Đánh giá công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân - huyện Ngân Sơn - tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2011 - 2013.

Ý kiến của các ban ngành, cơ quan chuyên môn, chính quyền cơ sở có liên quan đến công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai .... Yêu cầu của đề tài - Nắm vững nội dung

ĐINH THỊ LAN HƯƠNG

Tên đề tài:

“ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC GIẢI QUYẾT TRANH CHẤP, KHIẾU NẠI,

TỐ CÁO VỀ ĐẤT ĐAI TRÊN ĐỊA BÀN XÃ ĐỨC VÂN – HUYỆN

NGÂN SƠN – TỈNH BẮC KẠN GIAI ĐOẠN 2011 – 2013”

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Chính quy

Chuyên ngành : Quản lý đất đai

Khóa học : 2010 – 2014 Người hướng dẫn : Th.S Vương Vân Huyền

Thái Nguyên, năm 2014

Quản lý Tài nguyên, em đã về thực tập tốt nghiệp tại Uỷ ban nhân dân xã Đức Vân - huyện Ngân Sơn - tỉnh Bắc Kạn Đến nay em đã hoàn thành quá trình thực tập tốt nghiệp và khoá luận tốt nghiệp của mình

Với lòng kính trọng và biết ơn, em xin cảm ơn cô giáo Th.s Vương Vân Huyền giảng viên khoa Quản lý Tài nguyên đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ

em trong suốt thời gian thực hiện đề tài này

Em xin chân thành cảm ơn Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm Khoa Quản lý Tài nguyên, các thầy giáo, cô giáo, cán bộ trong khoa đã truyền

đạt cho em những kiến thức, kinh nghiệm quý báu trong quá trình học tập và

rèn luyện tại trường

Em xin gửi lời cảm ơn tới cán bộ địa chính, các cán bộ, nhân viên đang công tác tại UBND xã Đức Vân đã giúp đỡ em trong suốt thời gian thực tập tốt nghiệp

Em cũng gửi lời cảm ơn tới gia đình, người thân và bạn bè đã luôn ở bên cạnh động viên, khích lệ em trong suốt quá trình học tập và thời gian em thực hiện khóa luận tốt nghiệp này

Trong quá trình học tập và thực hiện đề tài, em đã cố gắng hết mình nhưng do kinh nghiệm còn thiếu và kiến thức còn hạn chế nên bài khóa luận tốt nghiệp này chắc chắn sẽ không tránh khỏi thiếu sót Em rất mong nhận

được sự đóng góp ý kiến của các thầy cô và bạn bè để bài khóa luận được

hoàn thiện hơn

Em xin chân thành cảm ơn

Thái Nguyên, ngày 24 tháng 05 năm 2014

Sinh viên

Đinh Thị Lan Hương

Bảng 4.1 Tăng trưởng kinh tế và thu nhập bình quân đầu người 23

Bảng 4.2 Chuyển dịch tỷ trọng theo cơ cấu kinh tế qua các năm 24

Bảng 4.3 Hiện trạng sử dụng đất xã Đức Vân năm 2013 30

Bảng 4.4 Tổng hợp các vụ tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai của xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 33

Bảng 4.5 Tình hình tranh chấp về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 34

Bảng 4.6 Tình hình khiếu nại về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 36

Bảng 4.7 Tình hình tố cáo về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 37

Bảng 4.8 Kết quả giải quyết tranh chấp về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 38

Bảng 4.9 Kết quả giải quyết tranh chấp về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân theo đơn vị hành chính 39

Bảng 4.10 Kết quả giải quyết khiếu nại về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 40

Bảng 4.11 Kết quả giải quyết khiếu nại về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân theo đơn vị hành chính 40

Bảng 4.12 Kết quả giải quyết tố cáo về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 41

Bảng 4.13 Kết quả giải quyết tố cáo về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân theo đơn vị hành chính 42

Bảng 4.14 Tổng hợp tình hình và kết quả giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 43

Bảng 4.15 Kết quả phỏng vấn người dân về nguyên nhân tranh chấp 44

Bảng 4.16 Kết quả phỏng vấn người dân về nguyên nhân khiếu nại 45

Bảng 4.17 Kết quả phỏng vấn người dân về nguyên nhân tố cáo 46

Hình 4.1 Tổng hợp đơn thư tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa

bàn xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 33 Hình 4.2 Tình hình tranh chấp về đất đai theo nội dung tranh chấp trên địa

bàn xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 35 Hình 4.3 Tình hình khiếu nại về đất đai theo nội dung khiếu nại trên địa bàn

xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 36 Hình 4.4 Tình hình tố cáo về đất đai theo nội dung tố cáo trên địa bàn xã Đức

Vân giai đoạn 2011 - 2013 37

BTP : Bộ Tư pháp

CP : Chính phủ

CT : Chỉ thị CNH - HĐH : Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa GCNQSD : Giấy chứng nhận quyền sử dụng GPMB : Giải phóng mặt bằng

GTVT : Giao thông vận tải

NĐ : Nghị định

QH : Quốc hội

QĐ : Quyết định TTLT - BTP - TTCP : Thông tư liên tịch - Bộ Tư pháp - Thanh tra

Chính phủ TTCP : Thanh tra Chính phủ

TB : Thông báo

TW : Trung ương THCS : Trung học cơ sở THPT : Trung học phổ thông UBND : Ủy ban nhân dân

Trang

PHẦN 1: MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục đích của đề tài 2

1.3 Yêu cầu của đề tài 2

1.4 Ý nghĩa của đề tài 2

1.4.1 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học 2

1.4.2 Ý nghĩa trong thực tiễn 3

PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU 4

2.1 Cơ sở khoa học của đề tài 4

2.1.1 Cơ sở lí luận của đề tài 4

2.1.2 Cơ sở pháp lí của công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai 5

2.1.3 Một số quy định trong văn bản quy phạm pháp luật về công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai 6

2.1.3.1 Tranh chấp về đất đai 6

2.1.3.2 Khiếu nại về đất đai 8

2.1.3.3 Tố cáo về đất đai 12

2.2 Tình hình giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn và huyện Ngân Sơn 15

2.2.1 Ở tỉnh Bắc Kạn 15

2.2.2 Ở huyện Ngân Sơn 16

PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 17

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 17

3.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu 17

3.3 Nội dung nghiên cứu 17

3.3.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của xã Đức Vân, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn 17

3.3.2 Tình hình quản lý và sử dụng đất đai tại xã Đức Vân, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn 17

3.3.4 Những thuận lợi, khó khăn trong việc giải quyết tranh chấp, khiếu

nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân 17

3.3.5 Đề xuất một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân 17

3.4 Phương pháp nghiên cứu 17

3.4.1 Phương pháp thu thập số liệu 17

3.4.2 Phương pháp xử lý số liệu 18

PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 19

4.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Đức Vân, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn 19

4.1.1 Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và cảnh quan môi trường 19

4.1.1.1 Điều kiện tự nhiên 19

4.1.1.2 Tài nguyên thiên nhiên 21

4.1.1.3 Cảnh quan môi trường 22

4.1.1.4 Nhận xét chung về điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và cảnh quan môi trường 22

4.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 23

4.1.2.1 Khái quát tình hình kinh tế - xã hội 23

4.1.2.2 Tình hình cơ sở hạ tầng 24

4.1.2.3 Tình hình phát triển xã hội 26

4.2 Tình hình quản lý và sử dụng đất đai tại xã Đức Vân, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn 27

4.2.1 Công tác quản lý đất đai trên địa bàn xã Đức Vân 27

4.2.2 Hiện trạng sử dụng đất của xã Đức Vân năm 2013 29

4.3 Đánh giá công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2011 - 2013 31 4.3.1 Công tác tiếp nhận và phân loại đơn thư 31

4.3.2 Tình hình tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai nói chung trên địa bàn xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 32

4.3.2.1 Tình hình tranh chấp về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân 34

trên địa bàn xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 38

4.3.3.1 Kết quả giải quyết tranh chấp về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 38

4.3.3.2 Kết quả giải quyết khiếu nại về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 39

4.3.3.3 Kết quả giải quyết tố cáo về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 41

4.3.4 Bảng tổng hợp chung tình hình và kết quả giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai toàn xã Đức Vân giai đoạn 2011 - 2013 42

4.3.5 Kết quả điều tra người dân về hoạt động tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân 44

4.3.5.1 Kết quả điều tra người dân về hoạt động tranh chấp về đất đai 44 4.3.5.2 Kết quả điều tra người dân về hoạt động khiếu nại về đất đai 45

4.3.5.3 Kết quả điều tra người dân về hoạt động tố cáo về đất đai 46

4.3.5.4 Ý kiến của các ban ngành, cơ quan chuyên môn, chính quyền cơ sở có liên quan đến công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai 47

4.4 Những thuận lợi, khó khăn trong việc giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân 48

4.4.1 Thuận lợi 48

4.4.2 Khó khăn 48

4.5 Một số giải pháp nâng cao hiệu quả công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân trong thời gian tới 49

PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 51

5.1 Kết luận 51

5.2 Kiến nghị 52

TÀI LIỆU THAM KHẢO 53

cả anh em trong nhà Đất đai có vai trò quan trọng như vậy nhưng lại là tài nguyên không tái tạo, hạn chế về số lượng và giới hạn về diện tích Vì vậy chúng ta phải quản lý và sử dụng đất đai sao cho hợp lý và có hiệu quả cao nhất Hiện nay, với nền kinh tế ngày càng phát triển, tốc độ đô thị hóa diễn

ra mạnh mẽ, dân số gia tăng cũng kéo theo nhu cầu sử dụng đất tăng lên Chính vì vậy, các vấn đề tiêu cực liên quan đến đất đai cũng ngày càng nhiều Xuất phát từ vị trí và tầm quan trọng của đất đai, Đảng và Nhà nước ta đã

đưa ra nhiều chính sách pháp luật để quản lí chặt chẽ, khai thác có hiệu quả

quỹ đất Tuy nhiên, khi áp dụng vào thực tiễn lại gặp phải rất nhiều khó khăn

Do đất đai là tài sản có giá trị lớn, mà công tác quản lí về đất đai còn tồn tại nhiều hạn chế và bất cập nên việc phát sinh tình trạng tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai là điều không thể tránh được Tình trạng này diễn ra trên tất cả các địa phương trong cả nước Việc giải quyết vấn đề này là rất trọng yếu, vì nếu làm tốt sẽ củng cố thêm niềm tin cho người dân vào sự quản lí của Nhà nước Đồng thời ngăn chặn việc phát sinh thêm nhiều vụ việc mới, giảm thiểu tình trạng khiếu nại, tố cáo vượt cấp do công tác giải quyết chưa đạt

được hiệu quả

Xã Đức Vân là một xã miền núi thuộc huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn Trong những năm gần đây, công tác quản lý nhà nước về đất đai đã đạt được một số kết quả tích cực góp phần vào việc phát triển kinh tế - xã hội của địa phương Song bên cạnh đó vẫn tồn tại những vấn đề gây ra tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai làm ảnh hưởng đến ổn định chính trị, kìm hãm sự phát

triển đời sống xã hội nói chung Do những vấn đề liên quan đến đất đai đều rất nhạy cảm và phức tạp Vậy nên, yêu cầu đặt ra là việc giải quyết các vụ tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai phải được thực hiện một cách chặt chẽ, hợp tình hợp lí và giải quyết dứt điểm những vụ còn tồn đọng

Từ yêu cầu thực tiễn, được sự đồng ý của Ban Giám hiệu Nhà trường, Ban chủ nhiệm Khoa Quản lý Tài nguyên - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn, giúp đỡ trực tiếp, tận tình của cô giáo, Th.S Vương Vân Huyền - Giảng viên Khoa Quản lý Tài nguyên - Trường Đại học

Nông Lâm Thái Nguyên, em đã tiến hành nghiên cứu đề tài: “Đánh giá công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân - huyện Ngân Sơn - tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2011 - 2013”

1.2 Mục đích của đề tài

- Tìm hiểu và đánh giá công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về

đất đai của xã Đức Vân, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2011 - 2013

- Tìm hiểu và phân tích những nguyên nhân dẫn đến tình trạng tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai Đề xuất các giải pháp xử lý phù hợp với tình hình thực tế của địa phương nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân trong thời gian tới

1.3 Yêu cầu của đề tài

- Nắm vững nội dung quản lý và sử dụng đất đai tại Luật Đất đai 2003, các nội dung trong các văn bản pháp lí có liên quan đến công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai

- Các thông tin tài liệu, số liệu thu thập được phải trung thực, chính xác, khách quan Đánh giá đúng thực trạng, khoa học, thu được hiệu quả cao nhất

- Các giải pháp đề xuất phải phù hợp với tình hình thực tế của địa phương, có tính khả thi, theo đúng quy định của pháp luật

1.4 Ý nghĩa của đề tài

1.4.1 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học

Giúp sinh viên chủ động làm quen với công việc, năng động và sáng tạo, vận dụng lý thuyết đã được trang bị trong nhà trường vào thực tiễn Rèn luyện kỹ năng thu thập, xử lý số liệu và viết báo cáo

1.4.2 Ý nghĩa trong thực tiễn

Góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai theo đúng pháp luật Hạn chế thấp nhất các hành vi vi phạm Luật Đất đai, phục vụ cho công tác quản lý và sử dụng đất đai hợp lí trên địa bàn xã Đức Vân, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 Cơ sở khoa học của đề tài

2.1.1 Cơ sở lí luận của đề tài

Cùng với lịch sử phát triển đất nước, công tác quản lý đất đai cũng dần

được đổi mới Nội dung cơ bản của công tác quản lý đất đai được thể hiện

trong hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật Hệ thống văn bản này cũng từng bước được hoàn thiện, từ chỗ chỉ là những văn bản dưới luật, có cả những văn bản chỉ quy định tạm thời đến chỗ Nhà nước ban hành Luật Đất

đai 1987, rồi đến Luật Đất đai 1993 và đến nay đang áp dụng là Luật Đất đai

2003 (Nguyễn Khắc Thái Sơn, 2007)[7] Sự ra đời và hoàn thiện dần của Luật

Đất đai nhằm kiểm soát và điều chỉnh các mối quan hệ pháp luật đất đai, tránh

phát sinh thêm nhiều mâu thuẫn về đất đai thể hiện qua các vụ tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai

Có nhiều nguyên nhân dẫn đến các mâu thuẫn nói trên có thể do lịch sử, các chính sách, chế độ từ trước để lại Tuy nhiên, sự quản lý của nhà nước về

đất đai của nước ta là theo định hướng xã hội chủ nghĩa Luật Đất đai 2003

ban hành kèm theo nhiều văn bản pháp lý bổ sung, hướng dẫn thi hành nên

đây là những văn kiện có tính chất pháp lý rất quan trọng nhằm quy định chế

độ quản lý và sử dụng đất hợp lý, hiệu quả, đảm bảo quyền và nghĩa vụ cho

người sử dụng đất, cho những quan hệ xã hội phát sinh trong quá trình quản

lý và sử dụng đất diễn ra phù hợp hơn với quyền lợi hợp pháp của Nhà nước, góp phần ổn định xã hội, tăng cường quan hệ sản xuất Đồng thời tạo hành lang pháp lý điều chỉnh các mối quan hệ về đất đai trong thời kỳ CNH - HĐH hội nhập nền kinh tế thế giới của đất nước (Nguyễn Thị Lợi, 2007)[6] Trong những năm gần đây tình trạng tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai diễn ra ngày càng nhiều, nhiều vụ việc mang tính chất đặc biệt nghiêm trọng dẫn đến

án mạng chết người khiến dư luận bức xúc Do đó, việc đánh giá về công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai để tìm ra những giải pháp hiệu quả là một việc làm thiết thực hiện nay

Trong quản lý nói chung và quản lý đất đai nói riêng, không tránh khỏi việc xảy ra những tranh chấp, khiếu nại, tố cáo Đặc biệt, đất đai là lĩnh vực

nhạy cảm, xảy ra nhiều tranh chấp, khiếu nại, tố cáo hơn các lĩnh vực khác Một trong những vấn đề nổi cộm hiện nay của công tác quản lý đất đai là giải

quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai Vì vậy, “ Giải quyết tranh chấp

về đất đai ” là nội dung đã được đề cập đến trong công tác quản lý nhà nước

về đất đai từ Quyết định số 201 - CP năm 1980 Trong quá trình phát triển, nó

được chỉnh sửa và bổ sung cho hoàn thiện hơn Từ khi Luật Đất đai 1993 ra

đời đến nay, nội dung này được sửa, bổ sung thành “ Giải quyết tranh chấp về

đất đai; giải quyết khiếu nại, tố cáo các vi phạm trong việc quản lý và sử dụng đất đai” Giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai với ý nghĩa

là một nội dung của công tác quản lý nhà nước đối với đất đai, là hoạt động của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền nhằm giải quyết các bất đồng, mâu thuẫn trong nội bộ các tổ chức, hộ gia đình và cá nhân tham gia quan hệ đất

đai để tìm ra các giải pháp đúng đắn trên cơ sở pháp luật nhằm phục hồi lại

các quyền lợi bị xâm phạm, đồng thời truy cứu trách nhiệm pháp lý đối với các hành vi vi phạm Luật Đất đai (Nguyễn Khắc Thái Sơn, 2007)[7]

2.1.2 Cơ sở pháp lí của công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai

- Luật Đất đai 2003;

- Nghị định 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về hướng dẫn thi hành luật Đất đai 2003;

- Nghị định 182/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực đất đai;

- Thông tư 01/2005/TT-BTNMT ngày 13/04/2005 của Bộ Tài nguyên

và Môi trường về hướng dẫn thi hành một số điều của Nghị định 181/2004/ NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ;

- Luật Khiếu nại, tố cáo năm 1998;

- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam số 26/2004/QH11 ngày 15/06/2004;

- Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo của Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam số 58/2005/QH11 ngày 29/11/2005;

- Nghị định số 136/2006/NĐ-CP ngày 14/01/2006 của Chính phủ quy

định về chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo

và các Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khiếu nại, tố cáo;

- Chỉ thị số 36/2004/CT-TTg ngày 27/10/2004 của Thủ tướng Chính phủ về việc chấn chỉnh và tăng cường trách nhiệm của Thủ trưởng các cơ quan hành chính nhà nước trong công tác giải quyết khiếu nại, tố cáo;

- Nghị định 84/2007/NĐ-CP ngày 25/05/2007 của Chính phủ về quy

định bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất,

thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai;

- Luật Khiếu nại số 02/2011/QH13 ngày 11/11/2011;

- Luật Tố cáo số 03/2011/QH13 ngày 11/11/2011;

- Thông tư số 07/2011/TT-TTCP ngày 28/07/2011 của Thanh tra Chính phủ về hướng dẫn quy trình tiếp công dân;

- Thông tư liên tịch số 10/2011/TTLT-BTP-TTCP của Bộ Tư pháp và Thanh tra Chính phủ ngày 06/06/2011 về hướng dẫn thực hiện trợ giúp pháp

lí trong việc khiếu nại quyết định hành chính, hành vi hành chính;

- Quyết định số 114/QĐ-BTP của Bộ Tư pháp ngày 08/06/2010 về việc hướng dẫn chế độ hỗ trợ đối với cán bộ, công chức làm công tác tiếp dân, xử

lý đơn thư khiếu nại, tố cáo

2.1.3 Một số quy định trong văn bản quy phạm pháp luật về công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai

2.1.3.1 Tranh chấp về đất đai

* Khái niệm tranh chấp về đất đai: Theo quy định tại khoản 26 Điều 4

Luật Đất đai năm 2003 thì “ Tranh chấp đất đai là tranh chấp về quyền và nghĩa

vụ của người sử dụng đất giữa hai hoặc nhiều bên trong quan hệ đất đai.”

* Thẩm quyền giải quyết tranh chấp về đất đai

Từ thực tế cho thấy các chủ thể khi tham gia quan hệ pháp luật đất đai, không phải lúc nào cũng nhất trí với nhau về tất cả các vấn đề trong quan hệ pháp luật đất đai Do đó, sẽ xuất hiện những ý kiến khác nhau, những mâu thuẫn, bất đồng được nảy sinh ra bên ngoài và được thể hiện trên thực tế bằng những hành động cụ thể Vì vậy, Nhà nước đã có những cơ chế để giải quyết khi phát sinh tranh chấp mà các tổ chức, cá nhân không tự giải quyết được

theo quy định tại Điều 136 Luật Đất đai 2003 và Nghị định số

181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ hướng dẫn thi hành Luật Đất đai, thì việc giải quyết tranh chấp về đất đai được thực hiện theo hai cách: giải quyết tại các cơ quan hành chính Nhà nước và giải quyết tại Tòa án Cụ thể là:

Theo quy định tại Điều 136 - Luật Đất đai 2003 thì tranh chấp đất đai đã

được hòa giải tại UBND xã, phường, thị trấn mà một bên hoặc các bên đương

sự không nhất trí thì được giải quyết như sau:

- Tranh chấp về quyền sử dụng đất mà đương sự có GCNQSD đất hoặc có một trong các loại giấy tờ quy định tại các khoản 1, 2 và 5 Điều 50 của Luật này và tranh chấp về tài sản gắn liền với đất thì do Toà án nhân dân giải quyết;

- Tranh chấp về quyền sử dụng đất mà đương sự không có GCNQSD

đất hoặc không có một trong các loại giấy tờ quy định tại các khoản 1, 2 và 5 Điều 50 của Luật này được giải quyết như sau:

+ Trường hợp Chủ tịch UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh giải quyết lần đầu mà một bên hoặc các bên đương sự không đồng ý với quyết định giải quyết thì có quyền khiếu nại đến Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương giải quyết; quyết định của Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương là quyết định giải quyết cuối cùng;

+ Trường hợp Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương giải quyết lần đầu mà một bên hoặc các bên đương sự không đồng ý với quyết

định giải quyết thì có quyền khiếu nại đến Bộ trưởng Bộ TN&MT; quyết định

của Bộ trưởng Bộ TN&MT là quyết định giải quyết cuối cùng

Theo Điều 160 - Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về hướng dẫn thi hành Luật Đất đai 2003 chỉ rõ thẩm quyền giải quyết tranh chấp đất đai trong trường hợp các bên tranh chấp không có giấy tờ

về quyền sử dụng đất được quy định như sau:

- Chủ tịch UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh giải quyết tranh chấp đất đai giữa hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư với nhau Trường hợp không đồng ý với quyết định giải quyết của cơ quan hành chính nêu trên thì các bên tranh chấp có quyền gửi đơn xin giải quyết tranh chấp đất

đai đến Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương Quyết định

giải quyết của Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương là quyết định giải quyết cuối cùng

- Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương giải quyết tranh chấp đất đai giữa tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài, cá nhân nước ngoài với nhau hoặc giữa tổ chức, cơ

sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài, cá nhân nước ngoài với hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư Trường hợp không đồng ý với quyết định giải quyết của Chủ tịch UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương thì các bên tranh chấp có quyền gửi đơn xin giải quyết tranh chấp đất đai đến Bộ TN&MT Quyết định giải quyết tranh chấp đất đai của Bộ trưởng Bộ TN&MT là quyết định giải quyết cuối cùng

* Trình tự giải quyết tranh chấp

Quá trình giải quyết tranh chấp đất đai thực hiện qua các bước sau: Bước 1: Nghiên cứu hồ sơ của các bên có tranh chấp

Bước 2: Tổ chức điều tra, thu thập các thông tin, tài liệu, số liệu, bản đồ

có liên quan

Bước 3: Tổ chức hội nghị giải quyết tranh chấp đất đai

Bước 4: Ban hành quyết định giải quyết tranh chấp

Bước 5: Tổ chức thực hiện quyết định giải quyết tranh chấp

2.1.3.2 Khiếu nại về đất đai

Theo Khoản 1 - Điều 2 - Luật Khiếu nại năm 2011 quy định:

“Khiếu nại là việc công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức theo thủ tục do Luật này quy định đề nghị cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền xem xét lại quyết định hành chính, hành vi hành chính của cơ quan hành chính nhà nước, của người có thẩm quyền trong cơ quan hành chính nhà nước hoặc quyết định kỉ luật cán bộ, công chức khi có căn cứ cho rằng quyết định hoặc hành vi đó là trái pháp luật, xâm phạm quyền, lợi ích hợp pháp của mình”

Từ khái niệm chung về khiếu nại, chúng ta có thể suy ra: “Khiếu nại về đất đai là việc công dân, cơ quan, tổ chức yêu cầu các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền bảo vệ hoặc khôi phục quyền, lợi ích của mình do những quyết định hành chính hoặc hành vi hành chính trong lĩnh vực đất đai gây ra.”

* Chủ thể khiếu nại

Là công dân, cơ quan, tổ chức hoặc cán bộ, công chức

* Đối tượng khiếu nại

Là các quyết định hành chính hoặc các hành vi hành chính Các quyết

định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại (Điều 162 Nghị định số

181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất

đai 2003):

- Quyết định hành chính trong quản lý đất đai bị khiếu nại bao gồm: + Quyết định giao đất, cho thuê đất, thu hồi đất, trưng dụng đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất;

+ Quyết định bồi thường, hỗ trợ, giải phóng mặt bằng, tái định cư;

+ Cấp hoặc thu hồi GCNQSD đất;

+ Quyết định gia hạn thời hạn sử dụng đất;

- Hành vi hành chính trong quản lý đất đai bị khiếu nại là hành vi của cán bộ, công chức nhà nước khi giải quyết công việc thuộc phạm vi quy định

như đã nói ở trên

Theo Điều 12 của Luật Khiếu nại năm 2011 quy định:

* Quyền và nghĩa vụ của người khiếu nại

- Tự mình khiếu nại hoặc thông qua người đại diện hợp pháp của mình

để khiếu nại

- Đưa ra chứng cứ về việc khiếu nại và giải trình ý kiến của mình về chứng cứ đó

- Nhận văn bản trả lời về việc thụ lí giải quyết khiếu nại, nhận quyết

định giải quyết khiếu nại

- Khiếu nại lần hai hoặc khởi kiện vụ án hành chính tại Tòa án theo quy

định của Luật tố tụng hành chính

- Được khôi phục quyền, lợi ích hợp pháp đã bị xâm phạm; được bồi thường thiệt hại theo quy định của pháp luật

- Rút khiếu nại

- Khiếu nại đến đúng người có thẩm quyền giải quyết

- Trình bày trung thực sự việc, đưa ra chứng cứ về tính đúng đắn, hợp

lý của việc khiếu nại; cung cấp thông tin, tài liệu liên quan cho người giải

quyết khiếu nại; chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung trình bày và việc cung cấp thông tin, tài liệu đó

- Chấp hành nghiêm chỉnh quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật

Theo Điều 13 Luật Khiếu nại năm 2011 quy định:

* Quyền và nghĩa vụ của người bị khiếu nại

- Đưa ra chứng cứ về tính hợp pháp của quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại

- Nhận quyết định giải quyết khiếu nại lần hai

- Cung cấp thông tin, tài liệu liên quan đến nội dung khiếu nại, giải trình về tính hợp pháp, đúng đắn của quyết định hành chính, hành vi hành chính bị khiếu nại khi người giải quyết khiếu nại hoặc cơ quan, đơn vị kiểm tra, xác minh yêu cầu trong thời hạn 7 ngày, kể từ ngày có yêu cầu

- Sửa đổi hoặc hủy bỏ quyết định hành chính, chấm dứt hành vi hành chính bị khiếu nại

- Chấp hành nghiêm chỉnh quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật

- Bồi thường, bồi hoàn thiệt hại do quyết định hành chính, hành vi hành chính trái pháp luật của mình gây ra theo quy định của pháp luật về trách nhiệm bồi thường của Nhà nước

* Thẩm quyền giải quyết khiếu nại về đất đai

Đối với cơ quan quản lý hành chính Trung ương

- Thủ trưởng cơ quan thuộc Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của mình; của cán bộ công chức do mình trực tiếp quản lý

- Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ có thẩm quyền: + Giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính của mình, của cán bộ công chức do mình trực tiếp quản lý

+ Giải quyết khiếu nại mà Thủ trưởng cơ quan thuộc Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ đã giải quyết lần đầu nhưng vẫn còn khiếu nại

+ Giải quyết khiếu nại có nội dung thuộc thẩm quyền quản lý nhà nước của Bộ, ngành mà Chủ tịch UBND cấp tỉnh, Giám đốc Sở hoặc cấp tương

đương thuộc UBND cấp tỉnh đã giải quyết lần đầu nhưng vẫn còn khiếu nại

- Chánh thanh tra Bộ hoặc cơ quan thuộc Chính phủ có trách nhiệm xác minh, kết luận, kiến nghị việc giải quyết khiếu nại thuộc thẩm quyền của Bộ trưởng hoặc thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ

- Tổng thanh tra có thẩm quyền: giải quyết khiếu nại mà thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ đã giải quyết lần đầu nhưng còn khiếu nại; giúp Thủ tướng Chính phủ theo dõi, kiểm tra, đôn đốc các Bộ, cơ quan ngang Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND các cấp trong việc tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, thi hành quyết định giải quyết khiếu nại đã có hiệu lực pháp luật

- Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền sau:

+ Giải quyết những tranh chấp về thẩm quyền giải quyết khiếu nại giữa các Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, UBND cấp tỉnh

+ Xử lý các kiến nghị của Tổng thanh tra về việc giải quyết khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của Thủ tướng Chính phủ

+ Lãnh đạo công tác giải quyết khiếu nại của các Bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và UBND các cấp

Đối với các cơ quan quản lý hành chính cấp tỉnh, cấp huyện

- Chủ tịch UBND cấp tỉnh, cấp huyện có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật cán bộ công chức của mình

- Chủ tịch UBND cấp tỉnh, cấp huyện giải quyết khiếu nại mà Chủ tịch UBND cấp dưới trực tiếp, thủ trưởng cơ quan thuộc UBND cùng cấp đã giải quyết nhưng còn khiếu nại tiếp

- Thủ trưởng cơ quan trực thuộc UBND cùng cấp có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết định hành chính, hành vi hành chính hoặc quy

định kỷ luật cán bộ công chức do mình quản lý trực tiếp; giải quyết khiếu nại

do thủ trưởng cơ quan trực thuộc đã giải quyết nhưng vẫn còn khiếu nại

- Chánh thanh tra cấp tỉnh, cấp huyện có thẩm quyền:

+ Xác minh, kết luận, kiến nghị việc giải quyết khiếu nại thuộc thẩm quyền giải quyết của chủ tịch UBND cùng cấp

+ Giải quyết khiếu nại do Chủ tịch UBND cùng cấp ủy quyền theo quy

định của Chính phủ

Đối với cơ quan quản lý hành chính cấp xã

Chủ tịch UBND xã có thẩm quyền giải quyết khiếu nại đối với quyết

định hành chính, hành vi hành chính hoặc quyết định kỷ luật cán bộ do mình

quản lý

* Trình tự giải quyết khiếu nại

Trình tự giải quyết khiếu nại bao gồm 4 bước:

Bước 1: Thụ lý giải quyết khiếu nại

Bước 2: Xác minh nội dung khiếu nại

Bước 3: Ra quyết định và công bố quyết định giải quyết khiếu nại

Bước 4: Thi hành quyết định và hoàn chỉnh hồ sơ vụ việc

2.1.3.3 Tố cáo về đất đai

Theo Khoản 1 - Điều 2 - Luật tố cáo năm 2011 quy định:

“Tố cáo là việc công dân theo thủ tục do Luật này quy định báo cho

cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền biết về hành vi vi phạm pháp luật của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của công dân, cơ quan, tổ chức.”

Từ khái niệm chung về tố cáo, chúng ta có thể suy ra: “Tố cáo về đất đai

là việc công dân báo cho cơ quan Nhà nước có thẩm quyền biết về các hành

vi vi phạm pháp luật đất đai của bất cứ cơ quan, tổ chức, cá nhân nào gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước, quyền, lợi ích hợp pháp của cá nhân, cơ quan, tổ chức.”

* Chủ thể của tố cáo

Là mọi công dân

* Đối tượng của tố cáo

Là các hành vi vi phạm pháp luật của cơ quan, tổ chức, cá nhân gây thiệt hại hoặc đe dọa gây thiệt hại lợi ích của Nhà nước, cơ quan, tổ chức,

- Cản trở việc sử dụng đất của người liền kề

* Quyền và nghĩa vụ của người tố cáo

- Gửi đơn hoặc trực tiếp tố cáo với cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền

- Được yêu cầu giữ kín bí mật tên, địa chỉ và bút tích của mình

- Có quyền yêu cầu được thông báo kết quả giải quyết tố cáo

- Yêu cầu cơ quan, tổ chức có thẩm quyền bảo vệ khi bị đe dọa, trù dập, trả thù

- Người tố cáo phải trình bày trung thực về nội dung tố cáo

- Phải nêu rõ họ tên và địa chỉ của mình

- Phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc tố cáo sai sự thực

* Quyền và nghĩa vụ của người bị tố cáo

- Được thông báo về nội dung tố cáo

- Có quyền đưa ra bằng chứng để chứng minh nội dung tố cáo là không

- Chấp hành nghiêm chỉnh quyết định xử lý tố cáo

- Bồi thường thiệt hại, khắc phục hậu quả do hành vi trái pháp luật của mình gây ra

* Thẩm quyền giải quyết tố cáo về đất đai

Thẩm quyền giải quyết tố cáo về đất đai được phân định theo các cấp quản lý, cụ thể theo Điều 39, 62, 63 của Luật Khiếu nại, tố cáo năm 1998:

- Chủ tịch UBND xã giải quyết tố cáo đối với hành vi vi phạm pháp luật của những người mình trực tiếp quản lý

- Chủ tịch UBND huyện giải quyết tố cáo các hành vi vi phạm pháp luật của Chủ tịch UBND xã, Phó chủ tịch UBND xã, trưởng phòng, phó phòng thuộc UBND huyện, những người mình trực tiếp quản lý

- Chủ tịch UBND tỉnh chịu trách nhiệm đối với những người mình bổ nhiệm và quản lý trực tiếp như: Giám đốc Sở, Phó giám đốc Sở, Chủ tịch UBND huyện, Phó chủ tịch UBND huyện

- Giám đốc Sở giải quyết tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của Trưởng phòng, Phó phòng thuộc Sở và những người khác do mình bổ nhiệm và quản

lý trực tiếp

- Chánh thanh tra các cấp có thẩm quyền xác minh, kết luận nội dung tố cáo, kiến nghị biện pháp xử lý, tố cáo thuộc thẩm quyền giải quyết của thủ trưởng cơ quan cùng cấp khi được giao Ngoài ra, Chánh thanh tra còn xem xét kết luận nội dung tố cáo mà thủ trưởng cơ quan cấp dưới trực tiếp của thủ trưởng cơ quan cùng cấp đã giải quyết nhưng có vi phạm pháp luật

- Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ có thẩm quyền giải quyết tố cáo, hành vi vi phạm pháp luật của người đứng đầu; cấp phó của người đứng đầu; các cơ quan đơn vị, cơ quan thuộc Bộ; cơ quan thuộc Chính phủ và những người khác do mình bổ nhiệm và quản lý trực tiếp

- Tổng thanh tra có quyền xác minh, kết luận nội dung tố cáo; kiến nghị biện pháp xử lý đối với tố cáo thuộc thẩm quyền giải quyết của Chính phủ khi

được giao Ngoài ra, Tổng thanh tra còn xem xét, kết luận về nội dung tố cáo

mà Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch UBND tỉnh đã giải quyết nhưng vi phạm pháp luật

- Thủ tướng Chính phủ có thẩm quyền giải quyết tố cáo hành vi vi phạm pháp luật của Bộ trưởng, Thứ trưởng, Thủ trưởng hoặc Phó thủ trưởng cơ quan thuộc Chính phủ, Chủ tịch UBND cấp tỉnh, Phó chủ tịch UBND tỉnh và những người khác do mình bổ nhiệm và quản lý trực tiếp

*Trình tự giải quyết tố cáo

Thủ tục giải quyết tố cáo gồm 5 bước:

Bước 1: Tiếp nhận, xử lý thông tin tố cáo

Bước 2: Xác minh nội dung tố cáo

Bước 3: Kết luận nội dung tố cáo

Bước 4: Xử lý tố cáo của người giải quyết tố cáo

Bước 5: Công khai kết luận nội dung tố cáo, quyết định xử lý hành vi vi phạm bị tố cáo

2.2 Tình hình giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn tỉnh Bắc Kạn và huyện Ngân Sơn

2.2.1 Ở tỉnh Bắc Kạn

Từ khi Bộ Chính trị ban hành Thông báo số 130-TB/TW, cấp ủy, Chính quyền các cấp trên địa bàn tỉnh xác định công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo là nhiệm vụ quan trọng, thường xuyên, lâu dài của địa phương Vì vậy Tỉnh ủy Bắc Kạn đã tập trung chỉ đạo, phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị đối với công tác này; đồng thời giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo mới phát sinh, quan tâm rà soát, nghiên cứu giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo phức tạp, không để tồn đọng, kéo dài

Công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về khiếu nại, tố cáo

được quan tâm chỉ đạo thực hiện với nhiều hình thức đa dạng, phong phú góp

phần nâng cao trình độ nhận thức của cán bộ và nhân dân Công tác hòa giải

được các cấp, các ngành quan tâm, hiện nay tỉnh Bắc Kạn có 1.421 tổ hòa

giải/1.421 thôn, bản, tổ phố với 6.509 hòa giải viên Trong quá trình hòa giải, các hòa giải viên đã lồng ghép thêm tuyên truyền, giải thích chính sách, pháp luật của Nhà nước cho bà con nhân dân góp phần hạn chế thấp nhất số đơn thư khiếu nại, tố cáo vượt cấp, kéo dài

Trong 5 năm, từ năm 2008 các cơ quan hành chính Nhà nước tiếp 4.999 lượt người đến khiếu nại, tố cáo, kiến nghị phản ảnh, nội dung chủ yếu liên quan đến đất đai (chiếm trên 70%) Tiếp nhận, xử lý 3.878 đơn thư, trong đó 1.269 đơn khiếu nại, 795 đơn tố cáo và 1.814 đơn kiến nghị, đề nghị Qua phân loại, xử lý có 717 vụ việc khiếu nại, tố cáo thuộc thẩm quyền Các cơ quan tư pháp thụ lý, giải quyết 193 đơn khiếu nại, tố cáo Qua xác minh có 57

đơn khiếu nại đúng, 08 đơn khiếu nại, tố cáo có phần đúng, 127 đơn khiếu nại,

tố cáo sai Thường trực Hội đồng nhân dân tỉnh tổ chức tiếp 230 lượt công dân đến gửi đơn và phản ánh, kiến nghị; tiếp nhận và xử lý 472 đơn thư của công dân Phối hợp với các Ban Hội đồng nhân dân tiến hành 05 cuộc giám sát và 28 cuộc khảo sát theo nội dung đơn, thư của công dân Qua đó, nhiều

vụ việc đã được giải quyết dứt điểm, hợp tình, hợp lý, được người dân đồng tình và đánh giá cao, điển hình như tranh chấp đất đai ở huyện Ba Bể, Na Rì Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên luôn quan tâm đổi mới, nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác giám sát trách nhiệm của các cơ quan, tổ

chức, cá nhân trong tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo Ban Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc tỉnh thường xuyên cử cán bộ tham gia với

Đoàn đại biểu Quốc hội, tham gia phối hợp với chính quyền giải quyết 03 vụ

khiếu kiện về đất đai tồn đọng phức tạp, kéo dài Trong đó có 02 vụ đã giải quyết dứt điểm, 01 vụ đang tiếp tục phối hợp với các cơ quan chức năng tham mưu cho UBND tỉnh xem xét giải quyết

2.2.2 Ở huyện Ngân Sơn

Tổng hợp đơn thư tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai của Phòng TN&MT thuộc UBND huyện từ năm 2011 đến hết năm 2013, đã tiếp nhận 72

đơn về đất đai, cụ thể:

- Năm 2011: có 24 đơn thư, trong đó:

+ Tố cáo: 02 đơn, đã giải quyết xong

+ Khiếu nại: 04 đơn, đã giải quyết xong

+ Tranh chấp: 18 đơn, đã giải quyết xong 16 đơn, còn 02 đơn chuyển

đến Tòa án nhân dân huyện giải quyết theo thẩm quyền

- Năm 2012: có 20 đơn thư, trong đó:

+ Tố cáo: 0 đơn

+ Khiếu nại: 02 đơn, trong đó 01 đơn đã giải quyết xong, 01 đơn chuyển lên cấp Tỉnh giải quyết theo thẩm quyền (khiếu nại của cá nhân với

tổ chức)

+ Tranh chấp: 18 đơn, đã giải quyết xong theo thẩm quyền

- Năm 2013: có 28 đơn thư, trong đó:

+ Tố cáo: 2 đơn, đã giải quyết xong

+ Khiếu nại: 1 đơn, đã giải quyết xong

+ Tranh chấp: 25 đơn, đã giải quyết xong 16 đơn, 5 đơn chuyển Tòa án nhân dân huyện giải quyết theo thẩm quyền, còn 4 đơn gửi về cơ sở xã giải quyết theo thẩm quyền

PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Chủ thể quản lý và sử dụng đất, các vụ tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai giai đoạn 2011 - 2013

- Phạm vi nghiên cứu: Công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo

về đất đai giai đoạn 2011 - 2013 trên địa bàn xã Đức Vân, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn

3.2 Địa điểm và thời gian nghiên cứu

- Địa điểm: UBND xã Đức Vân, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn

- Thời gian: Từ 20/01/2014 - 30/04/2014

3.3 Nội dung nghiên cứu

3.3.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của xã Đức Vân, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn

3.3.2 Tình hình quản lý và sử dụng đất đai tại xã Đức Vân, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn

3.3.3 Đánh giá công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai trên địa bàn xã Đức Vân, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn giai đoạn 2011 -

3.4 Phương pháp nghiên cứu

3.4.1 Phương pháp thu thập số liệu

- Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp:

+ Thu thập điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của xã tại UBND xã + Thu thập số liệu thống kê các vụ tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất

đai trên địa bàn xã tại UBND xã

+ Tổng hợp đơn thư khiếu nại, tố cáo có liên quan đến đất đai qua sổ theo dõi đơn thư của bộ phận một cửa

- Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp:

+ Phỏng vấn cán bộ quản lí và cán bộ chuyên môn phụ trách về công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai để nắm được tình hình cũng như các nguyên nhân dẫn đến tình trạng tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về

đất đai trên địa bàn xã

+ Phỏng vấn người dân thông qua các câu hỏi trong phiếu phỏng vấn, với tổng số phiếu điều tra là 50 phiếu, để biết được nội dung tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai và những nguyên nhân cụ thể dẫn đến tình trạng trên

3.4.2 Phương pháp xử lý số liệu

Từ các nguồn số liệu thu thập được trên địa bàn nghiên cứu, em tiến hành tổng hợp và phân tích số liệu sử dụng một số phương pháp sau:

- Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu: tổng hợp các số liệu thu thập

được sau đó xử lý trên bảng Excel

- Phương pháp so sánh và phân tích số liệu

- Phương pháp đánh giá và phân tích thông qua ý kiến của các ban ngành, cơ quan chuyên môn, chính quyền cơ sở có liên quan đến công tác giải quyết tranh chấp, khiếu nại, tố cáo về đất đai

PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

4.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của xã Đức Vân, huyện Ngân Sơn, tỉnh Bắc Kạn

4.1.1 Điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và cảnh quan môi trường

4.1.1.1 Điều kiện tự nhiên

* Vị trí địa lý

Xã Đức Vân nằm về phía Đông Bắc, cách trung tâm huyện Ngân Sơn khoảng 6km theo quốc lộ 3 Xã có tổng diện tích tự nhiên là 2864.10 ha, chiếm 4.43 % tổng diện tích tự nhiên của huyện

Ranh giới của xã:

- Phía Bắc giáp xã Thượng Ân và xã Bằng Vân huyện Ngân Sơn

- Phía Đông giáp xã Quang Trọng huyện Thạch An tỉnh Cao Bằng

- Phía Nam giáp xã Vân Tùng và xã Thượng Quan huyện Ngân Sơn

- Phía Tây giáp xã Vân Tùng huyện Ngân Sơn

Xã Đức Vân có quốc lộ 3 chạy qua nối xã với trung tâm huyện Ngân Sơn và với các nơi khác, đây là tuyến giao thông quan trọng chạy qua địa bàn

xã và là điều kiện thuận lợi để xã giao lưu, phát triển kinh tế - xã hội

* Địa hình

Xã Đức Vân nằm trong vùng có địa hình đồi núi phức tạp và có độ chia cắt mạnh với nhiều dạng địa hình khác nhau, từ địa hình núi cao đến dạng địa hình đồi thoải xen kẽ với các thung lũng, địa hình đồi bát úp và các cánh đồng nhỏ hẹp Độ dốc bình quân thường từ 250 - 300 Vùng núi chiếm khoảng 90% tổng diện tích tự nhiên, diện tích tương đối bằng phẳng chiếm khoảng 10% Đất sản xuất nông nghiệp chủ yếu là ruộng bậc thang và các bãi bồi nhỏ hẹp dọc theo hệ thống sông suối Địa hình của xã có thể chia thành 2 dạng sau:

- Địa hình đồi núi dốc và cao: Tập trung chủ yếu ở phía Tây Bắc và

Đông Nam của xã Dạng địa hình này chủ yếu là các dải núi với độ dốc lớn và

bị chia cắt mạnh Hiện trong vùng là rừng sản xuất của dân địa phương

- Địa hình đồi thấp và thung lũng: Phân bố chủ yếu dọc hai bên quốc lộ

3 Dạng địa hình này ít dốc hơn, độ dốc thường từ 150 - 250, đây là vùng tập trung dân cư và sản xuất chính của xã

Nhìn chung, địa hình của xã phần lớn là dốc và bị chia cắt mạnh Tuy nhiên, phần diện tích có độ dốc nhỏ phân bố tập trung tạo nhiều thuận lợi để phát triển sản xuất nông nghiệp cũng như xây dựng các cơ sở hạ tầng khác

* Khí hậu

Xã Đức Vân nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, một năm có hai mùa rõ rệt: mùa mưa từ tháng 5 đến tháng 10 và mùa khô từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau

- Nhiệt độ trung bình hàng năm thấp khoảng 20,70C Sự chênh lệch nhiệt độ trung bình các tháng trong năm tương đối cao Tháng nóng nhất trong năm là tháng 7, nhiệt độ trung bình là 26,10C; thấp nhất là tháng 1, nhiệt

đất cục bộ ở một số vùng

- Độ ẩm không khí trung bình khá cao (83%), cao nhất vào các tháng 7,

8, 9, 10 từ 84 - 86%, thấp nhất là tháng 12 và tháng 1 năm sau Nhìn chung độ

ẩm không khí trên địa bàn xã không có sự chênh lệch nhiều giữa các tháng

* Thủy văn

Mạng lưới thủy văn chính của xã gồm 2 hệ thống suối chính là suối Quan Làng và suối Ta Lắc Cả 2 hệ thống suối này đều đổ vào sông Bằng của tỉnh Cao Bằng Nhìn chung, các suối ở đây phần lớn có nước quanh năm Tuy nhiên, do địa hình dốc và các suối thường ngắn, lưu vực nhỏ nên lưu lượng hạn chế, nhất là về mùa khô

4.1.1.2 Tài nguyên thiên nhiên

* Tài nguyên khoáng sản

Trên địa bàn xã Đức Vân có một số núi đá vôi là nguồn cung cấp nguyên vật liệu cho xây dựng, thuận tiện cho việc khai thác và vận chuyển

Tuy sản xuất công nghiệp hiện chưa phát triển, nhưng trong tương lai hứa hẹn nhiều tiềm năng trong việc khai thác vật liệu, phát triển công nghiệp chế biến

độ che phủ trung bình từ 80 - 85%

Ngoài ra còn có các loại cây ăn quả như: hồng, mận, đào và một số loại cây ăn quả khác Các khu dân cư nằm sát khu vực đồi thấp, thực phủ có rậm rạp hơn nhưng chủ yếu là loại cây trồng có tính chất ngắn ngày để khai thác như: tre, vầu…

* Tài nguyên đất

So với các xã khác thuộc huyện Ngân Sơn thì Đức Vân là xã có diện tích không lớn, không có sự đa dạng về loại đất, sự biến động về chất lượng đất đai chủ yếu do địa hình, khí hậu, thời tiết và trình độ khai thác của nhân dân

Đất sản xuất nông nghiệp của xã phần lớn có địa hình bằng phẳng và

thuận lợi do nằm gần đường giao thông và dọc theo các con suối lớn, nên có

điều kiện thâm canh tăng vụ và phát triển đa dạng cây trồng tạo sản phẩm

hàng hóa cho vùng

4.1.1.3 Cảnh quan môi trường

* Cảnh quan

Xã Đức Vân có cảnh quan khá tươi đẹp, phong cảnh vẫn giữ được nét

tự nhiên, thanh bình vốn có, ít bị tác động thay đổi của bên ngoài Địa hình chủ yếu là đồi núi xen kẽ các thung lũng với những cánh rừng xanh mát trải dài Hầu hết những ngày trong năm về sáng và tối nơi đây đều có sương mù bao phủ, tạo cho không gian thêm phần huyền ảo, thơ mộng Nếu đứng từ trên ngọn đồi cao nhìn ra xung quanh sẽ có một cảm giác choáng ngợp kì lạ trước

sự hùng vĩ của thiên nhiên nơi đây Do phần lớn dân cư sống rải rác chứ không tập trung như ở đồng bằng, nên khi quan sát sẽ thấy cảnh quan chủ yếu

là những cánh rừng xanh tươi nối nhau liên tiếp không dứt Hồ Bản Chang với làn nước trong xanh bao bọc quanh một quả đồi nhỏ, giống như lấy quả

đồi đó làm trung tâm từ đó tỏa ra xung quanh

* Môi trường

Nhìn chung xã có môi trường sinh thái tương đối tốt Toàn xã có 82%

hộ gia đình được sử dụng nước sinh hoạt hợp vệ sinh, 26% hộ gia đình có đủ

3 công trình (nhà tắm, hố xí, bể nước), 23% hộ gia đình có cơ sở chăn nuôi hợp vệ sinh Tuy nhiên, do xã không có bãi rác thải tập trung nên việc xử lý rác thải là do hộ gia đình tự xử lý Tất cả các thôn trong xã đều chưa có rãnh thoát nước và tỷ lệ các cơ sở sản xuất chưa đạt tiêu chuẩn môi trường là 100% Hiện tại đã có quy hoạch làm nghĩa địa nên người dân cũng không tùy tiện chôn cất, mai táng như trước kia Hàng năm xã có tổ chức các hoạt động về môi trường như: thực hiện ngày môi trường thế giới hàng năm và vận động toàn dân trồng cây, bảo vệ rừng Tổ chức lễ ra quân thu gom và xử lý rác, tuy nhiên hiệu quả mang lại chưa cao

4.1.1.4 Nhận xét chung về điều kiện tự nhiên, tài nguyên thiên nhiên và cảnh quan môi trường

* Thuận lợi

- Xã nằm ở vị trí gần với trung tâm huyện nên có điều kiện thuận lợi để phát triển