NHỮNG RÀO CẢN KỸ THUẬT TRONG HOẠT ĐỘNG NGOẠI THƯƠNG

Theo WTO: “Các biện pháp kỹ thuật là các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật mà một nước áp dụng đối với hàng hoá nhập khẩu và/hoặc quy trình đánh giá sự phù hợp của hàng hoá nhập khẩu đối vớ

GS TS Võ Thanh Thu

Nhóm 6:

Phạm Thị Liên Phượng

Trịnh Thị Thúy

Diễm Đồng Thị

Kim Thoan

NHỮNG RÀO CẢN KỸ THUẬT TRONG

HOẠT ĐỘNG NGOẠI THƯƠNG

1 Khái niệm rào cản kỹ thuật

2 Phân loại , vai trò và hạn chế

3 Thực trạng hàng hóa xuất khẩu Việt Nam

4 Một vài rào cản kỹ thuật của USA, EU, NB

5 DN vượt rào cản kỹ thuật

6 Kiến nghị với nhà nước

Phần I

Khái quát về rào cản kỹ thuật trong

thương mại quốc tế

- “cứng” và “mềm”

- Tại biên giới, bên trong lãnh thổ; rào cản

vô hình…

niệm ?

Theo WTO:

“Các biện pháp kỹ thuật là các tiêu chuẩn, quy chuẩn

kỹ thuật mà một nước áp dụng đối với hàng hoá nhập khẩu và/hoặc quy trình đánh giá sự phù hợp của hàng hoá nhập khẩu đối với các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đó” được gọi chung là các biện pháp

kỹ thuật- biện pháp TBT (Technical Barriers to Trade).

TBT => “rào cản kỹ thuật đối với thương mại”.

- Vì mục tiêu bảo hộ cho sản

xuất trong nước

- Gây khó khăn cho cho việc

thâm nhập của hàng hóa nước

ngoài vào thị trường nước

nhập khẩu

Bắt nguồn từ những quy định liên quan tới tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hay quy trình đánh giá sự phù hợp

Hình thành do có

sự khác biệt giữa các quốc gia về tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hay quy trình đánh giá sự phù hợp.

Phần II

Phân loại , vai trò và hạn chế của

các rào cản kỹ thuật

A.Phân Loại rào cản kỹ thuật

1 Quy chuẩn kỹ thuật (technical regulation)

2 Tiêu chuẩn kỹ thuật ( technical standards)

3 Quy Trình đánh giá sự phù hợp (comformity assessment procedure)

4 Một số tiêu chuẩn khác……

1.Quy chuẩn kỹ thuật

Là những yêu cầu kỹ thuật

có giá trị bắt buộc, các doanh nghiệp phải tuân thủ theo

Điển hình:

+ Hệ thống chất lượng ISO 900 1 của thế giới

+ Nhãn mác CE của thị trường châu Âu

1.1 các loại quy chuẩn kỹ thuật

 Quy chuẩn kỹ thuật môi trường

 Quy chuẩn kỹ thuật an toàn

 Quy chuẩn kỹ thuật về quá trình

 Quy chuẩn kỹ thuật về dịch vụ

2 Tiêu chuẩn kỹ thuật

Là các yêu cầu kỹ thuật được một

tổ chức công nhận và chấp thuận, nhưng không có giá trị áp dụng bắt buộc

Điển hình

+ Hàng thủy sản nhập khẩu vào EU phải đạt tiêu chuẩn về lượng nito và PH.

+ Một số loại rau quả khi xuất sang hoa kỳ

phải đáp ứng được về kích thước, chất lượng,

độ chín.

***Sự khác nhau giữa Tiêu chuẩn và Quy chuẩn

kỹ thuật**

- Tiêu chuẩn quy định về “ đặc tính kỹ thuật” và “ yêu cầu quản lý ”, còn Quy chuẩn kỹ thuật thì quy định về “ mức giới hạn của đặc tính kỹ thuật và yêu cầu quản lý ”.

- Tiêu chuẩn do một tổ chức công bố còn Quy chuẩn kỹ thuật do cơ quan nhà nước ban hành.

- Tiêu chuẩn là tự nguyện còn Quy chuẩn kỹ thuật thì bắt buộc phải áp dụng

3 Quy Trình đánh giá sự phù hợp

 Là những thủ tục được áp dụng để xác

định xem yêu cầu có liên quan trong các quy chuẩn hoặc tiêu chuẩn có được thực hiên hay không Các thủ tục bao gồm:

 Chọn mẫu, thử nghiệm, kiểm tra, đánh

giá.

 Thẩm định , đảm bảo phù hợp, đăng

ký.

 Công nhận và chấp nhận

4 Một số tiêu chuẩn khác

a Các tiêu chuẩn kỹ thuật liên quan đến hàng công nghiệp, nguyên liệu thô, nguyên liệu đầu vào của công nghiệp

b.Tiêu chuẩn quy định kỹ thuật về an toàn vệ sinh dịch tễ

c.Các tiêu chuẩn chế biến và sản xuất theo quy định môi trường

d Các yêu cầu về nhãn mác

e.yêu cầu về đóng gói báo bì

f.Phí môi trường

j Nhãn sinh thái

B.Vai trò của rào cản kỹ thuật

1 Đối với quốc gia

Rào cản kỹ thuật để bảo vệ an tòa, sức khỏe con

người.

 Rào cản kỹ thuật để bảo vệ môi trường.

2 Đối với doanh nghiệp trong nước

Hạn chế sự cạnh tranh của hàng nhập khẩu.

Bảo hộ cho các doanh nghiệp trong nước, giúp các

doanh nghiệp yếu kém trong nước có thể bắt kip các doanh nghiệp ngoài.

Đẩy mạnh khả năng xuất khẩu của doanh nghiệp

nội.

Điều tiết cán cân thanh toán quốc tế, sử dụng hợp lý

nguồn ngoại tệ quốc gia.

C Hạn chế của rào cản kỹ thuật

1 Đối với quốc gia

Tạo ra một sự bất bình đẳng trong thương mại quốc tê,

Gây ra sự cô lập kinh tế của quốc gia trong xu thế hội nhập

toàn cầu

Ảnh hưởng lớn tới quyền lợi người tiêu dùng

2 Với Doanh nghiệp nội địa

Quy trình tiếp cận thông tin tốn nhiều thời gian và chi phí

Doanh nghiệp bắt buộc phải tuân thủ

Ảnh hưởng dây truyền từ các doanh nghiệp xuất khẩu hàng

tương tự

Phần III

Những rào cản thường gặp của hoạt

động Xuất khẩu của Việt Nam

(đặt biệt đối với nông sản )

Các tiêu chuẩn, quy định kỹ thuật, an toàn vệ sinh

Các tiêu chuẩn chế biến và sản xuất theo quy định

môi trường

Các yêu cầu về nhãn mác, nhãn sinh thái

Các yêu cầu về đóng gói bao bì

Phí môi trường

Những hình thức rào cản

Những mặt hàng xuất khẩu chính của Việt Nam:

Một số rào cản đối với hàng XK của Việt Nam vào các nước

 Luật Illegal Unreported Unregulated fishing - IUU về truy xuất nguồn gốc thủy

hải sản xuất khẩu vào EU; đạo luật Bảo vệ môi trường cho người tiêu dùng Mỹ;

 Đạo luật cải tiến an toàn sản phẩm tiêu dùng - CPSIA của MỹLuật Lacey sửa đổi

của Mỹ về quy định liên quan đến nguồn gốc, xuất xứ của nguyên liệu sản xuất

đồ gỗ;

 Quy định về chứng nhận phân tích an toàn vệ sinh thực phẩm cho hàng hoa

quả của Inđônêxia;

 Những quy định mới cho hàng dược phẩm, thực phẩm, mỹ phẩm của luật FDCA

(Mỹ);

 Hiệp định FLEGT của EU về thẩm quyền cấp phép sau khi kiểm tra tính hợp

pháp của lô hàng thông qua các bằng chứng gốc…

Một số rào cản kỹ thuật đối với hàng dệt may

Các biện pháp bảo vệ sự

an toàn và sức khoẻ của

con người

Các biện pháp bảo vệ sự sống và sức khoẻ của động vật và thực vật

Các biện pháp bảo vệ môi

trường

Các quy định bảo vệ người tiêu dùng và cách

ghi nhãn

Các biện pháp bảo vệ an

ninh quốc phòng

10 thị trường đạt kim ngạch lớn (trên 200 triệu USD)

Quy định về

an toàn thực

phẩm

Quy định về kiểm dịch thực vật

Chứng nhận nông sản xuất khẩu

Quy định về

dư lượng thuốc trừ sâu

Quy định về

biến đổi gen,

canh tác

Quy định về đóng gói, ghi nhãn

Chứng nhận

về nông sản xuất khẩu

Kim loại nặng, môi trường

 Hàng nông- thủy sản:

HÀNG LÂM SẢN – 1,046

Tỷ USD (Tăng

8,9%)

Phần IV

Rào cản kỹ thuật của hàng hóa xuất – nhập

khẩu của Việt Nam

A Rào cản kỹ thuật của Hoa Kỳ, EU, Nhật quy định với hàng XK chủ lực

của Việt Nam

Theo Tổng cục Hải quan, tổng kim ngạch XNKhàng hóa cả nước trong tháng 1-2015 đạt 27,17 tỷUSD, tăng nhẹ so với tháng trước và tăng 25,5% sovới cùng kỳ năm 2014 Tổng kim ngạch XK hàng hóađạt 13,4 tỷ USD, tăng 4,1%.

Năm Nhập Khẩu Xuất Khẩu Tổng

Đơn vị: Tỷ USD

Tổng kim ngạch XNK trong cả nước

Biểu đồ 1: Trị giá xuất khẩu, nhập khẩu và cán cân thương mại hàng hoá của Việt Nam từ tháng 1/2014 đến tháng 1/2015

Số vụ kiện thương mại của của hàng hóa Xuất Khẩu VN

Hoa Kỳ

Hoa kỳ

Mỗi lô hàng phải kèm theo chứng chỉ của Cục Bảo

vệ thực vật xác định sản phẩm phải đáp ứng được

an toàn thực phẩm

14 triệu USD/ Năm

Quốc Gia Số Lượng

Công Ty CB Thực Phẩm Ngọc Trí (7 lô hàng).Công ty CB Thủy sản Quốc Việt (8 lô hàng).

=> Sản phẩm quy phạm ở điều 512 về antoàn thực phẩm Hàng hóa chứa thuốc kháng sinh (không an toàn cho người tiêu dùng)

Hoa Kỳ

Công ty TNHH Thịnh Hưng (9 lô hàng)

Những lô hàng này bị nhiễm bẫn không thích hợp đểlàm thực phẩm

Hoa kỳ

Liên minh Châu Âu

Vụ Thị trường Châu Âu cho biết 1/2/2014 đến10/2014, DG SANCO của Ủy ban châu Âu đã được cácnước EU thông báo 3 lần liên ếp về việc 3 chuyếnhàng nhập khẩu từ Việt Nam vào EU bị phát hiện có vi

khuẩn gây hại sức khỏe người tiêu dùng thuộc diện cấm trên cây húng quế và mướp đắng.

Liên minh Châu Âu

DG SANCO báo cũng đã có phát hiện vi khuẩn gây hạitrong gỗ dùng làm bao bì đóng hàng xuất khẩu từ ViệtNam sang EU

Nếu

từ 1/2/2014

đến 1/2/2015

5 trường hợp vi phạm

Sơ đồ quy trình nhập khẩu thực phẩm vào EU

Một số quy định của EU về hàng hóa NK

Đối tượng Văn bản

Nhật Bản

 Quyền sở hữu trí tuệ Nhật Bản

 Các tiêu chuẩn liên quan đến chất lượng

 Dấu hiệu tiêu chuẩn môi trường Ecomark

Từ ngày 14-3-2014, Nhật Bản áp dụng chế độ kiểm tra Oxytetracycline đối với 100% lô hàng tôm nuôi của Việt Nam, phát hiện 4 lô hàng tôm nuôi của Việt Nam bị cảnh báo chỉ tiêu Oxytetracycline, nâng tổng số lô hàng tôm bị cảnh báo ở thị trường Nhật Bản lên 6 lô hàng.

Tiêu chuẩn “ hai công đoạn”

của mặt hàng may mặc

Nguyên

vật liệu

Nội địa Nhật Bản ASEAN

Thuế suất 0%

B Rào cản kỹ thuật của Việt Nam

đối với hàng NK

Các rào cản kỷ thuật chủ yếu mà Việt Nam

áp dụng

• Đang xây dựng (Luật, Nghị định, Quyết định,

Thông tư, Thông tư liên bộ, Chỉ thị, Nghị quyết… )

Ban hành vào 10/07/2014

• 7832 TCVN

• 359 Quy chuẩn Quốc gia

(QCVN)

• 220 Văn bản Kỹ thuật Đo

lường Việt Nam (ĐLVN)

NGHỊ ĐỊNH 187/2013/NĐ-CP

Ban hành20/11/2013

• Quy định chi tiết thi hành Luật Thương mại về hoạt động mua bán hàng hóa quốc tế và các hoạt động đại lý, mua, bán, gia công và quá cảnh hàng hóa với nước ngoài

• 08 chương, 42 Điều và 02 phụ lục, có hiệu lực kể từ ngày 02/02/2014

Thông tư

20/2014/

TT-BKHCN

Thông tư Liên tịch

số 34/2012/

BTNMT

TTLT-BCT-Thông tư 24/2011/

TT-BYT

Văn bản

số 11540/TC HQ-GSQL

Mặt hạn chế

Chưa đáp ứng được các yêu cầu về quản

lý xuất nhập khẩu và lưu thông hàng hoá.

1200/5600 TCVN phù hợp với tiêu chuẩn quốc tế.

Chấp nhận 56/59 tiêu chuẩn của chương trình hài hoà tiêu chuẩn ASEAN.

Hệ thống quản lý chuyên ngành còn thiếu, chưa có quy định cụ thể và phù hợp.

Phần V

Các DN XK Việt Nam phải làm gì để

vượt rào cản kỹ thuật

1 XD thương

hiệu

2 Đa dạng Thị trường & sản

phẩm

3 Thu thập, xử

lý thông tin tốt

4 Gía cả và chất lượng phù hợp

5.Tăng quy mô Doanh nghiệp

6.Tránh và đoàn kết để giải quyết các

vụ kiện TM

7.Đổi mới công

nghệ

8.Tiêu chuẩn Quốc tế

9 Bảo vệ Môi trường

Hướng giải quyết cụ thể cho từng ngành hàng:

 Thông tin trên nhãn hàng:

 Ghi rõ ràng để người tiêu thụ bình dân có thể đọc và hiểu được

 Nhãn hàng thực phẩm phải có thông tin về dinh dưỡng

2 Thủy sản

1

• Đoàn kết với các Doanh nghiệp khác

trong hiệp hội

 11 tháng đầu năm 2014, tổng sản lượng thủy sản ước đạt 5,7triệu tấn, tăng 3,8% so với cùng kỳ năm 2013.

Theo VASEP

- Mỹ là thị trường NK lớn nhất : 23% tỷ trọng xuất khẩu

- Thứ hai là Liên minh châu Âu (EU), chiếm gần 18% tổng kimngạch xuất khẩu

- Thứ ba : EU

- Sau đó : Ấn Độ và Ecuador, Hàn Quốc, ASEAN và Australia

Phần IV

Các kiến nghị đối với Nhà nước để giúp các

doanh nghiệp vượt rào cản kĩ thuật

Kiến nghị với nhà nước

1 Xây dựng hệ thống tiêu chuẩn

quốc gia

2 Tham gia ký kết các hiệp định song phương, đa

phương

3 Nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp về TBT

4 Tăng cường công tác kiểm tra

1 Xây dựng hệ

thống tiêu chuẩn

quốc gia

Danh mục tiêu chuẩn quốc gia 2014

- 7,832 Tiêu chuẩn quốc gia (TCVN)

- 359 quy chuẩn quốc gia (QCVN)

- 220 văn bản kỹ thuật đo lường VN( ĐLVN)

-Hợp tác đa phương và khu vực:

+ Tổ chức tiền tệ thế giới: Ngân hàng phát triển Á Châu, Quỹ tiền tệ thế giới, Ngân hàng thế gới

+ Tổ chức kinh tế: WTO, ASEAN, ASEM, APEC……

3 Nâng cao nhận thức cho doanh nghiệp về TBT

- Tuyên truyền, giới thiệu cho các doanh nghiệp biết các tiêu chuẩn kỹ

thuật ở các nước nhập khẩu

- Vd: + Hệ thống quản lý chất lượng ISO 9001 trở thành yêu cầu bắt

buộc với các DN xuất khẩu sang các nước trên thế giới

• + Giấy chứng nhận ISO 14000 là yêu cầu bắt buộc khi xuất hàng sang các nước phát triển

• + Thị trường EU yêu cầu hàng hóa có liên quan đến môi trường phải dán nhãn theo quy định ( nhãn sinh thái, nhãn tái sinh) và có

chứng chỉ quốc tế công nhận ( GAP – Sản xuất nông nghiệp tốt)….

4 Tăng cường công tác kiểm tra hàng

hóa xuất khẩu

5 Tổ chức đào tạo đội ngũ quản lý chất lượng và kỹ thuật cho doanh nghiệp