Đánh giá tình hình mắc bệnh viêm tử cung trên lợn nái nuôi tại thị trấn Bích Động - huyện Việt Yên - tỉnh Bắc Giang và phương pháp điều trị bệnh.

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN VĂN CẨN Tên chuyên đề: ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH MẮC BỆNH VIÊM TỬ CUNG TRÊN ĐÀN LỢN NÁI NUÔI TẠI THỊ TRẤN BÍCH ĐỘNG, HUYỆN VIỆT YÊN, TỈNH

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN VĂN CẨN

Tên chuyên đề:

ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH MẮC BỆNH VIÊM TỬ CUNG TRÊN ĐÀN LỢN NÁI NUÔI TẠI THỊ TRẤN BÍCH ĐỘNG, HUYỆN VIỆT YÊN,

TỈNH BẮC GIANG VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ

CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành : Sư phạm kỹ thuật

Khoá học : 2013 - 2015

THÁI NGUYÊN, 2014

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN VĂN CẨN

Tên chuyên đề:

ĐÁNH GIÁ TÌNH HÌNH MẮC BỆNH VIÊM TỬ CUNG TRÊN ĐÀN LỢN NÁI NUÔI TẠI THỊ TRẤN BÍCH ĐỘNG, HUYỆN VIỆT YÊN,

TỈNH BẮC GIANG VÀ PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ

CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Chuyên ngành : Sư phạm kỹ thuật

Khoá học : 2013 – 2015 Giáo viên hướng dẫn : TS Hà Văn Doanh

THÁI NGUYÊN, 2014

LỜI CẢM ƠN

Trong thời gian học tập, rèn luyện cũng như trong thời gian thực tập tốt

nghiệp, tôi đã nhận được sự giúp đỡ của rất nhiều người Nhân dịp này tôi xin

tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới:

Ban giám hiệu trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, ban chủ nhiệm

khoa chăn nuôi Thú y cùng toàn thể các thầy cô giáo trong khoa đã tận tình

dìu dắt giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập lý thuyết tại trường và đã tạo

mọi điều kiện cho tôi hoàn thành chuyên đề này

Đặc biệt tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới TS Hà Văn Doanh đã quan

tâm giúp đỡ và chỉ bảo hướng dẫn trực tiếp tôi hoàn thành chuyên đề này

Tôi xin chân thành cảm ơn hộ gia đình ông Nguyễn Văn Cường đã tạo

mọi kiện giúp đỡ tôi trong quá trình thực tập tại cơ sở để hoàn thành đợt thực

tập tốt nghiệp

Một lần nữa cho phép tôi gửi lời cảm ơn tới các thầy cô giáo trong khoa

Chăn nuôi - Thú y, cùng gia đình bạn bè đã động viên giúp đỡ tôi Tôi xin

chân thành cảm ơn và kính chúc toàn thể các thầy cô lời chúc sức khoẻ, thành

đạt trong cuộc sống

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Việt Yên, tháng 9 năm 2014

Sinh viên

Nguyễn Văn Cẩn

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Bảng 1.1 Tình hình phát triển sản xuất nông nghiệp của thị trấn Bích Động 7

Bảng 1.2 Tình hình phát triển ngành chăn nuôi của thị trấn Bích Động 8

Bảng 3.1 Kết quả công tác phục vụ sản xuất 35

Bảng 3.2 Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo khu vực 36

Bảng 3.3 Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo lứa đẻ 37

Bảng 3.4: Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung theo giống 38

Bảng 3.5 Thời gian và kết quả điều trị 40

Bảng 3.6 Chi phí sử dụng thuốc 41

MỤC LỤC

Phần 1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Sự cần thiết tiến hành chuyên đề 2

1.3 Điều kiện để thực hiện chuyên đề 2

1.3.1 Điều kiện của bản thân 2

1.3.2 Điều kiện của cơ sở nơi thực tập 3

1.3.2.1 Điều kiện tự nhiên 3

1.3.2.2 Điều kiện kinh tế – xã hội 5

1.3.2.3 Tình hình sản xuất của cơ sở 7

1.3.2.4 Những thuận lợi và khó khăn 14

1.4 Mục tiêu sau khi kết thúc chuyên đề 15

1.5 Tổng quan tài liệu 15

1.5.1 Cơ sở khoa học của đề tài 15

1.5.1.1 Đặc điểm sinh lí sinh sản của lợn nái 15

1.5.1.2 Những hiểu biết về bệnh viêm tử cung 16

1.5.1.3 Những hiểu biết về một số thuốc điều trị bệnh viêm tử cung 21

1.5.2 Tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước 26

1.5.2.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới 26

1.5.2.2 Tình hình nghiên cứu trong nước 27

Phần 2 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG, ĐỊA ĐIỂM, THỜI GIAN VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH 30

2.1 Đối tượng nghiên cứu 30

2.2 Nội dung nghiên cứu 30

2.2.1 Nội dung nghiên cứu 30

2.2.2 Các chỉ tiêu theo dõi 30

2.3 Địa điểm, thời gian nghiên cứu 31

2.3.1 Địa điểm nghiên cứu 31

2.3.2 Thời gian nghiên cứu 31

2.4 Phương pháp tiến hành 31

2.4.1 Phương pháp điều tra 31

2.4.2 Phương pháp phân nhóm điều trị và so sánh hiệu lực hai loại thuốc 32

2.4.3 Phương pháp theo dõi các chỉ tiêu và công thức tính: 32

2.4.4 Phương pháp xử lý số liệu 33

Phần 3 KẾT QUẢ VÀ PHÂN TÍCH KẾT QUẢ 34

3.1 Kết quả phục vụ sản xuất: 34

3.2 Kết quả thực hiện chuyên đề 35

3.2.1 Tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung 35

3.2.2 Xác định hiệu lực của 2 loại thuốc Haloxylin.LA và Gentamycin trong điều trị viêm tử cung ở lợn nái 39

3.2.3 Chi phí sử dụng thuốc 41

Phần 4 KẾT LUẬN, TỒN TẠI VÀ ĐỀ NGHỊ 42

4.1 Kết luận 42

4.2.Tồn tại 42

4.3 Đề nghị 43

TÀI LIỆU THAM KHẢO 44

Chăn nuôi lợn lại càng quan trọng với thị trấn Bích Động vì đó là hướng

đi chính cho sự phát triển kinh tế của thị trấn Nó đã giải quyết được việc làm cho một bộ phận đông đảo người dân, tiêu thụ một lượng lớn sản phẩm của ngành trồng trọt và càng thiết thực hơn khi nó đã cải thiện được chất lượng dinh dưỡng cho người dân

Do sự phát triển của xã hội, nhu cầu của con người ngày càng cao đối với các sản phẩm chăn nuôi Để đáp ứng nhu cầu đó, ngoài công tác về giống, thức ăn, chăm sóc, quản lý, nuôi dưỡng, thì công tác thú y vẫn phải luôn được trú trọng nhằm hạn chế bệnh tật, nâng cao năng suất chất lượng chăn nuôi Trong chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng, vấn đề gây trở ngại lớn

đó là các biến chứng sau đẻ như viêm tử cung Đây là loại biến chứng rất hay xảy ra và thường để lại hậu quả lâu dài: giảm năng suất sinh sản, trường hợp nặng có thể mất khả năng sinh sản, tiêu thai, xảy thai, chết thai và tỷ lệ thụ thai thấp

Chăn nuôi lợn trên địa bàn huyện Việt Yên tỉnh Bắc Giang ngày càng phát triển theo hướng tập trung với quy mô trang trại, tốc độ phát triển bình quân/năm trong 5 năm gần đây đạt trên 15% Tuy nhiên, trên thực tế các biến chứng sau đẻ trên đàn lợn nái vẫn thường xảy ra với tỷ lệ nhiễm tương đối cao, gây thiệt hại lớn cho các hộ chăn nuôi Nhưng sự hiểu biết của người chăn nuôi về các biến chứng này còn rất hạn chế

Mặt khác, trên thị trường hiện nay đang bày bán rộng rãi, phổ biến rất nhiều loại thuốc của các cơ sở sản xuất khác nhau để điều trị các biến chứng này Nên người chăn nuôi rất lúng túng trong việc lựa chọn loại thuốc nào để điều trị các biến chứng trên cho có hiệu quả cao

Vì vậy, việc nghiên cứu các biến chứng viêm tử cung trên địa bàn thị trấn Bích Động, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang từ đó đề ra các biện pháp phòng trị bệnh tích cực góp phần nâng cao năng suất sinh sản, hạn chế tối đa thiệt hại kinh tế là một việc làm có ý nghĩa thực tiễn và khoa học Xuất phát

từ thực tế đó, tôi tiến hành chuyên đề: “Đánh giá tình hình mắc bệnh viêm

tử cung trên lợn nái nuôi tại thị trấn Bích Động, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang và phương pháp điều trị bệnh”

1.2 Sự cần thiết tiến hành chuyên đề

- Điều tra được tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung trên đàn lợn nái tại thị trấn Bích Động, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang

- Khuyến cáo được với người chăn nuôi những biện pháp tích cực để phòng trị bệnh viêm tử cung lựa chọn được loại thuốc thích hợp để điều trị

1.3 Điều kiện để thực hiện chuyên đề

1.3.1 Điều kiện của bản thân

Thực hiện phương châm: “học đi đôi với hành”, (lý thuyết gắn liền với thực tiễn sản xuất), thì việc trang bị kiến thức thực tế cho sinh viên trước khi

ra trường là hết sức quan trọng Nó sẽ giúp cho sinh viên củng cố và hệ thống

lại toàn bộ kiến thức đã học trên giảng đường Đại học, đồng thời giúp sinh viên làm quen với thực tế sản xuất, nâng cao trình độ chuyên môn, nắm chắc phương pháp tổ chức, ứng dụng tiến bộ khoa học vào sản xuất… để trở thành

một người cán bộ khoa học trong tương lai đáp ứng yêu cầu của xã hội

Được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi thú y trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, của thầy giáo hướng dẫn và sự tiếp nhận của cơ

sở thực tập, tôi tiến hành chuyên đề: “Đánh giá tình hình mắc bệnh viêm tử

cung trên lợn nái nuôi tại thị trấn Bích Động, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang và phương pháp điều trị bệnh”

1.3.2 Điều kiện của cơ sở nơi thực tập

1.3.2.1 Điều kiện tự nhiên

* Vị trí, địa lý

Thị trấn Bích Động nằm ở trung tâm văn hóa chính trị của huyện Việt Yên, có đường quốc lộ 37 và tỉnh lộ 298 chạy qua với chiều dài hơn 7 km, có một chợ trung tâm là chợ huyện là nơi tiêu thụ sản phẩm hàng hóa nông sản cho nhân dân địa phương và các vùng lân cận, có ranh giới tiếp giáp như sau: Phía Bắc giáp xã Minh Đức;

Phía Nam và phía Tây giáp xã Bích Sơn;

Phía Đông giáp xã Hồng Thái

Với vị trí địa lý có đường quốc lộ và tỉnh lộ chạy qua nối với các đường liên thôn, liên xã, liên huyện đã tạo cho thị trấn Bích Động giao lưu đi lại dễ dàng, rất thuận lợi cho phát triển kinh tế xã hội

* Địa hình đất đai

Thị trấn Bích Động có địa hình cao thấp xen kẽ, phân làm 6 đơn vị thôn, phố Trong đó 03 thôn chủ yếu các hộ sống bằng nghề nông nghiệp, 03 khu phố các hộ chủ yếu là cán bộ, hộ kinh doanh dịch vụ Có thể chia làm 3 loại:

- Địa hình thấp (trũng) chiếm 30% diện tích đất tự nhiên, phân bố rải rác, chủ yếu ở 3 thôn nông nghiệp, thích hợp cho việc phát triển cây nông nghiệp

và nuôi trồng thủy sản

* Đặc điểm khí hậu, thuỷ văn

Thị trấn có hệ thống ngòi Cầu Sim chảy qua là nguồn cung cấp nước tưới tiêu thường xuyên cho 3 thôn nông nghiệp của thị trấn Bên cạnh đó còn

có hàng trăm ao hồ lớn nhỏ cùng hệ thống kênh mương liên thôn đến nội đồng tạo điều kiện thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp

Theo số liệu của đài khí tượng thủy văn tỉnh Bắc Giang, thị trấn Bích Động nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, có những đặc điểm sau: + Nhiệt độ

Tổng nhiệt độ trong năm 85000c - 86000c, nhiệt độ trung bình từ 230c -

+ Gió

Gió mùa Đông Bắc thường xuất hiện từ đầu tháng 10 đến tháng 4 năm sau, mang theo mưa phùn, nhiệt độ xuống thấp, giá rét ảnh hưởng đến sản xuất và sức khỏe của người dân

Gió Đông Nam xuất hiện từ cuối tháng 4 đến tháng 9 mang theo nhiều hơi nước và thường xuyên có mưa lớn Thời kỳ này thường xuất hiện bão kèm theo mưa lớn, gây ngập úng, làm cho năng suất cây trồng giảm sút, chăn nuôi cũng bị ảnh hưởng, nhiều loại vật nuôi bị dịch bệnh hơn

+ Độ ẩm không khí

Độ ẩm không khí trung bình từ 80% đến 85%, tháng 2 và tháng 3 có độ

ẩm không khí cao gần 90%, tạo điều kiện cho nhiều loại dịch bệnh phát triển

ở người, gia súc và các loại cây trồng

Tháng 5 và tháng 6 độ ẩm không khí thấp, ảnh hưởng đến khả năng phơi màu, thụ phấn của cây trồng như lúa, ngô do đó ảnh hưởng đến năng suất và chất lượng sản phẩm

1.3.2.2 Điều kiện kinh tế – xã hội

* Kinh tế

Trong những năm gần đây kinh tế của thị trấn có những chuyển biến trong chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng sản xuất hàng hóa, đa dạng hóa sản xuất tuy nhiên tốc độ còn chậm, nông nghiệp vẫn là ngành chủ đạo Cơ cấu kinh tế chuyển dịch theo hướng giảm dần tỷ trọng của ngành nông nghiệp, tăng dần tỷ trọng của ngành công nghiệp và dịch vụ Trong nông nghiệp thì tăng dần tỷ trọng của ngành chăn nuôi, giảm dần tỷ trọng của ngành trồng trọt, song về quy mô vẫn tăng về giá trị tuyệt đối đảm bảo mục tiêu phát triển kinh tế

Hiện nay, trong thị trấn số hộ phát triển tiểu thủ công nghiệp, thương mại dịch

vụ, ngành nghề hàng năm đều tăng năm 2010 có 489 hộ, năm 2012 có 501 hộ

* Xã hội

- Công tác giáo dục-đào tạo:

Toàn thị trấn có 3 trường mầm non, trong đó một trường đạt trường tiên tiến xuất sắc của tỉnh, trường tiểu học và trường trung học cơ sở đã đạt trường chuẩn quốc gia Cơ sở vật chất của trường trong thị trấn Bích Động đầy đủ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc giáo dục đào tạo học sinh

- Công tác văn hoá-thể thao-thông tin và truyền thanh:

Tổ chức các hoạt động văn hoá, văn nghệ, thể dục, thể thao, tham dự hội diễn văn nghệ tại thành phố và phối hợp với đoàn thanh niên tổ chức những buổi giao lưu văn nghệ tại thị trấn

Người dân trong thị trấn thực hiện và xây dựng nếp sống văn minh, gia đình văn hoá.Trên địa bàn thị trấn có đầy đủ hệ thống đường dây thông tin và truyền thanh, từ đó việc tuyên truyền cho nhân dân các thông tin cần thiết rất thuận tiện

- Chính sách xã hội:

Tổ chức phát động tết vì người nghèo, xây dựng nhà tình nghĩa cho các

mẹ Việt Nam anh hùng, các nhà có hoàn cảnh khó khăn Quan tâm đến các gia đình thương binh, liệt sỹ, những người có công với cách mạng, làm hồ sơ hưởng trợ cấp thường xuyên cho các cụ từ đủ 80 tuổi trở lên

- Công tác y tế, dân số, gia đình và trẻ tôi:

Trang thiết bị y tế đầy đủ để phục vụ công tác khám chữa bệnh Hàng năm trạm y tế có tiêm phòng vaccine cho các bà mẹ mang thai và cho trẻ trong độ tuổi

Tăng cường công tác giáo dục truyền thống dân số và các dịch vụ kế hoạch hoá gia đình, thực hiện mỗi cặp vợ chồng chỉ sinh từ 1-2 con để nuôi dạy con cho tốt, hạn chế thấp nhất tỷ lệ sinh con lần 3

1.3.2.3 Tình hình sản xuất của cơ sở

* Tình hình sản xuất nông, lâm nghiệp

Ngành nông nghiệp của thị trấn Bích Động giữ vị trí quan trọng trong nền kinh tế, là nguồn thu nhập chính của các hộ dân trong 3 thôn nông nghiệp Trong những năm gần đây mức tăng trưởng tương đối ổn định cùng với sự chuyển dịch của cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng tạo nguồn nông sản tập trung, có chất lượng cao Cơ cấu ngành nông nghiệp chuyển dịch theo hướng tăng dần tỷ trọng ngành chăn nuôi, giảm tỷ trọng ngành trồng trọt

Bảng 1.1 Tình hình phát triển sản xuất nông nghiệp của thị trấn Bích Động

180

155 3,5 7,3 4,2

327

310 58,3

165

142 5,7 6,3

6

(Nguồn: Văn phòng thống kê thị trấn Bích Động)

Do một số diện tích đất nông nghiệp chuyển mục đích sử dụng sang bố trí dân cư và làm đường giao thông nên diện tích đất nông nghiệp giảm dần Các cây trồng chính của thị trấn vẫn là cây lúa, bên cạnh đó có cây hoa cũng mang lại giá trị kinh tế cao, cây ngô trồng vào vụ đông, cây lạc trồng vào vụ

hè thu và các loại cây rau màu khác

- Về lâm nghiệp, thị trấn không có diện tích đất lâm nghiệp

* Tình hình phát triển ngành chăn nuôi và công tác thú y

Ngành chăn nuôi là một ngành không thể thiếu được trong sản xuất và phát triển nông thôn, nó đóng góp đáng kể trong sự nghiệp đổi mới và phát triển của đất nước Trước kia ngành chăn nuôi ít được chú trọng vì xưa kia bà con nông dân luôn nghĩ chăn nuôi là phụ, trồng trọt mới là chính Chăn nuôi chủ yếu cung cấp sức cày kéo và phân bón cho việc phát triển cơ cấu cây trồng mà thôi, hơn nữa việc mua sản phẩm thịt, trứng, sữa là rất khó khăn Do

đó mà ngành chăn nuôi ít được chú trọng phát triển

Bảng 1.2 Tình hình phát triển ngành chăn nuôi của thị trấn Bích Động

2,655

217

105 16,800

2,950

225

125 17,500

2,875

227

112 18,200

(Nguồn: Văn phòng thống kê thị trấn Bích Động)

Nhưng hiện nay, với xu hướng công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp nông thôn đã đưa tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trong sản xuất và chăn nuôi, cho nên đời sống của người dân ngày càng được nâng cao Mức sống của người dân đã khá hơn rất nhiều so với mấy năm trước đó, người dân đòi hỏi cao hơn về chất lượng sản phẩm

Đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân thì ngành chăn nuôi cũng đang từng bước phát triển cả về số lượng và chất lượng đàn gia súc, gia cầm Hiện nay, ngành chăn nuôi của thị trấn đang phát triển, đặc biệt là chăn nuôi trâu bò và chăn nuôi lợn ngày càng đtôi lại hiệu quả kinh tế cao cho người chăn nuôi Trong thị trấn đã có nhiều gia đình làm giàu từ chăn nuôi

- Chăn nuôi trâu bò:

Chăn nuôi trâu bò ở thị trấn Bích Động được nhân dân chú trọng vì nó mang lại hiệu qủa kinh tế khá cao

Hiện nay, giống trâu bò nuôi ở thị trấn chủ yếu là giống bò vàng Thanh Hoá, giống bò lai Sind, giống trâu đen Đối với việc chăn nuôi bò: Do nhà nước có chính sách Sind hoá đàn bò ở Việt Nam Nhận thức được điều đó người dân đã có xu hướng thay đổi giống bò, dùng bò địa phương lai với bò Sind để tạo ra đời con có 1/2 máu nội và 1/2 máu ngoại Do vậy đời con sẽ có năng suất và phẩm chất thịt cao hơn bò vàng Thanh Hoá

Ngày nay, với biện pháp khoa học kỹ thuật hiện đại, công tác thụ tinh nhân tạo ngày càng phát triển thì vấn đề nhân giống bò lai Sind bằng phương pháp thụ tinh nhân tạo ngày càng phổ biến Đặc biệt cán bộ thú y cơ sở đã có tay nghề cao trong việc thụ tinh nhân tạo cho đàn bò cho nên việc Sind hoá đàn bò ngày càng đtôi lại hiệu quả

Còn đối với chăn nuôi trâu thì số lượng ngày càng giảm bởi lẽ trâu tiêu tốn thức ăn cao hơn bò, sinh sản kém, chất lượng thịt kém hơn chất lượng thịt

bò vì thế chăn nuôi trâu không phát triển Phương thức chăn nuôi trâu bò ở thị trấn Bích Động chủ yếu là chăn thả ngoài đồng, ngoài bờ bãi, đồi núi… Do đó thức ăn chủ yếu của trâu bò là các loại cỏ mọc tự nhiên ở ngoài đồng Do thời tiết khí hậu thay đổi theo mùa trong năm nên lượng thức ăn cũng thay đổi theo Mùa xuân và mùa hè thời tiết ấm áp mưa nhiều nên nguồn thức ăn cung cấp cho trâu bò được đảm bảo Nhưng mùa đông thời tiết giá rét, khô hanh làm cho nguồn thức ăn khan hiếm và cạn kiệt Vì vậy, người dân phải dự trữ

thức ăn như: cỏ khô, rơm khô…để đảm bảo thưc ăn cho trâu bò qua mùa đông.Ngoài ra một số hộ gia đình còn trồng các loại cỏ như cỏ voi để đảm bảo nguồn thức ăn cho trâu bò

- Chăn nuôi lợn:

Ngành chăn nuôi lợn của thị trấn Bích Động ngày càng phát triển, hầu hết

hộ gia đình nào cũng nuôi, vì chăn nuôi lợn vừa cung cấp thịt cho người dân lại vừa cung cấp phân bón cho nông nghiệp, cung cấp thức ăn cho chăn nuôi cá Chính vì vậy mà chăn nuôi lợn không thể thiếu được trong mỗi gia đình

Do những ưu điểm của việc chăn nuôi lợn đem lại cho nên số lượng lợn

ở thị trấn Bích Động ngày càng tăng

Trên địa bàn thị trấn hiện nay chăn nuôi lợn chủ yếu là theo hình thức chăn nuôi hộ gia đình và trang trại với quy mô vừa và nhỏ Lợn được nuôi chủ yếu là lợn nái sinh sản và lợn thịt Lợn nái thì chủ yếu có 2 giống đó là: lợn Móng Cái và lợn Lang Hồng, 2 giống này có ưu điểm là phàm ăn, dễ nuôi, chịu đựng kham khổ tốt, nuôi con khéo, mắn đẻ, khả năng chống chịu bệnh tật tốt… Còn đối với lợn thịt thì chủ yếu là con lai 2, 3 máu: Móng Cái x Đại Bạch, Lang Hồng x Đại Bạch và F1 x Đại Bạch

+ Về thức ăn:

Thức ăn cho lợn mà nhân dân trong thị trấn sử dụng chủ yếu là thức ăn tận dụng từ ngành trồng trọt: Gạo, ngô, khoai, sắn, thức ăn thừa… Đối với lợn nái sinh sản thì bà con chủ yếu cho ăn rau lang sống, rau lấp sống và cho uống cám, đến thời kỳ sinh sản và nuôi con thì bà con mới nấu cám chín cho lợn

ăn Còn đối với lợn thịt thì tuỳ theo hộ gia đình, gia đình nào nuôi ít thì nấu cám cho ăn, còn gia đình nào nuôi nhiều theo hướng công nghiệp thì nấu cám trộn lẫn với thức ăn công nghiệp hay cho ăn thẳng

+ Chế độ chăm sóc nuôi dưỡng:

Hiện nay, ý thức của người dân đã được nâng cao, do đó họ đã có chế độ chăm sóc nuôi dưỡng rất tốt Hàng năm họ đếu tiến hành tiêm phòng cho lợn nái sinh sản, lợn thịt lợn đực giống và lợn con

Đối với lợn con thì tiêm phòng thiếu sắt, phòng bệnh sưng phù đầu, phòng phó thương hàn…

Đối với lợn nái sinh sản, lợn đực giống, lợn thịt thì hưởng ứng đợt tiêm phòng của trạm thú y huyện kết hợp với cán bộ thú y thị trấn Bích Động tổ chức tiêm phòng một số bệnh như: tụ huyết trùng, dịch tả…

Khi lợn có biểu hiện triệu chứng bỏ ăn hay ăn kém thì người dân đã gọi cán bộ thú y đến ngay để điều trị kịp thời nhằm mục đích giảm thiệt hại trong chăn nuôi và nâng cao năng suất trong lao động

+ Tình hình vệ sinh chuồng trại:

Chuồng trại được xây dựng và bố trí hầu như hợp lý Chuồng được xây ở nơi cao dáo, chắc chắn, được xây theo hướng Nam hoặc Đông Nam Chuồng

có chỗ gom phân và nước tiểu để làm phân bón cho trồng trọt

Đối với lợn nái thì có chỗ nhốt riêng lợn con và có cả sân chơi để cho lợn con vận động và tắm nắng

Đối với lợn thịt, hộ gia đình nào chăn nuôi nhiều thì xây dựng thành những dãy chuồng, mỗi dãy chuồng có các ô chuồng và mỗi ô chuồng có máng ăn, vòi nước uống tự động, có hố ủ phân và gom phân xử lý hàng ngày…

Đối với lợn đực giống thì mỗi con được nhốt riêng vào một ô chuồng có cửa cài chắc chắn

Về vệ sinh chuồng trại thì đa số người dân đã có ý thức vệ sinh chuồng trại sạch sẽ, khô dáo, thoáng mát để tránh bệnh tật cho lợn Tuy nhiên vẫn còn một số hộ gia đình vẫn chưa nhận thức được vệ sinh chuồng trại là một yếu tố rất cần thiết trong chăn nuôi lợn, nó ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh

trưởng và phát triển của lợn Nó có thể gây lên các bệnh: ghẻ, viêm loét da, bệnh tiêu chảy…

- Chăn nuôi gia cầm:

Trên địa bàn thị trấn Bích Động hiện nay có rất nhiều giống gia cầm khác nhau như: Gà ri, gà Lương Phượng, vịt tàu, vịt cỏ, ngan ta, ngan pháp Nhưng

do ảnh hưởng của dịch cúm gia cầm H5N1 trong vòng 4 năm trở lại đây số lượng gia cầm có xu hướng giảm Tuy phong trào chăn nuôi là rất phát triển, song vẫn có những gia đình gặp không ít khó khăn trong chăn nuôi, nguyên nhân chính là do giá cả thị trường bấp bênh, mà giá thức ăn lại cao, đặc biệt là dịch cúm H5N1 đang có nguy cơ quay trở lại Bên cạnh đó người chăn nuôi vẫn chưa tuân thủ các quy trình chăn nuôi, vệ sinh chuồng trại còn kém, phòng bệnh không tốt do đó mà gặp nhiều khó khăn trong chăn nuôi gia cầm

+ Về thức ăn:

Phương thức chăn nuôi theo kiểu chăn thả tự do, thức ăn chủ yếu là sản phẩm phụ trong vườn, trong gia đình như: cơm, gạo, cám, ngô, rau…Với phương thức chăn nuôi này có ưu điểm là thịt gia cầm rắn chắc, thơm ngon, nhưng tốc độ lớn thì chậm, hiệu quả kinh tế chưa cao

Bên cạnh các hộ gia đình chăn nuôi theo kiểu chăn thả tự do còn có một

số hộ gia đình đã mạnh dạn tiếp thu khoa học kỹ thuật vào thực tế sản xuất để làm các mô hình chăn nuôi theo kiểu công nghiệp, đã thu lại hiệu quả kinh tế đáng khích lệ, góp phần tích cực trong công tác xoá đói giảm nghèo

+ Về chuồng trại:

Trên địa bàn thị trấn chuồng trại dành cho gia cầm chưa được quan tâm nhiều, nền chuồng thường bị ẩm ướt cho nên hay mắc các bệnh tự nhiên

- Chăn nuôi các loài khác:

Ngoài việc chăn nuôi trâu, bò, lợn , gà…ra thì một số hộ gia đình còn chăn nuôi ngựa, chó, mèo…

Chăn nuôi ngựa chủ yếu lấy sức kéo là chính

Chăn nuôi chó mèo thì hầu hết gia đình nào cũng có.Vì chăn nuôi mèo

để bắt chuột, chăn nuôi chó không những chỉ để coi nhà mà còn đtôi lại thu nhập khá cao cho hộ gia đình

Nhìn chung tình hình chăn nuôi của thị trấn Bích Động đang ngày càng phát triển, nhờ đó mà nguồn thu nhập từ chăn nuôi cao hơn so với các ngành khác Mặt khác thì ở thị trấn Bích Động vẫn còn tồn tại một số khó khăn như hình thức chăn nuôi chỉ vừa và nhỏ, đầu tư về vốn và kỹ thuật chưa cao nhất

là về kỹ thuật chăn nuôi người dân chưa hiểu biết nhiều Chính vì vậy, thị trấn đang từng bước củng cố những khó khăn đó để giúp cho ngành chăn nuôi ngày càng phát triển hơn

Lợn: Thời gian vừa qua dịch bệnh làm rất nhiều trại lợn nhỏ và các hộ chăn nuôi nhỏ lẻ bị thiệt hại rất lớn, lợn bệnh chết rất nhiều khiến cho đàn lợn trong huyện giảm mạnh

Gia cầm: Chăn nuôi gia cầm ở thị trấn khá phát triển, xong những năm gần đây dịch bệnh xảy ra nhiều Gia cầm chăn nuôi ở các thị trấn Bích Động không những mắc các bệnh như Newcaste, bạch lỵ, tả, gumboro… mà còn mắc cả cúm gia cầm, gây thiệt hại không nhỏ cho nền kinh tế

Gia cầm: Tiêm vacxin Cúm (H5N1) cho gà, vịt, ngan

Lợn: Tiêm phòng vacxin tụ dấu – dịch tả, lở mồm long móng vào 2 lần/ năm trong các tháng 2, 3 và 7, 8

Chó: Tiêm phòng vacxin dại (Rabisin) vào 2 lần trong năm là tháng 2, 3

Những năm gần đây, được sự quan tâm Trung ương, tỉnh đã hỗ trợ một phần kinh phí mua vacxin cho người chăn nuôi, công tiêm phòng cho cán bộ thú y cơ sở, dụng cụ thú y dự phòng và thay thế, phục vụ cho công tác phòng chống dịch bệnh

Đội ngũ cán bộ thú y nhiệt tình năng động trong mọi công việc Đa số viên chức biên chế của Trạm, nhân viên thú y thị trấn đã có thời gian công tác lâu năm, tích luỹ nhiều kinh nghiệm trong chuyên môn

* Khó khăn

- Cơ sở hạ tầng còn hạn chế, chưa đồng bộ

- Sản xuất nông vẫn là chủ yếu, khả năng tích luỹ không đáng kể, tập quá sản xuất còn thô sơ, lạc hậu Đầu ra còn gặp nhiều khó khăn gây ảnh hưởng tới phát triển kinh tế

- Chăn nuôi còn mang tính chất nhỏ lẻ, phân tán Thời tiết, khí hậu tương đối khắc nghiệt, nóng ẩm, mưa nhiều làm ảnh hưởng tới sức khoẻ và sinh trưởng của vật nuôi

- Đội ngũ cán bộ có trình độ và tay nghề giỏi còn ít, chưa đáp ứng được những yêu cầu của xã hội

- Công tác kiểm dịch lực lượng quá mỏng, trang thiết bị cũ kỹ Việc kiểm soát giết mổ chỉ diễn ra tại chợ chứ không đến tận nơi địa điểm giết mổ

- Thù lao cho người làm công tác thú y còn thấp chưa khuyến khích được người làm công tác thú y nhiệt tình với công việc

- Nhận thức của một số người dân trong chăn nuôi còn hạn chế, vì thế năng suất và chất lượng chăn nuôi chưa tốt

1.4 Mục tiêu sau khi kết thúc chuyên đề

- Kết quả nghiên cứu của chuyên đề là thông tin khoa học về tình hình bệnh viêm tử cung, điều trị bệnh viêm tử cung cho lợn nái sinh sản tại thị trấn Bích Động, huyện Việt Yên, tỉnh Bắc Giang

- Là tài liệu tham khảo cho sinh viên ngành chăn nuôi thú y

- Kết quả nghiên cứu của đề tài là cơ sở khoa học phục vụ điều trị bệnh viêm tử cung, góp phần nâng cao hiệu quả trong chăn nuôi lợn

- Nâng cao được tay nghề trong quá trình chẩn đoán, điều trị gia súc, gia cầm

- Tăng cường chuyển giao KHKT cho người chăn nuôi, và đưa các tiến

bộ KHKT vào thực tế sản xuất

1.5 Tổng quan tài liệu

1.5.1 Cơ sở khoa học của đề tài

1.5.1.1 Đặc điểm sinh lí sinh sản của lợn nái

- Viêm tử cung là một trong những yếu tố gây nên hiện tượng vô sinh và rối loạn chức năng sinh lý của cơ quan sinh dục Các quá trình viêm trong tử cung sẻ cản trở sự di chuyển của tinh trùng, tạo ra các độc tố có hại cho tinh

trùng như Spermiolysin(độc tố làm tiêu tinh trùng), đồng thời trong quá trình gây viêm vi khuẩn cũng tiết độc tố gây bất lợi cho cơ thể Do đó, tỷ lệ thụ thai thường thấp

- Viêm tử cung thường gây nên những biến đổi bệnh lý như: thoái hoá niêm mạc, teo niêm mạc, sẹo niêm mạc tử cung… Khả năng hồi phục niêm mạc thường diễn ra chậm và không hoàn toàn Vì vậy, thời gian động dục trở lại sau cai sữa kéo dài, làm giảm năng suất sinh sản của lợn nái Đồng thời những biến đổi bệnh lý trong cấu trúc niêm mạc đường sinh dục của lợn nái,

sẽ làm cho mối liên hệ dinh dưỡng giữa bào thai và cơ thể mẹ qua nhau thai bị cản trở và hàng rào bảo vệ sinh học giữa cơ thể mẹ và bào thai bị phá vỡ, vi khuẩn xâm nhập tiết độc tố làm cho bào thai phát triển không bình thường Đây là một trong những nguyên nhân làm cho tỷ lệ chết thai, thai lưu cao và khối lượng lợn con sơ sinh thấp

1.5.1.2 Những hiểu biết về bệnh viêm tử cung

* Nguyên nhân:

- Bệnh viêm tử cung

+ Bệnh thường xảy ra ở lợn nái sau khi sinh từ 1 – 10 ngày

+ Theo Nguyễn Hữu Phước (1982) [1] thì bệnh xảy ra trên các giống lợn nội ngoại khác nhau, lợn nái ít lứa, nhiều lứa hay đang nuôi con đều mắc bệnh, song tỷ lệ phụ thuộc vào yếu tố vệ sinh môi trường và các khu hệ động thực vật ở mỗi vùng khác nhau

+ Theo Trương Lăng (2000) [2]: Nguyên nhân gây ra bệnh viêm tử cung của lợn nái do vi trùng Steptococcus và Colibacillus nhiễm qua rốn, đẻ khó, xảy thai hay qua dụng cụ thụ tinh nhân tạo cứng gây xây xát tạo ra các ổ nhiễm trong tử cung

+ Theo Đặng Đình Tín và cs (1986) [8]: Khi gia súc đẻ, nhất là trường hợp đẻ khó phải can thiệp bằng tay hoặc dụng cụ, niêm mạc tử cung xây xát

+ Theo Nguyễn Hữu Phước (1982) [1]: ở lợn nái sinh sản đều mang vi khuẩn trong âm đạo nhưng không gây bệnh, chỉ khi đẻ cổ tử cung mở, chất dịch tiết đọng lại, tạo điều kiện cho vi khuẩn xâm nhập, phát triển và gây bệnh Theo Đặng Thanh Tùng (2006) [10], viêm tử cung ở lợn nái là một trong những tổn thương cơ quan sinh dục của lợn nái sau khi sinh, ảnh hưởng rất lớn đến khả năng sinh sản, làm mất sữa, lợn con không có sữa sẽ còi cọc, suy dinh dưỡng, chậm phát triển Lợn nái chậm động dục trở lại, không thụ thai,

có thể dẫn đến vô sinh, mất khả năng sinh sản

Cũng theo Đặng Thanh Tùng (2006), bệnh viêm tử cung ở lợn nái thường do các nguyên nhân sau:

-Thiếu sót về dinh dưỡng quản lý

+ Khẩu phần thiếu hay thừa protein trước hoặc trong thời kỳ mang thai ảnh hưởng đến viêm tử cung

+ Lợn nái sử dụng quá nhiều tinh bột, gây đẻ khó, phải can thiệp bằng tay gây tổn thương niêm mạc tử cung, vi khuẩn xâm nhập gây nhiễm trùng viêm tử cung kế phát

+ Ngược lại thiếu dinh dưỡng, lợn nái sẽ ốm yếu, sức đề kháng giảm không chống lại được sự xâm nhập của vi trùng cũng gây viêm tử cung

-Tiểu khí hậu chuồng nuôi

+ Thời tiết quá nóng hay quá lạnh trong thời gian đẻ cũng dễ đưa đến

-Lợn nái phối giống trực tiếp, lợn đực mắc bệnh viêm bao dương vật hoặc mang vi khuẩn từ những con lợn nái khác đã bị viêm tử cung, viêm âm đạo truyền sang cho con khoẻ

-Lợn nái sau đẻ bị sát nhau, xử lý không triệt để cũng dẫn đến viêm tử cung

-Do kế phát từ các bệnh truyền nhiễm như Sẩy thai truyền nhiễm, Phó thương hàn, gây viêm

-Do vệ sinh chuồng đẻ, vệ sinh bộ phận sinh dục lợn nái trước, trong và sau đẻ không sạch sẽ, trong thời gian đẻ cổ tử cung mở vi sinh vật có điều kiện xâm nhập vào gây viêm

Ngoài các nguyên nhân trên viêm tử cung còn có thể là biến chứng nhiễm trùng do vi khuẩn xâm nhập vào dạ con gây nên trong thời gian động dục (vì lúc đó cổ tử cung mở), vi khuẩn xâm nhập vào tử cung theo đường máu và viêm tử cung là một trong những triệu chứng lâm sàng chung (Lê Văn Năm, 1997[5])

Theo F.Mada và C.Neva (1995)[4], bệnh viêm tử cung và các bệnh ở đường tiết niệu có mối quan hệ với nhau, vi khuẩn trong nước tiểu cũng phát triển trong âm đạo và việc gây viêm ngược lên tử cung là rất dễ xảy ra

Nhiễm khuẩn tử cung qua đường máu là do vi khuẩn sinh trưởng ở một

cơ quan nào đó có kèm theo bại huyết, do vậy có trường hợp lợn hậu bị chưa phối đã bị viêm tử cung

âm đạo dịch nhầy thường không liên tục mà chỉ chảy ra từng đợt từ vài ngày đến một tuần Heo nái thường không đậu thai hoặc khi đã có thai sẽ bị tiêu đi

vì quá trình viêm nhiễm từ niêm mạc âm đạo, tử cung lan sang thai heo

+ Bệnh xảy ra ở tất cả các giống lợn và ở các giai đoạn khác nhau nhưng thường xảy ra ở giai đoạn sau khi sinh từ 1 – 10 ngày với những triệu chứng điển hình sau: Thân nhiệt tăng theo quy luật lên xuống, sáng sốt nhẹ 39 – 39.50C, chiều 40 – 410 C, thường sốt vào buổi chiều từ 3 – 4 h Con vật ăn kém, có khi con vật cong lưng rặn như rặn đái, từ âm hộ chảy ra niêm dịch lợn cợn đục hoặc có mủ, màu trắng đục, mùi hôi thối Khi nằm lượng niêm dịch chảy ra nhiều hơn

+ Trong trường hợp thai chết lưu âm đạo sưng tấy, đỏ, có chứa dịch tiết màu vàng xẫm, nâu và có mùi rất hôi thối Xung quanh âm hộ và mép đuôi thường dính bết niêm dịch, có khi niêm dịch khô đóng thành vẩy trắng Lợn nái mệt mỏi,đi lại khó khăn