Chuyển tiền điện tử tại Sở giao dịch I - NHNN&PTNT Việt Nam

Chuyển tiền điện tử tại Sở giao dịch I - NHNN&PTNT Việt Nam

Lời cảm ơn

Tôi xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới Ban lãnh đạo Sở Giao dịch I Ngân hàng Nông Nghiệp & Phát Triển Nông Thôn Việt Namcùng toàn thể cán bộ, nhân viên trong Sở Giao dịch và các thầy côtrong Học Viện đặc biệt là thầy giáo - Thạc sỹ Đinh Đức Thịnh đãgiúp tôi trong qua trình xây dựng và hoàn thành chuyên đề này

-Sinh viên : Phạm Quế Anh

Lời nói đầu

Kinh nghiệm ở tất cả các nớc phát triển cho thấy rằng những cảicách về hệ thống Tài chính - Tiền tệ - Ngân hàng luôn luôn có ý nghĩavô cùng quan trọng trong việc thúc đẩy kinh tế tăng trởng nhanh và ổn

định

Bài học ở nhiều nớc đang phát triển cũng cho thấy kết quả nhvậy Nơi nào, ở đâu, hoạt động Ngân hàng- tiền tệ đợc hoàn thiệnnhanh, nơi đó sẽ có tốc độ tăng trởng kinh tế cao và ổn định Bởi vai

trò chủ chốt của ngành này là cung ứng và đảm bảo một nền tảng tàichính tốt, ổn định cho cả đoàn tàu kinh tế.

Vì lý do đó, việc bổ sung, hoàn chỉnh, đổi mới hoạt động Ngânhàng ở những quốc gia mới bớc vào giai đoạn phát triển nh ViệtNam là vô cùng cần thiết

Đi sâu vào thực tế, ta thấy phần lớn sự phát triển mạnh mẽ củacác Ngân hàng trên thế giới phụ thuộc vào tốc độ phát triển Côngnghệ Ngân hàng Hơn nữa, quá trình hiện đại hoá Ngân hàng đã tạonên một hình ảnh thịnh vợng cho ngôi nhà Ngân hàng chung trên thếgiới

Việt Nam đứng trớc ngỡng cửa hội nhập hay trớc những cơ hội

và thách thức (?) Ngân hàng Nhà nớc và các Ngân hàng Thơng MạiViệt Nam đã và đang làm gì khi cánh cửa hội nhập đã bắt đầu (?) Mộttrong những phơng hớng cấp bách và quan trọng đó là việc thúc đẩyquá trình Phát triển công nghệ Ngân hàng và Thơng mại điện tử Quátrình này ngày càng đợc phát triển mạ bởi tính quan trọng của nó đã

và đang giúp Ngân hàng Việt Nam ổn định, tự tin hơn trên con đờng

đi tới

Nhận thức đợc vấn đề nh trên, tác giả bài khoá luận tốt nghiệp

đã chọn đề tài Chuyển tiền điện tử, một trong những phơng thứcThanh toán điện tử trong Thơng mại điện tử và cũng là một trongnhững thành quả của sự phát triển Công nghệ Ngân hàng tại ViệtNam

Bài khoá luận về Chuyển tiền điện tử này đợc viết tại Sở GiaoDịch I - Ngân hàng Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn Việt Nam(NHNo&PTNT Việt Nam), nơi tác giả có điều kiện thực tập và đợcnhận thức thực tế về Thanh toán điện tử trong đó có quy trình Chuyểntiền điện tử

Do thời gian thực tập có hạn, trình độ bản thân tác giả và đề tàikhoá luận còn khá mới mẻ nên cha đủ để có thể đi sâu phân tích cụthể đợc Bài viết này chỉ xin viết và đánh giá một số phần chung nhất

của đề tài khoá luận tốt nghiệp “Chuyển tiền điện tử tại Sở Giao

Dịch I - NHNo&PTNT Việt Nam” Bài viết không tránh khỏi những

thiếu sót, mong nhận đợc sự giúp đỡ, góp ý và thông cảm từ phía ngời

đọc để đề tài này đợc hoàn thiện hơn

Tác giả: Phạm Quế Anh

Chơng i.

Lý luận chung về Chuyển tiền điện tử trong ngân hàng

thơng mại

I Khái quát chung về chuyển tiền điện tử.

1.1 Chuyển tiền điện tử :

Theo quy chế Chuyển tiền điện tử ban hành kèm theo quyết

định số 353/1997/QĐ - NHNN2 ngày 22 tháng 10 năm 1997 củaThống đốc Ngân hàng nhà nớc thì Chuyển tiền điện tử đợc hiểu làtoàn bộ quá trình xử lý một khoản tiền chuyển qua mạng máy vi tính

kể từ khi nhận đợc một Lệnh chuyển tiền của ngời phát lệnh đến khihoàn tất việc thanh toán cho ngời thụ hởng (đối với chuyển tiền Có)hoặc thu nợ từ ngời nhận lệnh (đối với chuyển tiền Nợ)

Hệ thống Chuyển tiền điện tử của từng Ngân hàng Thơng mạithực chất là hệ thống thanh toán nội bộ trong mỗi Ngân hàng

Chuyển tiền điện tử là một trong những dạng quan trọng trongThanh toán điện tử An toàn là yêu cầu lớn nhất của Thanh toán điện

tử , an toàn không chỉ là một yêu cầu nghiệp vụ mà còn là một yêucầu về an ninh, bởi vậy Chuyển tiền điện tử phải nhất thiết là mộtcông cụ tạo sự an toàn hiệu quả trong Thanh toán điện tử và gópphần hoàn thiện hoạt động Thơng mại điện tử

1.2 Vai trò của Chuyển tiền điện tử :

1.2.1 Vai trò Chuyển tiền điện tử trong nền kinh tế:

Cùng với sự phát triển của sản xuất và trao đổi hàng hoá cũng

nh sự phát triển của xã hội thanh toán bằng tiền mặt ngày càng bộc lộnhiều nhợc điểm, không còn thích hợp với sự phát triển của nền kinh

tế và với sự hoà nhập phát triển chung trên Thế giới Nhận thức đợc

hiệu quả sinh lợi của đồng vốn mình đang nắm giữ nên ngời ta khôngcòn muốn để một khoản tiền lớn bị tồn đọng và việc an toàn trongquá trình luân chuyển tiền đối với các nhà sản xuất, các Doanh nghiệp

đầu t, các tổ chức kinh tế… là một vấn đề lớn

Trong thời kỳ nền kinh tế hiện đại, các công trình nghiên cứuCông nghệ ứng dụng liên tục phát triển, một trong những công nghệứng dụng phục vụ cho ngành Ngân hàng là chơng trình Thanh toán

điện tử

Chuyển tiền điện tử trong Thanh toán điện tử đã phần nào giảiquyết đợc vấn đề đã và đang đợc quan tâm lớn nêu trên

Chuyển tiền điện tử có một vai trò quan trọng đối với nền kinh

tế Việc luân chuyển tiền nhanh chóng đem lại ý nghĩa kinh tế thiếtthực cho tất cả các đối tợng tham gia

Chuyển tiền điện tử giúp cho các bên yên tâm hơn về tính antoàn khi tham gia gửi và nhận tiền

Các thủ tục thuận lợi sẽ làm giảm chi phí, tiết kiệm thời gian,…

điều này có lợi đối với các chủ thể kinh tế, thúc đẩy tốc độ phát triểnsản xuất, tốc độ tăng trởng nền kinh tế nói chung

1.2.2.Chuyển tiền điện tử thể hiện trong chức năng thanh toán của Ngân hàng Thơng mại:

Trong mối quan hệ giữa Ngân hàng và khách hàng, ngoàinghiệp vụ tín dụng nghiệp vụ Chuyển tiền điện tử đóng vai trò cực kỳquan trọng Khối lợng và chất lợng của nghiệp vụ Chuyển tiền quaNgân hàng Thơng mại về phơng diện vĩ mô góp phần thực thi hữuhiệu chính sách tiền tệ - tín dụng của Nhà nớc, còn trên phơng diện vimô, nó tác động đến sự tăng giảm nguồn tài nguyên khả dụng củaNgân hàng và sự khai thác của nguồn tài nguyên đó

Khi khách hàng thiết lập mối quan hệ với Ngân hàng qua việc kýgửi tiền của mình tức là đã cung cấp cho Ngân hàng một loại hànghoá đặc biệt để đợc cung cấp - ngoài một số tiền lãi theo lãi suất quy

định - một loạt các dịch vụ nhằm :

- Đảm bảo cho việc cất trữ và thu chi nhanh chóng, thuận lợi Ngânhàng thực hiện giữ tiền cho khách hàng; cung cấp Séc cho khách

hàng sử dụng thay vì dùng tiền mặt trong chi trả; Chuyển tiền đi đến

địa phơng khác; trung gian đảm bảo cho các bên liên hệ mọi nghiệp

vụ thanh toán, hạn chế đến mức thấp nhất các yếu tố bất trắc tronggiao dịch kinh doanh

- Ngân hàng giúp cho Kế toán ngân quỹ của khách hàng đợc dễ dàng,tức là trong mọi nghiệp vụ về các mặt Kế toán nh chi, trả, Chuyểntiền, thu tiền,…Ngân hàng phải tổ chức nh thế nào để có đợc nhữngtiện ích nh: thời gian nhanh chóng, không làm chậm, ứ đọng tiền củakhách hàng; khả năng to lớn, thực hiện đợc các nghiệp vụ có giá trị tolớn, cùng các địa phơng mà bản thân khách hàng nếu tự đứng ra thựchiện sẽ rất tốn kém và khó khăn; kỹ thuật tiện lợi, bằng sổ sách, rõràng nhng chính xác

- Nghiệp vụ Chuyển tiền điện tử làm thúc đẩy quá trình lu chuyển vốntrong nền kinh tế, rút ngắn khoảng cách không gian và thời gian tăngkhả năng sinh lời

Muốn đạt đợc các mục đích trên Ngân hàng cần phải sử dụngcác công cụ của nghiệp vụ Chuyển tiền điện tử một cách hữu hiệu,phục vụ khách hàng thuận tiện, an toàn và hiệu quả

1.3 Các bên tham gia Chuyển tiền điện tử.

- Ng ời phát lệnh : là tổ chức hoặc cá nhân gửi Lệnh chuyển tiền

đến Ngân hàng, Kho bạc Nhà nớc để thực hiện chuyển tiền điện tử

- Ng ời nhận lệnh : là tổ chức hoặc cá nhân đợc thụ hởng khoảntiền (nếu có lệnh chuyển Có) hoặc phải trả tiền (nếu là Lệnh chuyển

Nợ có uỷ quyền) còn gọi là ngời trả tiền

- Ngân hàng A: Là Ngân hàng trực tiếp nhận lệnh chuyển tiền từngời phát lệnh chuyển tiền đó

- Ngân hàng B: Là Ngân hàng (đợc xác định trên Lệnh chuyểntiền) sẽ trả tiền cho ngời thụ hởng (nếu là Lệnh chuyển Có) hoặc sẽthu nợ từ ngời nhận lệnh (nếu là Lệnh chuyển Nợ)

- Ngân hàng trung gian: Là Ngân hàng làm trung gian chuyển tiềngiữ Ngân hàng A và Ngân hàng B Tuỳ từng khoản Chuyển tiền điện

tử mà có thể có một hoặc một số Ngân hàng trung gian tham gia thựchiện

- Ngân hàng gửi lệnh: Là Ngân hàng A hoặc Ngân hàng trunggian phát lệnh chuyển tiền tới một Ngân hàng tiếp theo để thực hiệnLệnh chuyển tiền của ngời phát lệnh.

- Ngân hàng nhận lệnh: Là Ngân hàng trung gian hoặc Ngânhàng B nhận đợc Lệnh chuyển tiền từ Ngân hàng gửi Lệnh truyền đến

để thực hiện Lệnh chuyển tiền của ngời phát lệnh

1.4 Phạm vi áp dụng.

Phạm vi áp dụng bao gồm: các chuyển tiền Có và chuyển tiền

Nợ có uỷ quyền bằn tiền đồng (VND) hoặc bằng ngoại tệ giữa các đơn

vị trong cùng một hệ thống Ngân hàng, Kho bạc nhà nớc, hoặc giữacác hệ thống Ngân hàng và Kho bạc nhà nớc trong nớc với nhau

Việc chuyển tiền bằng ngoại tệ phải thực hiện đúng các quy định

về quản lý ngoại hối của Nhà nớc và của Ngân hàng Nhà nớc ViệtNam

Các khoản thanh toán bù trừ điện tử, thanh toán với nớc ngoàiqua mạng SWIFT, các hình thức thanh toán điện tử khác có quy địnhriêng, không thuộc phạm vi điều chỉnh của Qui chế Chuyển tiền điện

tử

II Một số thuật ngữ sử dụng trong Chuyển tiền điện tử.

- Lệnh chuyển tiền: Là một chỉ định của ngời phát lệnh đối vớiNgân hàng A dới dạng chứng từ kế toán nhằm thực hiện việc Chuyểntiền điện tử

- Lệnh chuyển tiền có thể quy định thời điểm thực hiện, ngoài rakhông kèm theo điều kiện thanh toán nào khác

- Lệnh chuyển tiền có thể là Lệnh chuyển Nợ hoặc Lệnh chuyểnCó

- Lệnh chuyển Nợ: Là Lệnh chuyển tiền của ngời phát lệnhnhằm ghi Nợ tài khoản của ngời nhận mở tại Ngân hàng B một sốtiền xác định và để ghi Có cho taì khoản của ngời phát lệnh tại Ngânhàng A về số tiền đó

- Lệnh chuyển Có: Là Lệnh chuyển tiền của ngời phát lệnhnhằm ghi Nợ tài khoản của ngời phát Lệnh tại Ngân hàng A một sốtiền xác định để ghi Có cho tài khoản ngời nhận lệnh (ngời thụ hởng)tại Ngân hàng B về số tiền đó

- Lệnh chuyển tiền có giá trị cao: Là Lệnh chuyển tiền mà có sốtiền bằng hoặc lớn hơn mức quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhànớc theo từng thời kỳ.

- Lệnh chuyển tiền có giá trị thấp: Là Lệnh chuyển tiền mà có sốtiền dới mức quy định của Thống đốc Ngân hàng Nhà nớc

- Bức điện: Là hình thức thể hiện nội dung của lệnh chuyển tiềnhay thông báo về Chuyển tiền điện tử và đợc truyền qua mạng máytính giữa các Ngân hàng thay cho việc chuyển chứng từ hoặc thôngbáo liên quan đến chuyển tền điện tử

- Xác nhận bức điện: Là thủ tục đã đợc quy định trớc giữa cácNgân hàng nhằm xác định rằng Lệnh chuyển tiền hoặc thông báo đã

đợc chuyển tới đúng Ngân hàng B và thông tin không bị thay đổi trên

đờng truyền

- Thực hiện Lệnh chuyển tiền: Là quá trình thực hiện hoàn tấtmột Lệnh chuyển tiền từ Ngân hàng A đến Ngân hàng B bao gồmviệc thực hiện các bút toán của các Ngân hàng có liên quan đến lệnhchuyển tiền

- Thời gian thực hiện : Gồm thời gian thực hiện quy định và thờigian thực hiện thực tế

+ Thời gian thực hiện quy định: là thời gian quy định theo chế

độ cho việc thực hiện một Lệnh chuyển tiền, bắt đầu từ khi Ngân hàng

A nhận đợc Lệnh chuyển tiền đến khi Ngân hàng B thực hiện xongLệnh chuyển tiền đó

+ Thời gian thực hiện thực tế: Là thời gian thực tế đợc sử dụng

để thực hiện Lệnh chuyển tiền

- Chấp nhận Lệnh chuyển tiền: một Lệnh chuyển tiền đợc coi làchấp nhận trong các trờng hợp sau:

+ Khi Ngân hàng nhận lệnh (trừ Ngân hàng B) chấp nhận Lệnhchuyển tiền để thực hiện, chuyển tiếp hoặc trong thời gian chấp nhậnquy định của Ngân hàng nhận lệnh không tra soát hoặc trả lại Ngânhàng gửi lệnh

+ Ngân hàng B chấp nhận Lệnh chuyển tiền khi đã hạch toánvào tài khoản của ngời nhận lệnh mà không kèm theo một thông báo

từ chối, hoặc trong phạm vi thời gian chấp nhận quy định Ngân hàng

B không thông báo từ chối hoặc tra soát lại Ngân hàng gửi Lệnhchuyển tiền

III Một số quy định cụ thể về Chuyển tiền điện tử đợc áp dụng trong hệ thống Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam.

- Các Ngân hàng phải hoàn toàn chịu trách nhiệm về tính chínhxác, trung thực của số liệu, nội dung của Lệnh chuyển tiền và việc xử

lý Chuyển tiền điện tử do mình thực hiện

Một Lệnh chuyển tiền đợc thể hiện dới dạng chứng từ giấyhoặc chứng từ điện tử Vì vậy phải đợc quản lý, theo dõi kiểm soátchặt chẽ để tránh việc sử dụng nhầm lãn, tham ô, lợi dụng dẫn đếntanh toán nhiều lần cho một lệnh chuyển tiền, gây sai sót

- Khi một lệnh chuyển tiền đợc chuyển đổi từ chứng từ bằnggiấy sang chứng từ điện tử thì chứng từ điện tử có giá trị để chuyểntiền, chứng từ bằng giấy chỉ có giá trị lu giữ để theo dõi và tra soát,không có hiệu lực để thanh toán

- Khi một Lệnh chuyển tiền chuyển đổi từ chứng từ điện tửthành chứng từ bằng giấy thì chứng từ bằng giấy này có giá trị đểchuyển tiền, chứng từ điện tử chỉ lu dữ để theo dõi và tra soát, không

có hiệu lực để thanh toán

Việc chuyển đổi trên phải đợc thực hiện theo đúng quy chế

về lập, sử dụng, kiểm soát, xử lý, bảo quản và lu giữ chứng từ điện tử

do Thống đốc Ngân hàng Nhà nớc quy định

Các Ngân hàng gửi lệnh, Ngân hàng nhận lệnh phải kiểm tratính hợp lệ của Lệnh chuyển tiền Trờng hợp có nghi ngờ hoặc pháthiện sai sót, mâu thuẫn trong Lệnh chuyển tiền, Ngân hàng nhận lệnh

phải điện tra soát ngay cho Ngân hàng gửi lệnh và chỉ thực hiện lệnhchuyển tiền khi nhận đợc điện trả lời và đã kiểm tra đảm bảo chuyểntiền đã chuẩn xác

3.2.Thực hiện và hoàn tất một lệnh chuyển tiền.

a) Lệnh chuyển Có chỉ đợc thực hiện khi:

- Ngân hàng A nhận đợc Lệnh chuyển tiền hợp lệ do ngờiphát lệnh nộp vào và ngời phát lệnh đã trả đủ số tiền trên lệnh chuyểntiền đó cho Ngân hàng A

- Ngân hàng nhận Lệnh chỉ chấp nhận đối với Lệnh chuyểntiền chuyển tới hợp lệ và đã đợc Ngân hàng gửi lệnh chuyển tiền đủ sốtiền theo Lệnh chuyển tiền đó

b) Lệnh chuyển Nợ chỉ đợc thực hiện khi:

- Ngân hàng A chỉ nhận Lệnh chuyển tiền hợp lệ do ngờiphát lệnh nộp vào kèm theo hợp đồng chấp nhận chuyển tiền Nợ(chuyển tiền Nợ có uỷ quyền) của ngời nhận lệnh và ngời nhận lệnhnhất thiết phải có tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng B

- Ngân hàng nhận lệnh chỉ chuyển tiền đối với lệnh chuyểntiền Nợ hợp lệ nhận đợc từ Ngân hàng gửi lệnh

c) Lệnh chuyển tiền chỉ hoàn tất khi:

- Lệnh chuyển Có đợc coi là hoàn tất khi Ngân hàng B đãthanh toán đầy đủ tiền cho ngời nhận hoặc đã bị Ngân hàng B trả lạiNgân hàng A vì bất cứ lý do gì

- Lệnh chuyển Nợ đợc coi là hoàn tất khi ngời nhận lệnh đãthanh toán đủ số tiền trên Lệnh chuyển Nợ và số tiền phạt chậm trả(nếu có) hoặc bị Ngân hàng B trả lại Ngân hàng A vì bất kỳ lý do gì

- Một lệnh chuyển tiền (chuyển Nợ hoặc chuyển Có) đợccoi là hoàn tất nếu bị huỷ bởi một Lệnh huỷ hợp lệ

3.3.Xử lý Lệnh chuyển tiền có giá trị cao và Lệnh chuyển tiền khẩn.

- Các Ngân hàng phải có trách nhiệm u tiên xử lý Lệnhchuyển tiền giá trị cao hoặc khẩn và phải hoàn tất trong khoảng thờigian quy định từ lúc Ngân hàng nhận đợc Lệnh chuyển tiền đến khi xử

lý xong và truyền cho Ngân hàng tiếp thao Nếu có nhiều Lệnh

chuyển tiền giá trị cao và khẩn cùng lúc thì trật tự u tiên sẽ đợc xếptheo thứ tự thời gian nhận, Lệnh chuyển tiền nào đến trớc đợc u tiên

xử lý trớc

- Tất cả các Lệnh chuyển tiền giá trị cao hoặc khẩn, cácNgân hàng phải thực hiện xử lý ngay không đợc truyền thành đợt vàkhông để chờ thực hiện qua thanh toán bù trừ

3.4.Phơng thức truyền dữ liệu trong Chuyển tiền điện tử.

- Lệnh chuyển tiền do ngời phát lệnh lập và nộp vào Ngânhàng A có thể là chứng từ bằng giấy hoặc chứng từ điện tử Ngânhàng A có trách nhiệm chuyển đổi các chứng từ chứng từ bằng giấysang chứng từ điện tử do Ngân hàng Nhà nớc ban hành

- Các lệnh chuyển tiền trớc khi truyền qua mạng máy tínhhoặc viễn thông, đều phải đợc mã hoá và thực hiện các biện pháp bảomật để đảm bảo tính xác thực đúng đắn của chứng từ điện tử

- Việc truyền hoặc nhận Lệnh chuyển tiền giá trị cao giữa cácNgân hàng phải đợc đảm bảo bằng phơng tiện truyền thờng trực vàtrực tuyến (Online)

- Sau khi thực hiện Lệnh chuyển tiền, Ngân hàng B phải gửigiấy báo hoặc thông báo điện tử cho ngời nhận trên cơ sở Lệnhchuyển tiền do Ngân hàng A hoặc Ngân hàng trung gian gửi tới

3.5.Các thiết bị và chơng trình máy tính sử dụng trong

Chuyển tiền điện tử.

- Đối với các thiết bị và chơng trình máy tính phục vụ cho hoạt

động Chuyển tiền điện tử, các Ngân hàng phải có quy chế bảo quản

và sử dụng nghiêm ngặt Nghiêm cấm những ngời không có tráchnhiệm đợc thâm nhập, khai thác, sử dụng hoặc sửa chữa cơ sở dữ liệu,thiết bị và chơng trình Chuyển tiền điện tử

- Các Ngân hàng tham gia Chuyển tiền điện tử và phải thờngxuyên lu trữ dữ liệu dự phòng để tránh rủi ro mất cơ sở dữ liệu hoặcgây ách tắc trong việc truyền, nhận thông tin

3.6.Quy định thời gian thực hiện và thời điểm khống chế nhận chứng từ.

a ) Trờng hợp Lệnh chuyển tiền không ấn định thời

điểm thực hiện.

- Trên cơ sở khả năng thực hiện chuyển tiền điện tử của mìnhcác Ngân hàng quy định thời gian thực hiện một Lệnh chuyển tiền chophù hợp nhng không đợc gây chậm chễ và phải đảm bảo tính an toàncủa Lệnh chuyển tiền

- Thời gian khống chế nhận Lệnh chuyển tiền của các Ngânhàng thơng mại do Tổng giám đốc, Giám đốc hệ thống Ngân hàng đóquy định Riêng đối với các chuyển tiền qua Ngân hàng Nhà nớc, cácNgân hàng phải tính đến thời điểm khống chế của Ngân hàng Nhà n-

b) Trờng hợp Lệnh chuyển tiền có quy định thời

điểm thực hiện (vào ngày giờ nhất định sau ngày gửi Lệnh Chuyển tiền điện tử) thì: Ngân hàng A thực hiện đúng thời

điểm đã quy định Nếu ngày ấn định trùng vào ngày nghỉ thì thực hiệnvào ngày làm việc tiếp theo

c) Nếu Lệnh chuyển Có giá trị cao hoặc khẩn nộp vào Ngân hàng A sau thời điểm đã quy định thì: chuyển

sang thực hiện trong khoảng thời gian xác định của đầu ngày làm việctiếp theo Mức độ khẩn và thời gian thực hiện cụ thể do Ngân hàng A

và ngời phát lệnh thoả thuận

d) Thời gian thực hiện đối với trờng hợp ngời phát lệnh nộp chứng từ bằng giấy là dài hơn và thời điểm không chế đối vớinộp chứng từ bằng giấy sớm hơn so với trờng hợp ngời phát lệnh nộpchứng từ điện tử

3.7.Điều chỉnh sai sót trong Chuyển tiền điện tử

3.7.1.Các nguyên tắc điều chỉnh sai sót trong Chuyển tiền

điện tử.

- Đảm bảo sự nhất trí số liệu giữa NHA, NHB và TTTT Nghiêmcấm việc tuỳ tiện sửa chữa số liệu trong Chuyển tiền điện tử.

- Khi phát hiện sai sót phải có biện pháp điều chỉnh ngay, khônggây chậm trễ tới công tác thanh toán Việc điều chỉnh sai sót phải theo

đúng các nguyên tắc, phơng pháp điều chỉnh sai lầm của kế toán nóichung và Chuyển tiền điện tử nói riêng (quy định tại điều 15, Quy chếChuyển tiền điện tử ban hành kèm theo quyết định số 353/1997/QĐ

- NHNN2 ngày 22/10/1997 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nớc) để

đảm bảo an toàn tài sản của Ngân hàng và khách hàng

- Đơn vị, cá nhân nào gây sai sót hoặc vi phạm các nguyên tắc,

ph-ơng pháp điều chỉnh sai sót, tuỳ theo mức độ vi phạm sẽ bị xử phạttheo quy định và phải hoàn toàn chịu trách nhiệm vật chất về nhữnglỗi mình gây ra cho các bên liên quan

- Huỷ Lệnh chuyển tiền: Việc huỷ lệnh chuyển tiền phải thực hiện

đúng điều 16 của Qui chế Chuyển tiền điện tử ban hành kèm theoquyết định số 353/1997/QĐ - NHNN2 ngày 22/10/1997 củaThống đốc Ngân hàng Nhà nớc Việt Nam cụ thể nh sau:

+ Đối với huỷ lệnh chuyển tiền do khách hàng yêu cầu:

Lệnh chuyển Nợ có uỷ quyền chỉ đợc huỷ khi khách hàng đãtrả lại số tiền đợc hởng cho NHNo&PTNT phát sinhh nghiệp vụchuyển tiền đi (NHA)

Lệnh chuyển Có chỉ đợc huỷ khi NHNo&PTNT tiếp nhậnchuyển tiền đến (NHB) cha ghi có vào tài khoản của khách hàng, hoặc

đã ghi có vào tài khoản của khách hàng nhng khách hàng đã trả lại + Đối với huỷ Lệnh chuyển tiền do bản thân NHNo&PTNT gây saisót

Các đơn vị Chuyển tiền điện tử thuộc hệ thống NHNo&PTNTchỉ đợc huỷ Lệnh chuyển tiền trong các trờng hợp lập sai Lệnh chuyểntiền theo nguyên tắc sau:

Lệnh chuyển Nợ có uỷ quyền chỉ đợc huỷ khi NHNo&PTNTphát sinh nghiệp vụ chuyển tiền đi (NHA) cha trả tiền cho khách hàngtheo lệnh sai hoặc trả rồi nhng đã thu hồi lại đợc

Lệnh chuyển Có chỉ đợc huỷ khi đơn vị NHNo&PTNT tiếpnhận chuyển tiền đến (NHB) cha trả cho khách hàng theo lệnh saihoặc trả rồi nhng đã thu hồi lại đợc.

- Chứng từ huỷ Lệnh chuyển tiền bao gồm :

+ Yêu cầu huỷ Lệnh chuyển Có: do NHA lập và gửi cho NHB, đềnghị NHB huỷ Lệnh chuyển Có bị sai sót (huỷ một phần hoặc toàn bộ

số tiền tuỳ từng trờng hợp sai sót cụ thể) Yêu cầu là căn cứ để NHBlập Lệnh chuyển Có, trả lại tiền cho NHA trên cơ sở đã thu hồi đợc từkhách hàng

+ Lệnh huỷ Lệnh chuyển Nợ: do NHA lập và gửi NHB để huỷLệnh chuyển Nợ bị sai sót (huỷ một phần hoặc huỷ toàn bộ số tiền):Lệnh huỷ Lệnh chuyển Nợ có giá trị nh một Lệnh chuyển Có

Yêu cầu các đơn vị chuyển tiền khi xử lý và thực hiện huỷ Lệnhchuyển tiền phải thực hiện khẩn trơng nh đối với Lệnh chuyển tiềnkhẩn

Khi phát hiện Lệnh chuyển tiền nhận đợc có sai sót, các Ngânhàng nhận lệnh phải tra soát ngay cho Ngân hàng gửi lệnh và chỉ thựchiện Lệnh chuyển tiền khi nhận đợc điện trả lời và đã kiểm tra đảmbảo chuyển tiền chuẩn xác nghiêm cấm Ngân hàng nhận lệnh sửachữa các yếu tố của Lệnh chuyển tiền

3.7.2.Nguyên tắc xử lý sai sót đợc thực hiện nh sau:

- Trờng hợp chứng từ bằng giấy kế toán lập đúng, nhng dokhâu chuyển đổi chứng từ giấy sang chứng từ điện tử sai (khâu nhậpcác dữ liệu), thì sai ở yếu tố nào thì điều chỉnh ở yếu tố đó bằng cách

điện xác nhận lại hoặc trả lời tra soát

- Nếu bức điện sai các yếu tố bảo mật trên đờng truyền hoặcbức điện bị hỏng do lỗi đờng truyền thông thì phải gửi lại bức điện

đúng khác

b) Tại Ngân hàng B

- Trờng hợp phát hiện sai lầm khi cha thực hiện lệnh chuyểntiền, Ngân hàng phải tra soát lại Ngân hàng gửi lệnh và chờ điện xácnhận hoặc lệnh huỷ để chờ xử lý tiếp

- Trờng hợp phát hiện sai lầm sau khi đã thực hiện lệnhchuyển tiền thì Ngân hàng B phải có biện pháp ngăn chặn thiệt hại cóthể xảy ra, đồng thời phải tra soát Ngân hàng gửi lệnh

c) Tại Ngân hàng trung gian (nếu có liên quan).

- Trờng hợp nhận đợc chuyển tiền đến, phát hiện có sai sót khicha thực hiện lệnh chuyyển tiền, Ngân hàng trung gian nhận phải trasoát lại Ngân hàng gửi lệnh và chờ xác nhận đúng hoặc Lệnh huỷ để

xử lý tiếp

- Trờng hợp phát hiện sai sót sau khi đã truyền tiếp Lệnhchuyển tiền thì phải lập tức thông báo cho Ngân hàng nhận lệnh tiếptheo ngừng thực hiện Lệnh chuyển tiền đó, đồng thời tra soát vàthông báo lại cho Ngân hàng gửi lệnh biết sự việc

3.8.Huỷ lệnh chuyển tiền.

a) Về nguyên tắc, ngời phát lệnh có quyền yêu cầu huỷ một lệnh chuyển tiền trong các trờng hợp sau:

- Đối với Lệnh chuyển Nợ: chỉ đợc huỷ khi ngởi phát lệnh đãtrả lại số tiền đợc hởng cho Ngân hàng A

- Đối với Lệnh chuyển Có: chỉ đợc huỷ khi cha ghi Có vào tàikhoản ngời nhận hoặc đã ghi Có vào tài khoản ngời nhận nhng Ngânhàng B đã thu hồi đợc tiền

b) Các Ngân hàng chỉ đợc huỷ lệnh chuyển tiền do bản thân Ngân

c) Các Ngân hàng khi xử lý và thực hiện Lệnh huỷ phải thực hiện theo đúng các quy định nh đối với Lệnh chuyển tiền khẩn

IV Chứng từ và tài khoản hạch toán Chuyển tiền điện tử- hệ thống Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam.

4.1 Chứng từ sử dụng trong Chuyển tiền điện tử:

Chứng từ ghi sổ trong kế toán Chuyển tiền điện tử là Lệnhchuyển tiền (bằng giấy hoặc dới dạng chứng từ điện tử) Chứng từ gốclàm cơ sở để lập Lệnh chuyển tiền là chứng từ thanh toán theo chế độhiện hành (Uỷ nhiệm thu, Uỷ nhiệm chi, giấy nộp tiền, Séc )

- Lệnh chuyển tiền dới dạng chứng từ giấy phải lập theo đúngmẫu và đảm bảo tính hợp lệ của chứng từ quy định tại chế độ chứng từ

kế toán Ngân hàng, Tổ chức Tín dụng ban hành kèm theo quyết định321/QĐ-NH2, ngày 04/12/1996 của Thống đốc Ngân hàng Nhà n-

ớc Việt Nam và các Văn bản hớng dẫn có liên qua của NHNo &PTNTVN

- Lệnh chuyển tiền dới dạng chứng từ điện tử phải đáp ứng cácchuẩn dữ liệu do Ngân hàng Nhà nớc quy định tại Quy chế về lập, sửdụng, kiểm soát, xử lý, bảo quản và lu trữ chứng từ điện tử của cácNgân hàng và Tổ chức Tín dụng ban hành kèm theo quyết định 308/QĐ-NH2 ngày 16/9/1997 của Thống đốc Ngân hàng Nhà nớc Cụthể các chứng từ điện tử phải đợc kiểm soát chặt chẽ bảo đảm tínhhợp pháp của nghiệp vụ và tính hợp lệ của chứng từ theo quy định:+ Kiểm soát kỹ thuật thông tin:

Mã nhận biết trên chứng từ phải đúng với mã đã quy định

Các mật mã trên chứng từ phải đúng với mật mã đã quy định

Tên tập tin phải đợc lập đúng tên và mẫu thông tin quy định, kiểmsoát bảo đảm không có sự trùng lặp về nội dung thông tin trên chứngtừ

Nội dung chứng từ hợp lệ

+ Kiểm soát nội dung nghiệp vụ:

Kiểm tra chữ ký điện tử, ký hiệu mật và các mã khoá bảo mật trênchứng từ

Kiểm tra tên, số hiệu tài khoản, số d tài khoản đủ chi trả số tiền trênchứng từ

Kiểm tra sự tồn tại và dạng thức của một sồ vùng bắt buộc của chứngtừ

- Sử dụng chứng từ:

Việc chuyển hoá chứng từ điện tử thành chứng từ giấy hoặc ngợc lại

để phục vụ yêu cầu thanh toán và hạch toán phải đảm bảo sự khớp

đúng giữa chứng từ dùng làm căn cứ để chuyển hoá và chứng từ đợcchuyển hoá, đúng mẫu quy định và đảm bảo tính hợp pháp của chứngtừ

4.2.Tài khoản hạch toán :

- Tại các Chi nhánh NHNo&PTNTVN sử dụng các tài khoản:

+ TK 511101: Chuyển tiền đi năm nay

+ TK 511201: Chuyển tiền đến năm nay

+ TK 511301: Chuyển tiền đến năm nay chờ xử lý (mở 2 tài khoảnchi tiết theo dõi riêng Lệnh chuyển Nợ, Lệnh chuyển Có)

+ Các TK 512101, TK 512201, TK 512301 tơng ứng của năm ớc

- Tại Trung tâm thanh toán sử dụng các tài khoản:

+ TK 513101: Thanh toán chuyển tiền đi năm nay

+ TK 513201: Thanh toán chuyển tiền đến năm nay

+ TK 514101: Thanh toán chuyển tiền đi năm trớc

+ TK 514201: Thanh toán chuyển tiền đến năm trớc

Các Tài khoản này mở chi tiết cho từng chi nhánh tham gia Chuyểntiền điện tử

+ TK 513301: Thanh toán chuyển tiền đến năm nay chờ xử lý

+ TK 514301: Thanh toán chuyển tiền đến năm trớc chờ xử lý

Các Tài khoản này mở 2 tài khoản chi tiết theo dõi riêng đối với Lệnhchuyển Nợ, Lệnh chuyển Có

V Tính u việt của Chuyển tiền điện tử so vơi các phơng thức thanh toán truyền thống.

5.1 So với phơng thức liên hàng truyền thống:

Phơng thức thanh toán liên hàng áp dụng trong thanh toán cùngmột hệ thống Mỗi chi nhánh Ngân hàng tham gia thanh toán liênhàng gọi là một đơn vị liên hàng có tên và số hiệu do tổ chức thanhtoán liên hàng quy định

Các nghiệp vụ giao dịch trong thanh toán liên hàng đợc đơn vịliên hàng tiến hành theo sự uỷ nhiệm của Ngân hàng cấp trên và ápdụng 1 trong 2 phơng pháp đó là phơng pháp kiểm soát tập trung đốichiếu phân tán và kiểm soát tập trung

- Phơng pháp tập trung đối chiếu phân tán: phơng thức này hiệnnay chỉ áp dụng tại một số Ngân hàng nh Ngân hàng Nhà nớc … ph-

ơng pháp này không còn đợc nhanh nhạy

- Phơng pháp kiểm soát đối chiếu tập trung : phơng pháp này đòihỏi việc xử lý của NHA, NHB và của trung tâm kiểm soát phải chínhxác nhanh nhạy, đồng thời điều kiện kỹ thuật tin học, thông tin phải

đạt trình độ phát triển cao

Chính vì sự bất cập trong sử dụng nên NHNo và một số Ngânhàng khác đã chấm dứt chơng trình thanh toán liên hàng, thay vào đó

là phơng thức thanh toán điện tử

5.2 So với phơng thức thanh toán bù trừ.

Thanh toán bù trừ giữa các Ngân hàng khác hệ thống có mở tàikhoản tại một đơn vị Ngân hàng Nhà nớc, thực hiện theo nguyên tắc

tổ chức và kỹ thuật nghiệp vụ thanh toán bù trừ giữa các Ngân hàngban hành theo Quyết định số 181/NH - QĐ ngày 10/10/1991 củaThống đốc Ngân hàng Nhà Nớc

Thanh toán bù trừ giữa các Ngân hàng cùng hệ thống, Ngân hàngchủ trì sẽ do đơn vị đợc Ngân hàng cấp trên cùng hệ thống chỉ định

- Điều kiện tham gia thanh toán bù trừ :

+ Phải có tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng Nhà nớc

+ Phải tuân thủ thực hiện đúng và đầy đủ các nguyên tắc tổ chức

kỹ thuật nghiệp vụ của thanh toán bù trừ

+ Phải có văn bản đề nghị cho tham gia thanh toán bù trừ

+ Nếu sai sót, gây thất thoát tài sản thì phải gánh chịu trách nhiệmbồi thờng thiệt hại cho Ngân hàng và khách hàng.

- Nguyên tắc thanh toán bù trừ:

+ Thanh toán chênh lệch thông qua việc trích tài khoản tiền gửitại Ngân hàng chủ trì thanh toán bù trừ

+ Nếu thiếu khả năng thanh toán thì Ngân hàng thành viên phảinộp tiền mặt, Ngân phiếu vào tài khoản tiền gửi tại Ngân hàng Nhà n-

ớc chủ trì hoặc xin vay bù đắp thiếu hụt trong thanh toán bù trừ

+ Nếu quá hạn 3 lần liên tiếp mất khả năng thanh toán, Ngânhàng Nhà nớc chủ trì sẽ đình chỉ việc thanh toán bù trừ của Ngânhàng thành viên đó

Thanh toán bù trừ là phơng thức phổ biến hiện nay, nhng vẫn còntồn tại nhiều sự ràng buộc các bên tham gia; Vì vậy, Ngân hàng cầnphải nghiên cứu đổi mới, kết hợp với phơng thức Chuyển tiền điện tửphục vụ tốt công tác thanh toán ở môi trờng thanh toán mới đa dạngtrong nền kinh tế thị trờng

Chơng ii Thực trạng Chuyển tiền điện tử tại Sở Giao Dịch I Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn

Việt Nam

I Khái quát về tình hình hoạt động kinh doanh Sở Giao Dịch I

- NHNo & PTNT Việt Nam.

1.1 Khái quát về Sở Giao dịch I - NHNo & PTNT Việt Nam 1.1.1.Khái quát sự ra đời & phát triển

Sở Giao dịch I là đơn vị thành viên của Ngân hàng Nông nghiệp

và Phát triển Nông thôn Việt Nam, thực hiện chức năng kinh doanh

đa năng

Nằm trên địa bàn quận Đống Đa, là nơi tập trung đông dân c vànhiều điểm kinh doanh nên Sở Giao dịch I có khả năng về huy độngvốn Sở Giao dịch I đã chủ động tìm các giải pháp để thu hút nguồnvốn có hiệu quả nhất nh áp dụng các hình thức huy động vốn đa dạng(Tiền gửi thanh toán , kỳ phiếu…), Trả lãi huy động linh hoạt, phù hợpvới thực tế (Trả lãi trớc, trả lãi sau, trả lãi bậc thang), Thờng xuyên

bám sát khách hàng có nguồn vốn lớn, có chính sách u đãi phù hợp,

để giữ nguồn Đồng thời, Sở Giao dịch I đã quan tâm đặc biệt tới cáchình thức thanh toán hiện đại, đáp ứng đợc nhu cầu của khách hàng ,góp phần đa Ngân hàng xích lại gần khách hàng hơn nữa

Sở Giao dịch I thực hiện các nghiệp vụ chủ yếu sau:

- Thanh toán vốn bù trừ cho hệ thống trên địa bàn Hà Nội; Trựctiếp kinh doanh tiền tệ tín dụng và các dịch vụ Ngân hàng nội, ngoại

tệ bao gồm: Thanh toán quốc tế, nhận các loại tiền gửi, tiết kiệm, kỳphiếu bằng VND và USD, mở tài khoản tiền gửi thanh toán , nhậntiền gửi nội - ngoại tệ của dân c, tổ chức kinh tế, tổ chức tín dụng, tổchức tài chính…, cho vay ngắn hạn, trung dài hạn bằng VND và ngoạitệ; Mua bán ngoại tệ trực tiếp theo hợp đồng giao ngay, có kỳ hạn,hoán đổi…, bảo lãnh, nhận chuyển tiền qua mạng vi tính, hệ thốngthanh toán điện tử, dịch vụ rút tiền tự động (ATM ), làm dịch vụ thu chitiền mặt, ngân phiếu thanh toán tại trụ sở khách hàng

Trong đó, nhiệm vụ chính của Phòng kế toán - Sở Giao Dịch I là:

- Hạch toán phần kinh doanh trực tiếp hoạt động của một Ngânhàng thành viên

+ Mở tài khoản cho khách hàng bao gồm: Doanh nghiệp, Công

ty Trách nhiệm hữu hạn, cá nhân

+ Trung tâm giao dịch với khách hàng: Tiền gửi, tiền vay, thu nợ,thu lãi, trả lãi nội - ngoại tệ

+ Thanh toán với khách giao dịch ngoại tỉnh chuyển tiền đi - đến

- Sở Giao dịch I là Trung tâm thanh toán của toàn hệ thốngNHNo chuyển về để thanh toán với 65 Ngân hàng trên Thành phố

Hà Nội (Theo uỷ quyền của Tổng Giám đốc NHNo & PTNT ViệtNam)

- Sở Giao dịch I cũng là nơi thực nghiệm của Trung tâm tin họcNHNo & PTNT Việt Nam đa vào áp dụng trong cả nớc theo từng ch-

ơng trình, theo từng dự án

1.1.2.Một số khó khăn trong quá trình phát triển của Sở Giao dịch I

Theo tiến trình hội nhập quốc tế và khu vực, với việc ký kếtHiệp định Thơng mại Việt - Mỹ, tham gia AFTA và chuẩn bị tham giaWTO, trong vòng 8 - 10 năm tới, các Ngân hàng nớc ngoài đợc thựchiện đầy đủ hoạt động nghiệp vụ nh Ngân hàng Việt Nam trên lãnhthổ Việt Nam Đây là một cơ hội lớn và một thách thức lớn đối vớiNgân hàng Nông nghiệp Mặc dù đã đạt đợc những thành tựu đáng

kể, song so với yêu cầu của tiến trình phát triển và hội nhập thì Ngânhàng Nông nghiệp nói chung và Sở Giao dịch I nói riêng đang cònnhững hạn chế sau:

- Vốn điều lệ còn hạn hẹp Mặc dù là một Ngân hàng lớn nhấttrong các NHTM Việt Nam nhng mới chỉ có 2.200 tỷ VND tơng đơngvới 160 triệu USD

- Một số khoản d nợ không sinh lời do thực hiện cho vay chínhsách, nợ khoanh đợc duyệt nhng cha cấp vốn làm hạn chế khả năngkinh doanh Chất lợng tài sản Có cha cao

- Hệ thống kế toán đang áp dụng còn khác biệt so với thống kếtoán quốc tế Trong đó rõ nhất là cách thức tính toán, trích lập quỹ rủi

ro - dẫn tới không đánh giá đầy đủ hoạt động kinh doanh cũng nhkhông phù hợp với thông lệ quốc tế

- Bộ máy tổ chức cán bộ còn cồng kềnh, hành chính, hạn chế khảnăng kinh doanh.Trình độ cán bộ nhân viên còn nhiều bất cập

- Mặc dù có nhiều bớc tiến lớn nhng Công nghệ thông tin Ngânhàng còn cha đáp ứng yêu cầu của NHTM hiện đại

1.1.3 Một số định hớng của Sở Giao dịch I với chiến lợc phát triển trong tơng lai của toàn hệ thống NHNo& PTNT Việt Nam nói chung.

Dự thảo văn kiện trình Đại hội iX của Đảng ta đã chỉ ra chiến lợcphát triển Nông - Lâm - Ng nghiệp và kinh tế Nông thôn giai đoạn2002-2010 là: “Công nghiệp hoá, hiện đại hoá Nông nghiệp, đẩynhanh chuyển dịch cơ cấu lao động, hình thành nền Nông nghiệphàng hoá lớn phù hợp với nhu cầu thị trờng và điều kiện sinh thái, đa

nhanh tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất nông nghiệp, đạtmức trung bình - tiên tiến trong khu vực về trình độ công nghệ và giátrị gia tăng trên một đơn vị diện tích, tăng năng suất lao động, nângcao chất lợng và sức cạnh tranh của sản phẩm, mở thị trờng tiêu thụnông sản trong và ngoài nớc, tăng đáng kể thị phần của các nông sảnchủ lực trên thị trờng thế giới”

Thực hiện chiến lợc đó, theo sự chỉ đạo của Thống đốc Ngân hàngNhà nớc Việt Nam, NHNo&PTNT Việt Nam đã xây dựng đề án cơcấu lại NHNo& PTNT Việt Nam và xác định bớc đi giai đoạn 2001-

2010 Trong đó đánh giá rõ thực trạng hiện nay, tầm nhìn 10 năm,các giải pháp cơ cấu lại nợ, lành mạnh hoá tài chính, cơ cấu lại tổchức hoạt động trong mối quan hệ với việc hình thành Ngân hàngchính sách, đặc biệt là xác định tốc độ tăng trởng nguồn vốn, d nợtheo hớng phát triển nhanh, mạnh và bền vững đồng thời đề ra cácgiải pháp thực hiện nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế, hộinhập, cạnh tranh Coi trọng huy động vốn trung, dài hạn coi trọng

đầu t phục vụ công nghiệp hoá, hiện đại hoá nông nghiệp và chuyểndịch cơ cấu kinh tế Với chiến lợc chuyển một bộ phận lao động Nôngnghiệp sang các ngành nghề khác, hiện đại hoá Nông nghiệp, thựchiện mục tiêu đa giá trị sản xuất Nông nghiệp tăng 4,5%/năm, duytrì4 triệu ha đất trồng lúa, đa sản lợng lơng thực đạt 40 tấn, xuất khẩugạo 4 triệu tấn, tỷ trọng Nông nghiệp 16-17%/GDP, tỷ trọng ngànhChăn nuôi 30% trong tổng giá trị sản xuất Nông nghiệp, sản lợngThuỷ sản 2,5 đến 3 triệu tấn/năm, xuất khẩu sản phẩm Nông nghiệp

8 - 9 tỷ USD Đồng thời, phấn đấu để năm 2010 về cơ bản khôngcòn hộ nghèo theo dự thảo mục tiêu chiến lợc phát triển kinh tế trình

Đại hội lần thứ iX của Đảng

Tập trung mọi hoạt động của NHNo&PTNT Việt Nam phục vụthực hiện mục tiêu chiến lợc phát triển nói trên là nhiệm vụ Chính trịquan trọng và lâu dài, đồng thời cũng là định hớng phát triển của SởGiao dịch I - NHNo&PTNT Việt Nam trong những năm đầu thế kỷmới

Để phục vụ có hiệu quả đề án chiến lợc đó, đòi hỏi Sở Giao dịch Inói riêng và toàn hệ thống NHNo&PTNT Việt Nam nói chung phảikhông ngừng tăng trởng nguồn vốn bền vững, trớc mắt nhằm thoảmãn nhu cầu về vốn cho hàng triệu hộ nông dân để sản xuất nôngnghiệp trong những năm tới NHNo&PTNT Việt Nam đặc biệt chútrọng tới một số định hớng sau:

Thứ nhất , có kế hoạch cơ cấu lại các chỉ tiêu tăng trởng:

- Nâng vốn điều lệ lên 7000 tỷ đồng, tơng đơng 500 triệu USDnăm 2005 và 16.000 tỷ đồng, tơng đơng 1 tỷ USD vào năm 2010

- Tăng trởng d nợ bình quân 16%/năm, trong đó d nợ trung dàihạn tăng 14 - 16 %/năm, chiếm 47% tổng d nợ

- Tăng nguồn vốn tơng ứng đáp ứng nhu cầu tăng d nợ

- Mở rộng kinh doanh dịch vụ, đa thu nhập từ dịch vụ Ngânhàng chiếm 30 - 40% tổng thu nhập

Thứ hai, đổi mới sắp xếp lại bộ máy, tổ chức theo hớng mô

hình NHTM hiện đại, tăng cờng đào tạo và đào tạo lại cán bộ Củng

cố mạng lới hiện có theo hớng biên chế tinh thông nghiệp vụ, Côngnghệ Ngân hàng hiện đại với nhiều tiện ích phục vụ, mở thêm mạng l-

ới ở nơi có điều kiện hoạt động, nâng cao đạo đức, tác phong phục vụcủa cán bộ, tạo điều kiện giao dịch thuận lợi, đơn giản và nhanh

Thứ bốn , Chuyển đổi hệ thống kế toán phù hợp với kế toán

quốc tế Xây dựng các cơ chế quy định nghiệp vụ phù hợp Ngân hànghiện đại với sự trợ giúp của WB, ADB thông qua các dự án tài trợ kỹthuật

Dới sự lãnh đạo của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nớc, NHNo &PTNT Việt Nam đã xây dựng kế hoạch cơ cấu lại giai đoạn 2002 -

2010 nh trên, nhằm đa toàn hệ thống tiếp tục là NHTM hàng đầu,

vững mạnh trong cạnh tranh ở Việt Nam Tới năm 2010 ngang tầmcác NHTM tiên tiến trong khu vực và có uy tín cao trên thế giới.

1.2.Tình hình hoạt động Tài chính - Kế toán của Sở Giao dịch 1.2.1 Kết quả Tài chính:

+ Tổng thu : 112.513 triệu đồng

+Tổng chi (cha có lơng): 97.090 triệu đồng

+ Chênh lệch thu chi: 15.423 triệu đồng

1.2.2 Công tác kế toán, thanh toán:

- Chuyển tiền đi năm nay

- Chuyển tiền đến năm nay

- Liên hàng đi năm nay

- Liên hàng đến năm nay

- L.h đến năm nay đã đối chiếu

9981376.154698.888

8.0626.4383891303.292

1.2.3 Tình hình hoạt động kinh doanh Sở Giao dịch I

(năm 2001).

Kết quả kinh doanh Sở Giao dịch I năm 2001

Chỉ tiêu Đơn vị Kế Thực hiện So với So với

tính hoạch Năm

2001

Kế hoạch

Năm 2000

- Triệu - -

-Tỷ đồng

Tỷ đồng Triệu

Tỷ đồng

%

Tỷ đồng -

-% -

2700

656

3 49,124

3.158 2.611

911 520 1.100 36 2 34 822 861 1 23,8 2,7 18,084 125 107 0,43 0,60

117%

134%

36,8%

119% 116%

128%

452%

1.2.3.1Những mặt đợc trong hoạt động kinh doanh :

- Thực trạng tình hình hoạt động của Sở Giao dịch I năm 2001với rất nhiều khó khăn cả khách quan và chủ quan Đặc biệt vụ tranhchấp thanh toán lô hàng 10 ngàn tấn phân UREA giá trị trên 20 tỷ

đồng đã để lại hậu quả vô cùng lớn mà cả hệ thống phải xử lý, trong

đó trớc hết Sở Giao dịch I phải gánh chịu, về tinh thần cán bộ nhânviên hết sức nặng nề trớc cú sốc lớn từ sơ suất nghiệp vụ ảnh hởng

đến tinh thần nội bộ và vật chất đã phải hạch toán chi phí rủi ro chờ

xử lý trên 20 tỷ đồng (100%) ảnh hởng trực tiếp đến quỹ thu nhập củatập thể cán bộ nhân viên năm 2001 Trớc thực trạng trên, Ban giám

đốc đã xác định không thể ngồi đổ lỗi cho khó khăn khách quan để tự

đánh mất các cơ hội kinh doanh, phải cố gắng xử lý tồn tại một mặtphải duy trì hoạt động và vơn lên khẳng định vị thế của Ngân hàngtrên địa bàn thủ đô

Mặt đợc lớn nhất trong giai đoạn này chính là đã duy trì đợc hoạt

động và hoàn thành mức đa số các chỉ tiêu với quy mô lớn hơn nămtrớc, đoàn kết nội bộ đợc củng cố, t tởng nhân viên đã yên tâm vìcông việc chung

- Sở Giao dịch I đã chủ động tìm các giải pháp để thu hút cácnguồn vốn với các giải pháp tích cực:

+ Thực hiện các hình thức huy động đa dạng các sản phẩm huy

động vốn: Tiền gửi thanh toán, tiền gửi tiết kiệm (huy động vốn từthiện, tiết kiệm nhà thờ, chùa…), Kỳ phiếu…

+ Trả lãi huy động linh hoạt, phù hợp với thực tế: Trả lãi trớc, trảlãi sau, trả lãi bậc thang

+ Ưu đãi giảm phí thanh toán, phục vụ tại trụ sở khách hàng…+ Thờng xuyên bám sát khách hàng có nguồn vốn lớn, để cóchính sách u đãi phù hợp, để giữ nguồn

+ Công tác tiếp thị luôn đợc quan tâm, đã bố trí cán bộ tiếp cậnnhiều doanh nghiệp, có chính sách khuyến khích đối với khách hàng.Trong năm đã mời đợc 6 doanh nghiệp về mở tài khoản và đã cho vay

đợc 5 doanh nghiệp

+ Hoạt động kinh doanh ngoại tệ đã hỗ trợ cho việc tăng trởngtín dụng, các khách hàng thah toán quốc tế tại Sở đã làm tăng d nợcủa chính họ hoặc bạn hàng ( Vay để mở L/C, thanh toán hàng nhậpkhẩu…)

+ Để mở rộng thị phần và đa dạng hình thức đầu t Sở đã tiếp cậncác Công ty tài chính của Tổng Công ty 90 - 91 nh: Dầu khí, Bu điện,Dệt may, Công nghiệp tàu thuỷ thẩm định và cho vay vốn

+ Triển khai kịp thời các giải pháp tăng cờng thu nợ đến hạn, quáhạn và nợ đã xử lý rủi ro.

Một số Doanh nghiệp có nợ quá hạn lâu ngày, tài chính yếu kém,Ngân hàng ngừng đầu t và tranh thủ cơ quan chủ quản để giúp đỡ thunợ

+ Từng bớc triển khai các đề án để xây dựng hỗ trợ cho hoạt

động tín dụng, thanh toán, để tiến tới xây dựng hoàn chỉnh chiến lợckinh doanh năm 2001 - 2005

- Hoạt động kế toán, thanh toán đã phục vụ tốt cho hoạt độngkinh doanh của Sở Giao dịch I

Hạch toán đầy đủ, kịp thời, đúng chế độ các nghiệp vụ kinh tếphát sinh, phục vụ khách hàng tiện lợi, an toàn, đã thu hút thêm nhiềukhách hàng đến giao dịch Đến 31/10/2001 có 3000 tài khoản (tiềngửi + tiền vay) so với đầu năm tăng 800 tài khoản Quản lý 14.000 sổtiết kiệm, kỳ phiếu với số tiền 1.015 tỷ đồng đảm bảo an toàn Lợngchứng từ giao dịch thanh toán hàng ngày lớn (liên hàng đến bình quân

200 món, thanh toán điện tử, thanh toán bù trừ bình quân 250 món )nhng với tinh thần trách nhiệm cao, cán bộ làm công tác thanh toán

đã làm tốt công việc, đảm bảo thanh toán liên hàng đi đến và đốichiếu liên hàng kịp thời để thanh toán bù trừ trong ngày

Tham gia ký hợp đồng dịch vụ chi tiền cho cán bộ công nhân viêncủa 2 công ty: Kiểm toán Việt Nam và Công ty Gia súc Thái Lan Với phong cách, thái độ phục vụ lịch thiệp, nhanh nhậy nên đãtăng uy tín cho Sở, nhiều khách hàng đến làm dịch vụ, kết quả năm

2001 thu phí dịch vụ đợc 1800 triệu

- Hiện đại hoá Ngân hàng là một khâu yếu nhất của Sở Giao dịch

i, nhng năm 2001 - 2002 đã đạt đợc những kết quả nhất định nh thựchiện chơng trình tính trả lãi tiết kiệm theo lãi suất bậc thang tại trungtâm và các chi nhánh trực thuộc, tính lãi khế ớc theo tích số từng khế -

ớc Thực hiện chơng trình dự thu, dự chi, bổ xung huỷ bỏ tài khoản vàchuyển đổi tài khoản hạch toán, cho vay không có bảo đảm và chovay cầm cố Triển khai chơng trình quản lý nhân sự nhập hồ sơ Cán

bộ công nhân viên Thực hiện chơng trình thông tin báo cáo theo văn