Chuyên đề 3 Kế toán các quá trình kinh doanh chủ yếu

Kế toán quá trình mua hàng Khái niệm quá trình mua hàng Quá trình mua hàng là quá trình chuẩn bị sản xuất kinh doanh với việc mua sắm thiết bị máy móc, hàng hóa, vật t và tuyển dụng la

Các quá trình kinh doanh

1 Kế toán quá trình mua hàng

Khái niệm quá trình mua hàng

Quá trình mua hàng là quá trình chuẩn bị sản xuất kinh doanh với việc mua sắm thiết bị máy móc, hàng hóa, vật t và tuyển dụng lao động để tiến hành ph ơng

án kinh doanh đã chọn.

KÕ to¸n qu¸ tr×nh mua hµng

a, Tµi kho¶n sö dông:

- T i kho¶n 111 - TiÒn mÆt T i kho¶n 111 - TiÒn mÆt ài kho¶n 111 - TiÒn mÆt ài kho¶n 111 - TiÒn mÆt

- Tµi kho¶n 112 - TiÒn göi ng©n hµng

- Tµi kho¶n 151 - Hµng mua ®ang ®i ® êng

- Tµi kho¶n 152 - Nguyªn liÖu, vËt liÖu

- Tµi kho¶n 153 - C«ng cô, dông cô

- Tµi kho¶n 156 - Hµng hãa

- Tµi kho¶n 331 - Ph¶i tr¶ ng êi b¸n

Kế toán quá trình mua hàng

b, Ph ơng pháp hạch toán

- Khi mua NVL, CCDC, hàng hóa căn cứ vào giá mua ghi trên hóa đơn và các chứng từ thanh toán, kế toán ghi:

Nợ TK 152,153,1561 - Giỏ mua NVL, CCDC, HH nhập kho

Nợ TK 1331 - Thuế GTGT đầu vào

Cú TK 331 - Phải trả người bỏn

Cú TK 111, 112, 311 - Tổng số tiền thanh toỏn (một phần hoặc thanh toỏn hết)

- Chi phí thu mua thực tế phát sinh:

Nợ TK 152,153,1562 - Chi phớ thu mua

Nợ TK 1331 - Thuế GTGT đầu vào của chi phớ thu mua (nếu cú)

Cú TK 111,112,311 - Giỏ trị đó thanh toỏn

Cú TK 331 - Tổng giỏ thanh toỏn

- Khi mua NVL, CCDC, Hàng hóa trừ vào số tiền đã trả tr ớc cho ng ời bán, căn cứ vào hóa đơn kế toán ghi:

Nợ TK 152,153,1561 - Giỏ mua NVL, CCDC, HH nhập kho

Nợ TK 1331 - Thuế GTGT đầu vào

Cú TK 331 - Phải trả người bỏn

- Số tiền trả tr ớc còn thừa nhận lại từ ng ời bán, kế toán ghi:

Nợ TK 111,112 - TM, TGNH

Cú TK 331 - Phải trả người bỏn

- Khi chi TM tạm ứng cho CBNV đi mua hàng, kế toán ghi:

Nợ TK 141 - Tạm ứng

Cú TK 111 - Tiền mặt

Nợ TK 331- Phải trả người bỏn

Cú TK 111,112 - Tiền mặt, TGNH

- Khi dùng TM hoặc TGNH trả nợ cho ng ời bán:

Nợ TK 331 - Số phải thanh toán

Có TK 141 - Tạm ứng

- Khi thanh to¸n t¹m øng b»ng VL, CCDC nhËp kho kÕ to¸n ghi:

- Tr ờng hợp trong kỳ mua NVL, CCDC, Hàng hóa mới

nhận đ ợc hóa đơn, cuối kỳ vẫn ch a nhận đ ợc hàng

Nợ TK 151- Hàng mua đang đi đường

Nợ TK 1331 - Thuế GTGT

Cú TK 111,112,331 - Tổng giỏ thanh toỏn

- Sang kỳ sau khi số NVL, CCDC, Hàng hóa đang đi đ ờng kỳ

tr ớc về nhập kho, căn cứ vào phiếu nhập kho, kế toán ghi:

Nợ TK 152,153,1561 - Giỏ trị hàng nhập kho

Cú TK 151 - Giỏ trị hàng nhập kho

141

(4) Tạm ứng

151

(6) Hàng về NK

(5) H.ứng

Số dư đầu kỳ một số tài khoản tại DN A như sau: (ĐVT: đồng)

TK 152 - 15.000.000

TK 153 - 8.000.000

Trong kỳ có các nghiệp vụ kinh tế phát sinh:

1, Mua NVL của người bán A, giá mua chưa có thuế GTGT là 50.000.000, thuế

suất thuế GTGT 5%, hàng đã nhập kho, tiền hàng chưa thanh toán

2, Chi phí vận chuyển số NVL trên về nhập kho phải thanh toán cho đơn vị vận

tải là 360.000, thuế GTGT là 36.000

3, Chi phí bốc dỡ số NVL trên bằng tiền mặt là 100.000

4, Chuyển tiền gửi ngân hàng trả nợ người bán A 40.000.000

5, Dùng tiền gửi ngân hàng mua CCDC nhập kho giá mua chưa tính thuế GTGT 1.000.000, thuế GTGT là 50.000

6, Chi tạm ứng bằng tiền mặt cho cán bộ nghiệp vụ đi mua NVL là 3.000.000 Sau đó đã thanh toán bằng số NVL nhập kho, giá mua chưa thuế là 2.600.000,

thuế GTGT là 10%, số tiền thừa nộp lại quỹ

Yêu cầu: Định khoản các nghiệp vụ kinh tế phát sinh trên.

(DN nộp và tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ)

2 Kế toán quá trình sản xuất

Khái niệm quá trình sản xuất

Quá trình sản xuất là quá trình doanh nghiệp sử dụng các nguồn lực để tạo ra sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ.

a, Tµi kho¶n sö dông:

- Tµi kho¶n 154 - Chi phÝ s¶n xuÊt kinh doanh dë dang

- Tµi kho¶n 621 - Chi phÝ nguyªn vËt liÖu trùc tiÕp

- Tµi kho¶n 622 - Chi phÝ nh©n c«ng trùc tiÕp

- Tµi kho¶n 627 - Chi phÝ s¶n xuÊt chung

- Tµi kho¶n 334 - Ph¶i tr¶ c«ng nh©n viªn

- Tµi kho¶n 338 - Ph¶i tr¶, ph¶i nép kh¸c …Tµi kho¶n 338 - Ph¶i tr¶, ph¶i nép kh¸c …

- Khi xuất NVL chính, VL phụ, nhiên liệu cho phân x ởng sản xuất để chế tạo sản phẩm:

Nợ TK 621 - Chi phớ NVL trực tiếp

Cú TK 152 - Nguyờn liệu,

vật liệu

- Nhập kho phần NL, VL đã xuất dùng nh ng ch a hết:

- Khi mua NVL không nhập kho mà sử dụng ngay vào sản xuất, căn cứ vào giá

mua ghi trên hoá đơn, kế toán ghi:

Nợ TK 622 - Chi phí nhân công trực tiếp

Nợ TK 627 - Chi phí sản xuất chung

Có TK 334 - Phải trả người lao động

- TÝnh ra tiÒn l ¬ng ph¶i tr¶ cho CN trùc tiÕp SX, nh©n viªn phôc vô vµ nh©n viªn qu¶n lý ph©n x ëng:

Nợ TK 627 - Chi phí sản xuất chung

Có TK 152 - Nguyên liệu,

vật liệu

- XuÊt NVL dïng chung cho ph©n x ëng SX, phôc vô c«ng t¸c qu¶n lý PX:

- TrÝch BHXH, BHYT, BHTN, KPC§ ® îc tÝnh vµo chi phÝ SXKD (23%):

Nợ TK 622 - Chi phí nhân công trực tiếp

Nợ TK 627 - Chi phí sản xuất chung

- KhÊu hao TSC§ ®ang dïng ë ph©n x ëng s¶n xuÊt:

Có TK 622 - Chi phí nhân công trực tiếp

Có TK 627 - Chi phí sản xuất chung

- NÕu cã phÕ liÖu thu håi nhËp kho:

Nợ TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu

Tại một doanh nghiệp sản xuất có các tài liệu như sau (đơn vị: 1.000đ)

- Tài khoản 152: 40.000

- Tài khoản 154: 17.000

Trong kỳ có các nghiệp vụ kinh tế phát sinh như sau:

1 Mua NVL (A) nhập kho, trị giá thanh toán 110.000, đã trả bằng TGNH

2 Xuất kho NVL để chế tạo sản phẩm, trị giá 90.000

3 Tính ra tiền lương phải trả cho CN trực tiếp sản xuất: 30.000, nhân viên quản lý phân xưởng: 5.000

4 Trích kinh phí công đoàn, Bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, BHTN theo

tỷ lệ quy định (24%) trên tổng số tiền lương tính vào chi phí kinh doanh

5 Các chi phí sản xuất chung khác thực tế phát sinh:

- Chi phí nhiên liệu: 5.000

- Chi phí khấu hao TSCĐ: 10.000

- Chi phí dịch vụ khác mua ngoài trả bằng tiền mặt: 4.000

6 Tính giá thành sản phẩm biết rằng giá trị sản phẩm dở dang cuối kỳ là 30.000, số lượng sản phẩm hoàn thành nhập kho là 100 sản phẩm

Yêu cầu: Định khoản và phản ánh tình hình trên vào TK có liên quan

3 Kế toán quá trình bán hàng và xác định kết quả kinh doanh

Khái niệm quá trình bán hàng (tiêu thụ) và XĐKQKD

 Tiêu thụ sản phẩm là việc chuyển quyền sở hữu về sản phẩm,

hàng hóa hoặc dịch vụ cho khách hàng, đồng thời đ ợc

khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán.

 Xác định kết quả là việc tính toán, so sánh tổng thu nhập

thuần từ các hoạt động với tổng chi phí sản xuất kinh doanh

và chi phí khác trong kỳ.

a, Tài khoản sử dụng:

- Tài khoản 155 - Thành phẩm

- Tài khoản 157 - Hàng gửi bán

- Tài khoản 511 - Doanh thu bán hàng

- Tài khoản 632 - Giá vốn hàng bán

- Tài khoản 131 - Phải thu của khách hàng

- Tài khoản 641 - Chi phí bán hàng

- Tài khoản 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp

- Tài khoản 911 - Xác định kết quả kinh doanh

Kế toán quá trình bán hàng và xác định kết quả kinh doanh

- Khấu hao TSCĐ đang dùng ở bộ phận bán hàng, bộ phận QLDN, ghi:

- Chi phÝ söa ch÷a th êng xuyªn TSC§, chi phÝ tiÕp kh¸ch vµ c¸c chi phÝ ph¸t sinh kh¸c ë bé phËn b¸n hµng, bé phËn QLDN ghi:

Nợ TK 641 - Chi phí bán hàng

Nợ TK 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp

- Khi sản phẩm gửi đi bán đ ợc xác định đã tiêu thụ, ghi:

a) Nợ TK 111 - Tiền mặt

Nợ TK 112 - Tiền gửi ngõn hàng

Nợ TK 131 - Phải thu của khỏch hàng

Cú TK 511 - Doanh thu bỏn hàng và cung cấp dịch vụ

b) Nợ TK 632 - Giỏ vốn hàng bỏn

Cú TK 157 - Hàng gửi đi bỏn

- Khi xuất kho bán sản phẩm theo ph ơng thức giao trực tiếp, ghi:

a) Nợ TK 111 - Tiền mặt

Nợ TK 112 - Tiền gửi ngõn hàng

Nợ TK 131 - Phải thu của khỏch hàng

Cú TK 511 - Doanh thu bỏn hàng và cung cấp

hàng bỏn

Cú TK 155 - Thành phẩm

- Khi xuÊt vËt liÖu phôc vô bé phËn b¸n hµng, bé phËn QLDN, ghi:

Nợ TK 641 - Chi phí bán hàng

Nợ TK 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp

Có TK 152 - Nguyên liệu, vật liệu

- Khi xuÊt CCDC cã gi¸ trÞ nhá phôc vô bé phËn BH, bé phËn QLDN, ghi:

Nợ TK 641 - Chi phí bán hàng

Nợ TK 642 - Chi phí quản lý doanh nghiệp

Có TK 153 - Công cụ, dụng cụ

- Khi giảm giá hàng bán (hàng đã bán) hay chiết khấu th ơng mại, ghi:

Nợ TK 532 - Giảm giỏ hàng bỏn

Nợ TK 521 - Chiết khấu thương mại

Cú TK 111, 112, 131

- Khi hàng đã bán bị trả lại, ghi:

a) Nợ TK 531- Hàng bỏn bị trả lại

Cú TK 111, 112, 131

b) Nợ TK 155 - Thành phẩm

Cú TK 632 - Giỏ vốn hàng bỏn

- Cuối kỳ kết chuyển giảm trừ doanh thu, ghi:

Nợ TK 511 - Doanh thu bỏn hàng và cung cấp dịch vụ

Cú TK 531- Hàng bỏn bị trả lại

Cú TK 532 - Giảm giỏ hàng bỏn

- Cuối kỳ kết chuyển doanh thu thuần, ghi:

Nợ TK 511 - Doanh thu bỏn hàng và cung cấp dịch vụ

Cú TK 911 - Xỏc định KQKD

- Cuối kỳ kết chuyển giá vốn của hàng đã bán trong kỳ, ghi:

Nợ TK 911 - Xỏc định KQKD

Cú TK 632 - Gớa vốn hàng bỏn

- KÕt chuyÓn chi phÝ b¸n hµng, CP QLDN ph¸t sinh trong kú, ghi:

(7) (3)

TK 821

(8)

TK 421

(8)

Có số liệu kế toán giả định tại một DN sản xuất như sau:

* Số dư đầu kỳ của một số tài khoản (đơn vị 1000đ):

- Tài khoản 155: 80.000 - Tài khoản 111: 50.000

- Tài khoản 157: 45.000 - Tài khoản 152: 40.000

* Trong kỳ, phát sinh các nghiệp vụ kinh tế sau;

1 Xuất kho bán 3.000 kg thành phẩm, giá bán là 20.000đ/1kg, giá thực tế xuất kho là 10.000đ/1kg, khách hàng thanh toán ngay bằng TGNH 50%, số còn lại khách hàng chịu nợ.

2 Người mua khiếu nại về chất lượng hàng tiêu thụ trong kỳ nên được đơn vị giảm giá 2% (trừ vào số còn nợ).

3 Tổng chi phí bán hàng phát sinh: 10.000, trong đó lương phải trả cho nhân viên bán hàng 7.000; vật liệu bao bì phục vụ bán hàng 1.000; chi khác bằng TM 2.000

4 Tổng chi phí quản lý doanh nghiệp phát sinh: 8.000, trong đó lương phải trả cho cán bộ quản lý DN là: 4.000; Khấu hao TSCĐ là: 1.000; chi khác bằng tiền mặt là: 3.000

5 Xác định số thuế thu nhập doanh nghiệp phải nộp theo quy định.

Yêu cầu:

ĐK, phản ánh tình hình trên vào TK có liên quan và xác định lãi (lỗ) cuối kỳ.