Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh trung học cơ sở huyện bù đốp, tỉnh bình phước

Theo Trần Kiểm: “có thể coi đánh giá kết quả học tập của HS là xác định mức độ đạt được về kiến thức, kỹ năng và thái độ của người học đối chiếu với mục tiêu của chương trình môn học” 5

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

LÊ KỲ ÂU

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH

TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN BÙ ĐỐP,

TỈNH BÌNH PHƯỚC

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

NGHỆ AN – 2014

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

LÊ KỲ ÂU

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH

TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN BÙ ĐỐP,

TỈNH BÌNH PHƯỚC

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS TS Nguyễn Thị Mỹ Trinh

NGHỆ AN – 2014

LỜI CẢM ƠN

Luận văn khoa học này được hoàn thành với sự giúp đỡ và hướng dẫn tận tình của các cô giáo, thầy giáo cùng với sự nỗ lực học hỏi, nghiên cứu của bản thân trong thời gian học tập tại trường Đại học Đồng Tháp

Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn trân trọng tới Ban Giám hiệu và tập thể giảng viên trường Đại học Vinh và Trường Đại học Đồng Tháp đã tạo điều kiện giúp đỡ tôi hoàn thành chương trình học tập và có được những kiến thức, kỹ năng cần thiết để nghiên cứu, thực hiện luận văn

Đặc biệt, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới Phó Giáo sư - Tiến sỹ Nguyễn Thị Mỹ Trinh, người đã tận tâm, nhiệt tình hướng dẫn khoa học và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian thực hiện các nhiệm vụ của đề tài

Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí lãnh đạo, chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo, các cán bộ quản lý, giáo viên và các em học sinh trong các trường THCS huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước

Sau cùng, tôi xin gửi lời cảm ơn đến gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn quan tâm giúp đỡ, cổ vũ, động viên và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập và hoàn thành luận văn này

Mặc dù đã có nhiều cố gắng, song luận văn khó tránh khỏi những thiếu sót, hạn chế Tác giả kính mong nhận được những ý kiến góp ý, chỉ bảo của các thầy, các cô, các nhà khoa học, bạn bè đồng nghiệp và những người quan tâm để luận văn được hoàn thiện hơn

Xin trân trọng cảm ơn!

Nghệ An, ngày 04 tháng 5 năm 2014

Tác giả

Lê Kỳ Âu

MỤC LỤC Trang

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM

TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH THCS

4

1.3 Một số vấn đề về công tác kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của

học sinh THCS

13

1.3.1 Vai trò của KT-ĐG kết quả học tập của HS THCS 13 1.3.2 Mục đích kiểm tra – đánh giá kết quả học tập của HS THCS 15 1.3.3 Nội dung, hình thức, phương pháp và quy trình KT-ĐG kết quả

học tập của HS THCS

15

1.3.4 Xu hướng đổi mới hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập

của HS THCS hiện nay

20

1.4 Một số vấn đề về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả

học tập của học sinh trung học cơ sở

21

1.4.1.Mục đích quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS

THCS

21

1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động kiểm tra - đánh giá: 21 1.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả

học tập của học sinh THCS

26

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA, ĐÁNH

GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH THCS HUYỆN BÙ

ĐỐP, TỈNH BÌNH PHƯỚC

30

2.1 Khái quát về tình hình phát triển KT-XH và giáo dục trung học

cơ sở huyện Bù Đốp tỉnh Bình Phước

30

2.2 Thực trạng hoạt động KT- ĐG kết quả học tập của học sinh trung

học cơ sở huyện Bù Đốp – Bình Phước

MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KIỂM TRA,

ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HỌC SINH THCS

HUYỆN BÙ ĐỐP, TỈNH BÌNH PHƯỚC

54

3.2 Một số biện pháp quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của

học sinh

55

3.2.1 Nâng cao nhận thức, ý thức trách nhiệm cho CBQL, GV và HS

đối với hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS

3.2.4 Chỉ đạo việc ứng dụng công nghệ thông tin vào quản lý công

tác KT-ĐG kết quả học tập của học sinh

75

3.2.5 Tăng cường xây dựng cơ sở vật chất và các điều kiện phục vụ

cho hoạt động KT-ĐG kết quả học tập

79

3.4 Thăm dò tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp 82

PHỤ LỤC

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Nước ta đang trong quá trình hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng; sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ, sự cạnh tranh quyết liệt trên nhiều lĩnh vực giữa các quốc gia đòi hỏi giáo dục phải đổi mới Xu thế chung của thế giới khi bước vào thế kỉ XXI là tiến hành đổi mới mạnh mẽ hay cải cách giáo dục

Trước thực tế trên, Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI đã xác định "Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá, dân chủ hoá và hội nhập quốc tế" và "Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao, tập trung vào việc đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục quốc dân"

Luật Giáo dục sửa đổi năm 2009 đã cụ thể hóa: “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động sáng tạo của HS; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm; rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui hứng thú học tập cho HS”[3]

Quản lý nhà trường nói chung và trường THCS nói riêng không thể tách rời quản lý hoạt động KT-ĐG Bởi vì mục tiêu, nội dung, phương pháp dạy học

và giáo dục HS có quan hệ biện chứng với hoạt động KT-ĐG kết quả dạy học và giáo dục KT-ĐG (KT-ĐG) khách quan kết quả dạy và học có vai trò vô cùng to lớn trong việc nâng cao chất lượng dạy và học của Thầy và Trò

Song thực tiễn quản lý hoạt động KT-ĐG trong dạy học ở trường THCS cho thấy: các nhà quản lý còn thiếu về kiến thức, yếu về năng lực tổ chức quản

lý hoạt động KT-ĐG kết quả dạy học một cách khoa học, khách quan Vì vậy, việc KT-ĐG chưa phát huy được đúng vai trò và chức năng của nó trong việc nâng cao chất lượng dạy, học của Thầy và Trò

Bản thân là hiệu trưởng Trường trung học cơ sở Thanh Bình, huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước, nhận thức được tầm quan trọng của hoạt động KT-ĐG,

cũng như những hạn chế trong quản lý hoạt động KT-ĐG giá kết quả học tập của HS, với mong muốn tìm các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động

KT-ĐG, chúng tôi đã lựa chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động KT-ĐG

kết quả học tập của HS trung học cơ sở huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước”

2 Mục đích nghiên cứu

Xác định được một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS, từ đó góp phần nâng cao chất lượng dạy - học ở các trường THCS huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu: Vấn đề quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập

của HS THCS

3.2 Đối tượng nghiên cứu: Biện pháp quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học

tập của HS THCS huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước

4 Giả thuyết khoa học

Nếu xác định và thực hiện được các biện pháp quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập có cơ sở khoa học, thực tiễn và khả thi sẽ nâng cao được chất lượng hoạt động KT-ĐG cho HS các trường THCS huyện Bù Đốp, Bình Phước

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS THCS

5.2 Nghiên cứu thực trạng quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS THCS huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước

5.3 Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS THCS huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước

6 Phạm vi nghiên cứu

- Luận văn chỉ tập trung nghiên cứu công tác quản lý của Hiệu trưởng đối với hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS THCS huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước

- Khảo sát thực trạng và thăm dò tính cần thiết, khả thi của các biện pháp quản lý được đề xuất trong năm học 2013-2014

7 Phương pháp nghiên cứu

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận, bao gồm: phương pháp phân tích - tổng hợp; phân loại- hệ thống hóa và cụ thể hóa các vấn đề lý luận để xây dựng cơ sở lý luận của đề tài

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn, bao gồm: phương pháp điều tra bằng bảng hỏi, phương pháp phỏng vấn, phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục, phương pháp chuyên gia để xây dựng cơ sở thực tiễn của đề tài

- Phương pháp thống kê toán học: để xử lý các số liệu thu được từ khảo sát thực tế

8 Đóng góp mới của luận văn

Đề tài góp phần hệ thống hóa các vấn đề lý luận về quản lý hoạt động

KT-ĐG kết quả học tập của HS THCS, cũng như làm sáng tỏ thực trạng quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS THCS huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước

Đề xuất được một số giải pháp quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS THCS huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước

9 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và kiến nghị, tài liệu tham khảo và các phụ lục, luận văn được trình bày trong 3 chương:

Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả

học tập của HS THCS

Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS

THCS huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước

Chương 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập

của HS THCS huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước

Sự cải tiến các chương trình KT-ĐG xuất hiện từ những năm 70, 80 của thế kỷ trước Ở giai đoạn này, KT-ĐG đã có các tiêu chí, công cụ, chương trình

có sự hỗ trợ của kỹ thuật

Tại Phần Lan, thành công trong giáo dục là kết quả của một quốc gia áp dụng hiệu quả phương pháp đánh giá quá trình và đánh giá tổng kết (Katie A Hendrickson, Ohio University, 2012) Mục đích đánh giá là nhằm hướng dẫn và thúc đẩy việc học cũng như những kĩ năng tự đánh giá cho người học Phương pháp đánh giá là sự kết hợp giữa quá trình giáo dục, kĩ năng làm việc cũng như hành vi (Finnish National Board of Education, 2010) Quy trình đánh giá lớp học tại Phần Lan cho phép GV đánh giá và điều chỉnh chương trình giảng dạy dựa trên nhu cầu của HS Đối với Úc, đánh giá lớp học được coi là thành tố cơ bản trong giáo dục và lợi ích của đánh giá trong lớp học chính là chú trọng chiều sâu của quá trình học tập (J J Cumming, Griffith University, Brisbane, QLD, Australia, 2010) Singapore với những kinh nghiệm xây dựng lớp học/trường

học tư duy và điểm mới trong hệ thống thi cử chính là sử dụng bài tập Dự án Trong khi Anh đang hướng tới hệ thống đánh giá chú trọng vào hiệu quả (đánh giá trong lớp học) thì Scotland, Wales và Bắc Ailen thậm chí đã có những bước tiến xa hơn trong những cách tiếp cận trong đánh giá quá trình Qua các nghiên cứu về kiểm tra đánh giá trong lớp học và kĩ thuật kiểm tra đánh giá trong lớp học của các nước trên thế giới có thể tổng hợp và phân chia thành 3 nhóm kĩ thuật đánh giá là: (i) Kĩ thuật đánh giá kiến thức và kĩ năng; (ii) Kĩ thuật đánh giá thái độ, giá trị và sự tự nhận thức của người học; (iii) Kĩ thuật đánh giá phản ứng của người học đối với GV hướng dẫn học

1.1.2 Ở Việt Nam

Lịch sử khoa cử ở Việt Nam được hình thành khá sớm, các cuộc thi chọn người tài, người có học vấn được tổ chức định kỳ Năm 1070 vua Lý Thái Tông cho lập Văn Miếu, và từ đó việc học có bài bản hơn Người ta xem Văn Miếu Quốc Tử Giám là trường Đại học đầu tiên của Việt Nam Khoa thi đầu tiên được

tổ chức năm 1075, đời vua Lý Thái Tông Chế độ khoa cử thời phong kiến bắt buộc sĩ tử phải trải qua ba kỳ thi để đạt học vị cao nhất: thi Hương, thi Hội, thi Đình Thi cử thời phong kiến có luật khá nghiêm ngặt, thể lệ khắt khe và cũng đào tạo được nhiều trí thức tài giỏi, góp phần xây dựng và bảo vệ đất nước Song, giáo dục Nho học không tạo điều kiện cho phát triển kinh tế

Cách mạng tháng 8 năm 1945 thành công đã tạo ra bước ngoặt quan trọng trong đời sống chính trị - kinh tế - xã hội của nhân dân Cùng với sự phát triển của đất nước, nền giáo dục xã hội chủ nghĩa cũng bắt đầu những bước đi đầu tiên và phát triển Vấn đề KT-ĐG kết quả học tập của HS đã có nhiều biến đổi căn bản so với chế độ xã hội cũ

Trong nhiều năm trở lại đây, được sự quan tâm của Đảng và Nhà nước hoạt động nghiên cứu lý luận về vấn đề này ngày càng được nâng lên tầm cao mới Đã có nhiều nhà nghiên cứu đã chỉ ra những yêu cầu về chất lượng thi, KT-

ĐG nhằm đáp ứng mục tiêu đào tạo con người trong thời kỳ phát triển Dưới đây

là một số tài liệu nghiên cứu về KT-ĐG của các chuyên gia hàng đầu Việt Nam:

* Nguyễn Công Khanh, Đánh giá và đo lường trong giáo dục, Nxb Chính

trị Quốc gia, Hà Nội 2004

* Đặng Bá Lãm, Kiểm tra – đánh giá trong dạy - học đại học, Nxb Giáo

dục, Hà Nội 2003

* Lâm Quan Thiệp, Đo lường đánh giá trong giáo dục, 2003

* Dương Thiệu Tống, Trắc nghiệm và đo lường thành quả học tập, Nxb

Khoa học xã hội, 2005

Từ trước tới nay trên địa bàn của tỉnh Bình Phước chưa có những nghiên cứu

và tìm hiểu sâu về vấn đề quản lý hoạt động KT-ĐG của các hiệu trưởng trường THCS

1.2 Các khái niệm cơ bản của đề tài

1.2.1 Kiểm tra

a) Khái niệm:

Có rất nhiều quan điểm khác nhau khi bàn về kiểm tra:

Trong Từ điển Tiếng Việt (1998) có định nghĩa: “Kiểm tra là xem xét tình hình thực tế để đánh giá, nhận xét”[29]

Theo tác giả Đặng Bá Lãm (2003) “Kiểm tra là quá trình xác định mục đích, nội dung, lựa chọn phương pháp, tập hợp số liệu, bằng chứng để xác định mức độ đạt được của người học trong quá trình học tập, rèn luyện và phát triển Kiểm tra bao gồm việc xác định điều cần kiểm tra, công cụ kiểm tra và sử dụng kết quả kiểm tra, tức đánh giá” [23, tr.20]

Theo Nguyễn Đức Chính (2005): “Đo lường là quá trình thu thập thông tin một cách có định hướng về các đại lượng đặc trưng như nhận thức, tư duy,

kỹ năng và các phẩm chất nhân cách khác trong quá trình giáo dục”[13,tr.4]

Qua các định nghĩa trên, ta có thể khái quát về kiểm tra như sau: Kiểm tra

là công việc nhằm vào mục đích đo lường hay xác định mức độ đạt được thành

tích so với mục tiêu đặt ra

b) Mục đích, ý nghĩa của KT-ĐG

KTĐG là hoạt động trong suốt cả quá trình quản lý nhằm đạt được mục đích:

- Bảo đảm kết quả đạt được phù hợp với mục tiêu của tổ chức

- Bảo đảm các nguồn lực được sử dụng một cách hữu hiệu

- Để xem xét mức độ hoàn thành những mục tiêu đã đề ra

- Làm sáng tỏ và đề ra những kết quả mong muốn chính xác hơn theo thứ

tự quan trọng

- Xác định và dự đoán những biến động và những chiều hướng chính

- Phát hiện kịp thời các sai sót và bộ phận chịu trách nhiệm để chấn chỉnh

- Đơn giản hóa các vấn đề ủy quyền, chỉ huy, quyền hành và trách nhiệm

- Phác thảo các tiêu chuẩn tường trình báo cáo để loại bớt những gì quan trọng hay không cần thiết

- Phổ biến những chỉ dẫn cần thiết một cách liên tục để cải tiến việc hoàn thành công việc, tiết kiệm thời gian, công sức của mọi người

Xây dựng cơ chế kiểm tra cần tuân theo các nguyên tắc: Căn cứ kế hoạch hoạt động và theo cấp bậc của đối tượng kiểm tra; Dựa vào đặc điểm cá nhân của nhà quản lý; Thực hiện tại những điểm trọng yếu; Khách quan; Phù hợp với bầu không khí của tổ chức; Tiết kiệm, công việc kiểm tra tương xứng với chi phí; Kiểm tra phải đưa đến hành động

Để hoạt động kiểm tra có ý nghĩa, trong kiểm tra cần thực hiện theo qui

trình, đó là: Xây dựng các tiêu chuẩn (định lượng, định tính); Đo lường việc

thực hiện Điều chỉnh các sai lệch

Khi hoạt động kiểm tra đạt được mục đích nêu trên lúc đó có tác dụng: Làm nhẹ gánh nặng cấp chỉ huy; Kiểm tra lại quá trình hoạch định, tổ chức, điều khiển

Theo Nguyễn Đức Chính, thuật ngữ đánh giá được định nghĩa “Đánh giá là quá trình thu thập và xử lý thông tin một cách có hệ thống nhằm xác định mục tiêu

đã và đang đạt được ở mức độ nào” [8]

Đánh giá là sự phán xét trên cơ sở đo lường thông qua kiểm tra Kiểm tra thường đi liền với đánh giá Vì vậy, KT-ĐG là một khâu không thể thiếu của quá trình dạy – học, là biện pháp quan trọng để nâng cao chất lượng dạy – học KT-ĐG là công việc của cả GV, HS và các nhà quản lý giáo dục Đánh giá có thể thực hiện bằng phương pháp định lượng hay định tính

1.2.3 KT-ĐG kết quả học tập của HS

1.2.3.1 Kết quả học tập của HS

Kết quả học tập của HS hay thành tích học tập của HS trong tiếng Anh thường sử dụng các từ như “Achievement; Result; Learning Outcome”.(10)

Theo Từ điển Anh Việt thì:

- “Achievement” có nghĩa là thành tích, thành tựu; sự đạt được, sự hoàn thành

- “Result” có nghĩa là kết quả

- “Learning Outcome” là kết quả học tập

Các từ này thường được dùng thay thế cho nhau, tuy nhiên, từ chúng ta thường gặp khi đọc tài liệu nói về kết quả học tập là “Learning Outcome”

Trong cuốn “Cơ sở lý luận của việc đánh giá chất lượng học tập của HS phổ thông”, tác giả Hoàng Đức Nhuận và Lê Đức Phúc đã đưa ra cách hiểu về kết quả học tập như sau:

“Kết quả học tập là một khái niệm thường được hiểu theo hai quan niệm khác nhau trong thực tế cũng như trong khoa học

(1) Đó là mức độ thành tích mà một chủ thể học tập đã đạt, được xem xét trong mối quan hệ với công sức, thời gian đã bỏ ra, với mục tiêu xác định

(2) Đó còn là mức độ thành tích đã đạt của một HS so với các bạn học khác

Theo quan niệm thứ nhất, kết quả học tập là mức thực hiện tiêu chí

Với quan niệm thứ hai, đó là mức thực hiện chuẩn

Theo Nguyễn Đức Chính thì: “Kết quả học tập là mức độ đạt được kiến thức, kĩ năng hay nhận thức của người học trong một lĩnh vực nào đó (môn học) (2)

Theo Trần Kiều, “dù hiểu theo nghĩa nào thì kết quả học tập cũng đều thể hiện ở mức độ đạt được các mục tiêu của dạy học, trong đó bao gồm 3 mục tiêu lớn là: nhận thức, hành động, xúc cảm

Với từng môn học thì các mục tiêu trên được cụ thể hóa thành các “mục tiêu về kiến thức, kỹ năng và thái độ” (5)

“Mục đích của giáo dục là sự tiến bộ của HS Đây chính là kết quả cuối cùng của quá trình học tập nhằm thay đổi hành vi của HS

Khi nhìn nhận mục tiêu giáo dục theo hướng kết quả học tập, cần phải lưu tâm rằng chúng ta đang đề cập đến những sản phẩm của quá trình học tập chứ không phải bản thân quá trình đó

Mối liên hệ giữa mục tiêu giáo dục (sản phẩm) và kinh nghiệm học tập (quá trình) được thiết kế nhằm hướng tới những thay đổi hành vi theo như mong muốn

Như vậy kết quả học tập của HS là mức độ đạt được các mục tiêu của dạy học mà một HS học tập đạt được Thước đo của quá trình dạy – học, KT-ĐG

chính xác kết quả học tập của HS là điều vô cùng cần thiết trong suốt quá trình dạy – học

1.2.3.2 KT-ĐG kết quả học tập của HS

a) Kiểm tra kết quả học tập của HS

Từ điển Bách Khoa (2001) có định nghĩa thuật ngữ: “Kiểm tra là bộ phận hợp thành của quá trình hoạt động dạy – học nhằm uốn nắn được thông tin về trạng thái và kết quả học tập của HS, về những nguyên nhân cơ bản của thực trạng đó để tìm ra những biện pháp khắc phục những lỗ hổng, đồng thời củng

cố và tiếp tục nâng cao hiệu quả hoạt động dạy – học”

Theo tác giả Phạm Viết Vượng: “Kiểm tra là phương pháp xem xét thường xuyên quá trình học tập của HS Mục đích của kiểm tra là tích cực hóa hoạt động của HS, tăng cường chất lượng học tập Kiểm tra là khâu quan trọng trong quá trình dạy học nhằm đánh giá kết quả học tập” [28, tr.40]

b) Đánh giá kết quả học tập của HS

Theo từ điển Giáo dục học – NXB Từ điển Bách khoa (2001), đánh giá

kết quả học tập là “xác định mức độ nắm được kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo của HS

so với yêu cầu của chương trình đề ra” [27]

Theo Trần Kiểm: “có thể coi đánh giá kết quả học tập của HS là xác định mức độ đạt được về kiến thức, kỹ năng và thái độ của người học đối chiếu với mục tiêu của chương trình môn học” (5)

Theo Hoàng Đức Nhuận và Lê Đức Phúc, “Đánh giá kết quả học tập là quá trình thu thập và xử lý thông tin về trình độ, khả năng thực hiện mục tiêu học tập của HS, về tác động và nguyên nhân của tình hình đó nhằm tạo cơ sở cho những quyết định sư phạm của GV và nhà trường, cho bản thân HS để họ học tập ngày một tiến bộ hơn.” (8)

Đánh giá HS là những hoạt động quan sát, kiểm tra quá trình và kết quả học tập, rèn luyện của HS để có những nhận định định tính và định lượng nhằm mục đích giúp: GV điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức các hoạt động giáo dục ngay trong quá trình và kết thúc mỗi giai đoạn dạy học; kịp thời phát hiện những cố gắng, tiến bộ của HS để động viên, khích lệ và những khó khăn không thể tự vượt qua của HS để hướng dẫn, giúp đỡ; đưa ra nhận định đúng từng kết quả đạt được, những ưu điểm nổi bật và những hạn chế nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả hoạt động học tập, rèn luyện của HS; góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục

Từ những nghiên cứu trên, chúng tôi cho rằng: đánh giá kết quả học tập của HS là đưa ra những nhận định, những phán xét về mức độ thực hiện mục tiêu giảng dạy đã đề ra của HS

c) KT-ĐG kết quả học tập của HS

Việc KT-ĐG kết quả học tập của HS chính là:

(1) Đo lường, lượng giá mức độ đạt được và chưa đạt được về các mục tiêu dạy học, tình trạng kiến thức, kĩ năng, kĩ xão, thái độ của HS so với yêu cầu của chương trình; phát hiện những sai sót và nguyên nhân dẫn tới những sai sót

đó, giúp HS điều chỉnh hoạt động học tập của mình

(2) Nhận định khách quan về năng lực, kết quả học tập của mỗi em HS và

cả tập thể lớp, từ đó giúp các em có kĩ năng tự đánh giá đúng năng lực của bản thân, giúp GV điều chỉnh hợp lý quá trình dạy học, góp phần tích cực vào thúc đẩy việc học tập của HS ngày một tốt hơn

Muốn đánh giá kết quả học tập của HS thì việc đầu tiên là phải kiểm tra, soát xét lại toàn bộ công việc học tập của HS, sau đó tiến hành đo lường để thu thập những thông tin cần thiết, cuối cùng là đưa ra một quyết định, nhận định khách quan về năng lực của HS và tập thể HS Trên cơ sở đó điều chỉnh quá trình giáo dục đến HS một cách hợp lý Kiểm tra nhằm cung cấp thông tin để hoạt động đánh giá diễn ra hiệu quả và đánh giá được cần thông qua kết quả của kiểm tra Hai khâu đó hợp thành một quá trình thống nhất của hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS

1.2.4 Quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS

1.2.4.1 Quản lý

Khoa học quản lý xuất hiện cùng với sự phát triển của xã hội loài người

Nó là phạm trù tồn tại khách quan, được ra đời một cách tất yếu do nhu cầu của mọi chế độ xã hội, mọi tổ chức, mọi quốc gia và mọi thời đại

Từ điển Tiếng Việt viết: “Quản lý là hoạt động của con người tác động vào tập thể người khác để phối hợp điều chỉnh phân công thực hiện mục tiêu chung” [26] Theo tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc: “quản lý

là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận dụng các hoạt động (chức năng) kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo (lãnh đạo) và kiểm tra” [7]

Như vậy: Quản lý là sự tác động có chủ đích của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý một cách liên tục, có tổ chức, liên kết các thành viên trong tổ chức hành động nhằm đạt tới mục tiêu với kết quả tốt nhất

Có nhiều ý kiến khác nhau về sự phân chia các chức năng trong quá trình quản lý Tuy nhiên, các học giả thống nhất rằng: Các chức năng như lập kế hoạch, tổ chức, điều hành, kiểm tra và điều chỉnh là phổ biến đối với mọi nhà quản trị, không phân biệt cấp bậc, ngành nghề, quy mô lớn nhỏ của tổ chức và môi trường xã hội, dù ở Mỹ, Nhật, Singapore hay ở Việt Nam Dĩ nhiên, phổ biến hay chung nhất không có nghĩa là đồng nhất Ở những tổ chức khác nhau, những cấp bậc khác nhau, có sự khác nhau về mức độ và sự quan tâm cũng như phương thức thực hiện các chức năng chung này

1.2.4.2 Quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS

Quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá kết quả học tập của HS là hệ thống các tác động hướng đích của chủ thể quản lý đến hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS, đến các nguồn lực thực hiện hoạt động này, từ đó góp phần tích cực

vào việc thực hiện mục tiêu giáo dục đề ra

Quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS là một mắt khâu trong quản lý dạy và học Hiệu trưởng cần quản lý chặt chẽ các hoạt KT-ĐG giá sau:

- Các bài kiểm tra (kiểm tra viết hoặc kiểm tra miệng) giúp GV theo dõi

hoặc phân loại HS; đánh giá sự hiểu biết của HS theo chiều rộng, chất lượng hiểu biết của HS theo chiều sâu, kiến thức mà HS vừa được học và liệu HS có

đủ kiến thức để học ở trình độ tiếp theo không

- Ngoài ra còn có các phương pháp khác: các bài tập theo nhóm, bài tập

về nhà, các bài viết luận, trình bày các đề án v v

Quản lý việc công khai cho HS, phụ huynh và người giám hộ về kết quả KT-ĐG Tuy nhiên có những điểm số cần phải được giữ kín Tạo điều kiện để

GV có thể đặt kế hoạch cho mình hệ thống kiểm tra riêng và thường xuyên (ví dụ: 1 tuần 1 lần, hoặc 3 tuần 1 lần, v v )

Như vậy quản lý hoạt động KT-ĐG kết quản học tập của HS cũng là quản

lý quá trình dạy – học, quản lý quy trình KT-ĐG giá và độ chính xác kết quả học tập của HS từ đó có những giải pháp điều chỉnh quá trình dạy – học

1.3 Một số vấn đề về công tác KT-ĐG kết quả học tập của HS THCS

1.3.1 Vai trò của KT-ĐG kết quả học tập của HS THCS

a) Vai trò đối với người thầy và sự điều chỉnh quá trình dạy học

KT-ĐG kết quả học tập là một trong những hoạt động rất quan trọng của quá trình dạy – học Bản chất của KT-ĐG là thu thập các thông tin định tính và định lượng, xử lý các thông tin đó và xác định xem mục tiêu của chương trình đào tạo, của môn học có đạt được hay không và nếu đạt được thì ở mức độ nào

Ta có thể đặt câu hỏi, quá trình dạy học nếu không có hoạt động KT-ĐG hoặc đánh giá không dựa trên cơ sở khoa học dẫn đến việc đánh giá không chính xác thì làm sao ta có thể biết được HS lĩnh hội kiến thức được đến đâu, đạt được đến mục tiêu nào, đối với người thầy thì làm sao biết được mình còn khuyết thiếu ở điểm nào để khắc phục

KT-ĐG là định hướng tới đích cuối cùng để người dạy hướng dẫn người học cùng vươn tới và cũng là để người học tùy theo năng lực của bản thân mà tìm cách riêng cho mình hướng tới Với nghĩa này, KT-ĐG sẽ định hướng cách dạy của thầy và học của trò sao cho hiệu quả nhất, nghĩa là cùng hướng tới việc đạt mục tiêu

Ngoài ra, các thông tin khai thác được từ kết quả KT-ĐG giá sẽ rất hữu ích cho việc điều chỉnh phương pháp dạy của thầy và phương pháp học của trò, đồng thời giúp các nhà quản lý có những thay đổi cần thiết trong việc tổ chức quá trình đào tạo (như điều chỉnh chương trình, nội dung đào tạo, hình thức tổ chức dạy - học)

b) Vai trò đối với người trò và sự điều chỉnh quá trình học tập

KT-ĐG giá là để làm sáng tỏ mức độ đạt được và chưa đạt được về các mục tiêu dạy học, tình trạng kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo, thái độ của HS so với yêu cầu của chương trình; phát hiện những sai sót và nguyên nhân dẫn tới những sai sót

đó, giúp HS điều chỉnh hoạt động học tập của mình KT-ĐG cũng là để công khai hóa các nhận định về năng lực, kết quả học tập của mỗi em HS và cả tập thể lớp, tạo cơ hội cho các em có kĩ năng tự đánh giá, giúp các em nhận ra sự tiến bộ của mình, khuyến khích động viên và thúc đẩy việc học tập ngày một tốt hơn, đạt được chuẩn kiến thức, kỹ năng Điều đó giúp GV có cơ sở thực tế để nhận ra những điểm mạnh, điểm yếu của mình, tự điều chỉnh, hoàn thiện hoạt động học tập, phấn đấu không ngừng nâng cao chất lượng và hiệu quả học tập

c) Vai trò đối với nhà quản lý và sự điều chỉnh hoạt động quản lý

Quản lý hoạt động KT-ĐG đúng thực tế, chính xác, khoa học và khách quan sẽ giúp người học tự tin, hăng say, nâng cao năng lực sáng tạo trong học tập, giúp cho GV nhận biết được những hạn chế của bản thân để có những điều chỉnh phù hợp trong hoạt động giảng dạy, giúp cho chính các nhà quản lý có những phương hướng chỉ đạo kịp thời trong hoạt động dạy học

Nếu xem chất lượng của quá trình dạy - học là “trùng khớp với mục tiêu” thì KT-ĐG là cách tốt nhất để đánh giá chất lượng của quy trình đào tạo

Trong nhà trường hiện nay, việc dạy học không chỉ chủ yếu là dạy cái gì

mà còn dạy học như thế nào Đổi mới phương pháp dạy học là một yêu cầu cấp thiết để nâng cao chất lượng dạy học Đổi mới phương pháp dạy học đòi hỏi phải tiến hành một cách đồng bộ đổi mới từ nội dung chương trình sách giáo khoa, phương pháp dạy học cho đến KT-ĐG kết quả dạy học KT-ĐG có vai trò rất to lớn đến việc nâng cao chất lượng đào tạo Kết quả của KT-ĐG là cơ sở để điều chỉnh hoạt động dạy, hoạt động học và quản lý giáo dục Nếu KT-ĐG sai dẫn đến nhận định sai về chất lượng đào tạo gây tác hại to lớn trong việc sử dụng nguồn nhân lực Vậy quản lý hoạt động KT-ĐG trở thành nhu cầu bức thiết của ngành giáo dục và toàn xã hội ngày nay

1.3.2 Mục đích KT-ĐG kết quả học tập của HS THCS

- Tạo ra sự phản hồi sau mỗi lần kiểm tra đánh giá nhằm giúp cho người học biết được mình đã đạt được đến đâu trên con đường chuẩn kiến thức, kỹ

năng, giúp cho GV biết được những lỗi khuyết thiếu trong quá trình dạy học nhằm chỉnh sửa cho phù hợp hơn

- Công khai hóa nhận định về năng lực và kết quả học tập của mỗi HS và tập thể lớp, tạo cơ hội cho HS phát triển kỹ năng tự đánh giá, giúp HS nhận ra sự tiến bộ của mình, khuyến khích động viên việc học tập của HS

- Giúp cho GV có cơ sở thực tế để nhận ra những điểm mạnh và điểm yếu của mình, tự hoàn thiện hoạt động dạy, phấn đấu không ngừng nâng cao chất lượng và hiệu quả dạy học

Như vậy, KT-ĐG không chỉ nhằm mục đích nhận định thực trạng và định hướng, điều chỉnh hoạt động của HS mà còn đồng thời tạo điều kiện nhận định

ra thực trạng và điều chỉnh hoạt động dạy của thầy

1.3.3 Nội dung, hình thức, phương pháp và quy trình KT-ĐG kết quả học tập của HS THCS

1.3.3.1 Nội dung, hình thức, phương pháp KT-ĐG kết quả học tập của HS

a) Nội dung KT-ĐG kết quả học tập của HS

Để KT-ĐG kết quả học tập của HS cần cần dựa vào mục tiêu môn học Mục tiêu của môn học là những gì HS cần đạt được sau khi học xong môn học,

nó bao gồm các thành tố:

- Hệ thống các kiến thức khoa học, bao gồm cả các phương pháp nhận thức;

-Hệ thống kỹ năng, kỹ xảo;

-Khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn;

-Thái độ nhận thức đối với môn học

Nội dung KT-ĐG kết quả học tập của HS là KT-ĐG những gì HS đạt được sau khi đã học xong một đơn vị kiến thức, một quy tắc nào đó Nội dung KT-ĐG bao gồm các phần sau đây;

-KT-ĐG sự lĩnh hội tri thức của nhân loại nhằm đáp ứng nhu cầu nhận thức về tự nhiên và xã hội;

-KT-ĐG kiến thức của HS đạt được để đáp ứng nhu cầu về thi tuyển, nghề

nghiệp và nhu cầu cuộc sống;

-KT-ĐG việc thu thập những kinh nghiệm sáng tạo để có thể độc lập học tập, nghiên cứu và hoạt động sau này

Việc KT-ĐG giữa mục tiêu của môn học và mục đích học tập có mối quan hệ chặt chẽ với nhau Mục tiêu của môn học và mục đích học tập là cơ sở cho việc xác định nội dung, chương trình, phương pháp và quy trình dạy học đồng thời nó cũng là cơ sở để chọn phương pháp, quy trình KT-ĐG kết quả học tập của HS KT-ĐG kết quả học tập dựa trên tiêu chí của mục tiêu dạy học sẽ nhận được thông tin phản hồi chính xác nhằm bổ sung, hoàn thiện quá trình giáo dục

b) Hình thức KT-ĐG kết quả học tập của HS

Hình thức kiểm tra: Kiểm tra miệng (kiểm tra bằng hỏi đáp), kiểm tra viết

và kiểm tra thực hành Các loại bài kiểm tra: Kiểm tra thường xuyên, kiểm tra

định kỳ (gồm kiểm tra viết từ 1 tiết lý thuyết và thực hành trở lên), kiểm tra học

kỳ [4]

Hình thức đánh giá: Đánh giá và cho điểm các bài kiểm tra, tính điểm

trung bình môn học và tính điểm trung bình các môn học sau một học kỳ, một năm học Việc đánh giá chất lượng giáo dục toàn diện đối với HS được thực hiện sau mỗi học kỳ, mỗi năm học nhằm thúc đẩy HS rèn luyện, học tập để không ngừng tiến bộ Căn cứ đánh giá, xếp loại hạnh kiểm và học lực của HS được dựa trên cơ sở: Mục tiêu giáo dục của cấp học, chương trình, kế hoạch giáo dục của cấp học, điều lệ nhà trường, kết quả rèn luyện và học tập của HS [4]

c) Phương pháp KT-ĐG kết quả học tập của HS

Phương pháp vấn đáp là phương pháp GV khéo léo đặt hệ thống câu hỏi

để HS trả lời nhằm gợi mở cho họ sáng tỏ những vấn đề mới; tự khai phá những tri thức mới bằng sự tái hiện những tài liệu đã học hoặc từ những kinh nghiệm

đã tích luỹ được trong cuộc sống, nhằm giúp HS củng cố, mở rộng, đào sâu, tổng kết, hệ thống hoá những tri thức đã tiếp thu được và nhằm mục đích KT-

ĐG và giúp HS tự kiểm tra, tự đánh giá việc lĩnh hội tri thức Tuỳ theo cơ sở để phân loại, nên có những phương pháp vấn đáp sau:

- Dựa vào mục đích dạy học mà phân ra vấn đáp gợi mở, vấn đáp củng cố, vấn đáp tổng kết, vấn đáp kiểm tra

Vấn đáp gợi mở là phương pháp GV khéo léo đặt câu hỏi hoặc một chuỗi câu hỏi nhằm dẫn dắt HS giải quyết một câu hỏi cơ bản, từ đó rút ra kết luận, nhờ vậy mà họ lĩnh hội tri thức mới

Vấn đáp củng cố là phương pháp GV khéo léo đặt ra một câu hỏi hoặc hệ thống câu hỏi nhằm giúp HS củng cố những tri thức cơ bản hoặc giúp họ mở rộng, đào sâu những tri thức đã thu lượm được

Vấn đáp tổng kết là phương pháp vấn đáp nhằm giúp HS khái quát, hệ thống hoá những tri thức sau khi đã học một số bài, một chương, một bộ môn nhất định

Vấn đáp kiểm tra là phương pháp vấn đáp nhằm kiểm tra những tri thức

đã học, đã được củng cố, khái quát, hệ thống hoá Qua câu trả lời của HS mà GV

có thể đánh giá và họ tự kiểm tra, tự đánh giá những tri thức đã được lĩnh hội một cách kịp thời, nhanh gọn

Dựa vào tính chất nhận thức của HS mà phân ra vấn đáp giải thích, minh hoạ, vấn đáp tái hiện, vấn đáp tìm tòi – phát hiện

Vấn đáp giải thích – minh hoạ là phương pháp mà GV đặt ra những câu hỏi đòi hỏi HS giải thích và nêu lên dẫn chứng để minh hoạ, làm sáng tỏ cho sự giải thích của mình Trong câu trả lời của HS không chỉ đòi hỏi nhớ lại nội dung tri thức mà phải có sự cấu trúc lại tri thức để có sự suy luận cần thiết

Vấn đáp tái hiện là phương pháp GV đặt ra những câu hỏi đòi hỏi HS phải nhớ lại những tri thức đã học và vận dụng chúng để giải quyết những nhiệm vụ học tập trong hoàn cảnh đã biết

Vấn đáp tìm tòi – phát hiện là phương pháp mà GV đặt ra những câu hỏi

có tính chất vấn đề gây cho HS gặp phải tình huống có vấn đề và qua đó họ có nhu cầu phải lĩnh hội tri thức mới để giải quyết vấn đề đó

Trắc nghiệm khách quan là phương tiện kiểm tra khả năng học tập của

HS Nó là một phương pháp trắc nghiệm mà đề kiểm tra (thi) gồm nhiều câu hỏi, ở mỗi câu hỏi đều nêu lên vấn đề và thông tin cần thiết, giúp HS trả lời một cách ngắn gọn nhất Trắc nghiệm khách quan được coi là khách quan vì việc cho điểm khách quan, kết quả điểm số phụ thuộc vào phương án lựa chọn của HS và chỉ có một phương án duy nhất, kết quả sẽ được chấm điểm như nhau, không phụ thuộc vào người chấm

Trắc nghiệm khách quan ngày càng được áp dụng rộng rãi do tính ưu việt của nó và trong giai đoạn thực hiện cuộc vận động 2 không do ngành Giáo dục phát động Nó là sự lựa chọn cần thiết và đang được khuyến khích trong các kỳ thi, KT-ĐG Tuy nhiên, trong một số môn học THCS thì trắc nghiệm khách quan không phải là sự lựa chọn tốt để đánh giá năng lực nhận thức của người học; có lúc cần phải chọn hình thức tự luận hoặc kết hợp trắc nghiệm khách quan với hình thức khác Ví dụ với môn Anh ngữ nếu chỉ đơn thuần sử dụng trắc nghiệm khách quan thì không thể đánh giá đúng thật sự năng lực người học vì 2

kỹ năng nghe-nói (hiện nay là rất quan trọng) của người học đã vô tình bị bỏ qua

KT theo hình thức tự luận, điều quan trọng là phải xác định được hệ thống

chuẩn đánh giá kiến thức, kỹ năng, vận dụng của HS Việc xác định tiêu chuẩn đánh giá là vấn đề rất phức tạp và trừu tượng Tuy nhiên, việc kiểm tra với những đề thi tự luận thường bộc lộ nhiều nhược điểm, đặc biệt là không phản ánh được toàn bộ nội dung, chương trình, dễ gây tâm lý học tủ, dạy tủ và khi chấm bài GV còn nặng tính chủ quan

Vì thế, để nâng cao tính khách quan trong KT-ĐG nên sử dụng đa dạng các phương pháp KT-ĐG Nhìn chung nếu xây dựng và sử dụng có hiệu quả hệ thống trắc nghiệm thì chừng mực nhất định có thể khắc phục những hạn chế của hình thức kiểm tra tự luận

Trong xu thế phát triển của khoa học giáo dục nói chung, lý luận dạy học nói riêng, vấn đề KT-ĐG kết quả học tập của HS trong các loại hình nhà trường

cần được nghiên cứu thực hiện nghiêm túc, trước hết là hoàn thiện các hình thức

- Báo cáo kết quả để rút ra các kết luận cần thiết

Quy trình đánh giá kết quả học tập gồm các bước:

- Căn cứ vào mục tiêu dạy học và mục đích học tập để xác định mục tiêu đánh giá;

- Lượng hóa các mục tiêu dạy học để đặt ra các mức độ cần đạt về kiến thức, kỹ năng, thái độ nhằm xác định nội dung và các tiêu chí đánh giá;

- Lựa chọn phương pháp đánh giá phù hợp với mục tiêu, nội dung đã đề

ra trên cơ sở các đặc điểm của đối tượng được đo lượng, thẩm định và trên cơ sở hoàn cảnh xã hội;

- Soạn thảo công cụ: Viết câu hỏi, đặt câu hỏi dựa trên mục tiêu đề ra và nội dung cần đánh giá;

- Sắp xếp câu hỏi, câu hỏi từ dễ đến khó, chú ý đến tính tương đương của

các đề (nếu có nhiều đề) và duyệt lại đáp án;

- Tiến hành đo lường;

- Phân tích kết quả, đánh giá độ tin cậy và độ giá trị của bài kiểm tra, thi;

- Điều chỉnh, bổ sung để hoàn thiện công cụ đánh giá bài kiểm tra, thi Đánh giá trong giáo dục là một vấn đề hết sức phức tạp và khó khăn vì nó mang tính tổng hợp nhiều yếu tố Vì vậy, để đánh giá chính xác một HS, một lớp, hay một khóa học, điều đầu tiên người GV phải làm là xây dựng quy trình, lựa chọn một phương pháp cũng như thu thập các thông tin cần thiết cho việc

đánh giá Như vậy, quy trình đánh giá có thể bao gồm bốn bước: đo, lượng giá, đánh giá và ra quyết định

Đo: Kết quả bài kiểm tra của mỗi HS được ghi nhận bằng điểm số Điểm

số là những kí hiệu gián tiếp phản ánh trình độ của mỗi HS về mặt định tính, nhưng nó không có ý nghĩa về mặt định lượng

Lượng giá: Dựa vào các số đo để đưa ra những tính toán về ước lượng, về trình độ kiến thức, kĩ năng kĩ xảo của một HS Lượng giá là một bước trung gian giữa đo và đánh giá, có thể lượng giá theo chuẩn lượng giá theo tiêu chí

Đánh giá: Bước này đòi hỏi GV phải đưa ra những nhận định phán đoán về thực chất trình độ của một HS trước vấn đề được kiểm tra, đồng thời đề xuất những định hướng bổ khuyết, sai sót hoặc phát huy hiệu quả

Quyết định: Đây là bước cuối cùng của quá trình đánh giá, GV sẽ đưa ra những biện pháp cụ thể để giúp HS tiến bộ

1.3.4 Xu hướng đổi mới hoạt động KT-ĐG giá kết quả học tập của HS THCS hiện nay

- Trong KT-ĐG sẽ phải đa dạng hình thức, phương pháp KT-ĐG (thi viết, vấn đáp, trắc nghiệm, quan sát, làm thí nghiệm, trình bày dự án…) Đặc biệt là chuyển từ KT-ĐG chú trọng đến kiến thức HS nắm được sang KT-ĐG quá trình, cách thức HS nắm được kiến thức đó như thế nào, chú trọng đến kĩ năng cơ bản, năng lực cá nhân KT-ĐG cần quan tâm đến 4 yếu tố:

Phát triển toàn diện HS: KT-ĐG phải thể hiện ở các mặt đức, trí, thể, mĩ, tình cảm và xã hội;

Cá biệt hóa giáo dục: KT-ĐG chú trọng đến sự phân hóa HS, đến việc phát hiện năng lực của từng cá nhân;

Dân chủ hóa giáo dục: KT-ĐG phải đảm bảo công khai, công bằng, dựa vào mục tiêu đặt ra từ đầu, tôn trọng sự tự đánh giá của HS;

Ứng dụng hóa giáo dục: (Thực tiễn hóa giáo dục) KT-ĐG nhằm hướng đến năng lực thực tiễn của HS, đề KT không chú trọng nhiều quá đến kiến thức

lí thuyết, hàn lâm mà chú trọng đến việc vận dụng các kiến thức đã học vào đời sống, những kiến thức hữu ích cho cuộc sống và việc học tập của HS

1.4 Một số vấn đề về quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS THCS

1.4.1.Mục đích quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS THCS

Quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS THCS nhằm nhận định đúng thực trạng hoạt động này, từ đó có các điều chỉnh hợp lý để nâng cao chất lượng hoạt động KT-ĐG, cũng như hoạt động giáo dục HS trong toàn trường

Như vậy, quản lý hoạt động kiểm tra đánh giá không chỉ nhằm mục đích nhận định thực trạng và định hướng, điều chỉnh hoạt động kiểm tra đánh giá của

cơ sở giáo dục mà còn đồng thời tạo điều kiện nhận định ra thực trạng và điều chỉnh hoạt động dạy của thầy, tạo cho người thầy nhìn nhận vấn đề một cách rõ ràng, từ đó người thầy phải xác định mình đang ở đâu trong hoạt động giảng dạy? mình cần đạt được những yêu cầu nào tốt hơn trong hoạt động giảng dạy? Làm thế nào để đạt được những yêu cầu đó?

1.4.2 Nội dung quản lý hoạt động KT-ĐG:

1.4.2.1 Lập kế hoạch KT-ĐG:

Lập kế hoạch là quá trình xác định các mục tiêu và lựa chọn các phương thức để đạt được các mục tiêu đó Lập kế hoạch nhằm mục đích xác định mục tiêu cần phải đạt được là cái gì? và phương tiện để đạt được các mục tiêu đó như thế nào? Tức là, lập kế hoạch bao gồm việc xác định rõ các mục tiêu cần đạt được, xây dựng một kế hoạch tổng thể để đạt được các mục tiêu đã đặt ra, và việc triển khai một hệ thống các kế hoạch để thống nhất và phối hợp các hoạt động

Các nhà quản lý cần phải lập kế hoạch về KT-ĐG cho một năm học bởi vì lập kế hoạch cho biết phương hướng hoạt động trong tương lai về Hoạt động KT-ĐG, làm giảm sự tác động của những thay đổi từ môi trường, tránh được sự lãng phí và dư thừa nguồn lực, và thiết lập nên những tiêu chuẩn thuận tiện cho

hoạt động KT-ĐG Hiện nay, trong các trường học có thể thấy việc lập kế hoạch

có các vai trò to lớn đối với họ

a) Lập kế hoạch KT-ĐG kết quả học tập của HS năm học

Kế hoạch KT-ĐG kết quả học tập của HS cho một năm học là một trong những công cụ có vai trò quan trọng trong việc phối hợp nỗ lực của các thành viên trong nhà trường Lập kế hoạch KT-ĐG cho biết mục tiêu, và cách thức đạt được mục tiêu của trong hoạt động KT-ĐG Khi tất cả đội ngũ cán bộ, GV, công nhân viên trong nhà trường biết được mình sẽ đi đâu và họ sẽ cần phải đóng góp

gì để đạt được mục tiêu đó, thì chắc chắn họ sẽ cùng nhau phối hợp, hợp tác và làm việc một cách có tổ chức Nếu thiếu kế hoạch KT-ĐG thì quĩ đạo đi tới mục tiêu của hoạt động KT-ĐG sẽ là đường ziczăc phi hiệu quả

Lập kế hoạch KT-ĐG kết quả học tập của HS có tác dụng làm giảm tính bất ổn định của hoạt động này Sự bất ổn định và thay đổi của môi trường làm cho công tác lập kế hoạch KT-ĐG kết quả học tập của HS trở thành tất yếu và rất cần thiết đối với mỗi nhà trường, mỗi nhà quản lý Lập kế hoạch buộc những nhà quản lý phải nhìn về phía trước, dự đoán được những thay đổi trong nội bộ nhà trường cũng như môi trường bên ngoài và cân nhắc các ảnh hưởng của chúng để đưa ra những giải pháp ứng phó thích hợp

Lập kế hoạch KT-ĐG kết quả học tập của HS làm giảm được sự chồng chéo và những hoạt động làm lãng phí nguồn lực của nhà trường Khi lập kế hoạch KT-ĐG thì những mục tiêu đã được xác định, những phương thức tốt nhất

để đạt mục tiêu đã được lựa chọn nên sẽ sử dụng nguồn lực một cách có hiệu quả, cực tiểu hoá chi phí bởi vì nó chủ động vào các hoạt động hiệu quả và phù hợp

Lập kế hoạch sẽ thiết lập được những tiêu chuẩn tạo điều kiện cho công tác KT-ĐG đạt hiệu quả cao Một nhà trường nếu không có kế hoạch về KT-ĐG

kết quả học tập của HS cho từng năm học thì hoạt động này giống như là một thanh gỗ trôi nổi trên dòng sông thời gian Một khi nhà trường không xác định được là trong hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS mình phải đạt tới cái gì

và đạt tới bằng cách nào, thì đương nhiên sẽ không thể xác định đựợc liệu mình

có thực hiện được mục tiêu hay chưa, và cũng không thể có được những biện pháp để điều chỉnh kịp thời khi có những lệch lạc xảy ra Do vậy, có thể nói nếu không có kế hoạch KT-ĐG thì hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS cũng không có hiệu quả

Như vậy, lập kế hoạch KT-ĐG quả thật là quan trọng đối với mỗi mỗi nhà trường trong quá trình quản lý Nếu không có kế hoạch thì người hiệu trưởng có thể không biết tổ chức, khai thác con người và các nguồn lực khác của nhà trường một cách có hiệu quả, thậm chí sẽ không có được một ý tưởng rõ ràng về cái họ cần tổ chức và khai thác Không có kế hoạch KT-ĐG kết quả học tập của

HS, nhà trường sẽ rất khó đạt được mục tiêu của mình, họ không biết khi nào và

ở đâu cần phải làm gì

b) Cụ thể hóa kế hoạch KT-ĐG năm thành kế hoạch KT-ĐG thường xuyên, định kỳ

Cụ thể hóa kế hoạch KT-ĐG kết quả học tập của HS là kế hoạch chi tiết

cụ thể từ kế hoạch chung của nhà trường cho một năm học, việc cụ thể kế hoạch sẽ được các tổ bộ môn xây dựng nên trên cơ sở kế hoạch của nhà trường, kế hoạch này trình bày rõ chi tiết tổ chức cần phải làm như thế nào để đạt được những mục tiêu đã đặt ra trong kế hoạch KT-ĐG của nhà trường Việc vụ thể hóa kế hoạch KT-ĐG thể hiện chi tiết kế hoạch của cả năm học thành những hoạt động thường xuyên, định kỳ, hàng quý, hàng tháng, hàng tuần bao gồm các

kế hoạch ôn tập trước kiểm tra, kế hoạch phân công trách nhiệm trong hoạt động KT-ĐG, kế hoạch KT-ĐG, thời gian tổ chức KT-ĐG… Cụ thể hóa kế hoạch nhằm mục đích bảo đảm cho mọi người trong các tổ bộ môn đều hiểu về các

mục tiêu kế hoạch KT-ĐG của nhà trường và xác định rõ ràng trách nhiệm của

họ trong việc thực hiện mục tiêu chung đó và các hoạt động cần được tiến hành

ra sao để đạt được những kết quả dự định trước

1.4.2.2 Tổ chức, chỉ đạo thực hiện kế hoạch KT-ĐG

a)Tổ chức, chỉ đạo, giám sát tất cả các khâu: ra đề, in ấn đề, coi kiểm tra (thi), chấm bài, lấy điểm, đánh giá - xếp loại, lưu trữ

- Quản lý công tác ra đề kiểm tra: Đề kiểm tra là các câu hỏi được đặt ra

để kiểm tra năng lực nhận thức của người học sau khi hoàn thành một chương trình học tập cụ thể, ở các trường phổ thông có các dạng bài kiểm tra: bài kiểm tra 15 phút được lấy vào điểm kiểm tra thường xuyên, hệ số 1; Bài kiểm tra 45 phút hệ số 2 là bài kết thúc chương, phần kiến thức và bài kiểm tra học kỳ là bài kết thúc mỗi kỳ học

Trước mỗi đề kiểm tra, nhóm chuyên môn thống nhất ma trận đề kiểm tra

đó bám sát mục tiêu môn học Đề kiểm tra phải phù hợp với đối tượng được kiểm tra và phải phân loại được năng lực nhận thức của HS

- Quản lý công tác coi thi (kiểm tra): Đó là việc giám sát kiểm tra việc thực hiện kế hoạch kiểm tra của GV đối với từng lớp học, về thái độ tinh thần trách nhiệm của GV trong mỗi giờ kiểm tra

Quản lý công tác chấm bài thi (kiểm tra): Chấm thi (kiểm tra) là công việc thường xuyên của GV phổ thông, chấm thi đó là việc xác nhận ý kiến trả lời của

HS về câu hỏi đạt được theo một thang điểm nhất định Quản lý công tác chấm thi tốt sẽ tránh được các hiện tượng cho khống điểm (cấy điểm) trong giáo dục

b)Tổ chức, chỉ đạo hoạt động KT-ĐG theo quy trình:

- Xác định mục đích của hoạt động đánh giá: Ở cấp THCS các kỳ KT-ĐG dưới dạng viết có các bài kiểm tra 15 phút, 45 phút, bài kiểm tra học kỳ với các mục đích khác nhau Việc xác định mục đích của các kì KT-ĐG là hết sức quan trọng, nó sẽ định hướng xây dựng các bài kiểm tra phải đạt được các mục đích

này Khi tổ chức một kỳ KT-ĐG phải trả lời được câu hỏi: Cho ai? Để làm gì? Làm như thế nào?

- Xác định hình thức KT-ĐG: Các phương pháp KT-ĐG phải phù hợp với mục tiêu, không chỉ là mục tiêu của môn học mà còn là mục tiêu của cả chương trình môn học cho nên phải do nhà tập thể quản lý quyết định Việc chọn lựa phương pháp kiểm tra chính xác sẽ ảnh hưởng rất lớn đến việc nâng cao chất lượng

- Xác định nội dung cần đánh giá và bậc nhận thức tương ứng với các nội dung đó, tỉ lệ các bậc nhận thức phù hợp, đáp ứng mục đích đánh giá

- Viết câu hỏi kiểm tra ứng với nội dung và bậc nhận thức của nội dung đó

- Sau khi có đủ các câu hỏi ứng với các nội dung và bậc nhận thức tương ứng, người phụ trách tổ hợp các câu hỏi thành đề kiểm tra đúng với tỉ lệ đã quy định trong ma trận nội dung – bậc nhận thức

- Phân tích đề kiểm tra: Trước khi in ấn, người phục trách cần kiểm tra, phân tích đề bằng cách làm bài với tư cách là HS Trong quá trình làm bài sẽ phát hiện những sai sót có thể và độ dài của bài kiểm tra cho phù hợp với thời gian làm bài

- In ấn đề kiểm tra phải thật sự chú trọng, phải được kiểm tra trước khi niêm phong, khi đề in ấn bị thiếu hụt hoặc mờ nhạt chữ trong đề kiểm tra sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến độ chính xác trong đánh giá

- Chuẩn bị các điều kiện khác cho HS làm bài kiểm tra

- Chấm bài kiểm tra của HS

- Ghi chép điểm và nhận xét cho từng HS trong sổ điểm của GV, lưu ý các trường hợp đặc biệt

- Trả bài và nhận xét

Báo cáo, sử dụng kết quả KT-ĐG: Báo cáo kết quả KT-ĐG phải chỉ ra được những điểm mạnh và những điểm yếu của người học, đồng thời phải chỉ

ra được những ưu, nhược điểm của các đối tượng liên quan như: HS, GV, CBQL

- Đánh giá toàn bộ quy trình : Đây là bước cuối cùng trong quy trình

KT-ĐG Nhà trường thông qua các buổi họp chuyên môn, hoặc buổi họp chuyên đề

để đánh giá, nhận xét việc thực hiện quy trình KT-ĐG đối với từng môn, chỉ rõ những thuận lợi, khó khăn khi thực hiện Từ đó, sẽ đưa ra những vấn đề cần chỉnh sửa (kế hoạch, chính sách, quy trình, …) giúp toàn thể đội ngũ thực hiện những quy trình tiếp theo có kết quả cao hơn

1.4.2.3 Sử dụng kết quả kiểm tra để đánh giá dân chủ tạo ra sự phản hồi

từ HS, từ đó điều chỉnh phương pháp dạy học của GV và phương pháp học tập của HS, cũng như điều chỉnh mục tiêu dạy học và giáo dục

Quản lý thu thập thông tin phản hồi từ HS trong việc KT-ĐG: trên cơ sở

đó để GV và HS điều chỉnh hoạt động day và học của mình Đó cũng là cơ sở để Ban Giám Hiệu nhà trường theo dõi, đôn đốc, nhắc nhở việc học của trò và giảng dạy của thầy GV chủ nhiệm lớp thông báo cho phụ huynh HS kết quả học tập rèn luyện của HS tại lớp để tạo nên những phải hồi có giá trị khác

Những nội dung quản lý hoạt động KT-ĐG được xác định một cách có hiệu quả, khoa học sẽ là những yếu tố quyết định đến việc thực hiện tốt các chức năng của KT-ĐG

1.4.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS THCS

1.4.3.1 Nhận thức của CBQL, GV và HS về sự cần thiết và vai trò của hoạt động KT-ĐG kết quả học tập

Yếu tố nhận thức được xác định là một yếu tố ảnh hưởng nhất tới toàn bộ hoạt động KT-ĐG và công tác quản lý hoạt động KT-ĐG Những GV, HS có tư duy đúng đắn về vai trò, ý nghĩa của hoạt động KT-ĐG, nhận thức đầy đủ về quy chế thi, kiểm tra sẽ giúp họ có những hành động đúng, ngược lại nếu nhận thức sai hoặc không đầy đủ sẽ khiến họ coi nhẹ hoạt động này, thậm chí là có

những tác động tiêu cực Điều này sẽ là trở ngại đến quá trình quản lý, người quản lý sẽ gặp rất nhiều khó khăn

Các nhà quản lý phải có triết lý KT-ĐG, nếu họ yếu về triết lý KT-ĐG sẽ dẫn đến những quyết định sai lầm, ngược lại nếu họ có triết lý đúng đắn sẽ giúp

họ đưa ra những tác động tích cực, những quyết định đúng đắn

Do vậy, trong quá trình quản lý hoạt động KT-ĐG cần phải giúp CBQL,

GV, HS nhận thức đúng vai trò của ĐG và có kiến thức nhất định về

KT-ĐG kết quả học tập của HS thông qua việc thường xuyên tổ chức các lớp bồi dưỡng kiến thức, kỹ năng về KT-ĐG nói chung, quy chế thi, kiểm tra, cách thức

xây dựng ma trận, nghiệp vụ soạn đề kiểm tra nói riêng

1.4.3.1 Kiến thức và kỹ năng quản lý và thực hiện hoạt động KT- ĐG của CBQL và GV

Bên cạnh sự am hiểu về hoạt động KT-ĐG thì việc nhà quản lý phải trang

bị cho mình kỹ năng quản lý hoạt động này là cần thiết, kỹ năng quản lý thuần thục sẽ giúp cho quá trình quản lý hoạt động KT-ĐG trở lên trôi chảy Có thể đề

cập tới một số kỹ năng cơ bản sau: thiết lập mục tiêu, xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch và kiểm tra việc thực hiện hoạt động KT-ĐG Đối với

GV phải có nhận thức đúng đắn về vai trò, ý nghĩa của hoạt động KT-ĐG là chưa đủ mà trong quá trình tổ chức và thực hiện hoạt động này cần nghiêm túc tuân thủ các nguyên tắc của KT-ĐG kết quả học tập Thực tế cho thấy hiện nay

là đội ngũ những người làm giáo dục đã và đang trực tiếp hoặc gián tiếp vi phạm nguyên tắc của KT-ĐG Điều này đã làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới mục đích,

ý nghĩa của hoạt động KT-ĐG

Bên cạnh sự am hiểu về hoạt động KT-ĐG thì việc nhà quản lý phải trang

bị cho mình kỹ năng quản lý hoạt động này là cần thiết, kỹ năng quản lý thuần thục sẽ giúp cho quá trình quản lý hoạt động KT-ĐG trở lên trôi chảy Có thể đề

cập tới một số kỹ năng cơ bản sau: thiết lập mục tiêu, xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện kế hoạch và kiểm tra việc thực hiện kế hoạch hoạt động KT-ĐG

1.4.3.2 CSVC, trang thiết bị

CSVC trang thiết bị như phòng học, bàn ghế, phương tiện kiểm tra giám sát các hoạt động của thầy và trò, phòng thí nghiệm, phòng thư viện, phòng tin học… phục vụ cho hoạt động dạy và học cũng như hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS được đầy đủ sẽ là điều kiện tiền đề thuận lợi cho tổ chức KT-

ĐG, ngược lại nếu CSVC quá thiếu hụt, không đáp ứng được các nhu cầu phục

vụ cho dạy và học sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động dạy và học đặc biệt là ảnh hưởng đến hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS

có cơ sở phân tích thực trạng quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS trung học cơ sở huyện Bù Đốp, tỉnh Bình Phước để từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động KT-ĐG kết quả học tập của HS trung học cơ sở góp phần thực hiện mục tiêu nâng cao dân trí, phát triển nguồn nhân lực, bồi dưỡng

nhân tài trên địa bàn huyện mình

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG KT-ĐG KẾT QUẢ HỌC TẬP CỦA HS TRUNG HỌC CƠ SỞ

HUYỆN BÙ ĐỐP, TỈNH BÌNH PHƯỚC 2.1 Khái quát về tình hình phát triển KT-XH và giáo dục trung học cơ sở huyện Bù Đốp tỉnh Bình Phước

2.1.1 Tình hình phát triển KT-XH của huyện Bù Đốp:

Là huyện miền núi biên giới, tiếp giáp với biên giới Campuchia nằm ở phía Đông Bắc của tỉnh Bình Phước, cách trung tâm tỉnh khoảng 75 km Có diện

tích tự nhiên là 37.750,48 ha; 56 cơ quan, đơn vị trong đó có 6 xã và 01 thị trấn,

với 13.347 hộ dân tương ứng 54.437 nhân khẩu; tỷ lệ phát triển dân số khoảng 0,093%

Do điều kiện địa lý thuận lợi, thổ nhưỡng đất là đất đỏ ba gian rất phù hợp các loại cây trồng công nghiệp, vì vậy kinh tế của huyện chủ yếu là sản xuất nông nghiệp, cây trồng chủ lực là cây cao su, cây hồ tiêu, cây điều, cây cà phê Các hộ gia đình nông dân, nhiều hộ có diện tích đất trồng tương đối rộng khoản

từ 2 ha đến 40 ha, tuy nhiên nhiều hộ chỉ có khoảng 2 đến 7 ngàn mét vuông đất trồng, sự chênh lệch thu nhập trong nông dân tương đối cao, vì vậy có sự chênh lệch giàu nghèo cũng khá cao

Trong những năm gần đây giá nông sản trên thị trường không ổn định, giá cao su, giá hồ tiêu lên xuống thất thường, vì vậy nông dân gặp rất nhiều khó khăn, mức thu nhập bình quân đầu người thấp hơn so với thu nhập bình quân của các huyện thị khác trong tỉnh cũng như của tỉnh, thu nhập ước đạt 20.51 triệu đồng/ người/năm

2.1.2 Tình hình giáo dục THCS huyện Bù Đốp:

Mặc dù các điều kiện kinh tế - xã hội còn gặp nhiều khó khăn, tỷ lệ HS cấp THCS vẫn còn tình trạng bỏ học nhiều CSVC ở một số trường học chưa được trang bị đầy đủ với nhu cầu, nhưng trong những năm học qua chất lượng giáo dục có nhiều chuyển biến

2.1.2.1 Về quy mô trường, lớp, HS: Từ Năm học 2010-2011 toàn cấp học

có 06 trường THCS công lập với qui mô lớp, HS cụ thể như sau:

(Nguồn: Báo cáo tổng kết của Phòng GD&ĐT năm học 2012 - 2013)

Số liệu bảng số 2.1 cho thấy quy mô trường ổn định, quy mô lớp, HS có

chiều hướng giảm, số HS/lớp ít (khoảng 32HS/lớp), số lớp/trường không cao (khoảng 16 lớp/trường)

2.1.2.2 Về đội ngũ cán bộ, GV, nhân viên

- Số lượng đội ngũ cán bộ, GV, nhân viên là 230 (bao gồm cả GV hợp đồng), với số nữ là 167 (chiếm 72,6 %), trong đó: CBQL: 18; GV giảng dạy:

174, chiếm tỉ lệ 1,9 GV/lớp; Nhân viên thí nghiệm, thư viện, hành chính: 41; Cơ cấu GV theo môn học:

Bảng 2.2: Cơ cấu GV theo môn học

(Nguồn: Báo cáo tổng kết của Phòng GD&ĐT năm học 2012 - 2013)

Số GV đứng lớp thừa so với qui định 2,1 GV/lớp nhưng cơ cấu không hợp

lý, thừa thiếu cục bộ

- Về chất lượng đội ngũ

Bảng 2.3: Thống kê về chất lượng đội ngũ cấp THCS huyện Bù Đốp

GV các trường khá tích cực trong thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, điều này thể hiện qua một số hoạt động như: Thiết kế bài giảng khoa học, các hoạt động của GV và HS được sắp xếp hợp lí đảm bảo được các yêu cầu về kiến thức và kĩ năng của bộ môn, phát huy được tính tích cực học tập của HS;

GV sử dụng hợp lý sách giáo khoa khi giảng bài trên lớp, cơ bản đã khắc phục được tình trạng dạy học theo lối "đọc - chép" Vai trò chủ đạo của GV và tính cực, chủ động học tập của HS đã được thể hiện rõ nét trong quá trình dạy học; Ứng dụng CNTT trong soạn, giảng đã được các nhà trường quan tâm đầu tư, nhiều GV đã khai thác tốt hiệu năng các thiết bị dạy học, phương tiện nghe nhìn, phòng học bộ môn Tuy vậy, trong quá trình thực hiện cũng đã bộc lộ nhiều hạn

chế: Một bộ phận GV (chủ yếu là GV cao tuổi) chưa tích cực thực hiện đổi mới

phương pháp dạy học, việc nghiên cứu vào vận dụng các kỹ thuật dạy học mới, ứng dụng CNTT trong dạy học còn hạn chế

Bên cạnh đó các trường THCS tổ chức thực hiện nghiêm túc Quy chế đánh giá, xếp loại HS THCS do Bộ GD&ĐT ban hành; tổ chức đủ số lần kiểm tra thường xuyên, kiểm tra định kỳ, kiểm tra học kỳ cả lý thuyết và thực hành Việc kiểm tra đối với các môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lí, Giáo dục công dân đã hạn chế yêu cầu HS chỉ ghi nhớ máy móc Trong quá trình dạy học các câu hỏi nêu vấn đề mở đòi hỏi HS phải vận dụng tổng hợp kiến thức, kỹ năng để giải quyết vấn đề thường xuyên được sử dụng Kĩ năng ra đề dưới hình thức tự luận kết

hợp trắc nghiệm theo chuẩn kiến thức, kỹ năng với các cấp độ: Biết, Thông hiểu, Vận dụng đã được các nhà trường thực hiện khá quyết liệt, có hiệu quả

Tuy nhiên, nhận thức của một số CB, GV về mục đích, ý nghĩa của đổi mới KT-ĐG chưa toàn diện làm ảnh hưởng không nhỏ tới hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học, không động viên, khích lệ được HS Các bài kiểm tra thường xuyên, định kỳ chưa được quản lý chặt chẽ theo đúng quy trình, theo đúng nguyên tắc, phần lớn phó mặc cho GV dẫn tới kết quả kiểm tra chưa công bằng, chưa phản ánh chính xác kết quả học tập của HS Qua một số kì kiểm tra khảo sát do Phòng Giáo dục tổ chức vẫn còn một số CB, GV có tâm lý chạy theo thành tích dẫn tới hiện tượng tiêu cực, vi phạm quy chế kiểm tra gây dư luận không tốt trong ngành cũng như trong xã hội Những hạn chế này sẽ được tác giả phân tích rõ ở phần sau