Đánh giá tỷ lệ mắc bệnh suyễn (Mycoplasma) đàn lợn thịt và biện pháp phòng trị tại trại lợn Charoen Pokphand (CP) thuộc xã Minh Lập Huyện Đồng Hỷ-Tỉnh Thái Nguyên.

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM NGUYỄN VĂN ANH Tên đề tài: ĐÁNH GIÁ TỶ LỆ MẮC BỆNH SUYỄN MYCOPLASMA ĐÀN LỢN THỊT VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ TẠI TRẠI LỢN CHAROEN POKPHAND CP T

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN VĂN ANH

Tên đề tài:

ĐÁNH GIÁ TỶ LỆ MẮC BỆNH SUYỄN (MYCOPLASMA)

ĐÀN LỢN THỊT VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ TẠI TRẠI LỢN CHAROEN POKPHAND (CP) THUỘC XÃ MINH LẬP -

HUYỆN ĐỒNG HỶ - TỈNH THÁI NGUYÊN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Thú y Khoa : Chăn nuôi thú y Khóa học : 2010 - 2015

Thái Nguyên, năm 2014

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM

NGUYỄN VĂN ANH

Tên đề tài:

ĐÁNH GIÁ TỶ LỆ MẮC BỆNH SUYỄN (MYCOPLASMA)

ĐÀN LỢN THỊT VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỊ TẠI TRẠI LỢN CHAROEN POKPHAND (CP) THUỘC XÃ MINH LẬP -

HUYỆN ĐỒNG HỶ - TỈNH THÁI NGUYÊN

KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC

Hệ đào tạo : Chính quy Chuyên ngành : Thú y Khoa : Chăn nuôi thú y Khóa học : 2010 - 2015

Giảng viên hướng dẫn: TS BÙI THỊ THƠM

Khoa CNTY - Trường ĐHNL Thái Nguyên

Thái Nguyên, năm 2014

LỜI CẢM ƠN

Trong suốt thời gian học tập và rèn luyện tại trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên và thời gian thực tập tại trại lợn CP thuộc xã Minh Lập - huyện Đồng Hỷ - Tỉnh Thái Nguyên tôi đã nhận được sự quan tâm, giúp đỡ của nhiều tập thể, cá nhân trong và ngoài trường

Trước hết tôi xin chân thành cảm ơn: Ban giám hiệu nhà trường, toàn thể các thầy cô giáo khoa chăn nuôi thú y trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên,

đặc biệt là giảng viên TS.Bùi Thị Thơm đã luôn động viên, giúp đỡ và hướng

dẫn chỉ bảo tôi tận tình trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành khoá luận

Tôi xin chân thành cảm ơn: Toàn bộ cán bộ công nhân viên trại lợn CP thuộc xã Minh Lập - huyện Đồng Hỷ - Tỉnh Thái Nguyên đã tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài

Tôi xin chân thành cảm ơn: Cán bộ chính quyền UBND xã Minh Lập đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi về thực tập, làm việc tại địa phương

Để góp phần cho việc hoàn thành khoá luận đạt kết quả tốt, tôi luôn nhận được sự động viên, giúp đỡ của gia đình và bạn bè Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành trước mọi sự giúp đỡ quý báu đó

Tôi xin chân thành cảm ơn!

Thái Nguyên, ngày tháng năm 2014

Sinh viên

Nguyễn Văn Anh

LỜI NÓI ĐẦU

Thực tập tốt nghiệp chiếm một vị trí quan trọng trong quá trình học tập của sinh viên các trường đại học nói chung và sinh viên trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên nói riêng, nhằm giúp sinh viên củng cố, hệ thống hóa kiến thức đã học được, bước đầu làm quen với công tác nghiên cứu khoa học, thực tiễn sản xuất Qua đó, giúp cho sinh viên nâng cao trình độ chuyên môn, lắm vững được phương pháp nghiên cứu và ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào sản xuất, đồng thời tạo cho mình tác phong làm việc đúng đắn, tính sáng tạo để khi ra trường về cơ sở sản xuất, góp phần xứng đáng vào sự nghiệp phát triển nền nông nghiệp nước ta Xuất phát từ cơ sở trên, được sự nhất trí của Nhà trường, Ban chủ nhiệm Khoa Chăn Nuôi - Thú Y, Trại lợn ông Oai Minh Lập, UBND xã Minh Lập huyện Đồng Hỷ tỉnh Thái Nguyên, tôi tiến

hành đề tài “Đánh giá tỷ lệ mắc bệnh suyễn (Mycoplasma) đàn lợn thịt và biện pháp phòng trị tại trại lợn Charoen Pokphand (CP) thuộc xã Minh Lập Huyện Đồng Hỷ-Tỉnh Thái Nguyên”

Sau thời gian thực tập với tinh thần làm việc khẩn trương, nghiêm túc lên tôi đã hoàn thành khoá luận Do trình độ, thời gian, kinh phí có hạn, bước đầu còn bỡ ngỡ trong công tác nghiên cứu nên khoá luận của tôi không tránh khỏi những sai sót và hạn chế, tôi mong nhận được những ý kiến đóng góp của thầy

cô, đồng nghiệp để khoá luận của tôi hoàn thiện hơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

MỤC LỤC

Trang

Phần 1 CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT 1

1.1 Điều tra cơ bản 1

1.1.1 Điều kiện tự nhiên 1

1.1.1.1 Vị trí địa lý 1

1.1.1.2 Địa hình đất đai 1

1.1.1.3 Khí hậu thủy văn 2

1.1.1.4 Giao thông, thủy lợi 2

1.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội 3

1.1.2.1 Tình hình xã hội 3

1.1.2.2 Tình hình kinh tế 3

1.1.3 Cơ cấu tổ chức, chức năng của trại 4

1.1.3.1 Cơ cấu tổ chức của trại 4

1.1.3.2 Chức năng của trại 4

1.1.3.3 Cơ sở vật chất 5

1.1.4 Đánh giá chung 6

1.1.4.1 Thuận lợi 6

1.1.4.2 Khó khăn 6

1.2 Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất 6

1.2.1 Nội dung phục vụ sản xuất 6

1.2.2 Phương pháp tiến hành 7

1.2.3 Kết quả phục vụ sản xuất 7

1.2.3.1 Công tác chăn nuôi 7

1.2.3.2 Công tác thú y 8

1.3 Kết luận, tồn tại và đề nghị 8

1.3.1 Kết luận 8

1.3.2 Tồn tại 9

1.3.3 Đề nghị 9

Phần 2 CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU 10

2.1 Đặt vấn đề 10

2.1.1 Mục đích nghiên cứu của đề tài 11

2.1.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 11

2.2 Tổng quan tài liệu 11

2.2.1 Tình hình nghiên cứu trong nước và nước ngoài 11

2.2.1.1 Những nghiên cứu trên thế giới 11

2.2.1.2 Một số nghiên cứu trong nước 14

2.2.2 Cơ sở khoa học 16

2.2.2.1 Hệ hô hấp ở lợn 16

2.2.2.2 Bệnh suyễn lợn (SEP-Swine Enzootic pneumoniae) 17

2.2.2.3 Phòng và trị bệnh 22

2.3 Đối tượng, địa điểm, nội dung và phương pháp nghiên cứu 27

2.3.1 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 27

2.3.2 Địa điểm nghiên cứu và thời gian tiến hành 28

2.3.3 Nội dung nghiên cứu và các chỉ tiêu theo dõi 28

2.3.3.1 Nội dung nghiên cứu 28

2.3.3.2 Các chỉ tiêu theo dõi 28

2.3.4 Phương pháp nghiên cứu 28

2.3.4.1 Phương pháp theo dõi và thu thập thông tin 28

2.3.4.2 Phương pháp bố trí thí nghiệm 29

2.3.4.3 Phương pháp xử lý số liệu 30

2.4 Kết quả và phân tích kết quả 31

2.4.1 Tình hình chăn nuôi và thú y của trại 31

2.4.1.1 Tình hình chăn nuôi của trại 31

2.4.1.2 Công tác vệ sinh phòng bệnh 31

2.4.1.3 Tình hình dịch bệnh của lợn 32

2.4.2 Kết quả điều tra tình hình mắc bệnh suyễn trên đàn lợn hậu bị 5 tháng cuối năm 2014 33

2.4.3 Tỷ lệ mắc bệnh theo tuổi ở lợn hậu bị nuôi tại trại 34

2.4.4 Kết quả sử dụng một số phác đồ điều trị bệnh suyễn tại trại 36

2.4.4.1 Kết quả sử dụng một số phác đồ điều trị bệnh suyễn tại trại 36

2.5 Kết luận tồn tại và đề nghị 40

2.5.1 Kết luận 40

2.5.2 Tồn tại 40

2.5.3 Đề nghị 41

TÀI LIỆU THAM KHẢO 42

DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU

Trang

Bảng 1.1: Kết quả thực hiện công tác thú y 8

Bảng 2.1: Cơ cấu đàn lợn của trại 2014 31

Bảng 2.2: Quy trình sử dụng vacxin và các chế phẩm thú y phòng bệnh cho lợn tại trại 32

Bảng 2.3: Một số bệnh thường gặp trên đàn hậu bị tại trại 33

Bảng 2.4: Kết quả điều tra tình hình bệnh suyễn 5 tháng cuối năm 2014 34

Bảng 2.5: Tỷ lệ lợn mắc bệnh hen suyễn theo tuổi 35

Bảng 2.8: Kết quả theo dõi tỷ lệ tái phát bệnh suyễn 39

DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ

Trang Hình 2.1: Biểu đồ tỷ lệ lợn mắc bệnh hen suyễn do Mycoplasma gây ra qua

các giai đoạn tuổi 35 Hình 2.2: Biểu đồ tỷ lệ khỏi bệnh hen suyễn lợn do Mycoplasma gây ra qua

các phác đồ điều trị theo thời gian 38

Phần 1 CÔNG TÁC PHỤC VỤ SẢN XUẤT

1.1 Điều tra cơ bản

1.1.1 Điều kiện tự nhiên

1.1.1.1 Vị trí địa lý

Xã Minh Lập nằm ở phía Tây của huyện Đồng Hỷ, cách trung tâm huyện khoảng 10 km

+ Phía Đông giáp: Xã Hóa Trung

+ Phía Tây giáp : Xã Vô Tranh, Tức Tranh huyện Phú Lương

+ Phía Nam giáp : Xã Hóa Thượng Đồng Hỷ

+ Phía Bắc giáp : Xã Tân Long, xã Hòa Bình Đồng Hỷ

1.1.1.2 Địa hình đất đai

- Xã Minh Lập là xã thuộc vùng trung du miền núi, với địa hình nhiều đồi núi nằm rải trên toàn bộ địa giới của xã, tạo nên một địa hình không bằng phẳng và tương đối phức tạp Vì có những đồi núi cao bao bọc nên xen kẽ là những chỗ trũng và tập trung chủ yếu ở vùng trung tâm xã, những chỗ trũng này có độ dốc từ 0 - 40º Địa hình xã nói chung cao về phía Bắc thấp dần về phía Nam - Đông Nam

Độ cao trung bình từ 49,8 - 236,8 m so với mặt nước biển

- Tài nguyên đất: Tổng diện tích đất đai toàn xã theo địa giới hành chính là 1.830,19 ha So với mặt bằng chung trên toàn huyện thì tài nguyên đất của xã Minh Lập là không nhiều Ở đây chủ yếu là đất rừng, đất đồi núi cao và đất gò đồi, đồi thấp trồng cây lâu năm, đất ở và đất có khả năng tập trung sản xuất nông nghiệp chỉ chiếm tỉ lệ ít Vì vậy đất đai cần được sử dụng hợp lý, hiệu quả và tránh lãng phí

- Tài nguyên nước: Nguồn nước mặt xã có các hệ thống suối kết hợp với nước mưa cùng các nguồn ở các hồ, ao chứa nước và trạm bơm từ sông cầu đã phần nào đáp ứng đủ nhu cầu nước phục vụ cho sản xuất nông nghiệp xã

- Nguồn nước ngầm: Có độ sâu từ 5 - 25 m với chất lượng nước được coi là hợp vệ sinh

- Tài nguyên rừng: Xã có 489,28 ha đất rừng sản xuất chiếm 26,7% tổng diện tích đất tự nhiên toàn xã (1.830,19 ha) rừng của xã chủ yếu là rừng trồng cơ cấu loài cây chủ yếu là cây Keo tai tượng, ngoài ra còn một số diện tích nhỏ là rừng tái sinh nghèo không hiệu quả Vì vậy đã không phát huy được hiệu quả phòng hộ và trữ nước phục vụ sản xuất và đời sống dân sinh

- Đất trồng cây lâu năm 558,99 ha chiếm 30,5% tổng diện tích đất tự nhiên toàn xã chủ yếu là cây chè

1.1.1.3 Khí hậu thủy văn

* Khí hậu

Theo số liệu quan trắc của Trạm khí tượng thủy văn Thái Nguyên qua một số năm gần đây cho thấy xã Minh Lập nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, thời tiết chia làm 4 mùa rõ rệt: Xuân, hạ, thu, đông

- Nhiệt độ không khí: Trung bình năm 22 °C

1.1.1.4 Giao thông, thủy lợi

- Đường thôn xóm: 6 tuyến với tổng chiều dài 39,7 km 100% đã được rải cấp phối

- Đường nội đồng: 14 tuyến với tổng chiều dài 5,27 km 100% vẫn là đường đất

* Thủy lợi

Hệ thống kênh mương: Tổng chiều dài kênh mương trên địa bàn xã là

22 km đã được cứng hóa 14,68 km Số kênh mương chưa được cứng hóa là 7,34 km

- Hệ thống hồ đập: Toàn xã có 1 đập thủy lợi là đập Gốc Đa tại xóm Gốc Đa

1.1.2 Điều kiện kinh tế - xã hội

* Sản xuất Nông nghiệp

- Trồng trọt

Tổng diện tích gieo trồng năm 2011 đạt 537,8 ha, giảm 62,9 ha

Trong đó:

+ Diện tích gieo trồng lúa 300,69 ha

+ Diện tích gieo trồng hoa màu các loại và cây trồng khác 103,2 ha, giảm 44,3 ha

+ Hệ thống sử dụng đất đạt 2,30 lần, tăng 0,2 lần

+ Sản lượng lương thực năm 2011 đạt 2792,8 tấn

- Chăn nuôi gia súc, gia cầm

+ Tổng đàn trâu, bò năm 2011 đạt 573 con

+ Tổng đàn heo năm 2011 đạt 7290 con

+ Tổng đàn gia cầm năm 2011 đạt 152.000 con

- Lâm Nghiệp

Tổng diện tích đất sản xuất lâm nghiệp của xã 489,28 ha

1.1.3 Cơ cấu tổ chức, chức năng của trại

1.1.3.1 Cơ cấu tổ chức của trại

Trại có đội ngũ cán bộ khoa học, kỹ thuật giỏi, giàu kinh nghiệm thực

tế, có quản lý năng động, nhiệt tình và giàu năng lực Hơn nữa, trại có một đội ngũ công nhân ham học hỏi, tiếp thu và yêu nghề

Đội ngũ cán bộ công nhân gồm có 7 người, trong đó:

1 chủ trại: Đặng Đức Oai

2 kỹ sư: anh Phạm Văn Mạnh và anh Phan Hiền Lương

4 công nhân trực tiếp tham gia sản xuất

Với tổng số 4 công nhân, họ đều là những người nông dân chăm chỉ, chịu khó tuy kinh nghiệm và chuyên môn chưa cao nhưng với sự nhiệt tình và tâm huyết với nghề cùng với sự chỉ đạo uy tín của kỹ thuật và chủ trại thì hoạt động sản xuất của trại luôn ổn định và đạt kết quả tốt và không ngừng đi lên

Do trại là chăn nuôi theo kiểu công nghiệp vì vậy mà chăn nuôi ở trại được thực hiện theo đúng quy trình một cách chặt chẽ Việc chăm sóc nuôi dưỡng lợn được tiến hành rất cẩn thận và ổn định

Mức thu nhập bình quân của công nhân: Từ 3.000.000 đến 3.500.000 đồng/người/tháng Với mức lương này thì so với mặt bằng chung của xã hội thì chưa cao Song đây cũng là mức thu nhập ổn định giúp người nông dân có thêm thu nhập để ổn định cuộc sống cho gia đình và bản thân

Trại còn có các phương tiện thông tin liên lạc giúp cho cán bộ, công nhân học hỏi nâng cao tay nghề, kinh nghiệm Từ đó, xây dựng lối sống văn minh lành mạnh

1.1.3.2 Chức năng của trại

Trại lợn ông Oai là trại lợn thịt hậu bị được nuôi theo phương thức khép kín Được thành lập do sự liên kết giữa ông Đặng Đức Oai với công ty

TNHH Charoen Pokphand Việt Nam Trại lợn được thành lập và bắt đầu hoạt

có vòi nước uống tự động và các máng ăn tự động và 6 quạt thông gió ở cuối mỗi dãy chuồng Điều này giúp cho chuồng nuôi có tiểu khí hậu tốt nhất để cho lợn phát triển và sinh trưởng tốt Chuồng trại đảm bảo ấm áp về mùa đông, mát

mẻ về mùa hè Từ đó giúp cho hiệu quả sản xuất của trại đạt kết quả cao

Ngoài ra để đảm bảo nhiệt độ tiểu khí hậu chuồng nuôi thích hợp cho lợn con mới nhập thì ở trại có các lồng úm, ván úm và thực hiện úm lợn con bằng hệ thống bóng điện úm, mỗi bóng hồng ngoại có công suất 175 w, mỗi ô chuồng úm có 4 bóng đèn úm

* Các công trình khác

Gần khu chuồng, trại cho xây dựng một phòng kỹ thuật, một nhà kho, phòng thay đồ, phòng tắm, nhà vệ sinh Phòng kỹ thuật được trang bị đầy đủ dụng cụ thú y như: Panh, dao mổ, bơm tiêm, kìm bấm số tai, kìm bấm nanh, bình phun thuốc sát trùng, cân, các loại thuốc thú y đồng thời cũng là phòng trực của các cán bộ kỹ thuật

Nhà kho được xây dựng gần khu chuồng, là nơi chứa thức ăn và các chất độn chuồng phục vụ cho sản xuất

Bên cạnh đó, trại còn cho xây dựng một giếng khoan, bể chứa nước, máy bơm nước đảm bảo cung cấp nước sạch cho sản xuất sinh hoạt

Khu hành chính của trại gồm có: Một phòng làm việc của ban lãnh đạo trại cùng cán bộ hành chính, một phòng hội trường rộng rãi làm nơi hội họp, học tập cho cán bộ công nhân viên

1.1.4 Đánh giá chung

1.1.4.1 Thuận lợi

Trại được thành lập do sự liên kết giữa công ty CP và chủ trại là ông Đặng Đức Oai Trại được nuôi theo mô hình gia công vốn của hai bên bỏ ra Đây là điều kiện để quy mô của trại có thể mở rộng ngày một lớn

Trại bắt đầu hoạt động từ tháng 1 năm 2014, trại có hệ thống trang thiết

bị tương đối hiện đại đáp ứng cho nhu cầu của việc chăn nuôi Đây là yếu tố hết sức quan trọng thuận lợi cho việc chăn nuôi phát triển

Trại được công ty cung cấp con giống, quy trình chăn nuôi chặt chẽ đặc biệt là kỹ thuật chăn nuôi Cho nên chăn nuôi luôn đạt hiệu quả cao Ngoài ra công ty CP còn lo đầu ra vì vậy trại không phải lo lắng khi thị trường có nhiều biến động lớn

Trại thuộc địa phận xã Minh Lập - huyện Đồng Hỷ - tỉnh Thái Nguyên, đây là vùng rất thuận lợi cho việc sản xuất chăn nuôi Đặc biệt là trại nằm trên một vị trí đất bằng phẳng, giao thông đi lại thuận lợi, trại nằm xa trường, xa trạm, xa đường quốc lộ, xa khu dân cư Đây là một vị trí thuận lợi cho trại phát triển

1.1.4.2 Khó khăn

Trại được xây dựng trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên Là một tỉnh thuộc khu vực trung du miền núi phía Bắc chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa Nhiệt độ giữa các mùa có sự chênh lệch nhau rõ rệt làm ảnh hưởng tới việc chăn nuôi của trại Do đó, nếu không có biện pháp tạo ra tiểu khí hậu chuồng nuôi hợp lý thì sẽ làm giảm năng suất

1.2 Nội dung, phương pháp và kết quả phục vụ sản xuất

1.2.1 Nội dung phục vụ sản xuất

Thực hiện phương châm “học đi đôi với hành, lý thuyết gắn với thực tiễn”, căn cứ vào kết quả điều tra cơ bản, tôi nhận thấy trong quá trình thực

tập tốt nghiệp không chỉ cần hoàn thành tốt bản khoá luận tốt nghiệp mà còn phải tích cực, năng động tham gia vào công tác phòng trị một số bệnh cho đàn lợn ở trại để nâng cao tay nghề kỹ thuật và hiểu biết của mình

- Nội dung công tác phục vụ sản xuất:

* Công tác chăn nuôi:

Tham gia vào chăm sóc, nuôi dưỡng các loại lợn trong trại

+ Tham gia làm vệ sinh chuồng trại

+ Tham gia cho lợn ăn

* Công tác thú y:

+ Tham gia tiêm phòng vacxin định kỳ cho lợn

+ Chẩn đoán và điều trị một số bệnh mà đàn lợn mắc phải như: Bệnh hen suyễn, hội chứng tiêu chảy, viêm khớp, ghẻ, viêm da, viêm kết mạc mắt

+ Phun thuốc sát trùng và thuốc diệt nội, ngoại ký sinh trùng cho đàn lợn + Tham gia các công tác khác

1.2.2 Phương pháp tiến hành

- Vận dụng những kiến thức lý thuyết đã học vào thực tiễn sản xuất một cách hợp lý Đề ra kế hoạch cho bản thân, sắp xếp thời gian biểu hợp lý để thu được kết quả tốt nhất

- Có tinh thần trách nhiệm cao trong công việc Nghiêm chỉnh chấp hành các nội quy, quy định của nhà trường và cơ sở thực tập

- Khiêm tốn học hỏi cán bộ, công nhân cán bộ kỹ thuật tại cơ sở, tham khảo các tài liệu để nâng cao trình độ chuyên môn

- Thường xuyên liên hệ với giáo viên hướng dẫn để xin ý kiến của về chuyên môn và nhiều lĩnh vực khác

1.2.3 Kết quả phục vụ sản xuất

1.2.3.1 Công tác chăn nuôi

- Công tác vệ sinh chăm sóc đàn lợn:

Công tác vệ sinh là một trong những khâu quan trọng quyết định đến thành quả chăn nuôi Hiểu được tầm quan trọng của vấn đề này trong suốt thời gian thực tập tôi đã cùng các cán bộ công nhân viên trong trại thực hiện tốt quy trình vệ sinh thú y

Hàng ngày tôi tham gia quét dọn vệ sinh chuồng nuôi và khu vực xung quanh, khơi thông cống rãnh thoát nước Định kì phun thuốc sát trùng, rắc vôi bột trong chuồng trại đường đi và xung quanh khu vực trại, thường xuyên thay hố sát trùng để tiêu diệt mầm bệnh từ ngoài vào khu vực chăn nuôi Từ

đó góp phần ngăn chặn dịch bệnh xảy ra

1.2.3.2 Công tác thú y

+ Tham gia tiêm phòng vacxin định kỳ cho lợn

+ Hàng ngày tôi tham gia chẩn đoán và điều trị một số bệnh mà đàn lợn mắc phải như: Bệnh hen suyễn, hội chứng tiêu chảy, viêm khớp, ghẻ, viêm da, viêm kết mạc mắt

+ Phun thuốc sát trùng và thuốc diệt nội, ngoại ký sinh trùng cho đàn lợn + Tham gia các công tác khác

Bảng 1.1: Kết quả thực hiện công tác thú y

STT Nội dung công việc Số lượng

(con)

Kết quả (an toàn, khỏi)

Số lượng (con)

Tỷ lệ (%)

và nâng cao kiến thức đã học trong trường, tiếp xúc và đi sâu vào thực tiễn chăn nuôi vận dụng được nhiều kiến thức lý thuyết vào thực tế, rèn luyện cho mình tác phong làm việc Qua đây, tôi cũng rút ra được nhiều bài học kinh nghiệm bổ ích về chuyên môn và thực tiễn sản xuất như:

- Biết cách chẩn đoán một số bệnh thông thường xảy ra ở đàn lợn ngoại

và biện pháp phòng trị

- Biết cách dùng một số loại vacxin phòng bệnh và thuốc điều trị bệnh

- Củng cố một cách rõ rệt về tay nghề và chuyên môn

Qua thực tế sản xuất tôi đã mạnh dạn và tự tin vào khả năng của mình, củng cố được lòng yêu nghề Bên cạnh đó, tôi tự nhận thấy mình cần phải học hỏi thêm rất nhiều về kinh nghiệm, trình độ chuyên môn của các thầy, cô giáo, các đồng nghiệp đi trước Đồng thời còn phải tích cực nghiên cứu, tham khảo tài liệu và kiến thức mới để cập nhật những thông tin về tiến bộ khoa học kỹ thuật trong nghề nghiệp

1.3.2 Tồn tại

Do điều kiện thời gian có hạn, đề tài mới chỉ được thực hiện ở phạm vi một trại với số lượng lợn còn hạn chế Nên các kết quả thu được mới chỉ là bước đầu, các kết luận đưa ra mới chỉ là sơ bộ Đề tài cần được tiếp tục ở quy

Có thể nói phát triển chăn nuôi lợn theo hướng hàng hóa là hướng đi thích hợp Địa phương cần đẩy mạnh hơn nữa công tác tuyên truyền và chỉ đạo các hộ chăn nuôi đưa vào sản xuất những vật nuôi mới, phương thức chăn nuôi an toàn, quy hoạch các vùng sản xuất hàng hóa, khuyến khích người chăn nuôi mở rộng sản xuất giúp người nông dân làm giàu, phát triển kinh tế gia đình

Phần 2 CHUYÊN ĐỀ NGHIÊN CỨU

2.1 Đặt vấn đề

Những năm gần đây cùng với sự phát triển của nền kinh tế đất nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đa dạng hóa các ngành nghề kinh tế theo cơ chế thị trường, đặc biệt là trong điều kiện hội nhập kinh tế quốc tế, ngành công nghiệp nước ta cũng phải chuyển mình để phù hợp với điều kiện đất nước, đáp ứng nhu cầu ngày một cao của thị trường trong và ngoài nước Chăn nuôi là hướng phát triển lâu dài của ngành sản xuất nông nghiệp, là ngành có thế mạnh, có tỷ suất hàng hóa cao, đặc biệt là ngành chăn nuôi lợn chiếm một vị trí hết sức quan trọng Chăn nuôi lợn đã có từ lâu đời

và lợn được nuôi rất phổ biến ở khắp mọi miền đất nước, từ chăn nuôi phân tán nhỏ lẻ đang chuyển dần sang chăn nuôi tập trung công nghiệp mang lại hiệu quả kinh tế cao cho người chăn nuôi Nó góp phần cung cấp nguồn thực phẩm chính cho xã hội, cung cấp nguyên liệu cho ngành công nghiệp chế biến thực phẩm và là nguồn cung cấp một lượng phân bón lớn cho ngành trồng trọt Tuy nhiên, ngành chăn nuôi lợn nước ta còn đang gặp nhiều khó khăn

do nhiều nguyên nhân khác nhau như biến động của thị trường, ảnh hưởng của cuộc khủng hoảng kinh tế toàn cầu, mức độ cải tiến kỹ thuật, khí hậu… Một trong những nguyên nhân gây thiệt hại kinh tế rất lớn cho ngành chăn nuôi lợn là dịch bệnh truyền nhiễm Trong đó suyễn lợn là một bệnh truyền nhiễm nguy hiểm làm suy giảm sức khỏe của vật nuôi ảnh hưởng tới khả năng tăng khối lượng của vật nuôi, làm giảm chất lượng và sản lượng thịt lợn từ đó làm giảm hiệu quả kinh tế trong chăn nuôi

Bệnh suyễn lợn đã và đang tồn tại trên khắp các tỉnh thành trong cả nước, đặc biệt là những nơi chăn nuôi tập chung, nơi có điều kiện khí hậu ẩm thấp, nơi gần các khu công nghiệp, các làng nghề… Các nơi đó đã tạo điều kiện cho bệnh phát sinh, mặt khác khi chuồng nuôi tập trung không được bố trí hợp lý về mật độ đàn cũng làm bệnh bùng phát

Lợn bị mắc bệnh, tuy tỷ lệ chết không cao nhưng thiệt hại thì vô cùng lớn, lợn tiêu tốn thức ăn nhiều, chậm lớn, chi phí điều trị cao do đó thời gian xuất chuồng sẽ kéo dài làm thiệt hại kinh tế

Xã Minh Lập - huyện Đồng Hỷ - tỉnh Thái Nguyên là nơi cung cấp một lượng thịt lợn khá lớn cho địa phương và các vùng phụ cận, là nơi thuộc khu vực trung du miền núi phía Bắc chịu ảnh hưởng của khí hậu nhiệt đới gió mùa Nhiệt độ giữa các mùa có sự chênh lệch nhau rõ rệt làm ảnh hưởng tới việc chăn nuôi, do đó

sẽ có nhiều nguồn mầm bệnh làm phát sinh dịch bệnh cho lợn nuôi tại khu vực này, nhất là những bệnh đường hô hấp đặc biệt là bệnh suyễn lợn Vì vậy điều tra,

nghiên cứu và đưa ra phương pháp điều trị bệnh viêm phổi ở lợn do Mycoplasma

mang tính cấp thiết cho ngành chăn nuôi lợn tại vùng này Xuất phát từ thực tiễn

chúng tôi đã tiến hành đề tài: “Đánh giá tỷ lệ mắc bệnh suyễn (Mycoplasma)

đàn lợn thịt và biện pháp phòng trị tại trại lợn Charoen Pokphand (CP)

thuộc xã Minh Lập Huyện Đồng Hỷ-Tỉnh Thái Nguyên”

2.1.1 Mục đích nghiên cứu của đề tài

Tìm hiểu nguyên nhân gây bệnh suyễn, diễn biến bệnh lý, các triệu chứng lâm sàng chủ yếu của lợn bị bệnh, một số biến đổi về sinh lý, một số biến đổi bệnh

lý của phổi lợn bệnh Từ đó hạn chế tác hại của bệnh và đưa ra biện pháp phòng trị thích hợp tạo sản phẩm an toàn về bệnh, nâng cao hiệu quả trong nuôi lợn

2.1.2 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

- Tìm hiểu quy trình chăn nuôi, vệ sinh phòng bệnh tại trại

- Điều tra tình hình mắc bệnh hen suyễn ở đàn lợn thịt hậu bị

- Biết được sự biến đổi lâm sàng của lợn bị bệnh

- Xây dựng phác đồ phòng và trị bệnh có hiệu quả

2.2 Tổng quan tài liệu

2.2.1 Tình hình nghiên cứu trong nước và nước ngoài

2.2.1.1 Những nghiên cứu trên thế giới

Bệnh lần đầu tiên được phát hiện thấy ở nước Đức, sau đó thấy ở Anh, Thụy

Điển và gọi tên bệnh là Dịch viêm phổi địa phương Trước khi tìm ra nguyên nhân

gây bệnh suyễn lợn, đã có rất nhiều quan điểm khác nhau của các tác giả về nguyên nhân gây bệnh Ngày đầu bệnh xuất hiện, một số tác giả cho rằng: Bệnh suyễn lợn

là do một loài virus nào đó không qua màng lọc gây ra, và tất cả các hướng nghiên cứu khi đó tập trung vào nguyên nhân do virus

Những năm 50 của thế kỷ XX các nhà khoa học ở các nước Anh, Canada, Mỹ, Thụy Điển đã đi sâu vào nghiên cứu đồng loạt nhưng theo hướng là do virus gây nên bệnh, kết quả thu được không đồng nhất, trong quá

trình nghiên cứu họ đã tìm thấy Mycoplasma trong bệnh phẩm nhưng lại cho

rằng: Vi khuẩn này chỉ là vi khuẩn thứ phát, thường nhiễm vào các bệnh tích của phổi khi lợn mắc bệnh và che lấp căn bệnh trong môi trường tế bào và không có tế bào dùng để phân lập mầm bệnh Cho tới lúc này người ta vẫn cho rằng có một loại virus nào đấy gây nên bệnh mà chưa tìm ra được

Cũng trong những năm 50 một số tác giả đã nghiên cứu được một số đặc trưng của mầm bệnh là:

- Mầm bệnh cũng mẫn cảm với một số thuốc kháng sinh

- Mầm bệnh có khả năng gây bệnh cho tế bào

- Quang phổ gây bệnh rất rộng

- Tính kháng nguyên của nó không phù hợp với bản chất của virus Tới năm 1963 các nhà khoa học Anh (Bet, Gutvin và Oaileston) đã nghiên cứu và cho kết quả đầu tiên của căn bệnh Họ đã định bệnh phẩm phổi lợn bị viêm không chứa căn bệnh thứ phát đem tiến hành nuôi cấy và cho kết quả là một vi sinh vật đa hình thái, trong môi trường tế bào phổi lợn, thí nghiệm thấy lợn không mắc bệnh viêm phổi địa phương

Đối với môi trường không có tế bào gồm: 10% dung dich đệm muối Hanks, 20% huyết thanh lợn vô hoạt (lấy từ lợn không mắc bệnh Dịch viêm phổi địa phương) và 0,5% latbunin thuỷ phân, 0,01% chiết xuất Mendifco,

200 đơn vị Penicillin trong 1ml môi trường

Kết quả là vẫn có thể nuôi cấy được Từ kết quả đó, năm 1964 các nhà khoa học Anh (Gutvin và Oaileston) cho rằng: Vi khuẩn mà họ phân lập được

có hướng thuộc nhóm Mycoplasma là nguyên nhân gây nên việc viêm phổi địa phương, nhưng họ chưa chứng minh được vi khuẩn Mycoplasma này có

hình thành được trong môi trường đặc hay không nên họ chưa có kết quả chính xác

Năm 1965, các nhà khoa học Mỹ (Marê và Xuitxơ) đã phân lập được vi khuẩn gây bệnh tương tự ở Mỹ trong môi trường không có tế bào như nghiên cứu của Gutvin và Oaileston năm 1964 ở Anh, Marê và Xuitxơ đã quan sát

được sự hình thành khuẩn lạc Mycoplasma trên môi trường đặc mà họ nuôi

cấy Trong môi trường dịch thể không có tế bào đã được kiểm tra là tinh khiết

họ thấy trên môi trường hình thành những khuẩn lọc hình cầu giống như

Mycoplasma Khi tiêm canh khuẩn trong môi trường dịch thể ở lần cấy lần thứ

7 cho lợn họ đã tìm thấy bệnh tích điển hình ở phổi, giống như bệnh tích theo quan điểm virus

Cũng năm 1965, Gutvin cũng quan sát được sự hình thành khuẩn lọc

Mycoplasma trong môi trường đặc cấy Mycoplasma mà họ đã phân lập được

Mặt khác họ còn thấy khuẩn lọc Mycoplasma tiêm cho lợn thấy lợn mắc bệnh

và họ kết luận rằng: “Vi khuẩn đã hình thành khuẩn lọc là nguyên nhân gây ra

bệnh Dịch viêm phổi địa phương và đặt tên là M.Suipneumonia ”

Theo Ross (1986) [22] nếu chỉ có Mycoplasma thì triệu chứng lâm sàng không xuất hiện, chỉ có sự tham gia của các vi khuẩn cộng phát như

Pasteurella và Bordetella bronchiseptica triệu chứng của bệnh mới rõ ràng

Năm 1986, Papageogia đã tiến hành nghiên cứu một mặt vi sinh vật học

của mầm bệnh, tác giả đã chứng minh được vai trò chủ yếu của Mycoplasma

Canh khuẩn trong môi trường dịch thể đem tiêm cho lợn con từ 10 -21 ngày tuổi

đã gây ra bệnh được và đem quan sát cụ thể thấy được bệnh tích viêm khí quản phổi hoặc viêm phổi thuỳ ở các thuỳ tim, thuỳ đỉnh, viêm ngoại tâm mạc cấp tính, với sự hình thành u hạt ở màng cơ tim và bệnh tích viêm ngoại tâm mạc

Theo Herenda.D (1994) [19], viêm phổi là hiện tượng viêm tại phổi do

vi khuẩn, virus, nấm, ký sinh trùng hoặc các tác nhân vật lý và hóa học gây ra

Nó thường kèm với viêm phế quản, viêm phế nang và viêm màng phổi Vì thế thuật ngữ “viêm phổi - phế quản” thường được sử dụng để chỉ bệnh này Ở lợn,

bệnh viêm phổi địa phương do Mycoplasma hyopneumoniae và viêm phổi màng phổi do Haemophilus pleuropneumoniae là hay gặp nhất

Ở đàn mắc bệnh lây lan từ lợn nái sang lợn con bú mẹ và ở lợn trưởng thành bằng cách tiếp xúc thông thường hoặc qua đường không khí Không

phân lập được Mycoplasma hyopneumoniae từ đường hô hấp của lợn khoẻ

Mycoplasma hyopneumoniae vẫn tồn tại dai dẳng trong các tổn thương phổi

mãn tính ở con vật đã khỏi bệnh và là nguồn nhiễm bệnh, đặc biệt là cho các con mới nhập đàn

Theo Katri Nevolen (2000) [21], việc chẩn đoán M hyopneumoniae

có thể dựa trên phương pháp chẩn đoán truyền thống là: Phát hiện những biểu hiện lâm sàng của bệnh viêm phổi và việc kiểm tra những tổn thương sau khi giết mổ

Về sau đã có rất nhiều công trình nghiên cứu tiếp theo nhằm sáng tỏ thêm vấn đề

Như vậy, sau rất nhiều công trình nghiên cứu của các nhà khoa học trên thế giới, cuối cùng đã xác định được chính xác nguyên nhân gây bệnh Dịch

viêm phổi địa phương (ngày nay gọi là suyễn) của lợn là Mycoplasma

hyopneumoniae

2.2.1.2 Một số nghiên cứu trong nước

Ở nước ta các bệnh về đường hô hấp ở lợn thịt đã được rất nhiều tác giả nghiên cứu, tìm hiểu về nguyên nhân và biện pháp phòng trị

Ở Việt Nam bệnh được phát hiện đầu tiên năm 1953 ở một vài trại giống (Phan Đình Đỗ, Trịnh Văn Thịnh (1958) [3] ), đến năm 1962 bệnh đã lan ra khắp các tỉnh, cho đến nay bệnh phát triển rất rộng

Theo nghiên cứu của Phạm Sỹ Lăng và cộng sự (2002) [5], bệnh suyễn lợn (Swine enzootic pneumonia) có những tên gọi khác nhau như: Viêm phổi truyền nhiễm, viêm phế quản phổi lưu hành là một bệnh truyền nhiễm thường

ở thể á cấp tính, cấp tính và lưu hành ở một địa phương, do Mycoplasma gây

ra và đặc điểm là một chứng viêm phế quản phổi tiến triển chậm Ngoài ra có

nhiều loại vi trùng kế phát như: Hemophilus suis, pasteurella septica,

Streptococcus, Staphylococcus, Salmonella, …

Nguyễn Ngọc Nhiên, Nguyễn Thị Nội (1991) [6] đã dùng Tylosine kết hợp với vacxin để phòng bệnh suyễn lợn Nguyễn Ngọc Nhiên (1996) [7] đã

có những nghiên cứu về vai trò của một số vi khuẩn đường hô hấp trong hội chứng ho, khó thở truyền nhiễm ở lợn

Nguyễn Như Thanh và cộng sự (2001) [14] cho biết về đặc điểm hình thái, đặc điểm nuôi cấy, tính chất sinh hóa, cấu trúc kháng nguyên, các enzym, tính gây bệnh, triệu chứng lâm sàng, bệnh tích, chẩn đoán, phòng trị

bệnh do Streptococcus suis, Pasteurella multocida

Nguyễn Xuân Bình (2005) [1] đề cập đến cách phòng trị bệnh cho lợn nái, lợn con, lợn thịt Đối với những nơi lợn chưa mắc bệnh suyễn thì nên tự túc về con giống Nếu mua lợn ở nơi khác về thì phải nhốt riêng ít nhất 2 tuần

để theo dõi

Đặng Xuân Bình và cộng sự (2007) [2] nghiên cứu tình hình nhiễm

Actinobacillus Pleuropneumoniae và bệnh viêm phổi - màng phổi ở lợn đã rút

ra kết luận như sau:

- Lợn thịt giai đoạn 2 - 3 tháng tuổi tỷ lệ mắc bệnh viêm phổi theo đàn

hợp của M.Hyopneumoniae với các loại vi khuẩn khác như: Pasteurella

multocida, Streptococcus sp, Staphylococcus sp và Klebsiella

Ở Việt Nam, dịch viêm phổi địa phương đã xảy ra tại nông trường An Khánh năn 1958 và giết hại hàng trăm lợn mỗi năm, tập trung nhất vào đàn lợn 2-7 tháng tuổi Ngoài các trại Nhà nước, tại các trại tập thể của hợp tác xã cũng đã xảy dịch dịch viêm phổi địa phương Tại Thuận Châu (Sơn La): giống được chuyển từ Thái Bình lên vào năm 1961, sau 8-9 tháng nuôi trọng lượng cơ thể chỉ tăng 5-6 kg Một số lợn có trọng lượng khoảng 17-18 kg, khi được mổ khám thấy có triệu chứng điển hình của dịch viêm phổi địa phương Một số nghiên cứu đã mô tả lại các triệu chứng điển hình của bệnh dịch dịch viêm phổi địa phương như: Gầy sút, ho từng cơn vào sáng sớm nhất là những ngày giá lạnh, lợn ho nhiều rũ rượi, đứng riêng trong góc chuồng thở hổn hển bệnh tích chủ yếu khi mổ khám thấy là hiện tượng nhục hóa và có mủ,

có nhiều trường hợp viêm dính vào sườn

Theo Nguyễn Ngọc Nhiên (1997) [8] triệu chứng của bệnh là: Bệnh phát

ra đột ngột, ủ rũ, tách ra khỏi đàn, đứng riêng rẽ hoặc nằm một chỗ, nhịp thở từ

60 - 100 - 200 lần/phút, lúc đầu ho ngắn và nhẹ, bệnh tiến triển dần, lợn ngày

càng khó thở: Ngồi dạng hai chân trước há mồm ra để thở và thở thể bụng, niêm mạc mắt, mũi, miệng tím ngắt lại do thiếu oxy Thân nhiệt < 400C và chỉ sốt cao khi có vi khuẩn cộng phát Lợn chết nhiều ở đàn mới mắc bệnh lần đầu Trường hợp bệnh kéo dài và chuyển sang thể mãn tính với đặc điểm: Ho kéo dài trong vài tuần hoặc vài tháng, ho khan, khó thở, có khi co giật từng cơn, nôn mửa Lợn bệnh đứng một chỗ lưng cong lên, cổ vươn dài ra, đầu mõm cúi xuống đất để ho cho đến khi long đờm thì mới ngừng ho, thường ho vào lúc sáng sớm và chiều tối, hay khi thời tiết thay đổi, sau khi vận động hoặc sau khi ăn Lợn con thường mắc bệnh ở thể mãn tính, kém ăn, bỏ ăn, gầy yếu, đi lại chậm chạp, vọ vẹo, lông

xù, chậm lớn Lợn vỗ béo và lợn đực giống thường mắc bệnh ở thể nhẹ về lâm sàng sau khi mổ khám vẫn thấy bệnh tích của bệnh hen suyễn

Năm 2005, Cù Hữu Phú và cộng sự (Viện Thú y Quốc gia) [10] đã phân lập được các mẫu bệnh phẩm của lợn mắc bệnh hen suyễn ở một số tỉnh phía Bắc các

loại vi khuẩn sau: P.Multocida, Brodetelia bronchiseptica, A.Pleuropneumoniae,

Streptococcus suis, Heamophylus parasuis Trong đó có vi khuẩn P.Multocida

và A.Pleuropneumoniae phân lập được có độc lực cao với chuột bạch và lợn

làm cơ sở cho việc chế autovacxin phòng bệnh đường hô hấp trên cho lợn.Tới này cố rất nhiều công trình nghiên cứu về căn bệnh này, nhưng chỉ mới nghiên cứu về nguyên nhân, triệu chứng bệnh và biện pháp phòng trị Nhiều phác đồ phòng và trị bệnh đã được áp dụng nhưng tới nay bệnh vẫn phát triển trên diện rộng Hiện Viện thú y quốc gia đang nghiên cứu đề

tài:“Nghiên cứu chế tạo vaccin phòng bệnh suyễn lợn do Mycoplasma gây ra

và xây dựng một số mô hình trại giống an toàn”

Câu hỏi đặt ra cho các nhà khoa học là: Làm sao loại trừ được dịch bệnh này trên lợn, làm sao để tăng hiệu quả trong công tác chăn nuôi

2.2.2 Cơ sở khoa học

2.2.2.1 Hệ hô hấp ở lợn

Đối với tất cả các loài động vật thì một trong những yếu tố quyết định đến sự sống là có đủ lượng oxy Trong mỗi phút, cơ thể động vật cần 6 - 8ml oxy

và thải ra 250ml cacbonic Để có đủ lượng oxy thiết yếu này và thải ra được lượng

ra khỏi cơ thể thì cơ thể phải thực hiện động tác hô hấp

Quy trình hô hấp của cơ thể lợn được chia thành 3 quá trình:

- Hô hấp ngoài: Là quá trình trao đổi khí giữa cơ thể và môi trường được thực hiện ở phổi thông qua các phế nang

- Hô hấp trong: Là quá trình sử dụng oxy ở mô bào

- Quá trình vận chuyển cacbonic, oxy từ phổi đến mô bào và ngược lại Động tác hô hấp được điều khiển bằng cơ chế thần kinh thể dịch và được thực hiện bởi các cơ quan hô hấp Cơ quan hô hấp của lợn gồm đường dẫn khí (mũi, hầu, họng, khí quản, phế quản) và phổi

Dọc đường dẫn khí có hệ thống thần kinh và hệ thống mạch máu phân

bố dày đặc có tác dụng sưởi ấm không khí trước khi vào đến phổi Trên niêm mạc đường hô hấp có nhiều tuyến tiết dịch nhầy để giữ bụi và dị vật có lẫn trong không khí Niêm mạc đường hô hấp cũng có lớp lông rung luôn chuyển động hướng ra ngoài do đó có thể đẩy các dị vật hoặc bụi ra ngoài

Cơ quan thụ cảm trên niêm mạc đường hô hấp rất nhạy cảm với các thành phần lạ có trong không khí Khi có vật lạ, cơ thể có phản xạ ho, hắt hơi… nhằm đẩy vật lạ ra ngoài, không cho xâm nhập vào sâu trong đường hô hấp

Khí oxy sau khi vào phổi và khí cacbonic thả ra được trao đổi tại phế nang Phổi lợn bao gồm rất nhiều phế nang làm tăng diện tích bề mặt trao khí Một động tác hít vào và thở ra được gọi là một lần hít thở Tần số hô hấp là số lần thở/phút Mỗi loài động vật khác nhau trong điều kiện bình thường có tần số hô hấp khác nhau:

2.2.2.2 Bệnh suyễn lợn (SEP-Swine Enzootic pneumoniae)

Bệnh viêm phổi ở lợn do Mycoplasma gây ra

Bệnh do Mycoplasma hyopneumoniae gây nên Bình thường M hyopneumoniae cư

trú ở phổi lợn khi thời tiết thay đổi hoặc điều kiện vệ sinh kém, mật độ

nuôi quá chật, khi sức đề kháng giảm thì M hyopneumoniae tăng độc lực

gây bệnh Bệnh sẽ trầm trọng hơn khi có mặt các vi khuẩn gây bệnh khác

như: Pasteurella septica, Streptococcus, Staphylococcus, Salmonella…

Khi nhiễm M hyopneumoniae sẽ thúc đẩy quá trình nhiễm Pasteurella, PRRS

và ngược lại Một số nghiên cứu các nhà khoa học Mỹ cho rằng: Ở lợn nhiễm

Mycoplasma thì cũng làm tăng độ mẫn cảm với PRRS

Nguyên nhân gây bệnh

Vi khuẩn Mycoplasma hyopneumoniae là nguyên nhân số 1 gây bệnh

suyễn lợn, vi khuẩn này cư trú ở phổi lợn bình thường, khi thời tiết thay đổi hoặc

khi điều kiện vệ sinh kém, khi sức đề kháng giảm thì M hyopneumoniae tăng độc lực gây bệnh cho lợn mặc dù chỉ một mình Mycoplasma hyopneumoniae cũng gây được bệnh nhưng nhiều bệnh khác cũng duy trì và phát triển: Pastcurella,

Ttreptococcus, Staphynococcus, E.Coli, Salmolella

Ngày nay, người ta cho rằng bệnh do M hyopneumoniae sẽ trầm trọng hơn khi kết hợp với một Adenovius M hyopneumoniae được tìm thấy chủ

yếu ở trong ống khí quản, phế quản lợn Chúng gây nhiễm ống hô hấp trên, dính chặt vào lông nhung đường hô hấp làm ngăn chặn chức năng thu dọn chất nhầy giúp vi khuẩn kế phát xâm nhập dẫn đến làm suy giảm miễn dịch (Ross, 1986 [22])

M hyopneumoniae gây ức chế sản sinh đại thực bào, làm kiệt quệ đại

thực bào Khi nhiễm M hyopneumonia các đại thực bào bị thay đổi vì thế làm thúc đẩy quá trình nhiễm Pasteurella, PRRS và ngược lại; Một số nghiên cứu các nhà khoa học Mỹ chỉ cho rằng: Ở lợn nhiễm Mycoplasma

trước thì cũng làm tăng độ mẫn cảm với PRRS Theo Ross (1986) [22], nếu

chỉ có Mycoplasma thì triệu chứng lâm sàng không xuất hiện Chỉ khi có sự tham gia của Pasteurelia và Bordetella bronchiseptica thì triệu chứng mới

biểu hiện rõ ràng

* Vai trò của một số vi khuẩn công phát trong bệnh suyễn lợn:

- Vi khuẩn Pasteurelle multocida: Theo một số nghiên cứu cho thấy

việc nhiễm P.multocida ở phổi lợn thường ở vào giai đoạn cuối của Dịch

viêm phổi địa phương do Mycoplasma khởi phát

Một số nghiên cứu chỉ ra rằng, việc M hyopneumoniae ở lợn là điều kiện có lợi cho P multocida xâm nhập vào làm cho bệnh viêm phổi nặng hơn Viêm phổi do P multocida thường là bệnh kế phát của các nguyên nhân gây