Có nhiều khả năng hơn để một người trở thành bị lây nhiễm với HCV sau khi tiếp xúc với máu bị nhiễm bệnh hơn là với các chất dịch khác của cơ thể.. Nếu quý vị bị nhiễm HCV, quý vị có thể
Trang 1Vietnamese - Number 40b
December 2013
Living Well with Hepatitis C Virus Infection
Làm th ế nào tôi có thể ngăn ngừa sự lây lan
c ủa siêu vi trùng viêm gan C (hepatitis C
virus, vi ết tắt HCV)?
Siêu vi trùng viêm gan C (HCV) thường lây lan qua sự tiếp
xúc với máu nhiễm bệnh Tuy nhiên, có một nguy cơ rất thấp
nhưng có thật của việc lây truyền siêu vi trùng thông qua
những chất dịch khác của cơ thể, chẳng hạn như tinh dịch hoặc
các chất tiết ra từ âm đạo Nguy cơ tăng thêm nếu có máu lẫn
lộn chung với các chất dịch này Có nhiều khả năng hơn để
một người trở thành bị lây nhiễm với HCV sau khi tiếp xúc với
máu bị nhiễm bệnh hơn là với các chất dịch khác của cơ thể
Nếu quý vị bị nhiễm HCV, quý vị có thể giảm thiểu khả năng
lây lan siêu vi trùng này cho những người khác bằng cách làm
những điều sau đây:
• Không bao giờ hiến máu, tinh dịch, cơ quan nội tạng hoặc
mô tế bào của mình
• Thảo luận với (những) người bạn đời chung sống việc quý
vị bị nhiễm HCV
• Làm tình an toàn hơn Dùng bao cao su ngừa thai mỗi lần
quý vị làm tình, nhất là nếu quý vị có nhiều hơn một người
bạn đời chung sống Điều này cũng giúp giảm thiểu nguy cơ
mắc phải các bệnh lây nhiễm khác qua đường tình dục Để
biết thêm thông tin, xin xem HealthLinkBC File #08o Ngừa
Các Căn Bệnh Phong Tình
• Thảo luận các vấn đề về sự mang thai và cho con bú sữa mẹ
với người chăm sóc sức khỏe cho quý vị
• Nói cho người chăm sóc sức khỏe của quý vị nếu quý vị đã
từng hiến hoặc nhận các sản phẩm máu hoặc cấy ghép mô tế
bào
• Không dùng chung bàn chải đánh răng, chỉ cọ răng, dao
cạo, đồ giũa móng, hoặc các vật dụng khác mà có thể dính
những lượng máu rất nhỏ trên đó
• Không hít chung ma túy, không xài chung các dụng cụ dùng
để hút hoặc chích ma túy, chẳng hạn như các ống hút, ống
tẩu, lò nấu, đồ lọc, nước, kim hoặc ống chích
Rửa sạch và tiệt trùng những khu vực có thể có máu trên đó
bằng cách dùng dung dịch thuốc tẩy mới Dung
dịch thuốc tẩy có thể làm bằng cách pha 9 phần nước với 1
phần thuốc tẩy gia dụng Để biết thêm thông tin, xin xem
HealthLinkBC File #97 Tiếp Xúc với Máu hoặc Các Chất
Dịch của Cơ Thể: Bảo Vệ Chống Lại Sự Nhiễm Trùng
• Băng tất cả các vết cắt hoặc chỗ bị đau còn hở miệng cho đến khi lành hẳn
• Bỏ những đồ vật có dính máu vào một túi nhựa riêng trước khi bỏ vào bao đựng rác trong nhà – ví dụ như băng dán, giấy lau mũi, băng vệ sinh, dao cạo, chỉ cọ răng
• Nói cho người chăm sóc sức khỏe, nha sĩ của quý vị hoặc
bất cứ ai khác có thể đã tiếp xúc với máu của quý vị, chẳng
hạn như những người làm công việc xâm hình, xỏ lỗ thân
thể, làm điện phân, hoặc châm cứu, biết là quý vị bị nhiễm HCV Điều này cho phép họ thực hiện những biện pháp đề phòng để giúp ngăn ngừa sự lây lan HCV cho chính họ và cho những người khác
• Báo cho bất cứ ai mà máu của họ đã tiếp xúc trực tiếp với máu của quý vị để họ đến đơn vị y tế cộng cộng tại địa phương hoặc người chăm sóc sức khỏe cho họ
Siêu vi trùng viêm gan C không lây lan như
th ế nào?
HCV không lây lan bằng cách:
• tiếp xúc ngẫu nhiên, chẳng hạn như trong môi trường văn phòng;
• ho hoặc nhảy mũi;
• tiếp xúc thân thể như ôm và hôn;
• dùng chung đĩa hoặc dao, muỗng, nĩa, đũa;
• tắm trong hồ bơi được khử trùng khi quý vị có các vết cắt
hoặc trầy xước hay khi bạn đang có kinh nguyệt;
• bị cắn hay chích bởi một côn trùng, rồi côn trùng đó lại cắn hay chích một người khác; hoặc
• da lành lặn của những người khác tiếp xúc với các chất dịch
của cơ thể quý vị chẳng hạn như nước miếng, nước tiểu, phân hoặc chất ói mửa
Cho con bú sữa mẹ không được coi là một nguy cơ của việc truyền lây HCV Tuy nhiên, những người mẹ bị nhiễm bệnh cho con bú sữa của mình mà núm vú bị chảy máu hay bị nứt nên nghĩ đến việc không nên cho con bú sữa mẹ cho đến khi chúng đã lành, vì siêu vi trùng có truyền lây qua máu
Các tri ệu chứng của việc nhiễm HCV là gì?
Hầu hết những người bị nhiễm siêu vi trùng viêm gan C cảm
thấy khỏe mạnh và không có triệu chứng gì Họ có thể không
biết mình bị nhiễm siêu vi trùng viêm gan C Một số người có
Trang 2thể bị bệnh trong thời gian ngắn với các triệu chứng của bệnh
viêm gan thường xuất hiện từ 6 đến 12 tuần sau khi bị nhiễm
siêu vi trùng
Các triệu chứng của việc nhiễm siêu vi trùng viêm gan C cấp
tính có thể bao gồm: sốt, mệt mỏi, đau bụng, nước tiểu sậm
màu, ăn mất ngon, buồn nôn, và bị bệnh vàng da hoặc da và
mắt bị vàng Một số ít người có thể bị các vấn đề sức khỏe dài
hạn chẳng hạn như mệt mỏi, bơ phờ, hay các vấn đề về tiêu
hóa
Khoảng 7 người trong số 10 người bị nhiễm HCV mang siêu
vi trùng trong suốt cuộc đời của họ Những người này vẫn luôn
trong tình trạng nhiễm bệnh và có thể lây lan siêu vi trùng
sang cho những người khác Họ cũng có thể có nguy cơ trở
nên bị bệnh trong tương lai
Việc nhiễm siêu vi trùng viêm gan C dài hạn hoặc kinh niên
này có thể dẫn đến việc gan bị sẹo, gọi là xơ gan Khả năng để
bị xơ gan gia tăng theo thời gian nhiễm bệnh Sau 20 năm,
khoảng 2 người trong số 10 người bị bệnh viêm gan sẽ bị xơ
gan Những người uống rượu có nhiều nguy cơ khiến gan của
họ bị tổn thương hơn Xơ gan có thể đưa đến tình trạng suy
gan hoặc ung thư gan ở một số ít người
Có s ự điều trị hoặc thuốc chủng ngừa bệnh
viêm gan C hay không?
Hiện nay, không có thuốc chủng để ngừa việc nhiễm siêu vi
trùng viêm gan C; tuy nhiên, có những sự điều trị hiệu quả
Nếu quý vị bị nhiễm bệnh, quý vị nên thảo luận những sự chọn
lựa điều trị này với một chuyên chăm sóc sức khỏe
Cho dù quý vị bắt đầu sự chữa trị hay không, quý vị nên gặp
người chăm sóc sức khỏe cho quý vị một cách đều đặn và thử
máu để xem gan của quý vị có hoạt động hay không Quý vị
có thể được giới thiệu đến một chuyên gia để được làm xét
nghiệm và thẩm định thêm Một số người có bệnh viêm gan C
hội đủ điều kiện để được chữa trị mà có thể chữa lành sự
nhiễm trùng Một số người bị hư gan nghiêm trọng do bị bệnh
viêm gan C sẽ cần phải được thay gan mới
Tôi có th ể làm gì để giữ cho mình được càng
m ạnh khỏe càng tốt?
Để nâng cao tình trạng sức khỏe trong lúc sống với việc bị
nhiễm HCV, hãy tìm hiểu về căn bệnh và xét đến những điều
sau đây:
• Hỏi thêm về bệnh viêm gan C từ người chăm sóc sức khỏe
cho quý vị, từ đơn vị y tế tại địa phương, các nhóm hỗ trợ,
hoặc Hội Gan Canada (Canadian Liver Foundation) tại
www.liver.ca
• Tránh uống rượu vì rượu làm tăng thêm sự tổn thương cho
gan gây nên bởi HCV
• Chỉ dùng những thuốc mua không cần toa và thuốc mua
theo toa theo như sự chỉ dẫn bởi người chăm sóc sức khỏe
của quý vị
• Đừng dùng liệu pháp uống thật nhiều thuốc sinh tố (megavitamin) hoặc các sản phẩm dược thảo mà không tham khảo với người chăm sóc sức khỏe của quý vị
• Ăn thực phẩm lành mạnh, bổ dưỡng theo như được ghi trong tài liệu Hướng dẫn Thực phẩm của Canada về Ăn
Uống Lành Mạnh Viếng www.hc-sc.gc.ca/fn-an/food-guide-aliment/index-eng.php để có thêm thông tin
• Tập thể dục đều đặn
• Tránh hút thuốc và dùng chất gây nghiện bất hợp pháp Để
biết thêm thông tin về việc cai thuốc, xin xem
HealthLinkBC File #30c Bỏ Hút Thuốc Để có thông tin về
việc giải quyết chất gây nghiện, xin viếng liên mạng HeretoHelp tại www.heretohelp.bc.ca/lang/vietnamese/
hoặc gọi 310-6789 để có sự hỗ trợ miễn phí, 24 tiếng một ngày
• Chủng ngừa bệnh viêm gan A và B, nếu quý vị chưa được
miễn dịch Các thuốc chủng này được cung cấp miễn phí cho những người bị nhiễm HCV Bị nhiễm siêu vi trùng
bệnh viêm gan A và viêm gan B có thể gây tổn thương thêm cho gan Để biết thêm chi tiết, xin xem HealthLinkBC File #25a Thuốc chủng ngừa bệnh viêm gan B và
HealthLinkBC File #33 Thuốc Chủng Ngừa Bệnh Viêm Gan A
• Chích thuốc chủng ngừa viêm phổi (pneumococcal polysaccharide vaccine) và sau đó chích liều nhắc lại 5 năm sau đó Thuốc chủng và liều chích tăng cường thì miễn phí cho những người bị nhiễm HCV Để có thêm thông tin, xin xem HealthLinkBC File #62b Thuốc Chủng Ngừa Phế Cầu Khuẩn Polysaccharide
• Chích ngừa cúm mỗi năm Thuốc chủng ngừa miễn phí cho
những người bị nhiễm HCV và thường có sẵn vào tháng Mười Để bảo vệ tốt nhất cho mình, quý vị nên chích thuốc
chủng ngừa ngay khi thuốc vừa có Để biết thêm thông tin, xin xem HealthLinkBC File #12d Thuốc Chủng Ngừa Cúm (Flu) Khử Hoạt Tính
• Điều quan trọng là phải kiểm soát việc bị nhiễm HCV và chăm sóc tốt sức khỏe của quý vị Việc nhiễm HCV không nên là một trở ngại của việc đi làm
Muốn biết thêm các đề tài của HealthLinkBC vào www.HealthLinkBC.ca/healthfiles hoặc đến phòng y tế công cộng tại địa phương quý vị
Bấm vào www.HealthLinkBC.cahoặc gọi số
8-1-1 để biết chi tiết và các dịch vụ sức khỏe không cấp thiết tại B.C
Muốn tìm trợ giúp cho người điếc và khiếm
thính, gọi số 7-1-1 tại B.C
Có dịch vụ dịch thuật với hơn 130 ngôn ngữ khi
có yêu cầu của quý vị