Kế toán quản trị chi phí và giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Phú Thọ

Tại Công ty Cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Phú Thọ, tập hợp chiphí sản xuất và tính giá thành sản phẩm luôn được xác định là khâu trung tâm vàluôn được các nhà quản lý đặc biệt qua

A MỞ ĐẦU

1 Tính cấp thiết của đề tài

Trong cơ chế thị trường như hiện nay thì việc cung cấp thông tin giữadoanh nghiệp với Nhà nước với các tổ chức, doanh nghiệp khác và các trungtâm tài chính, các nhà cung cấp, nhà đầu tư,… đòi hỏi kế toán không những phảicung cấp thông tin tổng quát tình hình sản xuất kinh doanh cho các tổ chức cánhân bên ngoài doanh nghiệp mà còn phải cung cấp thông tin cề chi phí, giáthành, doanh thu và kết quả trong doanh nghiệp hàng ngày về quản lý để lãnhđạo doanh nghiệp có thể kiểm tra, xác định và ra quyết định về giá cả, về đầu tư

và lựa chọn phương án sản xuất Vì vậy việc chia kế toán thành hai bộ phận Kếtoán tài chính và kế toán quản trị là một tất yếu khách quan

Kế toán quản trị là một tất yếu trong cơ chế thị trường, kế toán quản trịchi phí và giá thành trong các doanh nghiệp sản xuất có tầm quan trọng đặc biệtđối với việc thiết lập hệ thống thông tin một cách chi tiết, tỷ mỷ, phục vụ choviệc điều hành và quản lý trong nội bộ doanh nghiệp

Tại Công ty Cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Phú Thọ, tập hợp chiphí sản xuất và tính giá thành sản phẩm luôn được xác định là khâu trung tâm vàluôn được các nhà quản lý đặc biệt quan tâm Tuy nhiên, công tác kế toán quảntrị chi phí và tính giá thành sản phẩm tại công ty vẫn còn bộc lộ một số tồn tạicần khắc phục

Xuất phát từ thực tế trên, qua quá trình thực tập tại công ty, sau khi tìmhiểu thực tế tổ chức kế toán quản trị, đặc biệt là kế toán quản trị chi phí và tính

giá thành sản phẩm em đã lựa chọn đề tài “Kế toán quản trị chi phí và giá thành sản phẩm tại Công ty cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Phú Thọ”

làm Bài thu hoạch cá nhân cho chuyên đề Kế toán quản trị

2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

2.1 Mục tiêu chung

Vận dụng lý luận vào nghiên cứu thực trạng kế toán quản trị chi phí và giáthành sản phẩm tại Công ty cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Phú Thọ Từ

đó đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức thực hiện kế toán quản trịchi phí và giá thành sản phẩm tại công ty.

3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Thực trạng công tác tổ chức kế toán quản trị chi phí và giá thành sản phẩmtại Công ty cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Phú Thọ

3.2 Phạm vi nghiên cứu

- Phạm vi về nội dung: Kế toán quản trị chi phí và giá thành sản phẩm

- Phạm vi về không gian: Công ty Cổ phần cổ phần quản lý và xây dựngđường bộ Phú Thọ Địa chỉ: Khu 12- Xã Cổ Tiết- Huyện Tam Nông- Tỉnh PhúThọ

- Phạm vi về thời gian: Số liệu nghiên cứu của đề tài trong thời gian từnăm 2012 – 2014 tập trung vào quý IV năm 2014

4 Phương pháp nghiên cứu

4.1.Phương pháp nghiên cứu lý luận

Để tiến hành những nội dung nghiên cứu của chuyên đề, quan điểm thốngnhất và xuyên suốt trong quá trình nghiên cứu là quan điểm duy vật biện chứng.Mọi sự vật, hiện tượng liên quan đến nhau, tuân theo những quy luật nhất định,chúng có mối quan hệ biện chứng với nhau

4.2 Phương pháp thống kê kinh tế

 Phương pháp khảo sát tình hình hoạt động tại phòng kế toán

 Phương pháp thu thập số liệu từ báo cáo của phòng kế toán

- Phương pháp so sánh: Là phương pháp được sử dụng phổ biến trong phântích xác định xu hướng, mức độ biến động của các chỉ tiêu phân tích Để so sánhngười ta có thể dùng số tuyệt đối, số tương đối.

4.4 Phương pháp kế toán quản trị

- Phương pháp chứng từ kế toán: Dựa vào hệ thống chứng từ bắt buộc vàchứng từ hướng dẫn sử dụng trong kế toán tài chính để thu thập các thông tinthực hiện (quá khứ) chi tiết theo yêu cầu của kế toán quản trị (sử dụng chungnguồn thông tin đầu vào cùng với kế toán tài chính)

- Phương pháp tài khoản kế toán: Dựa vào hệ thống tài khoản của kế toántài chính (tài khoản tổng hợp, tài khoản chi tiết) để tập hợp số liệu thông tin thựchiện (quá khứ) chi tiết theo yêu cầu quản lý của doanh nghiệp Trên cơ sở yêucầu quản trị cụ thể đối với từng đối tượng mà kế toán quản trị quan tâm, cần tổchức chi tiết hơn nữa các tài khoản đến các cấp 3,4,5,

- Phương pháp tính giá: Đối với kế toán quản trị việc tính giá các loại tàisản mang tính linh hoạt cao hơn kế toán tài chính(không đòi hỏi tuân theo nguyêntắc chung về tính giá) và gắn với mục đích sử dụng các thông tin về giá theo yêucầu quản trị doanh nghiệp

- Phương pháp tổng hợp cân đối: thường được kế toán quản trị sử dụngtrong việc lập báo cáo thực hiện (số liệu quá khứ) Đồng thời nó còn được sửdụng để lập các báo cáo, các bảng phân tích số liệu chi phí, doanh thu,kết quả để

so sánh các phương án đang xem xét và quyết định trong tương lai

4.5 Phương pháp chuyên gia

Đây là phương pháp mà trong quá trình làm báo cáo có sự tham khảo ýkiến của những người có kinh nghiệm về lĩnh vực nghiên cứu như ban giám đốc,

nhân viên kế toán tại công ty, sự đóng góp ý kiến của các thầy cô, sự kế thừa cáckiến thức đã được các chuyên gia đúc kết qua các cuốn sách chuyên ngành.

5 Kết cấu của đề tài

Ngoài phần mở đầu, kết luận đề tài gồm có 2 mục:

Phần 1 Cơ sở lý luận về kế toán quản trị chi phí sản xuất sản phẩm tại công ty Cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Phú Thọ.

Phần 2 Thực trạng kế toán quản trị chi phí , giá thành sản phẩm và một

số giải pháp nhằm hoàn thiện tổ chức thực hiện kế toán quản trị chi phí và giá thành tại công ty Cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Phú Thọ.

Phần 1

CƠ SỞ LÝ LUÂN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ SẢN XUẤT VÀ TÍNH GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP XÂY LẮP 1.1 Tổng quan về kế toán quản trị chi phí

1.1.1 Bản chất của kế toán quản trị chi phí

Kế toán quản trị chi là một bộ phận của hệ thống kế toán quản trị nhằmcung cấp thong tin về chi phí để mỗi tổ chức thực hiện chức năng quản trị yếu tốcác nguồn nguồng lực tiêu dung cho các hoạt động, nhằm xây dựng kế hoạch,kiểm soát, đánh giá hoạt động và ra các quyết định hợp lý

1.1.2 Nhiệm vụ kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp

- Thu thập, xử lý thông tin, số liệu về chi phí theo phạm vi, nội dung kếtoán quản trị chi phí của đơn vị xác định theo từng thời kỳ

- Kiểm tra, giám sát các định mức, tiêu chuẩn và dự đoán

- Cung cấp các thông tin theo yêu cầu quản trị nội bộ của đơn vị bằng báocáo quản trị chi phí

- Tổ chức phân tích thông tin phục vụ cho yêu cầu lập kế hoạch và raquyết định của ban lãnh đạo doanh nghiệp

1.1.3 Vai trò của kế toán quản trị chi phí trong quản trị doanh nghiệp

Cung cấp thông tin về chi phí để giúp nhà quản lý thực hiện các chứcnăng quản trị doanh nghiệp như: Lập kế hoạch, tổ chức thực hiện lập kế hoạch,kiểm tra – đánh giá việc thực hiện kế hoạch và ra quyết định

1.2 Đặc điểm hoạt động xây lắp ảnh hưởng đến tổ chức kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp xây lắp

1.2.1 Đặc điểm sản phẩm xây lắp

- Sản phẩm xây lắp có tính chất riêng lẻ, việc tập hợp chi phí sản xuất,tính giá thành và xác định kết quả thi công xây lắp cũng được tính cho từng sảnphẩm xây lắp riêng biệt: sản phẩm xây lắp được thực hiện theo đơn hang củakhách hang nên ít phát sinh chi phí trong quá trình lưu thông

- Sản phẩm xây dựng cơ bản có giá trị lớn, khói lượng công tình lớn, thờigian công tương đối dài nên kỳ tính giá thường được xác định theo thời điểm khicông trình, hạng mục công trình hoàn thành.

- Thời gan sử dụng sản phẩm tương đối dài nên mọi sai lầm trong quátrình thi công thường khó sửa chữa phải phá đi làm lại Sai lầm trong quá trìnhxây dựng vừa gây lãng phí, vừa để lại hậu quả có khi rất nghiêm trọng, lâu dài

và khó khắc phục Do đó trong quá trìnhhi công cần phải thường xuyên kiểm tragiám sát chất lượng công trình

- Sản phẩm xây dựng được sử dụng tại chỗ, nên khi một công trình xâydựng hoàn thành phải chuyển đến thi công ở một công trình khác Do đó, phátsinh chi phí như điều động công nhân, máy móc thi công, chi phí xây dựng cáccông trình tạm thời cho công nhân và cho máy móc thi công

- Sản phẩm xây dựng thường diễn ra ngoài trời, trong quá trình thi côngcần tổ chức quản lý lao động, vật tư chặt chẽ đảm bảo thi công nhanh, doanhnghiệp cần có kế hoạch điều độ cho phù hợp nhằm tiết kiệm chi phí, hạ giá thành

1.2.2 Đặc điểm chi phí và phân loại chi phí trong doanh nghiệp xây lắp

1.2.2.1 Đặc điểm chi phí trong doanh nghiệp xây lắp

Ngoài những khoản chi phí sản xuấy thông thường còn làm phát sinhthem một số khoản mục chi phí như: chi phí vận chuyển máy thi công đến côngtrường, chi phí huy động nhân công, chi phí lán trại cho nhân công, chi phí khonhà xưởng bảo quản vật tư trong quá trình thi công Vì vậy công tác hạch toánchi phí sản xuất trong doanh nghiệp xây lắp rất phức tạp, trong đó có nhữngkhoản chi phí cần phân bổ đến từng công trình cụ thể, cần có cách thức phân bổphù hợp để phục vụ tốt công tác quản lý chi phí, giá thành theo từng công trình

Chi phí thầu phụ cũng là một loại chi phí đặc thù trong xây dựng, chi phílãi vay, chi phí bảo hành công trình được vốn háo vào giá thành sản phẩm xâylắp

Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp rất đa dạng về chủng loại, kích cỡ, dễ bị

hư hỏng tuỳ thuộc vào thời tiết, cần chú ý đến biện pháp bảo quản và kiểm soátchi phí Chi phí nhân công trực tiếp thường chiếm khoảng 13% - 15% trong tổng

chi phí sản xuất tuỳ theo từng công trình sử dụng nhiều lao động tay nghề caohay thấp Chi phí sử dụng máy thi công chiếm tỷ kệ cao hay thấp tuỳ thuộc vàotừng công trình thi công bằng máy hay thủ công Trong công tác kế toán chi phícũng cần dựa vào những đặc điểm này của chi phí để bước đầu có thể đánh giáđược mức tương quan của từng khoản mục chi phí trong giá thành sản phẩm củatừng công trình để phục vụ kiểm soát chi phí.

Việc tập hợp chi phí thực tế phát sinh, đối chiếu với dự toán là một công việcthường xuyên và cần thiết của kế toán để kiểm tra chi phí phát sinh đó có phù hợp với

dự toán hay không cũng như để kiểm tra tính hiệu quả trong việc quản trị chi phí

Thời gian thi công kéo dài nên việc theo dõi chi phí sản xuất và giá thànhsản phẩm ở công ty xây dựng không chỉ dừng lại ở việc tập hợp và theo dõi chiphí phát sinh trong năm tài chính mà còn phải theo dõi chi phí phát sinh, giáthành và doanh thu luỹ kế qua các năm kể từ khi công trình bắt đầu khởi côngcho đến thời điểm hoàn thành

1.2.2.2 Phân loại chi phí trong doanh nghiệp xây lắp

a Phân loại theo công dụng kinh tế

Bao gồm: Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chiphí sử dụng máy thi công, chi phí sản xuất chung, chi phí quản lý doanh nghiệp

b Phân loại chi phí theo nội dung kinh tế

Bao gồm: Chi phí nguyên vật liệu, chi phí công cụ dụng cụ sản xuất, chiphí nhiên liệu, chi phí nhân công, chi phí khấu hao tài sản cố định, chi phí dịch

vụ mua ngoài, chi phí bằng tiền khác

c Phân loại chi phí theo cách ứng xử của chi phí

Chi phí bao gồm: Định phí, biến phí và chi phí hỗn hợp

- Phân tích chi phí hỗn hợp sử dụng phương pháp

+ Phương pháp cực đại – cực tiểu

+ Phương pháp bình phương bé nhất

+ Phương pháp đồ thị phân tán

1.3 Nội dung của kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp xây lắp

1.3.1 Lập dự toán chi phí xây dựng

1.3.1.1 Khái quát về dự toán chi phí xây dựng

Một số loại dự toán trong xây lắp:

- Giá thành công tác xây lắp:

+ Giá thành dự toán công toán công tác xây lắp:

Giá thành dự toán = Giá trị dự toán - Lợi nhuận định mức+ Giá thành kế hoạch:

+-

Chênh lệch giá thành kế hoạch so

với giá thành dự toán

1.3.1.2 Dự toán chi phí xây dựng

Dự toán chi phí xây dựng bao gồm: chi phí trực tiếp chi phí chung, thunhập chịu thuế tính trước, thuế GTGT và chi phí nhà tạm tại hiện trường để ở vàđiều hành thi công

1.3.2 Xác định giá phí sản phẩm xây lắp

Giá phí sản phẩm xây lắp có thể được xác định theo các phương pháp:

- Phương pháp chi phí thực tế

- Phương pháp chi phí thực tế kết hợp với ước tính

- Phương pháp chi phí tiêu chuẩn

1.3.3.1 Xây dựng và phân tích định mức chi phí

Xây dựng định mức cho các chi phí sản xuất bao gồm xây dựng định mức

về lượng và định mức về giá

Phân tích chi phí: có thể thực hiện bằng cách sử dụng phương pháp sốchênh lệch hoặc phương pháp thây thế lien hoàn.

1.3.3.2 Kiểm soát biến động chi phí

Sử dụng phương pháp quản lý theo ngoại tệ Để xác định một biến độngkhi nào cần được kiểm soát khi nào thì bỏ qua nhà quản lý sẽ xem xét Độ lớncủa biến động, tần suất xuất hiện biến động, xu hướng của biến động, khả năngkiểm soát của biến động, các biến động thuận lợi, lợi ích và chi phí của việckhiểm soát

1.3.3.3 Tổ chức kiểm tra và đánh giá thực hiện chi phí của các bộ phận

Thông qua việc yêu cầu các bộ phận phải lập báo cáo bộ phận

1.3.4 Phân tích thông tin thích hợp cho việc ra quyết định ngắn hạn

- Quyết định bỏ thầu

- Quyết định kinh doanh trong điều kiện nguồn lực hạn chế

- Quyết định tự thi công hay khoán lại

1.3.5 Bộ máy kế toán quản trị chi phí

Để đáp ứng nhu cầu cung cấp thông tin cho quản trị nội bộ trong doanhnghiệp, tổ chức bộ máy kế toán quản trị nói chung cũng như kế toán quản trị chiphí nói riêng cần được xây dựng phù hợp Trong thực tế có 3 mô hình tổ chức

bộ máy kế toán mà các doanh nghiệp xây lắp cần xem xét để vận dụng

+ Mô hình kết hợp: Gắn kết hệ thống kế toán quản trị và hệ thống kế toán

tài chính trong cùng một hệ thống kế toán thống nhất với bộ máy kế toán chung

và công tác kế toán chung

+ Mô hình tách biệt: Mô hình tổ chức hệ tống kế toán quản trị độc lập với

hệ thống kế toán tài chính cả về bộ máy kế toán và công tác kế toán

+ Mô hình hỗn hợp: Mô hình này vừa có tính độc lập vừa có tính kết hợp,

có những phần hành thì kế toán quản trị và kế toán tại chính sẽ áp dụng mô hìnhkết hợp, nhưng có những phần hành kế toán quản trị và kế toán tài chính sẽ ápdung mô hình tách biệt

Thông qua việc phân tích chi phí của từng dạng mô hình có tương xứngvới lợi ích mà mô hình đó mang lại hay không và thực tế hoạt động của doanh

nghiệp mình mà các doanh nghiệp Việt nam nói chung và các doanh nghiệp xâylắp nói riêng để áp dụng mô hình cho phù hợp.

Về chứng từ: Ngoài các mẫu biểu bắt buộc như đối với hệ thống báo cáo

tài chính, các doanh nghiệp xây lắp sẽ xây dựng them các mẫu biểu và chươngtrình luân chuyển chứng từ nhằm tăng cường công tác quản lý chi phí cũng nhưcung cấp các thông tin đặc thù cho hệ thống kế toán quản trị chi phí

Về tài khoản: Các doanh nghiệp xây lắp mở thêm các tài khoản chi tiết phù hợptheo nội dung hạch toán kế toán quản trị chi phí

Về sổ sách kế toán: Các doanh nghiệp xây lắp tiến hành thiết kế các mẫu sổ

phù hợp theo kế toán quản trị chi phí như: Sổ chi phí dự toán, sổ chi phí thực tế …

Về báo cáo kế toán: Các doanh nghiệp xây lắp vây dựng hệ thống báo cáo

kế toán quản trị chi phí định kỳ và đặc biệt như: Báo cáo chênh lệch thực tế với

dự toán, báo cáo kết quả kinh doanh bộ phận…

Phần 2 THỰC TRẠNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ VÀ GIÁ THÀNH SẢN PHẨM TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN QUẢN LÝ VÀ XÂY DỰNG

ĐƯỜNG BỘ PHÚ THỌ 2.1 Khái quát về công ty cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Phú Thọ

2.1.1 Tên và địa chỉ công ty

- Tên công ty: Công ty Cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Phú Thọ

- Tên giao dịch: Phu Tho management and Road Construc Joint Company

- Tên viết tắt: MATOCO,.JSC

- Giấy chứng nhận kinh doanh số 2600315968 thay đổi lần thứ 3 ngày26/3/2012 của Sở kế hoạch và đầu tư tỉnh Phú Thọ

- Vốn điều lệ: 2.688.690.000 đồng

- Điện thoại: 02103 794 777

- Fax: 02103 794 889

- Địa chỉ: Khu 12 – Xã Cổ Tiết – Huyện Tam Nông – Tỉnh Phú Thọ

- Giám đốc: Ông Đỗ Ngọc Toản

2.1.2 Lịch sử hình thành và quá trình phát triển của công ty

Công ty Cổ phần quản lý và XD đường bộ Phú Thọ là một doanh nghiệp cóvốn nhà nước nắm giữ 57% trực thuộc Sở Giao thông vận tải Phú thọ Trụ sởchính của Công ty nằm trên địa bàn Khu 12 xã Cổ Tiết - huyện Tam Nông - tỉnhPhú Thọ Trong quá trình phát triển Công ty đã trải qua nhiều giai đoạn

Công ty cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Phú Thọ tiền thân làCông ty quản lý, sửa chữa và xây dựng đường bộ Phú Thọ Từ tháng 7/2004được tách làm hai gồm Công ty quản lý, sửa chữa và xây dựng đường bộ I vàCông ty quản lý, sửa chữa và xây dựng đường bộ II Đến tháng 1/2006 do yêucầu chung cả hai Công ty được chuyển đổi hình thức từ doanh nghiệp Nhà nướcsang Công ty Cổ phần nhưng phần vốn Nhà nước nắm giữ trên 50% tổng số vốncủa Công ty Từ ngày 01 tháng 01 năm 2006 thực hiện QĐ số 3104/QĐ-UBNDtỉnh Phú Thọ Công ty cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Phú Thọ đượcthành lập

Trong những năm gần đây, khi nền kinh tế phát triển theo cơ chế thị trường,vấn đề xây dựng các công trình đường không còn là độc quyền của doanhnghiệp mà có sự tham gia của nhiều đơn vị, tổ chức liên doanh, các cá nhân thì Công ty đã tích cực đổi mới, tổ chức lại sản xuất kinh doanh theo cơ chế thịtrường và theo định hướng xã hội chủ nghĩa tích cực đầu tư chiều sâu, mua sắmđổi mới trang thiết bị máy móc thi công, tăng cường cơ sở vật chất kỹ thuật, làmtrong sạch môi trường tài chính, vốn và nguồn vốn tạo điều kiện cho Công ty tồntại và liên tục đạt kết quả năm sau cao hơn năm trước, hoàn thành mọi nhiệm vụđược giao với chất lượng cao, chi phí giá thành hợp lý, từ đó đã tạo đà cho Công

ty phát triển ngày một vững mạnh với hiệu quả kinh doanh cao

2.1.3 Chức năng, nhiệm vụ của công ty

2.1.3.1 Chức năng

Cùng với sự chuyển mình của toàn bộ nền kinh tế quốc dân, công ty cổphần quản lý và xây dựng đường bộ Phú Thọ cũng lớn mạnh không ngừng Trảiqua hơn 10 năm xây dựng và phát triển đến nay công ty đã thực sự khẳng địnhđược mình Công ty là nơi cung cấp một lượng lớn dịch vụ sửa chữa cầu đườngcho các doanh nghiệp nhà nước và các doanh nghiệp tư nhân và được bạn hàngtin cậy, tín nhiệm

Công ty là nơi cung cấp một lượng lớn dịch vụ lớn:

- Tư vấn giám sát và thiết kế và thi công các công trình giao thông , thủylợi, dân dụng, công nghiệp, hạ tầng kỹ thuật

- Thi công các công trình giao thông thủy lợi,công nghiệp ,công trình điệnđến 35 KVA công trình dân dụng

- Đào tạo lái xe

- Kinh doanh các loại thiết bị, vật tư, phụ tùng, xăng, dầu, mỡ chuyêndùng cho ngành vận tải

- Dịch vụ đại lý bán xe ô tô các loại

- Tạo công việc và thu nhập ổn định cho lao động của công ty

- Tạo thu nhập, tăng lợi nhuận

- Đóng góp hàng năm cho ngân sách nhà nước

2.1.3.2 Nhiệm vụ

Nhiệm vụ của Công ty chủ yếu về lĩnh vực XDCB, làm mới các tuyếnđường trong và ngoài tỉnh, sửa chữa, đại tu, nâng cấp các tuyến đường Thựchiện đúng hợp đồng đã ký về thời gian, tiêu chuẩn, quy trình và quy phạm kỹthuật, chịu trách nhiệm về chất lượng công trình, bảo hành công trình theo quychế XDCB Đối với Nhà nước Công ty có trách nhiệm thực hiện đầy đủ nghĩa

vụ giao nộp ngân sách, các quy định về nghĩa vụ khác của Công ty đối với Nhànước và địa phương

XDCB là ngành sản xuất vật chất độc lập, có chức năng tái sản xuất tàisản cố định cho tất cả các ngành trong nền kinh tế quốc dân, tạo cơ sở vật chất

kỹ thuật cho xã hội, tăng tiềm lực kinh tế của đất nước Đặc biệt ngành XDCBgiao thông với đặc điểm sản phẩm của ngành là tạo cơ sở vật chất, đẩy nhanhquá trình lưu thông hàng hoá và phục vụ đắc lực cho nền kinh tế xã hội cả nướcngày càng phát triển Riêng tỉnh Phú Thọ là địa bàn miền tây của Tổ quốc đầutiên được nhà nước công nhận là địa phương hoàn thành nhiệm vụ phát triển vàhoàn thiện mạng lưới giao thông nông thôn, góp phần vào vinh dự và tự hào đó

có công sức củacán bộ công nhân viên công ty cổ phần quản lý và xây dựngđường bộ Phú Thọ

2.1.4 Đặc điểm cơ cấu bộ máy quản lý của công ty

Công ty Cổ phần quản lý và XD đường bộ Phú Thọ rất quan tâm đến nhucầu cần thiết tối quan trọng đó là việc tổ chức bộ máy quản lý của Công ty

Chủ tịch HĐQT– Giám đốc

P Kế hoạch

KT

P Tổ chứchành chính

P Kế toán

Trong đó : Chỉ đạo

Phối, kết hợp

Sơ đồ 2.1 Bộ máy quản lý của Công ty

Qua sơ đồ trên ta thấy chức năng của các phòng ban như sau:

Ban giám đốc Công ty gồm 1 giám đốc và 2 phó giám đốc; 1 phó giámđốc phụ trách sản xuất và 1 phó giám đốc phụ trách về vật tư

Chủ tịch HĐQT - Giám đốc có nhiệm vụ quản lý và điều hành toàn bộ

hoạt động sản xuất của Công ty Căn cứ vào điều kiện cụ thể của Công ty, giámđốc điều hành cho phù hợp và giao nhiệm vụ cho các bộ phận nghiệp vụ lập kếhoạch sản xuất của Công ty Chính vì thế giám đốc Công ty sẽ chịu trách nhiệm

về kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh của Công ty

Phó giám đốc sản xuất:chịu sự chỉ đạo của giám đốc, là người giúp giám

đốc trong việc quản lý, điều hành công việc tại các phòng ban, các đội sản xuấttrong Công ty và là người chịu trách nhiệm về kỹ thuật Trực tiếp chỉ đạo các đội

Phó giám đốc vật tư: chịu sự chỉ đạo của giám đốc là người giúp giám đốc

và chịu trách nhiệm về vật tư phân phối cho các đội thi công trong Công ty, chịutrách nhiệm về máy móc, thiết bị trong quátrình thi công

Phòng Kế hoạch kỹ thuật:chịu sự chỉ đạo của PGĐ sản xuất Trên cơ sở

quyền hạn của mình, quản lý mọi khâu kỹ thuật trong sản xuất, bảo đảm an toàn

kỹ thuật và tiến độ thi công theo kế hoạch, khắc phục kịp thời các sự cố kỹthuật, dần cải thiện điều kiện làm việc cho người lao động

Phòng Tổ chức - hành chính: chịu sự chỉ đạo trực tiếp của Giám đốc Công

ty, có chức năng đảm nhiệm công tác nhân sự trong Công ty, sắp xếp tổ chứcquản lý cho phù hợp với từng thời kỳ, thực hiện mọi chính sách, chế độ, quyềnlợi, nghĩa vụ, khen thưởng - kỷ luật đối với cán bộ công nhân viên trong toànCông ty

Phòng Kế toán:chịu sự chỉ đạo trực tiếp từ giám đốc, phòng kế toán có

nhiệm vụ tổng hợp, ghi chép kịp thời mọi hoạt động sản xuất kinh doanh phát

sinh trong Công ty, tổ chức việc thanh quyết toán giá thành công trình, thu hồitiền vốn và bảo đảm an toàn lành mạnh nền tài chính của Công ty, chịu tráchnhiệm trước giám đốc về thực hiện chế độ hạch toán kinh tế.

Các đội:chịu sự chỉ đạo của giám đốc,có chức năng trực tiếp tổ chức thực

hiện thi công và tu sửa các công trình, sử dụng lao động, sử dụng NVL thi cônghợp lý có hiệu quả, bảo đảm tiến độ thi công, chất lượng công trình trong suốtthời gian bảo hành công trình.Hiện tại, Công ty cổ phần quản lý và xây dựngđường bộ Phú Thọ có 9 đội quản lý và xây dựng đường bộ Cụ thể trong đề tàikhóa luận, đội trực tiếp sản xuất là đội quản lý và xây dựng đường bộ 1

2.1.5 Quy trình sản xuất sản phẩm

Công ty chủ yếu kinh doanh trong lĩnh vực xây dựng và duy tu thườngxuyên các công trình giao thông trên địa bàn tỉnh Phú Thọ, với quy trình sảnxuất hỗn hợp vừa thi công bằng lao động thủ công, vừa thi công bằng máy móc

Có thể khái quát quy trình sản xuất của công ty như sau

Lập hồ sơ dự thầu

Ký hợp đồng thi côngLập kế hoạch sản xuất

Tổ chức thi công

Tổ chức xây lắpNghiệm thu bàn giao công trìnhĐấu thầu

Thu hồi vốn

Chỉ thầu

Sơ đồ 2.2 Quy trình tổ chức sản xuất sản phẩm của công ty

Cổ phần quản lý vàxây dựng đường bộ Phú Thọ

Khi chủ đầu tư thông báo mời thầu, đơn vị thi công tiến hành làm hồ sơthầu và tham gia đấu thầu (hoặc chỉ thầu) Tại công ty cổ phần quản lý và xâydựng đường bộ Phú Thọ chỉ tham gia đấu thầu Nếu thắng thầu, đơn vị thi công

sẽ tiến hành ký hợp đồng thi công Sau đó, phòng kế hoạch phân tích chi phíthực tế thi công, tính toán và giao kế hoạch cho đội trực tiếp nhận công trình vàtiến hành thi công Đơn vị trực tiếp thi công lên kế hoạch sản xuất và tổ chứcxây lắp Trong quá trình thi công, phòng kế hoạch, giám sát của chủ đầu tư tớihiện trường, chia khối lượng thực hiện và tiến hành nghiệm thu theo từng giaiđoạn Khi hoàn thành công trình, hạng mục công trình, chủ đầu tư nghiệm thutổng thể công trình

Kế toán căn cứ vào các chứng từ đội thi công gửi lên: nhật ký công trình,biên bản nghiệm thu, hồ sơ quyết toán….kế toán soát xét chứng từ và tổng hợpchứng từ, tập hợp chi phí và tính giá thành sản phẩm công trình, hạng mục côngtrình đó

2.1.6 Đặc điểm về tổ chức lao động và tình hình sản xuất của công ty ( 2012 – 2014)

Nguồn lực lao động là một trong những yếu tố cần thiết và không thể thiếu trong quátrình sản xuất kinh doanh Việc bố trí, quản lý hợp lý và hiệu quả nguồn lực là một trongnhữngmục tiêu của công ty nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất kinh doanh Cơ cấu laođộng của công ty từ năm 2012 – 2014 được thể hiện qua bảng 2.1

Trong đó: Tốc độ phát triển bình quân được tính theo công thức:

Tốc độ phát triển bình quân = { ( t1 x t2) } x 100

t1 = Số lượng LĐ năm 2013

Số lượng LĐ năm 2012 t2 = Số lượng LĐ năm 2014

Số lượng LĐ năm 2013

Bảng 2.1: Cơ cấu lao động của công ty từ năm 2012 – 2014

Số LĐ (người)

Cơ cấu(%)

Số LĐ (người)

Cơ cấu(%)

Số LĐ (người)

Cơ cấu(%)

Số tuyệt đối Tỷ lệ(%)

Số Tương đối Tỷ lệ(%)

Phú Thọ là tập trung cho xây dựng công trình nên số lượng lao động nam chiếm đa số,

tỷ lệ này luôn đạt trên 80% tổng lao động của công ty

Với chính sách đãi ngộ và thu hút tốt đối với cán bộ công nhân viên trong công

ty, chất lượng lao động của công ty ngày càng được nâng cao Với việc quan tâm đến

chất lượng lao động, Công ty đã tạo điều kiện vừa học vừa làm cho công nhân viên

trong công ty để nâng cao tay nghề Qua các năm số lượng nhân viên trình độ đại học và

cao đẳng tăng lên, số lượng công nhân viên trình độ chưa qua đào tạo giảm dần

Cụ thể: Số công nhân viên trình độ đại học năm 2013 tăng lên 3 người so vớinăm 2012 tương ứng với tỷ lệ tăng 8.57%, năm 2014, số lượng công nhân viên trình độ

đại học tăng 3 người tương ứng với tỷ lệ tăng là 7.89% Công nhân vên chưa qua đào

tạo giảm dần, năm 2013 giảm 11 người tương ứng với tỷ lệ giảm 34.38%, năm 2012

giảm 3 người so với năm 2013 tương ứng với tỷ lệ giảm 14.29%

Như vậy, cơ cấu lao động của Công ty qua 3 năm phản ánh thực trạng laođộng có sự thay đổi về số lượng theo giới tính và trình độ Điều này cho thấy

Công ty đã quan tâm tới việc tinh giản biên chế Bên cạnh đó, trình độ lao động

ngày càng được nâng cao, đầu tư phát triển theo chiều sâu, trang bị máy móc

hiện đại nhằm giảm hao phí lao động, nâng cao hiệu quả lao động và chất lượngcông trình.

2.1.7 Kết quả sản xuất kinh doanh của công ty ( 2012 – 2014)

Kết quả sản xuất kinh doanh là một chỉ tiêu rất quan trọng để đánh giá kếtquả và hiệu quả hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, nó quyết địnhđến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp Kết quả càng cao thì doanh nghiệpcàng có điều kiện mở rộng quy mô sản xuất, uy tín của công ty càng được khẳngđịnh Trong thời gian qua Công ty đã không ngừng cố gắng vươn lên, song đốivới công ty còn gặp rất nhiều khó khăn

Qua Bảng 2.3 ta thấy tổng doanh thu qua các năm 2012, 2013, 2014 có sựthay đổi cụ thể như sau:

Doanh thu thuần năm 2013so với 2012 tăng lên 4.467.956.805 đồngtương ứng với tỷ lệ tăng 25.59% Đến năm 2012, tổng doanh thu tăng lên9.903.013.355đồng tương ứng với tỷ lệ tăng là 41.16%

Giá vốn hàng bán biến động cũng ảnh hưởng đến kết quả hoạt động sảnxuất kinh doanh Giá vốn hàng bán năm 2013 so với năm 2012 tăng3.667.593.882 đồng tương ứng với tỷ lệ tăng là 22.88%, giá vốn hàng bán năm2014so với năm 2013 tăng 8.927.542.487 đồng tương ứng với tỷ lệ tăng 45.32%.Doanh thu tăng thì giá vốn hàng bán tăng là điều hợp lý

Lợi nhuận gộp cũng có sự thay đổi đáng kể Cụ thể: Năm 2013, lợi nhuậngộp của công ty tăng 800.362.923 đồng tương ứng với tỷ lệ tăng 56.09% so vớinăm 2012 Năm 2014, lợi nhuận gộp của công tăng 975.470.868đồng tương ứngvới tỷ lệ tăng là 43.79 % so với năm 2013 Mức lợi nhuận thuần từ hoạt độngkinh doanh năm 2013 so với năm 2010 tăng 32.658.823 đồng tương ứng với tỷ

lệ tăng là 8.01% Năm 2014 so với năm 2013tăng 56.008.923đồng tương ứngvới tỷ lệtăng 12.71%

Lợi nhuận khác cũng làm ảnh hưởng đến lợi nhuận của công ty Năm

2013 so với năm 2012 tăng 1.931.167 đồng tương ứng với tỷ lệ 74.57 % Năm

2014 so với năm 2013 lợi nhuận khác của công ty giảm là 145.527.057 đồng

tương ứng với tỷ lệ giảm 3218.87% là do công ty bán tài sản giá trị chênh lệchlớn hơn giá trị thu hồi

Lợi nhuận sau thuế thu nhập doanh nghiệp: Lợi nhuận năm 2013 của công

ty tăng 9.155.162 tương ứng với tỷ lệ giảm 2.56% so với năm 2012, năm 2014của công ty giảm95.065.029đồng tương ứng với tỷ lệ giảm 25.89%

Có thể nói công ty Cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Phú Thọ đã cónhiều cố gắng để khẳng định mình trên thị trường, hoạt động sản xuất kinhdoanh sẽ có nhiều thử thách hơn khi Việt Nam gia nhập WTO Vì vậy, doanhnghiệp cần có những chính sách hợp lý để phù hợp với tình hình sản xuất kinhdoanh tại doanh nghiệp

Bảng 2.3: Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh trong 3 năm 2012 – 2014

So sánh

phát triển bình quân

1 Doanh thu thuần 17.457.735.291 21.925.692.096 31.828.705.451 4.467.956.805 25.59 9.903.013.355 45.16 135

-9 Lợi nhuận trước thuế 410.451.181 445.041.171 335.523.037 34.589.990 8.43 -109.518.134 -24.60 90,4

10 Lợi nhuận sau thuế 357.999.535 367.154.697 272.089.668 9.155.162 2.56 -95.065.029 -25.89 87,1

(Nguồn phòng kế toán)

2.1.8 Đặc điểm công tác kế toán của công ty

2.1.8.1 Đặc điểm của bộ máy kế toán

Công ty cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Phú Thọ có bộ máy kế toánđược tổ chức theo kiểu tập trung, áp dụng hình thức kế toán chứng từ ghi sổ.Toàn bộ công tác kế toán từ việc ghi chi tiết đến tổng hợp lập báo cáo, kiểm tra

kế toán đều được thực hiện tại phòng kế toán của Công ty Cơ cấu tổ chức củaphòng Kế toán của Công ty được thể hiện qua sơ đồ sau:

Trong đó:

Chỉ đạo

Liên hệ

Sơ đồ 2.3 Sơ đồ bộ máy kế toán của công ty

Kế toán trưởng: là người chịu trách nhiệm phụ trách toàn bộ các khâu

trong công tác kế toán, phân công và hướng dẫn nghiệp vụ cho nhân viên trongphòng kế toán, lên các báo cáo tài chính giúp giám đốc hoạch định chiến lượcphát triển công ty

Kế toán tiền kiêm kế toán thanh toán: Kế toán chịu trách nhiệm trong việc

làm thủ tục vay, thanh toán qua ngân hàng, theo dõi các khoản nợ gốc, lãi vaycác tổ chức tín dụng, cuối tháng lập bảng kê báo cáo Đồng thời có nhiệm vụ mở

sổ chi tiết theo dõi các khoản thanh toán trong công ty

Thống kê tại công trình

Kế toán trưởngkiêm

Kế toán tổng hợp

Kế toán tiền, Kế

toán thanh toán Kế toán vật tư kiêm kếtoán TSCĐ Kế toán tiền lươngkiêm thủ quỹ

Kế toán vật tư kiêm kế toán TSCĐ: Theo dõi số hiện có, tình hình biến

động của từng loại vật tư, TSCĐ, xác định chi phí vật liệu cho từng công trình

Kế toán Tiền lương kiêm thủ quỹ: Tiến hành tính lương và BHXH phải trả

cho người lao động, ghi chép tổng hợp tiền lương trong doanh nghiệp đồng thờiquản lý, mở sổ theo dõi các khoản thu, chi tiền mặt

Thống kê tại các công trình: Xử lý sơ bộ chứng từ kế toán và định kỳ gửi

về phòng kế toán tại công ty

Như vậy, với cơ cấu bộ máy kế toán khá chặt chẽ đã đảm bảo mỗi bộ phậnđều có chức năng riêng của mình, có mối quan hệ chặt chẽ với nhau, sự lãnh đạođược tập trung, thống nhất đối với công tác kế toán Việc kiểm tra, giám sát cáchoạt động sản xuất kinh doanh và chỉ đạo kịp thời làm cho kế toán phát huyđược đầy đủ chức năng, nhiệm vụ và vai trò của mình

2.1.8.2 Chính sách, chế độ kế toán áp dụng tại công ty

- Niên độ kế toán: Bắt đầu từ ngày 01/01 đến ngày 31/12

- Kỳ kế toán: Công ty tiến hành kế toán theo năm

- Đơn vị tiền tệ hạch toán: VNĐ – Việt Nam đồng

- Hạch toán hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên

- Kế toán tính khấu hao theo phương pháp đường thẳng

- Tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ

- Kế toán tính giá trị vật tư xuất kho theo phương pháp thực tế đích danh

* Hình thức ghi sổ kế toán

Công ty sử dụng phần mềm kế toán máy – phần mềm MISA – SMEVersion 7.9 – R6 thiết kế theo hình thức chứng từ ghi sổ

Giao diện 2.1: Giao diện chính phần mềm kế toán

MISA – SME Version 7.9 – R6 Đặc trưng cơ bản của Hình thức kế toán trên máy vi tính là công việc

kế toán được thực hiện theo một chương trình phần mềm kế toán trên máy vitính Phần mềm kế toán được thiết kế theo nguyên tắc của một trong bốn hìnhthức kế toán hoặc kết hợp các hình thức kế toán quy định trên đây Phần mềm kếtoán không hiển thị đầy đủ quy trình ghi sổ kế toán, nhưng phải in được đầy đủ

sổ kế toán và báo cáo tài chính theo quy định

Các loại sổ của Hình thức kế toán trên máy vi tính:

Phần mềm kế toán được thiết kế theo Hình thức kế toán nào sẽ có các loại

sổ của hình thức kế toán đó nhưng không hoàn toàn giống mẫu sổ kế toán ghibằng tay Tại công ty áp dụng thiết kế hình thức chứng từ ghi sổ

b Trình tự ghi sổ kế toán theo Hình thức kế toán trên máy vi tính

Hàng ngày, kế toán căn cứ vào chứng từ kế toán hoặc Bảng tổng hợp

chứng từ kế toán cùng loại đã được kiểm tra, được dùng làm căn cứ ghi sổ, xácđịnh tài khoản ghi Nợ, tài khoản ghi Có để nhập dữ liệu vào máy vi tính theo cácbảng, biểu được thiết kế sẵn trên phần mềm kế toán

Theo quy trình của phần mềm kế toán, các thông tin được tự động nhập vào sổ

kế toán tổng hợp (Sổ Cái hoặc Nhật ký- Sổ Cái ) và các sổ, thẻ kế toán chi tiếtliên quan

Cuối tháng (hoặc bất kỳ vào thời điểm cần thiết nào), kế toán thực

hiện các thao tác khoá sổ (cộng sổ) và lập báo cáo tài chính Việc đối chiếu giữa

số liệu tổng hợp với số liệu chi tiết được thực hiện tự động và luôn đảm bảochính xác, trung thực theo thông tin đã được nhập trong kỳ Người làm kế toán

có thể kiểm tra, đối chiếu số liệu giữa sổ kế toán với báo cáo tài chính sau khi đã

in ra giấy

Thực hiện các thao tác để in báo cáo tài chính theo quy định

Cuối tháng, cuối năm, sổ kế toán tổng hợp và sổ kế toán chi tiết được in

ra giấy, đóng thành quyển và thực hiện các thủ tục pháp lý theo quy định về sổ

kế toán ghi bằng tay

Sơ đồ 2.4 Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức kế toán trên máy vi tính

Theo hình thức này số lượng sổ sách sử dụng trong chi phí sản xuất vàtính giá thành sản phẩm tại công ty gồm :

- Chứng từ ghi sổ :

Là hình thức sổ tờ rời được mở riêng cho từng tài khoản theo định kỳ mỗitháng một lần, căn cứ vào chứng từ phát sinh cùng loại để lên chứng từ ghi sổ

- Sổ đăng ký chứng từ ghi sổ :

Là sổ kế toán tổng hợp, dùng để ghi chép các nghiệp vụ kinh tế phát sinhtheo trình tự thời gian Sổ này vùa dùng để đăng ký các nghiệp vụ kinh tế phátsinh, quản lý chứng từ ghi sổ vừa đủ để kiểm tra đối chiếu số liệu với bảng cânđối số phát sinh

- Sổ cái :

Được mở riêng cho từng tài khoản, mỗi tài khoản được mở một tranghoặc một số trang tuỳ theo số lượng ghi chép các bghiệp vụ kinh tế phát sinhnhiều hay ít của từng tài khoản

- Sổ chi tiết chi phí sản xuất chung

Là sổ dùng để tập hợp chi phí sản xuất chung trong kỳ

- Sổ chi tiết chi phí quản lý doanh nghiệp

Là sổ dùng để tập hợp các chi phí quản lý trong doanh nghiệp

- Sổ chi tiết chi phí giá thành sản phẩm

Sổ này được mở ra để cho biết thực tế phát sinh chi tiết của từng hạngmục công trình

- Sổ chi phí giá thành sản phẩm tổng hợp

Sổ này được mở ra để cho biết chi phí tổng hợp giá thành xây dựng củatừng công trình

- Bảng tính giá thành sản phẩm

Được mở ra để biết tổng chi phí phát sinh trong kỳ

2.2 Thực trạng kế toán quản trị chi phí sản xuất sản phẩm xây lắp tại Công

ty cổ phần quản lý và xây dựng đường bộ Phú Thọ

2.2.1 Phân loại chi phí sản xuất

Ở công ty thì chi phí sản xuất rất phong phú bao gồm nhiều loại, nhiềuthứ và có nội dung, công dụng khác nhau

Hiện tại công ty thực hiện phân loại chi phí theo mục đích, công dụng củachi phí và theo nội dung kinh tế của chi phí Công ty vẫn chưa thực hiện phânloại và tập hợp chi phí theo cách ứng xử của chi phí

a Phân loại theo nội dung kinh tế