là các ngành chức năng của thành phố đã có nhiều cố gắng, vào cuộc quyết liệt, đồng bộ, thực hiện nghiêm túc và có hiệu quả Tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ xã, phường, thị trấn về công tác GPMB Công tác tuyên truyền đối với người dân được thực hiện thường xuyên, đặc biệt qua các chuyên mục về cơ chế chính sách BT&GPMB, thực hiện tái định cư trên các báo, đài của TP.Hà Nội [25]

Những giải pháp đồng bộ, kịp thời của thành phố về những vấn đề: Quy hoạch, thu hồi đất, quy trình và chính sách BT&GPMB nêu trên, với phương thức giải quyết, giải đáp tại chỗ, rà soát rút ngắn quy trình BT&GPMB đối với những nội dung thuộc thẩm quyền của Thành phố đã tạo chuyển biến mạnh mẽ và hiệu quả trong thực hiện nhiệm vụ BT&GPMB trên địa bàn

2.3.2.2 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở Hải Phòng

Tại Hải Phòng, cùng với sự phát triển của đất nước, các dự án đầu tư có

sử dụng đất đang bắt đầu gia tăng Trong quá trình thực hiện, UBND Thành phố và các ngành chức năng vừa làm vừa nghiên cứu để hoàn thiện chính sách trên cơ sở đảm bảo quyền lợi chính đáng của người bị thu hồi đất, tuân thủ các chính sách của Nhà nước và quy định của pháp luật Trong thời gian

qua, công tác bồi thường GPMB đã được các ngành, các cấp thực hiện tuy còn nhiều vướng mắc, song phần nào cũng giải quyết được vấn đề bàn giao mặt bằng cho các dự án Trong thời gian từ năm 2002 đến năm 2004, ngành địa chính đã cùng với các ngành có liên quan tổ chức kiểm kê, lập phương án bồi thường cho 125 dự án trong đó đã chi trả xong tiền bồi thường cho 90 dự

án với diện tích đất 855 ha, kinh phí bồi thường 200,06 tỷ đồng, hoàn thành phương án bồi thường trình UBND thành phố phê duyệt cho dự án với diện tích 200,10 ha, giá trị bồi thường 85 tỷ đồng [2]

2.3.3 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên trong những năm gần đây

Đất đai là tài sản thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước thống nhất quản

lý, Nhà nước thực hiện quyền định đoạt đối với đất đai Quan điểm này là nguyên tắc trong thực hiện bồi thường GPMB Việc bồi thường phải đảm bảo hài hoà giữa lợi ích của người dân có đất bị thu hồi, chủ đầu tư và Nhà nước Thực hiện công khai hoá tất cả các khâu liên quan đến bồi thường GPMB Thống nhất được chính sách bồi thường áp dụng cho các trường hợp khi Nhà nước thu hồi đất, không phân biệt tính chất sử dụng đất của các dự án

Quy định chi tiết và cụ thể hoá điều kiện, nguyên tắc bồi thường đất, tài sản, cây cối, hoa màu phù hợp với thực tế đất đai tài sản của các chủ sử dụng Quy định về giá đất, giá tài sản được bồi thường phù hợp với giá trị thiệt hại thực của người có đất bị thu hồi Cùng với các chính sách hỗ trợ di chuyển chỗ ở, ổn định đời sống, chuyển đổi nghề nghiệp, hỗ chợ khác của chủ dự án thể hiện đúng tinh thần đổi mới của Đảng và Nhà nước

Thái Nguyên trong những năm gần đây đẩy mạnh việc thu hút đầu tư trong đó thành phố Thái Nguyên đóng một vai trò hết sức quan trọng, có nhiều

dự án đầu tư liên quan đến công tác GPMB Như năm 2000 có 32 dự án, năm

2001 có 84 dự án, đến năm 2004 có 98 dự án đầu tư Với tổng dự án được đầu

tư trong 4 năm đó là 322 dự án, đến tháng 7/2007 có dự án mở rộng sản xuất

mỏ than Khánh Hoà tổng kinh phí được phê duyệt là 5,2 tỉ đồng và một số các

dự án khu tái định cư mỏ than Khánh Hoà, mở rộng sản xuất Công ty gang thép Thái Nguyên và nhà Z127, dự án xây dựng QL3 mới Hà Nội – Thái Nguyên…

Năm 2008 các dự kiến đầu tư vào tỉnh Thái Nguyên tăng hơn nhiều so với năm 2007 và những năm trước Trong 11 tháng đầu năm 2008, số dự án được cấp giấy chứng nhận đầu tư đăng ký tổng vốn khoảng 19,051 tỉ đồng, tăng gấp 2.26 lần so với cả năm 2007 (năm 2007 cấp CNĐT với số vốn đăng kí là 8.422 tỉ đồng) ngoài ra tỉnh đã chấp thuận về chủ trương đầu tư cho 70 dự án với tổng vốn đăng kí hơn 24 ngàn tỉ đồng Nhiều nhà đầu tư lớn vào tỉnh như tập đoàn Vinaxuki, tập đoàn Lê Trạch - Đài Loan, Công ty cổ phần Long Việt, Công ty Hoàng Đạt… Số các dự án đầu tư có quy mô lớn cả về diện tích đất sử dụng và vốn đăng kí tập chung nhiều vào lĩnh vực khu sinh thái và đầu

tư hạ tầng đường giao thông, khu đô thị Đã có các nhà đầu tư tiềm năng đăng

ký xây dựng hạ tầng khu công nghiệp (KCN) như Công ty Lê Trạch - Đài Loan (KCN Nam Phổ Yên), Công ty Vinxuki (KCN Tây Phổ Yên), Công ty

cổ phần Châu Á Thái Bình Dương (KCN Phú Bình), Công ty cổ phần Yên Bình (dự án đầu tư xây dựng tổ hợp KCN chế xuất, đô thị và dịch vụ Yên Bình) các dự án này thành công sẽ là nền tảng thuận lợi cho thu hút đầu tư trong thời gian tới của tỉnh [4]

2.3.3.1 Công tác bồi thường GPMB trên địa bàn huyện Phổ Yên

Nhận thức rõ tầm quan trọng của việc GPMB đối với nhịp độ phát triển kinh tế, xã hội Huyện Phổ Yên đã đẩy mạnh thu hút đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, công tác bồi thường luôn được các cấp uỷ Đảng, chính quyền quan tâm, tập trung công sức chỉ đạo giải quyết

Hội đồng bồi thường GPMB cũng được thành lập tạo điều kiện chủ động trong việc thực hiện, đề xuất sát thực tế, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án

* Kết quả thực hiện công tác GPMB từ năm 2002 của huyện Phổ Yên đến nay:

Toàn huyện đã giải phóng mặt bằng để thực hiện đầu tư dự án của 18 tổ chức, 6 hộ gia đình Tổng diện tích GPMB 133.61 ha, thu hồi đất của 2037 hộ dân đang sử dụng; trong đó phải di chuyển đất ở 41 hộ Được phân ra như sau:

- Nhóm các dự án đầu tư phát triển kinh tế: có 8 dự án diện tích GPMB 115.34 ha số hộ GPMB: 1031 hộ; trong đó có 41 hộ phải di chuyển chỗ ở Cho đến nay có 4 dự án đi vào sản xuất (sữa Vĩnh Phúc, MaNi, Gạch Tuynel, giấy Trường Xuân) Giá trị đầu tư ước tính khoảng 300 tỉ đồng (chưa có thuế

hải quan) sử dụng 530 lao động trong đó 70% là lao động phổ thông 2 dự án xây dựng nhà xưởng chuẩn bị sản xuất trong quý 3; 2 dự án đầu tư trong giai đoạn xây dựng cơ bản và hoàn tất việc GPMB [1]

- Nhóm đầu tư xây dựng chợ, giao thông, thuỷ lợi, cơ sở hạ tầng kinh

tế, trường học: Diện tích GPMB 3.86 ha, số hộ có diện tích GPMB: 732 hộ

Đã đầu tư các nguồn ngân sách: xấp xỉ 40 tỉ đồng [1]

- Nhóm GPMB thực hiện quy hoạch và giao đất dân cư mới (7 khu dân

cư mới ) diện tích GPMB 5.49 ha, số hộ GPMB: 177 hộ, thực hiện giao đất và thu tiền vào ngân sách xấp xỉ 7 tỉ đồng

- Nhóm dự án đầu tư của 6 hộ gia đình vào mục đích phát triển tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ diện tích GPMB 9.02 ha, số hộ GPMB: 107 hộ, đến nay 4 hộ đã sản xuất kinh doanh Số vốn đầu tư 12 tỉ đồng, sử dụng thường xuyên 80 lao động, nộp ngân sách xấp xỉ 300 triệu đồng [1]

- Những dự án đầu tư đã có quyết định thu hồi đất và công văn chấp thuận địa điểm của UBND tỉnh nhưng chưa GPMB [1]:

+ Công ty mây tre đan xuất khẩu: diện tích phải GPMB 0.6 ha, số hộ GPMB là 25 hộ (mới có 3 hộ nhận bồi thường)

+ Doanh nghiệp kết cấu thép Quang Anh: diện tích phải GPMB là 2.16

+ Trạm điện 110KV Tân Hương: diện tích phải GPMB 0.64 ha, số hộ GPMB là 44 hộ

+ Trung tâm dạy nghề và xúc tiến việc làm: diện tích phải GPMB 0.35

ha, số hộ GPMB là 49 hộ

* Nguyên nhân của những dự án chưa được GPMB

- Nguyên nhân cơ bản ở những nơi hộ dân có đất trong khu thực hiện

dự án chưa nhận bồi thường GPMB, gây cản trở cho quá trình thực hiện dự

án Lý do chính các cấp uỷ cùng ban ngành, đoàn thể của cơ sở chưa thực sự vào cuộc, hiệu quả thuyết phục quần chúng chưa cao, ví dụ: Việc GPMB để xây dựng nhà máy gạch Tuynel ở Quán Vã - Đồng Tiến rất thuận lợi nhưng GPMB để xây dựng hàng mây tre đan của Công ty Vũ Mai Lan ở xóm Đình - Thanh Quang - Đồng Tiến rất khó khăn

- Luật Đất đai 2003 có thay đổi điều kiện để thu hồi đất, những dự án đầu tư phát triển ở Phổ Yên không thuộc diện thu hồi đất mà chỉ bằng hình thức UBND tỉnh chấp thuận địa điểm nhưng một số cơ sở và nhân dân còn nhận thức chưa đúng về ý nghĩa phát triển khu công nghiệp, doanh nghiệp, nên cơ sở và chủ dự án còn chậm trong việc bồi thường hay thoả thuận với người dân Mặt khác do việc giao khoán ruộng đất ở Phổ Yên theo phương thức tốt, xấu, xa, gần đều có nên khi có dự án đầu tư thường động chạm đến nhiều chủ hộ (1ha thường từ 15 đến 20 hộ dân), nếu hiểu theo từ thoả thuận thuần tuý mà không xem xét đến việc cần thiết phải dành đất cho công nghiệp, thu hút đầu tư thì rất khó khăn trong GPMB

- Việc đánh giá, thẩm định năng lực của chủ dự án là việc rất quan trọng, có dự án đầu tư khi có quyết định thu hồi đất hoặc chấp thuận địa điểm UBND tỉnh, nhưng chủ dự án không phối hợp với UBND huyện, hội đồng bồi thường GPMB huyện và cơ sở để làm các thủ tục về bồi thường GPMB Có chủ dự án ngại tiếp xúc trình bày dự án với chi bộ Đảng cơ sở nên việc GPMB gặp khó khăn

Phần 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: chủ yếu tập trung vào kết quả thực hiện công tác GPMB, các chính sách bồi thường, hỗ trợ tái định cư sau khi GPMB tại dự

án xây dựng khu công nghiệp Yên Bình trên địa bàn xã Đồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

- Phạm vi nghiên cứu: xã Đồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

3.2 Địa điểm và thời gian tiến hành

- Địa điểm: UBND xã Đồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

- Thời gian tiến hành: Từ ngày 24/02/2014 đến ngày 10/5/2014

3.3 Nội dung nghiên cứu

- Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của xã Đồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

- Tình hình quản lý và sử dụng đất tại xã Đồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

- Đánh giá công tác bồi thường giải phóng mặt bằng của dự án xây dựng khu công nghiệp Yên Bình tại xã Đồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

- Tìm hiểu ý kiến của người dân về công tác bồi thường GPMB

- Đánh giá những thuận lợi và khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng và đề xuất phương án giải quyết

3.4 Phương pháp nghiên cứu

3.4.1 Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp

- Điều tra, thu thập số liệu, tài liệu có liên quan tới công tác bồi thường, GPMB của dự án xây dựng

- Thu thập tài liệu từ cơ sở, các phòng ban có liên quan đến công tác bồi thường, GPMB

- Thu thập các văn bản quy định về đầu tư xây dựng khu công nghiệp Yên Bình I trên địa bàn xã Đồng Tiến, huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên

- Thu thập các số liệu về Bồi thường GPMB, bố trí tái định cư được lấy từ Ban bồi GPMB và Quản lý dự án

- Thu thập tài liệu từ báo chí, các phương tiện thông tin đại chúng

3.4.2 Phương pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp

- Điều tra phỏng vấn trực tiếp 50 hộ gia đình, cá nhân thuộc diện bị ảnh hưởng GPMB để thực hiện dự án

3.4.3 Phương pháp thống kê, tổng hợp, phân tích số liệu và xử lý số liệu

- Xử lý, tính toán số liệu thu thập được bằng phần mềm Excel

- Phương pháp thống kê, thu thập, xử lý số liệu, so sánh: thu thập và xử

lý số liệu cụ thể về kết quả của công tác giải phóng mặt bằng, công tác chuẩn

bị quỹ nhà, quỹ đất tái định cư trên địa bàn thành phố So sánh các kết quả và đưa ra kết luận cụ thể giữa khả năng đáp ứng và nhu cầu

Phần 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

4.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Đồng Tiến

4.1.1 Điều kiện tự nhiên

4.1.1.1 Vị trí địa lý

Xã Đồng Tiến nằm ở trung tâm huyện Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên, bị chia đôi bởi thị trấn Ba Hàng có giáp ranh với các địa phương sau:

- Phía Đông giáp xã Tiên Phong

- Phía Nam giáp xã Nam Tiến và Tân Hương

- Phia Tây giáp xã Đắc Sơn và thị trấn Ba Hàng

- Phía Bắc giáp xã Hồng Tiến và thị trấn Bãi Bông

Xã có 25 xóm, với tổng diện tích tự nhiên là 1042,30 ha, nằm ở vùng 2

là vùng ven sông Cầu, Sông Công Với vị trí địa lý như vậy xã có nhiều lợi thế để phát triển theo hướng CNH - HĐH và phát triển đa dạng hàng hoá ngành nghề sau này

4.1.1.2 Khí hậu

Xã nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa nóng mưa nhiều từ tháng 5 đến tháng 11, mùa lạnh từ tháng 11 đến tháng 4 Trong năm có 2 mùa rõ rệt: Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 11 và mùa khô từ tháng 12 đến tháng 5 năm sau

a Chế độ nhiệt

Theo số liệu của trạm quan trắc cho thấy: Nhiệt độ bình quân năm là 23,50C, tất cả các tháng trong năm nhiệt độ bình quân đều trên 150C, chênh lệch nhiệt độ giữa các tháng trong năm tương đối cao (tháng có nhiệt độ cao nhất so với tháng có nhiệt độ thấp nhất chênh nhau 140C) Tổng tích ôn khoảng 80000, tổng số giờ nắng trong năm khoảng 1300 giờ và phân bổ không đều giữa các tháng trong năm Tháng có giờ nắng trung bình thấp nhất

là tháng 9 với tổng số giờ nắng là 185 giờ

+ Lượng bốc hơi trung bình tháng : 84mm

+ Lượng bốc hơi tháng cao nhất (tháng 5): 99,9mm

+ Lượng bốc hơi tháng thấp nhất (tháng 3): 62,7 mm

Nhìn chung chênh lệch lượng bốc hơi giữa các tháng trong năm ít hơn

so với chênh lệch lượng mưa

Độ ẩm trung bình trên địa bàn xã Đồng Tiến trung bình là 82% Để đánh giá một cách khái quát cân bằng giữa mưa và độ ẩm (vấn đề có liên quan đến sử dụng đất) cần xem xét đến chỉ số ẩm ướt (k), nhìn chung chỉ số ẩm ước hàng năm của xã đạt 2,05% nghĩa là lượng mưa gấp 2 lần bốc hơi, như vậy độ

ẩm của xã tương đối cao, tuy nhiên ở các tháng 12 và tháng 1 hệ số k nhỏ hơn 0,3 vì vậy thường gây ra hạn hán nghiêm trọng trong thời gian này

4.1.1.4 Các nguồn tài nguyên

* Tài nguyên đất

Đất đai xã Đồng Tiến chia làm 2 loại chính:

- Toàn xã có khoảng 12,87 ha đất đồi núi, tầng đất tương đối dày, thành phần cơ giới từ thịt nhẹ đến trung bình, hàm lượng dinh dưỡng khá Loại đất này thích hợp cho các loại cây công nghiệp lâu năm và cây lâm nghiệp

- Đất ruộng: chủ yếu là đất thịt nhẹ và đất cát pha, có tầng đất dày, hàm lượng mùn, đạm ở mức khá, hàm lượng lân, kali ở mức trung bình đến khá, loại đất này thích hợp cho các loại cây lương thực và các loại cây màu

* Tài nguyên nước

- Nước mặn

Xã Đồng Tiến có nguồn nước mặt tương đối phong phú Với lượng mưa trung bình năm khoảng 2020 mm, lượng nước mưa trên được đổ vào các kênh mương, hồ, ao, tạo nên nguồn nước mặt chính cung cấp cho sản xuất và sinh hoạt của nhân dân trong thị trấn

- Nguồn nước ngầm

Kết quả khảo sát nghiên cứu cho biết ở đây có trữ lượng nước ngầm tương đối dồi dào và chất lượng tốt Nhưng hiện nay việc khai thác và sử dụng nước ngầm còn nhiều hạn chế

Tóm lại tài nguyên nước của xã Đồng Tiến là tương đối dồi dào, nhưng điều kiện tự nhiên một năm có hai mùa rõ rệt, mùa khô chỉ chiếm 15%, tổng lượng mưa nên thường gây ra thiếu nước, hạn hán, mùa mưa chiếm 85% tổng lượng mưa lại trùng với mùa gió bão nên thường xảy ra lũ lụt úng ngập

* Tài nguyên nhân văn

Với lợi thế trung tâm kinh tế, chính trị của huyện Phổ Yên trên địa bàn

xã có các cơ quan của tỉnh, huyện, các nhà máy của trung ương và địa phương với nguồn lao động có tri thức, kinh nghiệm và phương thức sản xuất công nghiệp, sẽ tạo điều kiện cho xã phát triển kinh tế theo hướng CNH - HĐH làm động lực cho phát triển kinh tế của cả huyện Vì vậy, đây là nguồn tài nguyên nhân văn quan trọng giúp xã phát triển kinh tế - xã hội

Với tài nguyên nhân văn của xã như trên, trong quy hoạch sử dụng đất cần phải chú ý quan tâm đến tập quán, hoàn cảnh cụ thể của mỗi tiểu khu, mỗi thôn nhà máy xí nghiệp để bố trí đất ở, đất xây dựng các công trình văn hoá, lịch sử trên địa bàn xã, để khai thác triệt để tiềm năng này, góp phần vào sự nghiệp CNH - HĐH của xã

* Tài nguyên khoáng sản

Trên địa bàn xã có mỏ đất sét nằm ở khu vực phía Tây Nam xã, hiện đã được các hộ dân và công ty trách nhiệm hữu hạn Hồng Thắm đang khai thác sử dụng

* Cảnh quan môi trường

Cảnh quan đặc trưng mang đặc điểm chung của cảnh quan vùng đồng bằng bắc bộ với các vùng đồng bằng đan xen các khu dân cư và hệ thống ao,

hồ dầy đặc đã tạo nên một cảnh quan vừa trù phú vừa thơ mộng cho xã Đồng Tiến Trong lĩnh vực môi trường tuy hiện nay chưa có vấn đề gì nổi cộm nhưngcũng có một số vấn đề về môi trường đáng được quan tâm như sau:

- Ô nhiễm nguồn nước do phân bón, phun thuốc trừ sâu, nước thải sinh hoạt, vệ sinh công nghiệp

- Môi trường khu vực nông thôn: Điều kiện vệ sinh môi trường hàng ngày của nhân dân còn nhiều bất cập, nhà vệ sinh nhiều nơi còn mang tính tạm bợ gây ô nhiễm môi trường, gia súc gia cầm nuôi thả rông làm ảnh hưởng đến nguồn nước mặt dùng cho sinh hoạt, các công trình chuồng trại chưa được bố trí hợp lý… nhiều tập tục lạc hậu trong đời sống không hợp vệ sinh vẫn tồn tại

4.1.1.5 Nhận xét chung về điều kiện tự nhiên và các nguồn tài nguyên của xã

* Khó khăn

Do chế độ mưa của xã có hai mùa rõ rệt, mùa mưa dư thừa nước gây ra ngập lụt xói mòn, mùa khô thiếu nước gây tình trạng khô hạn, làm đất chai cứng Diện tích đất nông nghiệp đang ngày càng bị thu hẹp do chuyển sang các mục đích khác, do đó tiềm năng phát triển sản xuất nông nghiệp bị hạn chế dẫn đến mất cân bằng cơ cấu kinh tế Đất đai manh mún nhỏ lẻ gây khó khăn trong tổ chức sản xuất

4.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội

4.1.2.1 Tình hình phát triển chung

Đồng Tiến là một xã thuần nông, thu nhập chính là từ ngành trồng trọt

và chăn nuôi Trong những năm qua xã đã từng bước khắc phục khó khăn trên các lĩnh vực phát triển kinh tế - xã hội, đời sống nhân dân từng bước được cải thiện Tuy nhiên, việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế còn chậm, sản xuất nông nghiệp chưa đủ sức cạnh tranh trên thị trường, điều đó làm cho tăng trưởng kinh tế của xã còn chậm

2006 là 392kg/người/năm Với sự chuyển mình của nền kinh tế thị trường, sự tiến bộ của khoa học kỹ thuật cao, sự chỉ đạo của UBND xã đã tạo ra sự phát triển khá nhanh trong sản xuất nông nghiệp

Diện tích các cây trồng chính trong xã đã có xu hướng tăng lên kéo theo sản lượng tăng lên, làm cho đời sống người dân ngày càng được cải thiện

và nâng cao hơn

- Ngành chăn nuôi

Đồng Tiến là xã trung du miền núi không có diện tích đồng cỏ, nên khả năng phát triển chăn nuôi đại gia súc là khó khăn Hiện tại chăn nuôi chỉ mang tính tự cung, tự cấp về sức kéo và thực phẩm, chưa phát triển sản xuất hàng hoá

Đàn lợn thịt tăng do nhu cầu sinh hoạt của nhân dân tăng lên nhưng chăn nuôi dưới hình thức tận dụng thức ăn dư thừa lấy phân phục vụ cho sản xuất và đáp ứng thực phẩm cho gia đình

Đàn gia cầm của xã đã tăng lên đáng kể chủ yếu là gà, vịt, ngan bước đầu đã chăn nuôi theo phương pháp công nghiệp, nhiều hộ nuôi gà tăng trọng đem lại thu nhập cao Bên cạnh đó công tác thú y, giống vẫn còn hạn chế làm cho đàn gia súc gia cầm phát triển chưa ổn định

Để ngành chăn nuôi phát triển mạnh cần chú trọng tới giống, kỹ thuật nuôi, phòng chống bệnh tật và thị trường tiêu thụ

- Ngành lâm nghiệp

Do đặc điểm là một xã trung du cho nên quỹ đất chủ yếu là dành cho phát triển nông nghiệp Diện tích dành cho phát triển lâm nghiệp ít, thu nhập

từ ngành lâm nghiệp không đáng kể

* Ngành kinh tế công nghiệp và dịch vụ

Kinh tế công nghiệp và dịch vụ chỉ chiếm 3% tổng giá trị thu nhập, xã không có cơ sở sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, dịch vụ quy mô lớn Hiện chỉ có các cơ sở tư nhân phát triển như gạch đất nung, mộc dân dụng, ngói xi măng, khai thác cát sỏi

4.1.2.3 Dân số, lao động và việc làm

* Dân số

Qua số liệu thống kê cho thấy : Hiện nay dân số của xã Đồng Tiến là

7990 người, số hộ gia đình là 1965 hộ, tỷ lệ tăng dân số tự nhiên trung bình của xã là 1,2%, gia tăng dân số cơ học khoảng 0,3% Nhìn chung sự biến động dân số xã Đồng Tiến không lớn, trong những năm tới cần phải có kế hoạch tuyên truyền và thực hiện kế hoạch hoá dân số một cách triệt để hơn

nữa thì tỷ lệ tăng dân số tự nhiên mới giảm xuống, có như vậy mới từng bước nâng cao đời sống nhân dân

(Nguồn: UBND xã Đồng tiến)

Theo kết quả điều tra cho thấy tỷ lệ từ 16 > 60 tuổi là 505 người chiếm 72,35% Số người trong độ tuổi dưới 16 tuổi là 108 người chiếm tỷ lệ 15,47%, số người trên 60 tuổi là 85 người chiếm 12,18% tổng số dân khu vực giải phóng mặt bằng

Qua đó cho ta thấy dân số trong vùng là rất trẻ, số lao động trẻ lớn như vậy khi thu hồi cần chú trọng tới việc tạo công ăn việc làm tránh tình trạng bị thất nghiệp cho địa phương nơi có đất Mặt khác còn ảnh hưởng tới việc học hành của một số người trong độ tuổi đi học, ảnh hưởng tới tâm lý, sinh hoạt của người dân Chính vì vậy nếu không thực hiện tốt các chính sách, vận động

tư tưởng cho việc GPMB sẽ gặp nhiều khó khăn Tuy nhiên hội đồng GPMB

đã đã kết hợp với các tổ chức, với chính quyền địa phương tiến hành vận động nhân dân làm công tác dân vận trong quần chúng nên việc bồi thường GPMB cũng giảm bớt khó khăn đẩy mạnh tiến độ của dự án

* Lao động và việc làm

Hiện nay lao động nông nghiệp của xã chiếm khoảng 97,78% tổng số lao động của xã, qua đó ta thấy Đồng Tiến là xã thuần nông, nguồn thu nhập chính của các gia đình chủ yếu dựa vào sản xuất nông nghiệp

- Lao động và việc làm của người dân khu vực GPMB