bài gảng tích hợp sơ lược vè mĩ thuật việt nam thời kì cổ đại

Tìm hiểu về hình vẽ mặt ng ời trên vách hang Đồng Nội Các hình vẽ cách đây khoảng một vạn năm,là dấu ấn đầu tiên của nghệ thuật thời kì đồ đá đ ợc phát hiện ở Việt Nam Hình vẽ đ ợc khắ

ở di chỉ Núi Đọ ( Thanh Hoá), còn các

hiện vật thuộc thời kì đồ đá mới đ ợc

phát hiện với nền văn hoá Bắc Sơn

(miền núi phía Bắc) và Quỳnh Văn (đồng bằng ven biển miền Trung) ở n ớc ta.

Thời kì đồ Đồng

Tiến trình đ ợc chia thành 4 giai đoạn lớn:

- Sơ kì đồ đồng: giai đoạn Phùng Nguyên

Tìm hiểu về hình vẽ mặt ng ời trên vách hang Đồng Nội

Các hình vẽ cách đây khoảng một vạn

năm,là dấu ấn đầu tiên của nghệ thuật

thời kì đồ đá đ ợc phát hiện ở Việt Nam

Hình vẽ đ ợc khắc vào đá ngay ở gần

cửa hang, trên vách nhũ ở độ cao từ

1,5 m đến 1,75 m, vừa với tầm tay của

thườngưthứcưmĩưthuật

Những viên đá cuội có khắc hình mặt ng ời đ ợc tìm thấy

ở Na-ca (Thái Nguyên)

Sự xuất hiện của kim loại (thay cho đồ đá), đầu tiên là đồng, sau đó là sắt, đã thay đổi cơ bản xã hội Việt Nam Đó là sự chuyển dịch từ hình thái xã hội Nguyên thuỷ sang hình thái xã hội Văn minh.

Dựa vào mức sử dụng đồng và trình độ kĩ thuật đúc đồng của ng ời Việt thời kì đồ đồng, các nhà khảo cổ đã xác định vùng Trung du và đồng bằng Bắc Bộ có ba giai đoạn văn hoá phát triển kế tiếp nhau (gọi là văn hoá Tiền Đông Sơn).

Đó là : Phùng Nguyên, Đồng Đậu, Gò Mun.

Ii.ưsơưlượcưvềưmĩưthuậtưviệtưnamưthờiưkìưcổưđại

Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng

Rìu xéo là loại hình dụng cụ tiêu biểu

của nền văn hoá Đông Sơn.

Tuỳ kiểu dáng, rìu đ ợc chia thành

Đây là công cụ sản xuất, vừa là vũ khí

lợi hại rất thông dụng thời cổ Trên các

trống đồng và thạp đồng th ờng có

hình chiến binh cầm rìu.

a)

b) rìu xéo gót vuông và rìu xéo gót tròn.

a) Rìu gót vuông b) Rìu gót tròn

Ii.ưsơưlượcưvềưmĩưthuậtưviệtưnamưthờiưkìưcổưđại

Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng

Đồưđồng

Rìu xéo gót vuông

Dáng nh bà chân ng ời, có khi mũi

nhọn vút cao, dáng nh chiếc hia.

Trên gót rìu l ỡi vuông tr ờng trang trí

hình chó đóng h ơu, họng rìu có khi

khắc hình thuyền với ng ời chèo.

ảnh: Rìu gót vuông đào đ ợc tại Quốc Oai (Hà Tây), cao 8cm,

l ỡi rộng 10cm

Ii.ưsơưlượcưvềưmĩưthuậtưviệtưnamưthờiưkìưcổưđại

Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng

Đồưđồng

Rìu xéo gót tròn

Trông hơi giống l ỡi dao xén của ng ời

thợ da ngày nay Trang trí th ờng có

ng ời múa ở thân rìu Họng rìu có hình

đôi cá sấu giao nhau, xoắn đuôi.

ảnh: Rìu gót tròn đào đ ợc tại Đông Sơn, cao 8cm, l ỡi rộng 10cm

Ii.ưsơưlượcưvềưmĩưthuậtưviệtưnamưthờiưkìưcổưđại

Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng

Đồưđồng

Khoá thắt l ng

Khoá thắt l ng bằng đồng, đào đ ợc tại Đông Sơn (Thanh Hoá) Hai mảnh có móc gài vào nhau rất khít Mặt ngoài có đúc hình trang trí nổi, đã bị mòn mờ, khó đoán định Cao 3,5 cm Ghép lại rộng 5,7 cm.

Ii.ưsơưlượcưvềưmĩưthuậtưviệtưnamưthờiưkìưcổưđại

Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng

Đồưđồng

Mũi giáo

Mũi giáo

Giáo là vũ khí tầm dài rất phổ biến thời

x a Phần lớn mũi giáo đ ợc đức bằng

đồng trơn nhẵn Mũi giáo có trana trí hình

hoa văn nh trong ảnh là loại rất hiếm

Đào đ ợc tại Động Sơn (Thanh Hoá).

Mũi nhỏ dài 22cm, mũi lớn dài 40,1cm

Ii.ưsơưlượcưvềưmĩưthuậtưviệtưnamưthờiưkìưcổưđại

Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng

Đồưđồng

Trang sức

Ng ời Việt thời cổ đã biết tự làm đẹp bằng những vòng cổ, vòng tay, vòng chân Sang thời đại đồng thau, đồ trang sức càng đực chú ý, do có thể đức ra hàng loạt Ba kiểu vòng tay trong ảnh đều

đ ợc tìm đ ợc tại Thanh Hoá.

Cán dao

Cán dao găm t ợng hình ng ời là hình thái độc đáo của văn hoá Đông Sơn.

T ợng bố cục hài hoà với dao, chiếm khoảng một phần ba tổng chiều dài Dáng nhân vật th ờng đĩnh đạc, khuỳnh tay chống nạnh theo thế đối xứng.

Tại làng Vạc ( Nghệ An ) còn tìm đ ợc những dao găm có cán đúc hình thú nh voi, hổ, rắn

to T×m ® îc ë §«ng S¬n (Thanh Ho¸) Cao 8,8 cm

Thố

Thố bằng đồng Loại đựng đồnày có hình

dáng đặc biệt, trông nh cái lẵng hoa

hiện đại Thân thố hình phễu choãi chân

Vành miệng loe, th ờng gắn quai, có lẽ

để xâu dây khi xách Mặt ngoài thố, từ

miệng đến chân có trang trí nhiều hoa

văn Vành miệng có khi gắn hình ốc (thố

Thiệu D ơng ) hăy hình chim ( thố Xuân

Lộc) thuộc tỉnh Thanh Hoá.

ảnh: Thố Việt Khê (Hải Phòng), cao 18,4 cm, miệng rộng 22,5 cm

Ii.ưsơưlượcưvềưmĩưthuậtưviệtưnamưthờiưkìưcổưđại

Tìm hiểu về một vài nét về thời kì đồ đồng

Đồưđồng

Bình

Bình đồng là loại đồ đựng thông dụng,

tìm đ ợc tại nhiều di chỉ khác nhau ở

Thanh Hoá, Hải Phòng, Yên Bái, Hà Bắc,

Vĩnh Phú Phần lớn bình để trơn, hoặc

trang trí đơn giản.

ảnh: Bình Việt Khê (Hải Phòng)trang trí giản dị m y vàng hoa văn, ấy vàng hoa văn,

có nắp vồng và độc đáo nhờ bộ chân đế trổ thủng Cao 24,7 cm, miệng rộng 13,5cm, đ ờng kính thân 33cm.

Ii.ưsơưlượcưvềưmĩưthuậtưviệtưnamưthờiưkìưcổưđại

Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng

Đồưđồng

ấm có vòi

ấm có vòi, phỏng theo hình quả

bầu có cuống dài thon, phát triển

thành vòi ấm hình đầu chim Trên

đầu và cổ chim có ba t ợng ng ời ngồi nhỏ xíu (chiều cao 2cm)

mà đủ cả hoa tai và tóc bết đuôi sam, tạo cho dáng ấm một nét

Chuông đồng

Chuông đồng trong văn hoá Đông Sơn khá

đa dạng Nhỏ nhất là những chiếc lạc gắn

vào cổ, vòng tay, cán muôi, khoá thắt l ng

Kiểu chuông trong ảnh là loại lớn hơn cả

Miệng chuông hình bầu dục dẹt Chuông để

gõ ngoài, nên bên trong không có quả lắc.

ảnh: Chuông đồng đ ợc đào tại Mật Sơn (Thanh Hoá), trang trí cả hai mặt với những dải hoa văn làm nền cho đôi chim đứng qua trục

Ii.ưsơưlượcưvềưmĩưthuậtưviệtưnamưthờiưkìưcổưđại

Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng

Đồưđồng

Thạp đồng

Thạp đồng là đồ đựng quen thuộc của c

dân Đông Sơn Hiện nay đã s u tầm đ ợc

87 thạp các cỡ, phần lớn là loại không nắp,

trang trí hoa văn hình học đơn giản.

ảnh: Thạp đồng đào đ ợc ở Thanh Hoá Cao 19,5cm, Miệng rộng 16,5cm

Ii.ưsơưlượcưvềưmĩưthuậtưviệtưnamưthờiưkìưcổưđại

Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng

Đồưđồng

Thạp Đào thịnh

Thạp Đào Thịnh tìm đ ợc xã Đào Thịnh (Yên Bái),

là chiếc thạp khá lớn đẹp và phong phú hơn cả

trong số thạp đã đ ợc khảo sát ở n ớc ta Thạp

này có nắp đậy kín,gồ lên cao Thân thạp có 25

vành hoa phân bố phía trên gần miệng và phía

d ới chân, chừa lại khoảng giữa cho sáu hình

thuyền tiếp nhau vòng hết thân thạp Hình

thuyền và hình ng ời trên thuyền biến cách

phong phú, không lặp lại giống nhau.

Ii.ưsơưlượcưvềưmĩưthuậtưviệtưnamưthờiưkìưcổưđại

Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng

Đồưđồng

Tìm hiểu về một vài nét về mĩ thuật thời kì đồ đồng

trốngưđồngưđôngưsơn

Trống đồng Đụng Sơn là tờn một loại trống

tiờu biểu cho Văn húa Đụng Sơn của người

Việt cổ Nhiều chiếc trống loại này với quy

mụ đồ sộ, hỡnh dỏng cõn đối, hài hoà đó thể

hiện một trỡnh độ rất cao về kỹ năng và nghệ

thuật, đặc biệt là những hoa văn phong phỳ

được khắc họa, miờu tả chõn thật sinh hoạt

của con người thời kỳ dựng nước mà người

ta vẫn cho là chỡm trong đỏm mõy mự của

truyền thuyết Việt Nam

trống đồng hoàng hạ

trống đồng ngọc lũ

Hình trang trí trên trống đồng

Hình trang trí trên trống đồng

1 Nhà nước Văn Lang ra đời trong hoàn

cảnh nào?

2 Nước Văn Lang thành lập?

3 Nhà nước Văn Lang được tổ chức như

thế nào?

* Nhà nước Văn Lang ra đời

trong hoàn cảnh nào? Vào khoảng cuối TK VIII đầu

TK VII TCN ở đồng bằng Bắc

Bộ và Bắc Trung Bộ có những thay đổi gì lớn ?

Vào thời gian này, ở đồng bằng Bắc bộ và Bắc Trung bộ đã hình thành những bộ lạc lớn, gần gũi nhau về tiếng nói và phương thức hoạt động kinh tế.

- Thế kỷ VIII-VII TCN, các bộ

lạc lớn hình thành ở đồng bằng

Bắc bộ và Bắc Trung bộ

* Nhà nước Văn Lang ra đời

trong hoàn cảnh nào?

Khi sản xuất phát triển, trong các chiềng, chạ có sự biến đổi gì?

Trong chiềng chạ, một số người giàu lên được bầu làm người đứng đầu để trông coi mọi việc.

Mâu thuẫn giữa người giàu và người nghèo nảy sinh và ngày càng tăng thêm.

- Thế kỷ VIII-VII TCN, các bộ

lạc lớn hình thành ở đồng bằng

Bắc bộ và Bắc Trung bộ.

- Sản xuất phát triển, xã hội

phân hóa giàu nghèo.

* Nhà nước Văn Lang ra đời

trong hoàn cảnh nào?

- Thế kỷ VIII-VII TCN, các bộ

lạc lớn hình thành ở đồng bằng

Bắc bộ và Bắc Trung bộ.

- Sản xuất phát triển, xã hội

phân hóa giàu nghèo.

-Việc mở rộng nghề nông trồng

lúa nước gặp nhiều khó khăn.

Theo em, truyện Sơn Tinh- Thủy Tinh nói lên hoạt động gì của nhân dân ta hồi đó?

Hoạt động chống lại ảnh hưởng của môi trường như lụt lội…

* Nhà nước Văn Lang ra đời

trong hoàn cảnh nào?

- Thế kỷ VIII-VII TCN, các bộ

lạc lớn hình thành ở đồng bằng

Bắc bộ và Bắc Trung bộ.

- Sản xuất phát triển, xã hội

phân hóa giàu nghèo.

- Việc mở rộng nghề nông trồng

lúa nước gặp nhiều khó khăn.

Để chống lại ảnh hưởng của môi trường như lụt lội… bảo vệ mùa màng, người Việt cổ lúc đó cần làm gì ?

Cần phải có người chỉ huy đứng

ra tập hợp nhân dân các làng bản chống lại lụt lội, bảo vệ mùa màng.

* Nhà nước Văn Lang ra đời

trong hoàn cảnh nào?

- Thế kỷ VIII-VII TCN, các bộ

lạc lớn hình thành ở đồng bằng

Bắc bộ và Bắc Trung bộ.

- Sản xuất phát triển, xã hội

phân hóa giàu nghèo.

* Nhà nước Văn Lang ra đời

trong hoàn cảnh nào?

- Thế kỷ VIII-VII TCN, các bộ

lạc lớn hình thành ở đồng bằng

Bắc bộ và Bắc Trung bộ.

- Sản xuất phát triển, xã hội

phân hóa giàu nghèo.

* Nhà nước Văn Lang ra đời

trong hoàn cảnh nào?

- Thế kỷ VIII-VII TCN, các bộ

lạc lớn hình thành ở đồng bằng

Bắc bộ và Bắc Trung bộ.

- Sản xuất phát triển, xã hội

phân hóa giàu nghèo.

Đòi hỏi phải có người chỉ huy uy tín và tài năng, phải có một tổ chức quản lý xã hội.

Đó là tổ chức nào ?

Tổ chức đó là nhà nước Văn Lang.

* Nhà nước Văn Lang ra đời

trong hoàn cảnh nào?

+ Nước Văn Lang thành lập

* Nhà nước Văn Lang ra đời

trong hoàn cảnh nào?

+ Nước Văn Lang thành lập Bộ lạc Văn lang là bộ lạc như

thế nào ?

Họ là một trong những bộ lạc hùng mạnh và giàu có nhất thời

đó Di chỉ Làng Cả (Việt Trì) cho chúng ta biết ở địa bàn cư trú của

bộ lạc Văn Lang nghề đúc đồng phát triển sớm, cư dân đông đúc.

* Nhà nước Văn Lang ra đời

trong hồn cảnh nào?

+ Nước Văn Lang thành lập

- Thủ lĩnh bộ lạc Văn Lang đã

hợp nhất các bộ lạc thành một

nước, đặt tên nước là Văn Lang.

Nước Văn Lang ra đời vào khoảng thời gian nào ?Kinh đơ

ở đâu? Do ai đứng đầu?

- Nước Văn Lang ra đời khoảng

thế kỷ VII TCN Đóng đô ở Bạch

Hạc (Việt Trì - Phú Thọ), do vua

Hùng đứng đầu.

Dựa vào thế mạnh của mình thủ lĩnh bộ lạc Văn Lang đã làm gì ?

Nhà nước Văn Lang được tổ chức như thế nào?

Bồ chính (chiềng, chạ)

Bồ chính

(chiềng, chạ)

* Nhà nước Văn Lang được

Tổ chức nhà nước đơn giản,

chưa cĩ luật pháp và quân đội

Em có nhận xét gì về tổ chức bộ máy nhà nước Văn Lang?

“Các vua Hùng đã có công dựng nước

Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”

ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ

Địa bàn cư trú của bộ lạc Văn Lang ở đâu ?

Bắc bộ quanh năm có nhiệt độ tương đối cao

và ẩm, với bốn mùa rõ rệt là Xuân , Hạ, Thu, Đông hàng năm phải chịu ảnh hưởng của gió mùa đông bắc và gió mùa đông nam, thời tiết mùa hè thường kéo dài từ tháng 5 đến tháng 9 khí hậu nóng ẩm và mưa nhiều,mùa đông từ tháng 10 tới tháng 4 trời lạnh, khô và có mưa

Bắc bộ thường phải hứng chịu nhiều tác động xấu của thời tiết hàng năm có tới từ 6 đến 10 cơn bão và áp thấp nhiệt đới gây lũ lụt đe dọa trực tiếp đến đời sống các ngành nông nghiệp của địa phương.

thườngưthứcưmĩưthuật

1 Thời kì đồ đá đ ợc chia làm mấy thời kì?

a Một thời kì

b Hai thời kì

c Ba thời kì

1 Thời kì đồ đá để lại những dấu ấn lịch sử nào?

a Hình mặt ng ời ở hang Đồng Nội

b Những viên đá cuội khắc hình mặt ng ời

c Công cụ rìu đá, chày đá

d Cả ba đáp án trên

câuưhỏiưtrắcưnghiệm

Đáp án câu 1

Đáp án câu 2

1 Thời kì đồ đá đ ợc chia làm mấy thời kì?

a Một thời kì

b Hai thời kì

c Ba thời kì

1 Thời kì đồ đá để lại những dấu ấn lịch sử nào?

a Hình mặt ng ời ở hang Đồng Nội

b Những viên đá cuội khắc hình mặt ng ời

c Công cụ rìu đá, chày đá

d Cả ba đáp án trên

câuưhỏiưtrắcưnghiệm

Đáp án câu 1

Đáp án câu 2

1 Thời kì đồ đá đ ợc chia làm mấy thời kì?

a Một thời kì

b Hai thời kì

c Ba thời kì

1 Thời kì đồ đá để lại những dấu ấn lịch sử nào?

a Hình mặt ng ời ở hang Đồng Nội

b Những viên đá cuội khắc hình mặt ng ời

c Công cụ rìu đá, chày đá

d Cả ba đáp án trên

câuưhỏiưtrắcưnghiệm

Đáp án câu 1

Đáp án câu 2

Sắp xếp thời kì đồ đồng theo thứ tự từ thấp tới cao

a Đông Sơn, Phùng Nguyên, Đồng Mậu, Gò Mun

b Đồng Mậu, Phùng Nguyên, Gò Mun, Đông Sơn

c Phùng Nguyên, Đồng Mậu, Gò Mun, Đông Sơn

câuưhỏiưtrắcưnghiệm

Đáp án câu 3

Đáp án câu 4

4 Trống đồng là ?

a Nhạc cụ

b Tác phẩm mĩ thuật

3 Chọn đáp án đúng:

Sắp xếp thời kì đồ đồng theo thứ tự từ thấp tới cao

a Đông Sơn, Phùng Nguyên, Đồng Mậu, Gò Mun

b Đồng Mậu, Phùng Nguyên, Gò Mun, Đông Sơn

c Phùng Nguyên, Đồng Mậu, Gò Mun, Đông Sơn

câuưhỏiưtrắcưnghiệm

Đáp án câu 3

Sắp xếp thời kì đồ đồng theo thứ tự từ thấp tới cao

a Đông Sơn, Phùng Nguyên, Đồng Mậu, Gò Mun

b Đồng Mậu, Phùng Nguyên, Gò Mun, Đông Sơn

c Phùng Nguyên, Đồng Mậu, Gò Mun, Đông Sơn

câuưhỏiưtrắcưnghiệm

Đáp án câu 3

Đáp án câu 4