Đánh giá công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư công trình hồ Hua Khao huyện Tràng Định thuộc dự án đảm bảo an toàn và nâng cao năng lực hồ chứa nước tỉnh Lạng Sơn.

Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách và đã được các địa phương nỗ lực vận dụng để giải quyết vấn đề bồi thường, tái định cư, bảo đảm việc làm, thu nhập và đời sống của người dân có đ

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

HÀ THỊ HỒNG

Tên đề tài:

ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƯỜNG HỖ TRỢ VÀ TÁI ĐỊNH CƯ CÔNG TRÌNH HỒ HUA KHAO HUYỆN TRÀNG ĐỊNH THUỘC DỰ ÁN ĐẢM BẢO AN TOÀN VÀ NÂNG CAO NĂNG LỰC HỒ CHỨA NƯỚC

TỈNH LẠNG SƠN

KHOÁ LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Quản lý đất đai

Giáo viên hướng dẫn : Th.S Nguyễn Quang Thi

Thái Nguyên, năm 2014

LỜI CẢM ƠN

Sau một thời gian dài học tập và nghiên cứu tại trường em đã được phân công về thực tập tốt nghiệp tại phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tràng Định Đến nay em đã thực tập xong và hoàn thành bản khoá luận tốt nghiệp này

Em xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban chủ nhiệm khoa cùng toàn thể các thầy giáo, cô giáo trong Khoa Quản lý Tài nguyên - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên đã giúp đỡ tạo điều kiện cho em trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu; đặc biệt là thầy giáo hướng dẫn Th.S Nguyễn Quang Thi đã hướng dẫn giúp đỡ em tận tình và chu đáo trong suốt quá trình học tập và triển khai nghiên cứu đề tài

Em cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới ban lãnh đạo và toàn thể các anh, chị, cô, chú cán bộ của phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Tràng Định đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và trực tiếp giúp đỡ em trong quá trình thực tập tốt nghiệp

Bên cạnh đó em còn nhận được sự quan tâm, động viên, tạo điều kiện

và giúp đỡ tận tình của gia đình, bạn bè; với tấm lòng biết ơn sâu sắc em xin chân thành cảm ơn trước sự giúp đỡ quý báu đó

Em xin chân thành cảm ơn !

Thái Nguyên, ngày 25 tháng 08 năm 2014

Sinh viên

Hà Thị Hồng

DANH MỤC BẢNG

Bảng 4.1 Cơ cấu dân tộc năm 2013 của huyện Tràng Định 35

Bảng 4.2 Hiện trạng sử dụng đất năm 2013 36

Bảng 4.3 Thống kê diện tích đất thu hồi 41

Bảng 4.4 Kết quả bồi thường về đất 42

Bảng 4.5 Kết quả bồi thường về cây ăn quả 42

Bảng 4.6 Kết quả bồi thường về cây lương thực thực phẩm 45

Bảng 4.7 Kết quả bồi thường về cây lấy gỗ 45

Bảng 4.8 Kết quả bồi thường về cây công nghiệp 46

Bảng 4.9 Kết quả bồi thường các loại cây trồng khác 47

Bảng 4.10 Kết quả Bồi thường về tài sản, công trình, vật kiến trúc 48

Bảng 4.11 Kết quả hỗ trợ của dự án 50

Bảng 4.12 Một số hỗ trợ khác 50

Bảng 4.13 Kinh phí bồi thường, hỗ trợ và chi phí thực hiện 51

Bảng 4.14 Sự hiểu biết chung của người dân về công tác BT & GPMB 52

Bảng 4.15 Nhận thức của người dân về mức độ ảnh hưởng của công tác GPMB đến đời sống người dân 53

Bảng 4.16 Ý kiến nhận xét của người dân về công tác BT & GPMB 54

MỤC LỤC

PHẦN 1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Đặt vấn đề 1

1.2 Mục đích của đề tài 2

1.3 Yêu cầu của đề tài 2

1.4 Ý nghĩa của đề tài 2

1.4.1 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu 2

1.4.2 Ý nghĩa trong thực tiễn 2

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3

2.1 Khái quát về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 3

2.1.1 Khái niệm về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư 3

2.1.2 Đặc điểm của công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng 4

2.1.3 Một số quy định chung về công tác giải phóng mặt bằng 5

2.1.4 Những quy định về trình tự, thủ tục của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng 7

2.1.5 Những yếu tố tác động đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng 11

2.1.6 Đối tượng và điều kiện được đền bù 12

2.2 Cơ sở pháp lý của công tác bồi thường GPMB 13

2.2.1 Các văn bản pháp quy của Nhà nước có liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư 13

2.2.2 Những văn bản pháp quy của tỉnh Lạng Sơn liên quan đến công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư 15

2.3 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên thế giới và ở Việt Nam 16

2.3.1 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở singapore 16

2.3.2 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở Trung Quốc 17

2.3.3 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở Việt Nam 20

2.3.4 Công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn 23

PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 25

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 25

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu 25

3.1.2 Phạm vi nghiên cứu 25

3.2 Địa điểm và thời gian thực tập 25

3.2.1 Địa điểm 25

3.2.2 Thời gian 25

3.3 Nội dung nghiên cứu 25

3.3.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn 25

3.3.2 Tình hình quản lý và sử dụng đất huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn 25

3.3.3 Đánh giá công tác bồi thường GPMB trên địa bàn huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn 25

3.3.4 Những thuận lợi, khó khăn và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả trong công tác bồi thường GPMB trên địa bàn huyện Tràng Định, tỉnh Lạng sơn 26

3.4 Phương pháp nghiên cứu 26

3.4.1 Phương pháp điều tra số liệu thứ cấp 26

3.4.2 Phương pháp điều tra số liệu sơ cấp 26

PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN 28

4.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Tràng Định 28

4.1.1 Điều kiện tự nhiên 28

4.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 32

4.2 Tình hình quản lý và sử dụng đất đai tại huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn 36

4.2.1 Hiện trạng sử dụng đất của huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn 36

4.2.2 Tình hình quản lý và sử dụng đất của huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn 36

4.3 Đánh giá công tác bồi thường và giải phóng mặt bằng trên địa bàn huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn 37

4.3.1 Khái quát về dự án bồi thường hỗ trợ và tái định cư công trình Hồ Hua Khao huyện Tràng Định thuộc dự án đảm bảo an toàn và nâng cao năng lực hồ chứa nước tỉnh Lạng Sơn 37

4.3.2 Đánh giá kết quả bồi thường, hỗ trợ và tái định cư công trình Hồ Hua Khao huyện Tràng Định thuộc dự án đảm bảo an toàn và nâng cao năng lực hồ chứa nước tỉnh Lạng Sơn 41

4.3.3 Tổng hợp ý kiến của người dân về công tác bồi thường GPMB của một số dự án trên địa bàn huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn 52

4.4 Những thuận lợi, khó khăn và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả trong công tác bồi thường hỗ trợ và tái định huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn 55

4.4.1 Đánh giá những thuận lợi, khó khăn trong công tác bồi thường GPMB 55

4.4.2 Đề xuất các giải pháp và rút ra những bài học kinh nghiệm 56

PHẦN 5 KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ 58

5.1 Kết luận 58

5.2 Đề nghị 59

TÀI LIỆU THAM KHẢO 60

PHẦN 1

MỞ ĐẦU 1.1 Đặt vấn đề

Nói đến đất đai thì không ai có thể phủ nhận được vai trò to lớn của nó đối với sự sống của con người cũng như của các sinh vật trên hành tinh này Nếu không có đất đai thì không thể nào có sự tồn tại của con người và các sinh vật khác Nó như là một sản phẩm của thiên nhiên đã ban tặng cho con người và bằng trí thông minh cũng như sự sáng tạo của mình mà con người đã biết đón nhận và khai thác nó để phục vụ cho nhu cầu phát triển của mình Đối với mỗi quốc gia, đất đai đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển kinh tế - xã hội Đất đai là địa điểm, là cơ sở của các Thành phố, làng mạc, các công trình công nghiệp, giao thông Đất đai tham gia vào tất cả các ngành sản xuất vật chất của xã hội như là một tư liệu sản xuất đặc biệt,

là nguồn đầu vào không thể thay thế

Trong những năm qua, trên khắp các vùng, miền của đất nước, nhiều khu công nghiệp, khu đô thị mới được xây dựng, hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế -

xã hội được nâng cấp, xây mới ngày càng đồng bộ và hiện đại Nhờ đó, bộ mặt của đất nước đã thay đổi nhanh chóng theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại và văn minh Việc thu hồi đất bao gồm cả đất ở và đất nông nghiệp để phục vụ lợi ích quốc gia dẫn đến đất cho sản xuất - kinh doanh của người dân bị thu hẹp, phải thay đổi chỗ ở và điều kiện sống Vì vậy việc thu hồi, bố trí, sắp xếp lại đất đai đáp ứng cho nhu cầu trên một cách khoa học, tạo điều kiện cho sự phát triển lâu dài và bền vững là một vấn đề lớn và cấp thiết Hiện nay một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc các dự án đầu tư được triển khai chậm là do công tác đền bù thiệt hại GPMB gặp rất nhiều khó khăn vướng mắc

Nhà nước ta đã ban hành nhiều chính sách và đã được các địa phương

nỗ lực vận dụng để giải quyết vấn đề bồi thường, tái định cư, bảo đảm việc làm, thu nhập và đời sống của người dân có đất bị thu hồi Song tình trạng thiếu việc làm, thất nghiệp, không chuyển đổi được nghề nghiệp, khó khăn trong cuộc sống sinh hoạt nơi ở mới, đặc biệt đối với người nông dân bị thu hồi đất đã và đang diễn ra ở nhiều địa phương

Xuất phát từ những vấn đề trên và nhận thức được tầm quan trọng của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng và hỗ trợ tái định cư, được sự đồng ý và giúp

đỡ của Ban giám hiệu nhà trường, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên, cùng với sự giúp đỡ của Phòng Tài nguyên & Môi trường huyện Tràng Định Đặc biệt dưới sự hướng dẫn trực tiếp của thầy giáo Th.S Nguyễn Quang Thi, em tiến hành

nghiên cứu đề tài: “ Đánh giá công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư công trình

hồ Hua Khao huyện Tràng Định thuộc dự án đảm bảo an toàn và nâng cao năng lực hồ chứa nước tỉnh Lạng Sơn”

1.3 Yêu cầu của đề tài

- Nắm chắc Luật Đất đai, các Nghị định, Thông tư văn bản luật dưới luật, các Quyết định có liên quan đến Bồi thường, Giải phóng mặt bằng

- Điều tra, thu thập kết quả của việc Giải phóng mặt bằng từ đó phân tích và nhận xét

- Tài liệu, số liệu đảm bảo tính chính xác, trung thực, khách quan

- Đề xuất các giải pháp trên cơ sở các văn bản pháp quy và những bài học kinh nghiệm đã thu được

1.4 Ý nghĩa của đề tài

1.4.1 Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu

- Giúp cho người học tập nghiên cứu củng cố lại những kiến thức đã học, biết cách thực hiện một đề tài khoa học và hoành thành khóa luận tốt nghiệp

- Nắm chắc các quyết định về bồi thường và giải phóng mặt bằng bằng

việc áp dụng trực tiếp vào thực tế

1.4.2 Ý nghĩa trong thực tiễn

- Góp phần đề xuất các giải pháp để thực hiện công tác BT & GPMB khi Nhà nước thu hồi đất ngày càng có hiệu quả hơn

- Đánh giá được thực trạng sử dụng đất, xác định những tồn tại chủ yếu trong công tác thực hiện BT&GPMB, nguyên nhân và giải pháp khắc phục cho huyện Tràng Định trong việc thực hiện BT&GPMB đạt được hiệu quả cao nhất

PHẦN 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU

2.1 Khái quát về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

2.1.1 Khái niệm về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư

Bồi thường là đền bù những tổn hại đã gây ra sao cho tương xứng với giá trị hoăc công lao cho một chủ thể nào đó bị thiệt hại vì hành vi của chủ thể khác

Bồi thường khi nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất và tài sản có trên diện tích đất đó cho người bị thu hồi đất

Hỗ trợ khi nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước giúp đỡ người bị thu hồi đất thông qua đào tạo nghề mới, bố trí việc làm cũng như giúp đỡ về hành chính đối với những người bị thu hồi đất để dảm bảo đời sống cho người dân Việc bồi thường, hổ trợ khi Nhà nước thu hồi đất được thực hiện:

- Bồi thường hoặc hỗ trợ đối với toàn bộ diện tích đất nhà nước thu hồi

- Bồi thường hoặc hỗ trợ vể tài sản hiện có gắn với đất và các chi phí đầu tư vào đất bị nhà nước thu hồi

- Hỗ trợ di chuyển, hỗ trợ ổn định đời sống, hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề và các hỗ trợ khác cho người khác cho người bị thu hồi đất

- Hỗ trợ để ổn định sản xuất và đời sống tại khu tái định cư

Ngoài các khoản hỗ trợ còn một hình thức bồi thường nữa là tái định

cư Nghĩa là người sử dụng đất phải được hỗ trợ ổn định về chỗ ở, có điều kiện sống tốt hơn hoặc bằng chỗ ở cũ, được hỗ trợ ổn định đời sống sản xuất,

hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề, tạo điều kiện cho người dân sống và ổn định Quá trình tái định cư được hiểu là bồi thường thiệt hại về đất, tài sản, di chuyển đến nơi ở mới và các hoạt động nhằm giảm nhẹ các tác động xấu đến kinh tế-xã hội đối với một bộ phận dân cư vì sự phát triển chung

- Bồi thường về đất là việc Nhà nước trả lại giá trị quyền sử dụng đất đối với

diện tích đất thu hồi cho người sử dụng đất (Khoản 12, Điều 3, Luật Đất đai 2013)

- Hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước trợ giúp cho người

có đất thu hồi để ổn định đời sống, sản xuất và phát triển.(Khoản 14, Điều 3, Luật Đất đai 2013)

- Tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất là việc Nhà nước bố trí chỗ ở mới cho các hộ gia đình, cá nhân bị Nhà nước thu hồi đất đang ở để giao cho người khác sử dụng

2.1.2 Đặc điểm của công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng

Như chúng ta đã biết, để thực hiện được dự án theo đúng tiến độ thì trước hết các chủ đầu tư cần phải giải phóng được mặt bằng Công việc này mang tính chất phức tạp, tốn kém nhiều thời gian, công sức và tiền của Ngày nay, công việc này ngày càng trở nên khó khăn hơn do đất đai ngày càng có giá trị và khan hiếm Bên cạnh đó công tác BT&GPMB liên quan đến lợi ích của nhiều cá nhân, tập thể và của toàn xã hội Ở các địa phương khác nhau thì công tác BT&GPMB cũng có nhiều đặc điểm khác nhau Chính vì vậy, công tác BT&GPMB mang tính đa dạng và phức tạp:

- Tính đa dạng: Mỗi dự án được tiến hành trên một vùng đất khác nhau với điều kiện TN-KT-XH và trình độ dân trí nhất định Đối với khu vực nội thành, khu vực ven đô, khu vực ngoại thành, mật độ dân cư khác nhau, ngành nghề đa dạng và đều hoạt động sản xuất theo đặc trưng riêng của vùng đó Do

đó, công tác BT&GPMB cũng được tiến hành với những đặc điểm riêng biệt

- Tính phức tạp: Đất đai là tài sản có giá trị cao, có vai trò quan trọng

trong đời sống KT-XH đối với mọi người dân Ở khu vực nông thôn, dân cư chủ yếu sống nhờ vào hoạt động sản xuất nông nghiệp mà đất đai lại là tư liệu sản xuất quan trọng trong khi trình độ sản xuất của nông dân thấp, khả năng chuyển đổi nghề nghiệp khó khăn Do đó, tâm lý người dân khu vực này là phải giữ được đất để sản xuất Mặt khác, cây trồng vật nuôi trên vùng đó cũng

đa dạng, không được tập trung một loại nhất định nên gây khó khăn cho công tác định giá bồi thường

Đối với đất ở lại càng phức tạp hơn do những nguyên nhân sau:

+ Đất ở là tài sản có giá trị lớn, gắn bó trực tiếp với đời sống và sinh hoạt của người dân mà tâm lý, tập quán là ngại di chuyển chỗ ở

+ Do yếu tố lịch sử để lại nên nguồn gốc sử dụng đất phức tạp và do cơ chế chính sách chưa đáp ứng được với nhu cầu thực tế sử dụng đất nên chưa giải quyết được các vướng mắc tồn tại cũ

+ Việc quản lý đất đai chưa chặt chẽ dẫn đến các hiện tượng lấn chiếm, xây dựng nhà trái phép nhưng lại không được chính quyền địa phương xử lý dẫn đến việc phân tích hồ sơ đất đai và áp giá phương án bồi thường gặp rất nhiều khó khăn

+ Thiếu quỹ đất dành cho xây dựng khu tái định cư cũng như chất lượng khu tái định cư thấp, chưa đảm bảo được yêu cầu

+ Việc áp dụng giá đất ở để tính bồi thường giữa thực tế và quy định của nhà nước có những khoảng cách khá xa cho nên việc triển khai thực hiện cũng không được sự đồng thuận của những người dân

2.1.3 Một số quy định chung về công tác giải phóng mặt bằng

Thực chất của việc GPMB là việc chuyển quyền sử dụng đất, chuyển mục đích sử dụng đất dưới sự điều tiết của Nhà nước

Theo điều 42 Luật đất đai 2003 của nước ta thì:

1 Nhà nước thu hồi đất của người sử dụng đất mà người sử dụng đất có giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (GCNQSDĐ) hoặc đủ điền kiện để được cấp GCNQSDĐ theo quy định 50 của luật này thì được bồi thường, trừ các trường hợp quy định tại khoản 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11 và 12 điều 38 và các điểm b, c, d, đ và g khoản 1 điều 43 của luật này

2 Người bị thu hồi loại đất nào thì được bồi thường bằng việc giao đất mới có cùng mục đích sử dụng, nếu không có đất để bồi thường thì được bồi thường bằng giá trị quyền sử dụng đất tại thời điểm có quyết định thu hồi

3 Uỷ ban nhân dân (UBND) tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương lập

và thực hiện các dự án tái định cư trước khi thu hồi đất để bồi thường bằng nhà ở, đất ở cho người bị thu hồi đất ở mà phải di chuyển chỗ ở Khu tái định

cư được quy hoạch chung cho nhiều dự án trên cùng một địa bàn và phải có điều kiện phát triển bằng hoặc hơn nơi ở cũ

4 Trường hợp không có khu tái định cư thì người bị thu hồi đất được bồi thường bằng tiền và được ưu tiên mua hoặc thuê nhà ở thuộc sở hữu của Nhà nước đối với khu vực đô thị, bồi thường bằng đất ở đối với khu vực nông thôn, trường hợp giá trị quyền sử dụng đất bị thu hồi lớn hơn đất ở được bồi thường thì người bị thu hồi đất được bồi thường bằng tiền đối với phần chênh lệch đó

5 Trường hợp thu hồi đất ở của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất

mà không có đất để bồi thường cho việc tiếp tục sản xuất thì ngoài việc bồi thường bằng tiền, người bị thu hồi đất còn được Nhà nước hỗ trợ để ổn định đời sống, đào tạo chuyển đổi nghề, bố trí việc làm mới

6 Trường hợp người sử dụng đất được Nhà nước bồi thường khi bị thu hồi đất mà chưa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định của pháp luật thì phải trừ đi nghĩa vụ tài chính chưa thực hiện trong giá được bồi thường, hỗ trợ

7 Chính phủ quy định việc bồi thường, tái định cư cho người có đất bị thu hồi và việc hỗ trợ để thực hiện thu hồi đất

* Một số tiêu chuẩn về bồi thường và tái định cư:

- Cá nhân, hộ gia đình và tổ chức bị ảnh hưởng sau khi tái định cư và nhận tiền bồi thường phải có cuộc sống tốt hơn hoặc ít nhất là không kém hơn đời sống của họ trước khi di dời

- Phải có hỗ trợ bổ sung cho tất cả các cá nhân, hộ gia đình sẽ bị mất thu nhập do tái định cư đặc biệt, họ không thể duy trì nghề nghiệp trước đây

và phải đào tạo lại

- Tái định cư kể cả bồi thường phải được xem xét và xử lý trên cơ sở các quyền được hưởng của cá nhân, hộ gia đình và tổ chức bị ảnh hưởng cũng như nguyên tắc tái định cư chứ không dựa trên khả năng thanh toán bồi thường có đủ ngân sách chi trả cho tất cả các khoản bồi thường và các chi phí tái định cư khác trước khi tiến hành công tác tái định cư

- Công tác tái định cư đặc biệt đối với những dự án lớn cần được lên kế hoạch kỹ lưỡng trước khi tiến hành và phải chuẩn bị phương án tái định cư thích hợp Những phương án này là hết sức cần thiết cho việc lập dự toán ngân sách cuối cùng để thực hiện dự án

- Phải tiến hành thảo luận với cộng đồng dân cư sở tại, nơi bị thu hồi đất và nơi tái định cư về các vấn đề có liên quan dựa trên cơ sở tham gia đầy

đủ và chân thực

- Các phương án tái định cư cần phải được thống nhất với tất cả cộng đồng dân cư đại diện cá nhân, hộ gia đình và các tổ chức có liên quan

- Cần luôn luôn xem xét đến công tác bồi thường và tái định cư với những người gặp khó khăn về thể xác hoặc tinh thần như: Người già, người độc thân hay phụ nữ goá chồng, người dân tộc thiểu số, thiếu hiểu biết về văn hoá

- Trước khi công bố một dự án hay một công trình thì cần điều tra tình hình dân số của khu vực bị ảnh hưởng Làm như vậy để giảm thiểu khả năng người dân cố tình chiếm diện tích đất bị ảnh hưởng nhằm đòi thêm tiền bồi thường

- Việc định giá đất và công trình để tính toán bồi thường luôn phải dựa trên cơ sở thực tiễn hoạt động của thị trường đất đai

2.1.4 Những quy định về trình tự, thủ tục của công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

2.1.4.1 Trình tự, thủ tục thu hồi đất

Điều 130 nghị định 181/2004/ND - CP quy định:

- Căn cứ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đã được cơ quan nhà nước

có thẩm quyền xét duyệt, UBND cấp có thẩm quyền có trách nhiệm giao cho

cơ quan Tài nguyên và Môi trường trực thuộc chỉ đạo Văn phòng đăng ký quyền sử dụng đất làm trích lục bản đồ địa chính hoặc trích đo địa chính khu vực đất thu hồi đối với nơi chưa có bản đồ địa chính, trích sao hồ sơ địa chính

để gửi cho cơ quan, tổ chức có trách nhiệm lập phương án bồi thường, GPMB quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều này

- Trường hợp thu hồi đất sau khi quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được công bố mà chưa có dự án đầu tư thì UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương giao cho Tổ chức phát triển quỹ đất lập phương án tổng thể về bồi thường, GPMB trình UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xét duyệt

- Trường hợp thu hồi đất để thực hiện dự án đầu tư thì UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh có trách nhiệm lập phương án tổng thể về bồi thường, giải phóng mặt bằng trình UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xét duyệt

- Sau khi phương án tổng thể về bồi thường, GPMB được xét duyệt, UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh nơi có đất bị thu hồi thông báo trước ít nhất chín mươi (90) ngày đối với trường hợp thu hồi đất nông

nghiệp và một trăm tám mươi (180) ngày đối với trường hợp thu hồi đất phi nông nghiệp cho người đang sử dụng đất biết về lý do thu hồi, thời gian và kế hoạch di chuyển, phương án bồi thường, GPMB

- Trước khi hết thời gian thông báo ít nhất là hai mươi (20) ngày, Tổ chức phát triển quỹ đất hoặc UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh

có trách nhiệm trình phương án bồi thường, GPMB và Sở Tài nguyên và Môi trường có trách nhiệm trình quyết định thu hồi đất lên UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định Quyết định thu hồi đất phải bao gồm nội dung thu hồi diện tích đất cụ thể đối với từng thửa đất do tổ chức, cơ sở tôn giáo, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức nước ngoài, cá nhân nước ngoài sử dụng và nội dung thu hồi đất chung cho tất cả các thửa đất do

hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư sử dụng

- Trong thời hạn không quá mười lăm (15) ngày làm việc kể từ ngày nhận được tờ trình, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có trách nhiệm xem xét, ký và gửi cho Sở Tài nguyên và Môi trường, UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh hoặc Tổ chức phát triển quỹ đất quyết định thu hồi đất, quyết định xét duyệt phương án bồi thường, GPMB

Trường hợp trên khu đất thu hồi có diện tích đất do hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng thì trong thời hạn không quá ba mươi (30) ngày làm việc

kể từ ngày nhận được quyết định về thu hồi đất của UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh có trách nhiệm quyết định thu hồi diện tích đất cụ thể đối với từng thửa đất do hộ gia đình, cá nhân, cộng đồng dân cư sử dụng

- Tổ chức phát triển quỹ đất có trách nhiệm thực hiện việc bồi thường, GPMB đối với trường hợp thu hồi đất sau khi quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được công bố mà chưa có dự án đầu tư, UBND huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh có trách nhiệm tổ chức thực hiện việc bồi thường,GPMB đối với trường hợp thu hồi đất để giao hoặc cho thuê thực hiện dự án đầu tư

- Sau khi hoàn thành việc bồi thường và GPMB, UBND tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương quyết định giao đất cho Tổ chức phát triển quỹ đất để quản lý hoặc giao đất, cho thuê đất cho nhà đầu tư để thực hiện dự án

2.1.4.2 Trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

Ngay sau khi UBND tỉnh giới thiệu địa điểm, chấp thuận chủ trương đầu tư hoặc dự án đầu tư được phê duyệt thì tiến hành đồng thời các công việc sau:

- Uỷ ban nhân dân cấp huyện thông báo thu hồi đất, trường hợp thu hồi đất theo quy hoạch thì thực hiện thông báo sau khi quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất hoặc quy hoạch xây dựng đô thị, quy hoạch xây dựng điểm dân cư nông thôn đã được xét duyệt và công bố

- Khi đã có thông báo thu hồi đất của cấp có thẩm quyền, tổ chức, hộ gia đình, cá nhân có nhà, đất nằm trong diện phải GPMB (kể cả khu vực không bị thu hồi đất nhưng thuộc phạm vi ảnh hưởng) phải giữ nguyên hiện trạng nhà, đất

Bước 1: Xác định dự án, nếu dự án có phải di chuyển nhà thì ban Bồi thường - GPMB tiến hành giải phóng mặt bằng để thu hồi đất

Bước 2: Công khai cho các hộ và đại diện các hộ biết phạm vi thu hồi của dự án để cho các hộ có kế hoạch di chuyển tài sản, cây cối, hoa màu, nhanh chóng ổn định đời sống

Bước 3: Hướng dẫn các hộ tự kê khai tài sản, đất đai và xác định số

khẩu, số lao động trong độ tuổi, diện tích đất được giao ban đầu, photo các loại giấy tờ nhà đất có liên quan

Bước 4: Công khai chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất, công khai tiến độ thực hiện dự án, thời hạn chậm nhất mà các hộ phải di chuyển

Bước 5: Công khai đơn giá bồi thường đất đai, tài sản, hoa màu cho các

hộ biết, giải đáp thắc mắc của người dân(nếu có)

Bước 6: Kiểm tra, kiểm kê so với tờ khai của các hộ bị thu hồi và các

loại giấy tờ nhà đất có liên quan Nếu các hộ không kê khai, không ký vào biên bản kiểm kê thì phải lập biên bản có xác nhận của chính quyền cơ sở

Biên bản kiểm kê phải được ghi theo mẫu quy định và có đầy đủ chữ

ký của tổ công tác, xác nhận của UBND phường và của chủ dự án

Biên bản kiểm kê đất đai phải thể hiện diện tích, loại đất, hạng đất, số thửa trên bản đồ

Biên bản kiểm kê tài sản, nhà của, vật kiến trúc, cây cối khối lượng riêng biệt, ghi đủ các loại thông số, bồi thường quy định

Bước 7: Công khai số liệu sau khi kiểm tra, kiểm kê cho từng hộ Sau khi kiểm tra lấy chữ ký của chủ hộ, tổ công tác, xác nhận của chủ dự án và của UBND phường

Bước 8: Lập phương án bồi thường, phương án bồi thường thiệt hại (biểu tổng hợp và các biểu tính toán chi tiết)

Phương án bồi thường phải có: Kế hoạch di dân, di chuyển tài sản, di chuyển công trình, thuê đất Nội dung kế hoạch cần xác định rõ khối lượng công việc, cự li di chuyển, phương tiện vận chuyển, điều kiện để đáp ứng nhu cầu của nơi ở mới, kinh phí, thời gian bắt đầu và kết thúc

Phương án bồi thường thiệt hại phải lập rõ hai phần:

+ Bồi thường thiệt hại về đất;

+ Bồi thường thiệt hại về tài sản trên đất;

Trong phương án bồi thường thiệt hại phải thể hiện được bồi thường về đất bằng đất hay bằng tiền, hay kết hợp giữa đất và tiền; diện tích là bao nhiêu? Vị trí nào? Loại đất? Giá đất? Bồi thường thiệt hại về tài sản (nhà, của, công trình kiến trúc, vườn cây, ao cá ), mức bồi thường như thế nào? Tổng

số tiền là bao nhiêu?

Bước 9: Tổ chức thực hiện:

Công khai phương án bồi thường, phương án bồi thường thiệt hại đã được phê duyệt

Công bố lịch trả tiền bồi thường theo dự án đã phê duyệt

Tổ chức chi trả tiền bồi thường

Quy định thời gian các hộ phải di chuyển và giao đất cho dự án

Bước 10: Giải quyết những tồn tại

Người bị thu hồi đất nếu chưa đồng ý với quyết định bồi thường, hỗ trợ

và tái định cư, thì được khiếu nại theo quy định của pháp luật Trong khi chờ giải quyết khiếu lại, người bị thu hồi đất vẫn phải chấp hành quyết định thu hồi đất, giao đất đúng kế hoạch và thời gian đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền quyết định

Việc thông báo thu hồi đất được thực hiện trên phương tiện thông tin đại chúng của địa phương và niêm yết tại trụ sở của UBND cấp phường xã nơi có đất, tại địa điểm sinh hoạt chung của khu dân cư có đất thu hồi

Sau khi có quyết định thu hồi đất và phương án dự toán bồi thường, hỗ trợ và tái định cư đã được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xét duyệt Được công bố công khai, có hiệu lực thi hành, người bị thu hồi đất phải chấp hành quyết định thu hồi đất

Trường hợp người bị thu hồi đất không chấp hành quyết định thu hồi đất thì UBND cấp có thẩm quyền quyết định thu hồi đất ra quyết định cưỡng chế Người

bị cưỡng chế thu hồi đất phải chấp hành theo quyết định cưỡng chế

2.1.5 Những yếu tố tác động đến công tác bồi thường giải phóng mặt bằng

BT&GPMB là hoạt động hết sức nhạy cảm và phức tạp do tác động tương

hỗ qua lại với nhiều yếu tố kinh tế, văn hoá, xã hội Chính vì vậy, tiến độ cũng như kết quả của quá trình BT&GPMB phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố:

- Chính sách bồi thường, hỗ trợ GPMB và tái định cư của Nhà nước: Chính sách của Nhà nước về bồi thường, hỗ trợ GPMB và tái định cư quy định về trình tự tiến hành GPMB, quy định về quyền và nghĩa vụ của các bên có liên quan, đồng thời cũng quy định cụ thể về mức bồi thường, hỗ trợ

và tái định cư Do đó, chính sách có ảnh hưởng trực tiếp và xuyên suốt trong quá trình BT&GPMB

- Điều kiện Tự nhiên, Kinh tế - xã hội của địa bàn:

Quy mô, khối lượng GPMB, đặc điểm, tính chất, độ phức tạp trong công tác BT&GPMB của từng dự án chịu tác động trực tiếp bởi điều kiện Tự nhiên, Kinh tế - xã hội của địa bàn

- Công tác quản lý Nhà nước về đất đai:

Khi thực hiện bồi thường, hỗ trợ GPMB và tái định cư thì việc lập hồ sơ pháp lý về đất đai và tài sản là một yêu cầu không thể thiếu Việc xác lập hồ sơ không chỉ dựa vào đo vẽ, khảo sát thực tế mà còn dựa vào các loại hồ sơ lưu như: GCNQSD đất, hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất, giấy phép xây dựng, biên bản thống kê, kiểm kê đất đai Do vậy, công tác quản lý Nhà nước về đất đai được thực hiện đúng, đầy đủ, thường xuyên sẽ giúp cho việc xác lập hồ sơ đơn giản, nhanh gọn, tránh sự tranh chấp giữa các bên và ngược lại

- Tổ chức thực hiện:

Đây là yếu tố quyết định đối với công tác BT&GPMB Trên cơ sở các chính sách của Nhà nước, điều kiện thực tế của địa bàn và dự án, việc tổ chức thực hiện (Trình tự, thủ tục, cơ cấu nhân sự, phương pháp làm việc ) được tiến hành một cách hợp lý và khoa học sẽ mang lại kết quả cao, đảm bảo lợi ích các bên

- Ngoài các yếu tố trên còn nhiều yếu tố khác cũng ảnh hưởng trực tiếp hoặc dán tiếp đến công tác BT&GPMB như:

+ Quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất

+ Việc ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật về quản lý

và sử dụng đất tác động đến công tác BT&GPMB

+ Thanh tra chấp hành các chế độ, thể lệ quản lý và sử dụng đất

+ Nhận thức và thái độ của người dân bị thu hồi đất, công tác tuyên

truyền, vận động người dân thực hiện theo chính sách pháp luật Nhà nước 2.1.6 Đối tượng và điều kiện được đền bù

2.1.6.1 Đối tượng được đền bù theo quy định của pháp luật

Tổ chức, hộ gia đình, cộng đồng dân cư, cơ sở tôn giáo, cá nhân trong nước, ngoài nước, người Việt Nam định cư ở nước ngoài, tổ chức đang sử dụng đất bị Nhà nước thu hồi (gọi chung là người bị thu hồi đất) được đền bù thiệt hại về đất khi bị thu hồi đất sử dụng vào mục đích an ninh, quốc phòng, lợi ích công cộng phải là người có đủ điều kiện được đền bù thiệt hại về đất

Người được đền bù thiệt hại về tài sản trên đất phải là người sử dụng hợp pháp tài sản đó, phù hợp với quy định của pháp luật

2.1.6.2 Điều kiện được đền bù thiệt hại

* Điều kiện được đền bù thiệt hại về đất

Theo quy định của Luật đất đai 2003 người bị Nhà nước thu hồi được đền bù phải có một trong các điều kiện sau:

- Có giấy CNQSDĐ theo quy định của pháp luật về đất đai

- Có quyết định giao đất của cơ quan Nhà nước có quyền theo quy định của pháp luật đất đai

- Hộ gia đình cá nhân đang sử dụng đất có hộ khẩu thường trú tại địa phương và trực tiếp sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản làm muối, tại vùng có điều kiện kinh tế, xã hội khó khăn ở niềm núi, hải đảo nay được UBND xã, phường xác nhận là người sử dụng đất ổn định không có tranh chấp

- Hộ gia đình cá nhân sử dụng đất theo bản án hoặc quyết định thi hành

án của tòa án nhân dân, quyết định thi hành án của cơ quan Nhà nước có thẩm quyền đã được thi hành

- Hộ gia đình cá nhân sử dụng đất mà trước đây cơ quan Nhà nước đã

có quyết định quản lý trong quá trình thực hiện chính sách của đất đai của Nhà nước, nhưng trong thực tế Nhà nước chưa quản lý mà hộ gia đình, cá nhân vẫn chưa sử dụng

* Điều kiện được đền bù tài sản trên đất

Khi thu hồi đất, ngoài việc được đền bù trên đất thì người bị thu hồi sẽ được đền bù về đất, đền bù về tài sản trên đất theo những nguyên tắc và điều kiện sau:

- Chủ sử hữu tài sản gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất mà bị thiệt hại thì được bồi thường

- Chủ sử hữu tài sản gắn liền với đất khi Nhà nước thu hồi đất mà đất

đó thuộc đối tượng không được bồi thường thì tùy từng trường hợp cụ thể được bồi thường hoặc hỗ trợ về tài sản

- Nhà, công trình gắn liền với đất được xây dựng sau khi quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất công bố mà không được cơ quan Nhà nước có thẩm quyền cho phép xây dựng thì không được bồi thường

- Tài sản gắn liền với đất được tạo lập sau khi có quyết định thu hồi đất được công bố thì không được bồi thường

- Chủ sở dụng tài sản là người có tài sản trên đất hợp pháp khi Nhà nước thu hồi đất mà bị thiệt hại thì được đền bù thiệt hại theo giá hiện có của tài sản

2.2 Cơ sở pháp lý của công tác bồi thường GPMB

2.2.1 Các văn bản pháp quy của Nhà nước có liên quan đến công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư

- Hiến pháp năm 1992 của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam

- Bộ luật Dân sự nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam:

- Luật đất đai:

+ Luật Đất đai năm 1993

+ Luật Đất đai năm 2003

+ Luật Đất đai 2013

- Các chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất + Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân ngày 26/11/2003; + Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai;

+ Nghị định số 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất;

+ Nghị định số 17/2006/NĐ-CP ngày 27/01/2006 của Chính phủ về việc sửa đổi, bổ sung một số điều của các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đất đai

+ Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ về việc quy định bổ sung cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai;

+ Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư;

+ Nghị định số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ về Quy định bổ sung về việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự bồi thường hỗ trợ tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai

+ Nghị định số 123/2007/NĐ-CP ngày 27/7/2007 của Chính phủ về sửa đổi bổ sung một số điều của Nghị định 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất + Nghị định số 47/2014/NĐ-CP Quy định về bồi thường, hỗ trợ tái định

cư khi nhà nước thu hồi đất

+ Thông tư số 114/2004/TT-BTC ngày 26/11/2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định số 188/2004/NĐ-CP ngày 16/11/2004 của Chính phủ về phương pháp xác định giá đất và khung giá các loại đất

+ Thông tư số 116/2004/TT-BTC ngày 07/12/2004 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định 197/2004/NĐ-CP của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất

+ Thông tư số 06/2007/TT-BTNMT ngày 15/6/2007 của Bộ Tài nguyên

và Môi trường về việc hướng dẫn thực hiện một số điều của Nghị định

số 84/2007/NĐ-CP ngày 25/5/2007 của Chính phủ về việc quy định bổ sung cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, thu hồi đất, thực hiện quyền sử dụng đất, trình tự, thủ tục bồi thường hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất và giải quyết khiếu nại về đất đai;

+ Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01/10/2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và trình tự, thủ tục thu hồi đất, cho thuê đất;

2.2.2 Những văn bản pháp quy của tỉnh Lạng Sơn liên quan đến công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư

- Nghị định số 181/2004/NĐ-CP ngày 29/10/2004 của Chính phủ về thi hành Luật Đất đai;

- Nghị định số 69/2009/NĐ-CP ngày 13/8/2009 của Chính Phủ quy định bổ sung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi thường, hỗ trợ và tái định cư;

- Thông tư số 14/2009/TT-BTNMT ngày 01/10/2009 của Bộ Tài nguyên và Môi trường quy định chi tiết về bồi thường, hỗ trợ và tái định cư và trình tự thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất;

- Quyết định số 739/QĐ-UBND ngày 20/5/2010 của UBND tỉnh Lạng Sơn về việc phê duyệt dự án đầu tư xây dựng công trình: Đảm bảo an toàn và nâng cao năng lực hồ chứa nước tỉnh Lạng Sơn;

- Quyết định số 1454/QĐ-UBND ngày 18/5/2014 của Uỷ ban nhân dân huyện Tràng Định về việc thu hồi đất các hộ gia đình, cá nhân và cộng đồng dân cư

để phục vụ đầu tư cải tạo, sửa chữa Công trình: Hồ Hua Khao huyện Tràng Định, thuộc dự án đảm bảo an toàn và nâng cao năng lực hồ chứa nước tỉnh Lạng Sơn

- Quyết định số 27/2013/QĐ-UBND, ngày 21/12/2013 của UBND tỉnh Lạng Sơn về Ban hành Quy định về giá các loại đất năm 2014 trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn

- Quyết định số 04/2012/QĐ-UBND ngày 24/02/2012 của UBND tỉnh Lạng Sơn, Quy định đơn giá cây trồng, vật nuôi áp dụng công tác bồi thường,

hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn

- Quyết định số 03/2013/QĐ-UBND ngày 05/3/2013 của UBND tỉnh Lạng Sơn, sửa đổi một số điều của Quy định đơn giá cây trồng, vật nuôi áp dụng công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn

- Quyết định số 09/2012/QĐ-UBND ngày 20/4/2012 của UBND tỉnh Lạng Sơn về việc Ban hành Quy định về cơ chế, chính sách bồi thường, hỗ trợ

và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn

2.3 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng trên thế giới và ở Việt Nam

2.3.1 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở singapore

Tại Singapore, đất đai được phân ra 2 sở hữu (nhà nước và tư nhân), trong đó đất sở hữu nhà nước chiếm 98% Tùy theo từng dự án, từng loại đất

và quy hoạch thì nhà đầu tư được thuê thời hạn 20, 30, 50 và 99 năm Hết thời hạn, người thuê đất phải tháo dỡ công trình, trả lại đất cho nhà nước vô điều kiện Việc đền bù giải toả ở Singapore được thực hiện theo Luật trưng dụng đất đai, Chính phủ đền bù theo giá quy định (thường thấp hơn giá thị trường),

bù lại người dân bị giải toả cũng được bố trí căn hộ chung cư giá rẻ theo quy định của Chính phủ Hiện nay, ở Singapore không có chế độ bồi thường lại bằng đất (ngoại trừ đất tôn giáo), nhờ đó mà nguồn lực vốn và đất đai được tập trung để đầu tư cơ sở hạ tầng, bán đất tạo nguồn thu cho ngân sách

Sau khi có quy hoạch chi tiết và có dự án cụ thể, nhà nước tiến hành thu hồi đất để triển khai thực hiện Nhà nước toàn quyền quyết định trong vấn

đề thu hồi đất, người dân có nghĩa vụ phải tuân thủ (theo Luật về thu hồi) Công tác thu hồi đất dựa trên nguyên tắc:

+ Thu hồi đất bắt buộc phục vụ cho việc phát triển cơ sở hạ tầng, phúc lợi xã hội và chỉnh trang đô thị

+ Hạn chế thu hồi đất tư nhân, chỉ thu hồi khi thực sự cần thiết

+ Công tác thu hồi đất phải được sự cho phép của Chính phủ và các thành viên trong Nội các Chính phủ, sau khi đã thảo luận và tham khảo ý kiến cộng đồng

+ Việc thu hồi đất được tiến hành theo từng bước chặt chẽ và có thông báo trước cho người dân 2- 3 năm

+ Nếu người dân không chịu di dời để nhà nước thu hồi đất sẽ áp dụng cưỡng chế hoặc phạt theo luật xâm chiếm đất công

Chính sách đền bù

Mức đền bù thiệt hại căn cứ vào giá trị bất động sản của chủ sở hữu; các chi phí tháo dỡ, di chuyển hợp lý; chi phí mua vật tư thay thế; thuế sử dụng nhà mới Nếu người dân không tin tưởng Nhà nước, có thể thuê một tổ chức định giá tư nhân để định giá lại và chi phí do Nhà nước chịu Kinh nghiệm xác định giá đền bù cho thấy: Nhà nước Singapore đền bù giá thấp hơn giá hiện tại, vì giá bất động sản hiện tại đã bao gồm giá trị gia tăng do Nhà nước đầu tư hạ tầng, do đó Nhà nước điều tiết một phần giá trị đầu tư Nhà nước không thể đáp ứng đền bù theo giá trong tương lai

Phương thức thanh toán khi đền bù là trả trước 20% khi chủ nhà thực hiện việc tháo dỡ, phần còn lại trả khi hoàn tất việc di dời Nếu hộ gia đình có nhu cầu cấp bách về nhà ở, sẽ thu xếp cho thuê với giá phù hợp

2.3.2 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở Trung Quốc

Theo quy định của pháp luật Trung Quốc, khi Nhà nước thu hồi đất thì người nào sử dụng đất sau đó sẽ có trách nhiệm bồi thường Người bị thu hồi đất được thanh toán ba loại tiền: tiền bồi thường đất đai, tiền trợ cấp về tái định cư, tiền trợ cấp bồi thường hoa màu trên đất Cách tính tiền bồi thường đất đai và tiền trợ cấp tái định cư căn cứ theo tổng giá trị tổng sản lượng của đất đai những năm trước đây rồi nhân với hệ số Tiền bồi thường cho hoa màu, cho các loại tài sản trên đất được tính theo giá cả hiện tại

Mức bồi thường cho giải tỏa mặt bằng được thực hiện theo nguyên tắc đảm bảo cho người dân có cuộc sống bằng hoặc cao hơn nơi ở cũ Việc quản

lý giải phóng mặt bằng được giao cho các cục quản lý tài nguyên đất đai ở địa phương đảm nhiệm Tổ chức, cá nhân được quyền sử dụng thửa đất nào sẽ trả tiền thuê một đơn vị xây dựng giải tỏa mặt bằng

Để giải quyết nhà ở cho người dân khi giải phóng mặt bằng, phương thức chủ yếu của Trung Quốc là trả tiền và hỗ trợ bằng cách tính ba khoản sau:

+ Giá cả xây dựng lại, chênh lệch giữa giá xây dựng lại nhà mới và nhà cũ;

+ Giá đất tiêu chuẩn;

+ Trợ cấp về giá cả

Việc bồi thường nhà ở cho dân ở thành phố khác với việc bồi thường cho dân ở nông thôn, bởi có sự khác nhau về hình thức sở hữu đất đai ở thành thị và nông thôn Đối với nhà ở của người dân thành phố, nhà nước bồi thường bằng tiền là chính, với mức giá do thị trường bất động sản quyết định qua các tổ chức trung gian để đánh giá, xác định giá Với người dân nông thôn, nhà nước thực hiện theo những cách thức rất linh hoạt, theo đó, mỗi đối tượng khác nhau sẽ có cách bồi thường khác nhau: tiền bồi thường về sử dụng đất đai; tiền bồi thường về hoa màu; bồi thường tài sản tập thể

Trung Quốc có những thành công nhất định trong công tác bồi thường,

hỗ trợ, tái định cư là do

+ Đã xây dựng các chính sách và thủ tục rất chi tiết, ràng buộc đối với các hoạt động tái định cư, đảm bảo mục tiêu tạo cơ hội phát triển cho người dân tái định cư, tạo các nguồn lực sản xuất cho những người tái định cư

+ Năng lực thể chế của các chính quyền địa phương khá mạnh Chính quyền cấp tỉnh chịu trách nhiệm hoàn toàn trong việc thực hiện chương trình bồi thường hỗ trợ tái định cư

+ Quyền sở hữu đất tập thể làm cho việc thực hiện bồi thường hỗ trợ tái định cư có nhiều thuận lợi, đặc biệt là ở nông thôn Tiền đền bù cho đất đai bị mất không trả cho từng hộ gia đình mà được cộng đồng sử dụng để tìm kiếm, phát triển đất mới hoặc mua của các cộng đồng sở tại hay dùng để phát triển kết cấu hạ tầng Chính quyền thôn, xã chịu trách nhiệm phân chia cho các hộ

bị ảnh hưởng

Bên cạnh, chính sách bồi thường, hỗ trợ, tái định cư của Trung Quốc cũng bộc lộ những tồn tại nhất định mà chủ yếu là vấn đề việc làm; tốc độ tái định cư chậm, thiếu đồng bộ, thực hiện giải phóng mặt bằng trước khi xây xong nhà tái định cư

=> Nhận xét, đánh giá:

Việc xây dựng và phát triển các công trình đều cần đất Ở mỗi nước, quyền lực thu hồi, trưng thu đất được ghi trong Hiến pháp hoặc tại Bộ Luật đất đai hoặc một bộ luật khác

Nếu việc thu hồi, trưng thu đó phù hợp với quy định của Pháp luật mà người sở hữu hoặc người sử dụng đất không thực hiện thì Nhà nước có quyền chiếm hữu đất đai Việc thu hồi đất, trưng thu đất và bồi thường thiệt hại về đất tại mỗi quốc gia đều được thực hiện theo chính sách riêng do Nhà nước đó quy định Tuy nhiên, các chính sách đó đều có các nội dung chủ yếu sau: Đối tượng được bồi thường về đất: Tất cả những người đang sử dụng đất mà bị Nhà nước thu hồi hoặc trưng thu, kể cả những người thiếu chứng chỉ hợp pháp về đất đai, chiếm đất bất hợp pháp trước ngày Nhà nước thực hiện thu hồi đất hoặc trưng thu đất mà đất đó không có tranh chấp hoặc khiếu nại đều được bồi thường Hay nói cách khác là tất cả những người có đất bị ảnh hưởng bởi dự án đều có quyền được bồi thường

Phương thức bồi thường đất: Việc bồi thường được thực hiện theo hai phương thức là bồi thường bằng hiện vật (đất, nhà, lương thực, vật liệu xây dựng,) hoặc bồi thường bằng tiền cho đất đai bị thiệt hại Tuy nhiên, dù thực hiện theo phương thức nào thì cũng đều phải xác định giá trị đất bị thu hồi để làm cơ sở thực hiện việc bồi thường

Giá trị đất bị thu hồi, trưng thu: Giá trị đất bị thu hồi hoặc trưng thu được tính trên cơ sở giá trị thực của đất Nguyên tắc chung là giá bồi thường, giá trưng thu phải là giá thị trường hoặc giá thay thế

Chính sách hỗ trợ khi bị thu hồi đất, trưng thu đất: Ngoài việc bồi thường cho người bị thu, trưng thu, trưng mua hoặc thu hồi đất, các quốc gia cũng quy định việc hỗ trợ cho người bị thu hồi đất hoặc bị trưng thu đất Đó

là các khoản hỗ trợ bổ sung ngoài bồi thường nhằm tạo điều kiện cho người bị thu hồi đất hoặc bị trưng thu đất ổn định và cải thiện đời sống, sản xuất, thu nhập, chuyển đổi nghề nghiệp

Qua nghiên cứu cho thấy chính sách bồi thường, hỗ trợ & GPMB của một số nước, Việt Nam chúng ta cần học hỏi một số kinh nghiệm để tiếp tục hoàn thiện chính sách bồi thường thiệt hại & GPMB ở một số điểm sau:

- Hoàn thiện các quy định về giá đất nói chung và định giá đất để bồi thường thiệt hại & GPMB nói riêng

- Bổ sung thêm một số giải pháp nhằm hỗ trợ người dân có đất bị thu hồi khôi phục thu nhập, ổn định đời sống

2.3.3 Công tác bồi thường giải phóng mặt bằng ở Việt Nam

Trong những năm qua, việc thực hiện chính sách bồi thường giải phóng mặt bằng ở Việt Nam đã và đang đạt được những kết quả nhất định Việc thu hồi

để thực hiện các dự án đã góp phần rất quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội Nhưng đây cũng là vấn đề nổi cộm nhất trong công tác quản lý đất hiện nay Nếu tính đúng, tính đủ thì mức đền bù vào đất đai hiện nay chiếm tỷ lệ lớn trong kinh phí đầu tư song vẫn chưa thoả mãn được nguyện vọng của người dân vì giá đất để bồi thường vẫn thấp hơn giá thị trường

Gần đây các cơ quan quản lý đã có nhiều nỗ lực để tháo gỡ những vướng mắc, trong đó đã có thêm cơ chế “ tự nguyện” đối với những dự án kinh doanh Các nhà đầu tư được phép thoả thuận với người dân về giá đền bù và những lợi ích liên quan Các dự án được Nhà nước thu hồi thì được tính phù hợp theo giá thị trường và mỗi năm UBND tỉnh lại đưa ra khung giá đất cho địa phương mình Điều này tạo điều kiện thông thoáng hơn cho công tác bồi thường giải phóng mặt bằng, đồng thời tình trạng kiến nghị, khiếu nại của người dân cũng giảm bớt do khung giá đã được điều chỉnh có lợi hơn cho người dân

Kế thừa và phát triển, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất được thể hiện trong Luật đất đai năm 2003, các văn bản dưới luật thể hiện tính đổi mới tương đối toàn diện góp phần tháo gỡ những vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng triển khai các dự án

Thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường giải phóng mặt bằng: Nhà nước thu hồi đất để sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh, lợi ích quốc gia, lợi ích công cộng; mục đích phát triển kinh tế trong các trường hợp đầu tư xây dựng khu công nghiệp, khu công nghệ cao, khu kinh tế và các dự án đầu tư lớn theo quy định của Chính phủ Còn đối với các dự án sản xuất, kinh doanh phù hợp với quy hoạch sử dụng đất đã được xét duyệt thì nhà đầu tư được nhận chuyển nhượng, thuê quyền sử dụng đất, nhận góp vốn bằng quyền sử dụng đất của các tổ chức kinh tế, hộ gia đình, cá nhân mà không phải thực hiện thủ tục thu hồi đất

Căn cứ quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất được công bố mà chưa có dự

án đầu tư thì Nhà nước quyết định thu hồi đất và giao cho tổ chức phát triển quỹ đất do UBND cấp tỉnh thành lập để thực hiện việc thu hồi đất, bồi thường, giải phóng mặt bằng và quản lý quỹ đất thu hồi

Giá đất bồi thường: Giá đất do Nhà nước quy định đảm bảo nguyên tắc sát với giá chuyển nhượng quyền sử dụng đất thực tế trên thị trường trong điều kiện bình thường; đất tại khu vực giáp ranh giữa các tỉnh thành phố trực thuộc Trung ương có điều kiện tự nhiên, kết cấu hạ tầng như nhau, cùng mục đích sử dụng hiện tại, cùng mục đích sử dụng theo quy hoạch thì mức giá như nhau; giá đất bồi thường là giá đất theo mục đích đang sử dụng được UBND cấp tỉnh quy định và công bố, không bồi thường theo giá đất sẽ chuyển mục đích sử dụng

Đối tượng được bồi thường thiệt hại về đất: Người bị thu hồi đất có các điều kiện phù hợp với quy định tại Điều 8 Nghị định 197/2004/NĐ-CP ngày 03/12/2004 của Chính phủ về bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất (trừ khoản 6, khoản 8) thì được bồi thường thiệt hại về đất

Chính sách hỗ trợ: Luật Đất đai năm 2013 bổ sung các quy định:

- Quy định về nguyên tắc hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất tại Khoản 1, Điều 83 Cụ thể:

“1.Nguyên tắc hỗ trợ khi Nhà nước thu hồi đất:

a) Người sử dụng đất khi Nhà nước thu hồi đất ngoài việc được bồi thường theo quy định của Luật này còn được Nhà nước xem xét hỗ trợ;

b) Việc hỗ trợ phải bảo đảm khách quan, công bằng, kịp thời, công khai

và đúng quy định của pháp luật”

- Quy định về hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho

hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp khi Nhà nước thu hồi đất nông nghiệp mà không có đất nông nghiệp để bồi thường tại Khoản 1, Điều

84 Cụ thể:

“Hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất nông nghiệp, khi Nhà nước thu

hồi đất nông nghiệp mà không có đất nông nghiệp để bồi thường thì ngoài việc được bồi thường bằng tiền còn được hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc làm

Trường hợp người được hỗ trợ đào tạo chuyển đổi nghề, tìm kiếm việc làm trong độ tuổi lao động có nhu cầu được đào tạo nghề thì được nhận vào các cơ sở đào tạo nghề; được tư vấn hỗ trợ tìm kiếm việc làm, vay vốn tín dụng ưu đãi để phát triển sản xuất kinh doanh”

- Quy định về hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm cho

hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ở kết hợp kinh doanh, dịch vụ mà nguồn thu nhập chính từ hoạt động kinh doanh dịch vụ khi Nhà nước thu hồi đất ở mà phải di chuyển chổ ở tại Khoản 2, Điều 84 Cụ thể: “Đối với hộ gia đình, cá nhân sử dụng đất ở kết hợp kinh doanh dịch vụ mà nguồn thu nhập chính là từ hoạt động kinh doanh dịch vụ, khi Nhà nước thu hồi đất mà phải di chuyển chỗ ở thì được vay vốn tín dụng ưu đãi để phát triển sản xuất, kinh doanh; trường hợp người có đất thu hồi còn trong độ tuổi lao động thì được

hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề nghiệp, tìm kiếm việc làm”

Tái định cư: Luật Đất đai năm 2013 bổ sung quy định:

Nhằm khắc phục tình trạng một số khu vực tái định cư chất lượng còn thấp, không đồng bộ về cơ sở hạ tầng, chưa đảm bảo tiêu chí có điều kiện phát triển bằng hoặc tố hơn nơi ở cũ Nhiều địa phương chưa lập khu tái định

cư chung cho các dự án tại địa bàn nên nhiều dự án chưa có khu tái định cư đã thực hiện thu hồi đất ở, thậm chí có những dự án mà người có đất bị thu hồi phải đi thuê nhà để ở nhiều năm mà vẫn chưa được bồ trí vào khu tái định cư, Luật Đất đai năm 2013 đã có những quy định mới như sau:

- Bổ sung quy định cụ thể vế lập và thực hiện dự án tái định cư tại Điều

85 theo hướng:

“1 Ủy ban nhân dân cấp tỉnh, Ủy ban nhân dân cấp huyện có trách nhiệm tổ chức lập và thực hiện dự án tái định cư trước khi thu hồi đất 2.Khu tái định cư tập trung phải xây dựng cơ sở hạ tầng đồng bộ, bảo đảm tiêu chuẩn,quy chuẩn xây dựng, phù hợp với điều kiện, phong tục, tập quán của từng vùng,miền

3 Việc thu hồi đất ở chỉ được thực hiện sau khi hoàn thành xây dựng nhà ở hoặc cơ sở hạ tầng của khu tái định cư”

Và Luật đã giao Chính phủ quy định chi tiết điều này

- Sửa đổi và bổ sung quy định về bố trí tái định cư cho người bị thu hồi đất ở mà phải di chuyển chỗ ở tại Điều 86, cụ thể:

“ 2.Người có đất thu hồi được bố trí tái định cư tại chỗ nếu tại khu vực thu hồi đất có dự án tái định cư hoặc có điều kiện bố trí tái định cư Ưu tiên vị trí thuận lợi cho người có đất thu hồi sớm bàn giao mặt bằng, người có đất thu hồi là người có công với cách mạng

3 Giá đất tính thu tiền sử dụng đất tại nơi tái định cư, giá bán nhà ở tái định cư do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quyết định

4 Trường hợp người có đất thu hồi được bố trí tái định cư mà tiền bồi thường, hỗ trợ không đủ để mua một suất tái định cư tối thiểu thì được Nhà

nước hỗ trợ tiền đủ để mua một suất tái định cư tối thiểu”

Đồng thời Luật đã giao Chính phủ quy định cụ thể suất tái định cư tối

thiểu cho phù hợp với điều kiện từng vùng, miền và địa phương

* Nhận xét, đánh giá

Qua nghiên cứu chính sách bồi thường thiệt hại & GPMB của Việt Nam cho thấy vấn đề bồi thường thiệt hại & GPMB đã được đặt ra từ rất sớm, các chính sách đều xuất phát từ nhu cầu thực tiễn và được điều chỉnh tích cực để phù hợp hơn với xu hướng phát triển của đất nước

Cùng với sự đổi mới về tiến trình xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật của cơ quan lập pháp và các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi Nhà nước thu hồi đất , trong thời gian tới quyền và lợi ích hợp pháp cho người bị thu hồi đất sẽ được đảm bảo

Từ đó các cơ quan có thẩm quyền của nhà nước có cơ chế pháp lý chặt chẽ, phù hợp để tổ chức thực hiện việc thu hồi đất nhằm mục đích phát triển kinh

tế - xã hội cũng như lợi ích công cộng, an ninh quốc phòng Đồng thời hạn chế được tình trạng khiếu kiện, khiếu nại đối với chính sách bồi thường, hỗ trợ và tái định cư khi bị thu hồi đất

2.3.4 Công tác giải phóng mặt bằng trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn

Trong những năm gần đây tỉnh Lạng Sơn đã đẩy mạnh thu hút đầu tư, các dự án phát triển kinh tế, xây dựng cơ sở vật chất, hạ tầng, có nhiều dự án được đầu tư liên quan tới công tác bồi thường & GPMB Để thực hiện nhanh chóng và hiệu quả các dự án đầu tư trên địa bàn thì công tác thu hồi, bồi thường & GPMB là một phần quan trọng trong những dụ án có thu hồi đất của người dân

Nhìn chung, nhiều dự án nhận được sự đồng thuận, nhất chí cao của người dân Nhiều hộ dân dù mới nhận được một nửa tiền đền bù nhưng đã tự phá

bỏ cây cối, hoa màu, tài sản gắn liền với đất để bàn giao mặt bằng sạch cho đơn

vị thi công Ngoài ra, lực lượng chuyên môn thực thi công tác thu hồi, bồi thường và GPMB có trình độ chuyên môn, làm việc công khai, nhanh chóng chính xác, đảm bảo hài hòa lợi ích giữa nhà nước và người dân

Bên cạnh đó mặt hạn chế của nhiều dự án trên địa bàn tỉnh còn thiều kinh phí, sau khi khởi công liên tục phải thay đổi dự toàn kinh phí và dãn tiến

độ thực hiện Công tác đo đạc bản đồ địa chính còn chưa được thực hiện đầy

đủ, làm chậm tiến độ cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, gây khó khăn cho công tác giải quyết bồi thường & GPMG Ý thức chấp hành pháp luật đất đai của người dân còn thấp cũng là một trở ngại nhất định cho công tác giải quyết bồi thường & GPMB trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn

PHẦN 3 ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

3.1.1 Đối tượng nghiên cứu

- Công tác bồi thường GPMB trên địa bàn huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn

- Người dân chịu ảnh hưởng của các dự án

3.1.2 Phạm vi nghiên cứu

- Đề tài tập trung nghiên cứu công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư công trình Hồ Hua Khao huyện Tràng Định thuộc dự án đảm bảo an toàn và nâng cao năng lực hồ chứa nước tỉnh Lạng Sơn

3.2 Địa điểm và thời gian thực tập

3.3 Nội dung nghiên cứu

3.3.1 Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn

3.3.2 Tình hình quản lý và sử dụng đất huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn

- Hiện trạng sử dụng đất huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn

- Tình hình quản lý và sử dụng đất trên địa bàn huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn

3.3.3 Đánh giá công tác bồi thường GPMB trên địa bàn huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn

- Khái quát về dự án bồi thường hỗ trợ và tái định cư công trình Hồ

Hua Khao huyện Tràng Định thuộc dự án đảm bảo an toàn và nâng cao năng lực hồ chứa nước tỉnh Lạng Sơn

- Đánh giá kết quả bồi thường hỗ trợ và tái định cư công trình Hồ Hua Khao huyện Tràng Định thuộc dự án đảm bảo an toàn và nâng cao năng lực

hồ chứa nước tỉnh Lạng Sơn

- Tổng hợp ý kiến của người dân về công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư công trình Hồ Hua Khao huyện Tràng Định thuộc dự án đảm bảo an toàn và nâng cao năng lực hồ chứa nước tỉnh Lạng Sơn

3.3.4 Những thuận lợi, khó khăn và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả trong công tác bồi thường GPMB trên địa bàn huyện Tràng Định, tỉnh Lạng sơn

3.4 Phương pháp nghiên cứu

3.4.1 Phương pháp điều tra số liệu thứ cấp

- Thu thập tài liệu từ cơ sở, các phòng, ban có liên quan đến công tác bồi thường GPMB tại huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn

- Thu thập tài liệu từ báo chí, các phương tiện thông tin đại chúng

- Các Nghị định, Thông tư, Quyết định, Công văn hướng dẫn thực hiện công tác GPMB

3.4.2 Phương pháp điều tra số liệu sơ cấp

Điều tra phỏng vấn trực tiếp các hộ gia đình thuộc diện bị ảnh hưởng bởi giải phóng mặt bằng để thực hiện dự án (bằng phiếu điều tra)

Trong quá trình đi điều tra em tiến hành điều tra 20 hộ dân có diện tích đất bị thu hồi

Cách làm: Đi thực tế đến từng hộ dân có đất bị thu hồi, trước tiên là giới thiệu bản thân là sinh viên của trường đại học nông lâm về thực tập và thực hiện đề tài về đánh giá công tác bồi thường hỗ trợ và tái định cư công trình Hồ Hua Khao huyện Tràng Định thuộc dự án đảm bảo an toàn và nâng cao năng lực hồ chứa nước tỉnh Lạng Sơn và trò chuyện cùng các cô, chú hỏi thăm về gia đình, công việc trong lúc đó cũng tiến hành điều tra và hỏi han xem mức giá bồi thường đó hợp lý chưa, sau khi nhận tiền bồi thường thì cuộc sống có được cải thiện hơn không…các cô, chú rất nhiệt tình để trả lời các câu hỏi mà em đưa ra Sau 1 ngày đi lại ở 2 thôn Bản Phạc và thôn Hang Đỏng em đã tiến hành điều tra xong 20 phiếu vào ngày 18/7/2014

Sau khi đã điều tra xong em tiến hành tổng hợp số liệu tại nhà bằng cách thủ công là đếm các đáp án mà người dân trả lời theo từng câu hỏi sau đó cộng lại chia cho tổng số phiếu rồi nhân với 100% thì được số % của mỗi câu hỏi,

Ví dụ: Câu hỏi việc thu hồi đất có gây khó khăn gì cho gia đình không?

Số câu trả lời có là 13

Số câu trả lời không là 6 tổng số phiếu là 19 ta lấy 13/19*100 = 68,42 Tiếp đến là lấy 6/19*100 = 31,58%.ta có kết quả của câu hỏi nay là 68,42% hộ dân bị ảnh hưởng khi bị thu hồi đất do gia đình có ít diện tích đất sản xuất và 31,58 % hộ dân không bị ảnh hưởng do những hộ này có nhiều đất để sản xuất ta tiến hành tổng hợp từng câu hỏi và tính toán theo cách trên

sẽ được các bảng trong phần tổng hợp ý kiến của người dân về công tác bồi thường GPMB trên địa bàn huyện Tràng Định, tỉnh Lạng Sơn

3.4.3 Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu

Phân tích, tổng hợp các dữ liệu, số liệu bằng phần mềm excel

PHẦN 4 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN

4.1 Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của huyện Tràng Định

4.1.1 Điều kiện tự nhiên

4.1.1.1 Vị trí địa lý

Huyện Tràng Định là một Tràng Định nằm ở tọa độ địa lý 22012’30’ -

22018’30’ vĩ Bắc và 106027’30’-106030’ Kinh Đông

- Phía bắc giáp huyện Thạch An của tỉnh Cao Bằng

- Phía Đông - Đông Bắc giáp Trung Quốc

- Phía Nam và Tây Nam giáp huyện Văn Lãng và Bình Gia

- Phía Tây giáp huyện Na Rì của tỉnh Bắc Kạn

Tràng Định là huyện miền núi biên giới nằm ở phía Bắc của tỉnh Lạng Sơn, trung tâm huyện cách thành phố Lạng Sơn gần 70km theo quốc lộ 4A lên Cao Bằng Nằm giữa thung lũng bên bờ sông Bắc Khê, thị trấn Thất Khê

là đầu mối của các tuyến giao thông sang Trung Quốc, nối với đường 1B từ huyện Bình Gia đi tỉnh Thái Nguyên, đường Quốc lộ 3B nối với tỉnh Bắc Kạn

và đường về thành phố Lạng Sơn Tràng Định có hơn 50 km đường biên giới với Trung Quốc, có cửa khẩu Bình Nghi, xã Đào Viên và cửa khẩu Nà Nưa,

xã Quốc Khánh, nhiều đường bộ, đường sông thông thương với Trung Quốc, thuận lợi cho việc giao lưu trao đổi hàng hoá, du lịch với Trung Quốc và thúc

đẩy các hoạt động thương mại - du lịch trên địa bàn huyện

4.1.1.2 Địa hình, địa mạo

Địa hình Tràng Định khá phức tạp, bị chia cắt mạnh, có nhiều núi cao xen kẽ các thung lũng hẹp ven sông, suối và thung lũng đá vôi Độ cao phổ biến từ 200 - 500m, có các đỉnh cao 820, 675, 630 tập trung ở các xã biên giới, độ dốc trung bình từ 25 - 300

Dạng địa hình núi đất là phổ biến, có độ dốc trên 25 - 300, chiếm trên 35% diện tích, thích hợp cho trồng rừng, khoanh nuôi tái sinh rừng tự nhiên

và một số nơi có địa hình thấp hơn có thể trồng cây ăn quả và trồng hồi, cây thạch đen Dạng địa hình núi đá chiếm khoảng 10,7% diện tích tự nhiên