Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường trung học phổ thông huyện nông cống tỉnh thanh hóa

Đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường trung học phổ thông có vai trò to lớn trong việc thực hiện nhiệm vụ dạy học và giáo dục của nhà trường, làlực lượng trực tiếp triển khai những yêu c

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH

NGUYỄN XUÂN DUNG

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN Ở CÁC

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

HUYỆN NÔNG CỐNG TỈNH THANH HÓA.

Chuyên ngành: Quản lý giáo dục

Mã số: 60.14.01.14

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học:

PGS.TS NGUYỄN THỊ HƯỜNG

Nghệ An, năm 2014

LỜI CẢM ƠN

Với tình cảm chân thành tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn và sự kính trọng tới Lãnh đạo trường Đại học Vinh, các Thầy, Cô giáo đã tham gia giảng dạy và cung cấp những kiến thức cơ bản, sâu sắc, tạo điều kiện giúp đỡ tác giả trong quá trình học tập, nghiên cứu rèn luyện tại nhà trường.

Đặc biệt tác giả xin được gửi lời cảm ơn sâu sắc nhất tới PGS - TS Nguyễn Thị Hường, người đã trực tiếp hướng dẫn khoa học và tận tình giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn.

Xin cảm ơn Sở GD & ĐT Thanh Hóa, Lãnh đạo Ủy ban nhân dân huyện Nông Cống, Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa, gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã giúp đỡ, tạo điều kiện thuận lợi để tôi hoàn thành khóa học.

Xin được gửi tới các bạn đồng nghiệp, bạn bè, những người thân và gia đình đã có

sự giúp đỡ, động viên, khích lệ đầy quý báu cả về vật chất cũng như tinh thần để tác giả hoàn thành bản luận văn này.

Dẫu đã có rất nhiều cố gắng và nỗ lực cá nhân song luận văn cũng khó tránh khỏi những hạn chế thiếu sót Kính mong được sự góp ý và chỉ dẫn của quý thầy cô và đồng nghiệp để tác giả hoàn thiện hơn.

Tác giả xin chân thành cảm ơn!

Vinh, tháng 9 năm 2014

Tác giả

Nguyễn Xuân Dung

NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT

iii

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU 1

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 3

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 4

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC 4

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU 4

6 ĐỊA BÀN VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU 5

7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 5

8 ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN 5

9 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN 6

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 7

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề 7

1.2 Một số khái niệm cơ bản 9

1.2.1 Đội ngũ; Tổ tưởng chuyên môn; Đội ngũ tổ trưởng chuyên môn 9

1.2.2.Chất lượng; Chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn 11

1.2.3 Giải pháp, giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ TTCM 14

1.3 Người tổ trưởng chuyên môn ở trường Trung học phổ thông 16

1.3.1 Vai trò, vị trí của TTCM 16

1.3.2 Nhiệm vụ của TTCM 17

1.3.3 Những yêu cầu về phẩm chất và năng lực của TTCM trong giai đoạn đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay 21

1.3.3.1 Về phẩm chất chính trị và đạo đức nghề nghiệp 22

1.3.3.2 Về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm và năng lực quản lý .23

1.4 Tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng đội ngũ TTCM trường Trung học phổ thông 24

1.5 Nội dung nâng cao chất lượng đội ngũ TTCM của Hiệu trưởng trường Trung học phổ thông 25

1.5.1 Xây dựng tiêu chí về phẩm chất và năng lực cần thiết của TTCM 25 1.5.2 Tuyển chọn, bố trí và sử dụng đội ngũ TTCM 25

1.5.3 Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ TTCM 25

iv

1.5.4 Chỉ đạo các hoạt động của TTCM 26

1.5.5 Tạo lập các điều kiện hỗ trợ cho các hoạt động của TTCM 26

1.5.6 Kiểm tra, đánh giá đội ngũ TTCM 26

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ TTCM trường THPT .27

1.6.1 Quy hoạch, tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm, sử dụng TTCM 27

1.6.2 Xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ TTCM 28

1.6.3 Đánh giá, khen thưởng, kỷ luật đối với TTCM 29

1.6.4 Chế độ, chính sách đối với TTCM 29

1.6.5 Yếu tố chủ quan của đội ngũ tổ trưởng chuyên môn 30

1.6.6 Sự lãnh đạo của Đảng đối với việc nâng cao chất lượng đội ngũ TTCM trường THPT 31

Kết luận chương 1 32

Chương 2 THỰC TRẠNG VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG .33

CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG HUYỆN NÔNG CỐNG, TỈNH THANH HÓA 33

2.1 Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội và giáo dục Huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa 33

2.1.1 Khái quát một số đặc điểm tự nhiên Huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa 33

2.1.2 Đặc trưng kinh tế - văn hóa, giáo dục 36

2.1.3 Khái quát tình hình giáo dục Huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa.40 2.2 Thực trạng chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường Trung học phổ thông trên địa bàn Huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa .44 2.3 Thực trạng công tác nâng cao chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn của Hiệu trưởng các trường Trung học phổ thông trên địa bàn Huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa 53

2.3.1 Công tác tuyển chọn, bố trí đội ngũ TTCM 54

2.3.3 Thực trạng quản lý việc phân công lao động của TTCM 56

2.3.4 Chế độ giao ban, báo cáo giữa Hiệu trưởng và tổ trưởng chuyên môn 58

2.3.5 Công tác kiểm tra của Hiệu trưởng đối với đội ngũ tổ trưởng chuyên môn 59

v

2.3.6 Thực trạng công tác bồi dưỡng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn của Hiệu trưởng các trường trung học phổ thông trên địa bàn Huyện Nông

Cống tỉnh Thanh Hóa 59

2.3.7 Tổ chức thực hiện xây dựng kế hoạch đội ngũ TTCM 60

2.4 Đánh giá chung thực trạng 62

2.4.1 Những mặt mạnh 62

2.4.2 Những hạn chế 63

2.4.3 Nguyên nhân của những hạn chế 64

Kết luận chương 2 65

Chương 3 MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG THPT HUYỆN .66

NÔNG CỐNG TỈNH THANH HÓA 66

3.1 Các nguyên tắc đề xuất giải pháp 66

3.1.1 Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu và định hướng phát triển giáo dục 66

3.1.2 Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học 67

3.1.3 Nguyên tắc tính khả thi và hiệu quả 67

3.2 Các giải pháp cụ thể 68

3.2.1 Nâng cao nhận thức về vị trí, vai trò của đội ngũ TTCM trường THPT .68

3.2.2 Lập quy hoạch, bố trí và sử dụng hợp lý đội ngũ TTCM theo năng lực và sở trường 69

3.2.3 Đào tạo, bồi dưỡng và nâng cao phẩm chất, năng lực cho đội ngũ tổ trưởng chuyên môn 72

3.2.4 Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá của Hiệu trưởng đối với đội ngũ TTCM 79

3.2.5 Xây dựng môi trường, điều kiện hoạt động thuận lợi nhằm tạo động lực cho đội ngũ TTCM 93

3.3 Thăm dò tính khả thi của các giải pháp 94

Kết luận chương 3 99

KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 100

TÀI LIỆU THAM KHẢO 104

vi

vii

MỞ ĐẦU

1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI

Trong suốt quá trình phát triển của đất nước, Đảng, Nhà nước và nhândân ta luôn quan tâm đến sự nghiệp Giáo dục- Đào tạo; coi Giáo dục - Đàotạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệp của toàn Đảng, toàn dân Đặc biệt,trong giai đoạn hiện nay, sự phát triển của nền kinh tế - xã hội đã có tác độngmạnh mẽ và đặt ra những yêu cầu ngày càng cao đối với ngành giáo dục Hộinghị lần thứ hai (khoá VIII) Ban chấp hành Trung ương Đảng khẳng định:

“Muốn tiến hành công nghiệp hóa, hiện đại hóa thắng lợi phải phát triển mạnhgiáo dục- đào tạo, phát huy nguồn lực con người, yếu tố cơ bản của sự pháttriển nhanh và bền vững” [9; 5]

Nghị quyết TW2 khoá VIII cũng đã khẳng định “Giáo dục- đào tạo làquốc sách hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế - xã hội, là điều kiện cầnthiết để giữ vững độc lập dân tộc và xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội;đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển” [9; 3] Báo cáo chính trị tại Đại hội Xcủa Đảng tiếp tục khẳng định: “Giáo dục và đào tạo, khoa học và công nghệphát huy vai trò quốc sách hàng đầu, là nền tảng và động lực đẩy mạnh côngnghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước” [18; 131]

Chỉ thị số 40/CT-TW ngày 15 tháng 6 năm 2004 của Ban Bí thư Trungương Đảng Cộng sản Việt Nam (khóa IX) khẳng định: “Phát triển giáo dục vàđào tạo là quốc sách hàng đầu, là một trong những động lực quan trọng thúcđẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, là điều kiện để pháthuy nguồn lực con người Đây là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, trongđó nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt, có vai trò quantrọng ” [8; 1]

Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI đã đánh giá: “Quy môgiáo dục tiếp tục được phát triển Đến năm 2010, tất cả các tỉnh, thành phố đãđạt chuẩn phổ cập giáo dục trung học cơ sở Tỉ lệ lao động qua đào tạo tăng,năm 2010 đạt 40% tổng số lao động đang làm việc Hoạt động nghiên cứu,ứng dụng tiến bộ khoa học, công nghệ được đẩy mạnh, góp phần thúc đẩykinh tế - xã hội Quản lý khoa học, công nghệ có đổi mới, thực hiện cơ chế tựchủ cho các đơn vị sự nghiệp khoa học, công nghệ Thị trường khoa học, côngnghệ bước đầu hình thành Đầu tư cho khoa học, công nghệ được nâng lên.”[19; 153] Mặt khác củng đã chỉ ra những tồn tại: “ Chất lượng giáo dục vàđào tạo chưa đáp ứng yêu cầu phất triển, nhất là đào tạo nguồn nhân lực trình

độ cao vẫn còn hạn chế; chưa chuyển mạnh sang đào tạo theo nhu cầu xã hội.Chưa giải quyết tốt mối quan hệ giữa tăng số lượng, quy mô với nâng caochất lượng, giữa dạy chữ và dạy người Chương trình, nội dung, phương phápdạy và học lạc hậu, đổi mới chậm; cơ cấu giáo dục không hợp lý giữa các lĩnhvực, ngành nghề đào tạo; chất lượng giáo dục toàn diện giảm sút, chưa đápứng được yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa Quản lý nhànước về giáo dục còn bất cập Xu hướng thương mại hóa và sa sút đạo đứctrong giáo dục khắc phục còn chậm, hiệu quả thấp, đang trở thành nỗi bức xúccủa xã hội” [19; 167]

Để thực hiện đổi mới giáo dục phổ thông nhằm khắc phục các tồn tại,ngoài việc đổi mới chương trình, sách giáo khoa, trang thiết bị dạy học, tổchức thi cử, đánh giá, chuẩn hoá trường, lớp thì việc nâng cao chất lượng độingũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục có vai trò quyết định

Đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trường trung học phổ thông có vai trò

to lớn trong việc thực hiện nhiệm vụ dạy học và giáo dục của nhà trường, làlực lượng trực tiếp triển khai những yêu cầu về mục tiêu, nội dung, phươngpháp của đổi mới giáo dục phổ thông Xây dựng đội ngũ tổ trưởng chuyên

môn đảm bảo về chất lượng là một trong những công tác trọng tâm và thườngxuyên của Hiệu trưởng để thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà trường, nâng caochất lượng dạy học

Trong những năm qua, việc xây dựng nâng cao chất lượng đội ngũ tổtrưởng chuyên môn của Hiệu trưởng các trường trung học phổ thông trên địabàn huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa đã được quan tâm và đã đạt đượcnhững kết quả nhất định nhưng vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập Ở một sốtrường, việc xây dựng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn của Hiệu trưởng vẫncòn thiếu cơ sở khoa học, vẫn còn mang tính chủ quan điều này đã ảnhhưởng rất lớn đến việc nâng cao chất lượng dạy học và giáo dục trong nhàtrường, chưa đáp ứng tốt yêu cầu đổi mới giáo dục trong giai đoạn hiện nay

Để đáp ứng yêu cầu của đổi mới giáo dục phổ thông, việc xây dựng độingũ tổ trưởng chuyên môn đảm bảo về chất lượng là vấn đề có ý nghĩa quantrọng và cấp thiết, là điều kiện để các tổ chuyên môn hoạt động có nề nếp, cóchất lượng và sẽ giúp Hiệu trưởng nhà trường thiết lập trật tự, kỹ cương nềnếp trong công tác dạy học và nâng cao hiệu quả quản lý Từ trước đến nay,trên địa bàn huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa vấn đề này còn chưa đượcquan tâm nghiên cứu một cách đầy đủ Xuất phát từ những lý do trên đây,

chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: Một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường trung học phổ thông huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa.

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn đề xuất các giải pháp nângcao chất đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở các trường trung học phổ thông trênđịa bàn huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa, góp phần nâng cao chất lượng dạyhọc, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục trung học phổ thông hiện nay

3 KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

3.1 Khách thể nghiên cứu

Công tác quản lý đội ngũ tổ trưởng chuyên môn của Hiệu trưởng trườngtrung học phổ thông

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn ở cáctrường trung học phổ thông ở huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa

4 GIẢ THUYẾT KHOA HỌC

Nếu xác lập, thực hiện đồng bộ, hợp lý các giải pháp như: bồi dưỡng vềphẩm chất và năng lực cần thiết của tổ trưởng chuyên môn; tuyển chọn và bốtrí đúng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn, đặc biệt là nâng cao trình độ chuyênmôn, nghiệp vụ, tay nghề… thì có thể xây dựng đội ngũ tổ trưởng chuyênmôn thật sự vững mạnh, góp phần nâng cao chất giáo dục - đào tạo ở cáctrường trung học phổ thông Huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa

5 NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU

5.1 Nghiên cứu cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ tổ

trưởng chuyên môn ở trường trung học phổ thông

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng công tác nâng cao chất lượng đội ngũ

tổ trưởng chuyên môn ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn HuyệnNông Cống tỉnh Thanh Hóa

5.3 Đề xuất các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ tổ trưởng ở các

trường trung học phổ thông trên địa bàn Huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa,đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay

6 ĐỊA BÀN VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU

6.1 Địa bàn nghiên cứu

Nghiên cứu trên các trường trung học phổ thông trên địa bàn HuyệnNông Cống tỉnh Thanh Hóa

6.2 Phạm vi nghiên cứu

Luận văn tập trung nghiên các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ tổtrưởng chuyên môn của Hiệu trưởng thuộc 6 trường trung học phổ thông trênđịa bàn Huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa

7 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Phân tích, tổng hợp, phân loại tài liệu nhằm xác lập cơ sở lý luận củavấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn của Hiệu trưởngtrường trung học phổ thông

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Sử dụng phương pháp điều tra, quan sát, tổng kết kinh nghiệm, phươngpháp chuyên gia nhằm khảo sát, đánh giá thực trạng vấn đề nâng cao chấtlượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn của Hiệu trưởng trường trung học phổthông và thu thập thêm những thông tin có liên quan đến vấn đề nghiên cứu

7.3 Các phương pháp thống kê toán học

Nhằm xử lý các kết quả nghiên cứu

8 ĐÓNG GÓP CỦA LUẬN VĂN

+ Góp phần cụ thể hoá một số vấn đề của khoa học quản lý giáo dục.+ Đánh giá được thực trạng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn của cáctrường THPT huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa

+ Xây dựng được các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ tổ trưởngchuyên môn các trường THPT huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa.

9 CẤU TRÚC CỦA LUẬN VĂN

Ngoài phần mở đầu, kết luận, kiến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục,luận văn gồm 3 chương:

* Chương 1: Cơ sở lý luận của vấn đề nâng cao chất lượng đội ngũ Tổtrưởng chuyên môn trường trung học phổ thông

* Chương 2: Thực trạng về chất lượng đội ngũ Tổ trưởng chuyên môncủa các trường trung học phổ thông trên địa bàn Huyện Nông Cống tỉnhThanh Hóa

* Chương 3: Các giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ Tổ trưởngchuyên môn ở các trường trung học phổ thông trên địa bàn Huyện Nông Cốngtỉnh Thanh Hóa

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ

TỔ TRƯỞNG CHUYÊN MÔN TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

1.1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Với quan điểm giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệpcủa toàn Đảng, toàn dân Đảng, Nhà nước ta đã ban hành nhiều chủ trương,chính sách, hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật về giáo dục; trong đóđặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của công tác quản lý và đội ngũ cán bộQLGD Có thể dẫn ra một số văn bản gần đây về vấn đề này như sau:

Chỉ thị 40/CT-TW ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng

về việc xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộ QLGD;

Quyết định số 09/2005/QĐ-TTg ngày 01/01/2005 của Thủ tướng Chínhphủ về việc phê duyệt đề án xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo

và cán bộ QLGD;

Trong giai đoạn hiện nay, sự hội nhập và giao lưu Quốc tế đã đưa đếncho đất nước ta những cơ hội và sự phát triển mới, trong đó có sự phát triểncủa ngành giáo dục và đào tạo Có thể nói, giáo dục Việt Nam đã thu đượcnhững thành quả quan trọng về mở rộng quy mô, đa dạng hoá các hình thứcđào tạo, nâng cấp CSVC cho các nhà trường Trình độ dân trí đã được nângcao, chất lượng giáo dục có những chuyển biến bước đầu Tuy nhiên, để đápứng yêu cầu của sự nghiệp CNH, HĐH đất nước thì giáo dục vẫn còn nhữngyếu kém và hạn chế nhất định như: Chất lượng và hiệu quả giáo dục còn chưacao; giáo dục chưa gắn bó chặt chẽ với thực tiễn; đào tạo chưa gắn với sửdụng; đội ngũ GV còn yếu; CSVC còn thiếu; PPDH và công tác quản lý chậmđổi mới; QLGD còn kém hiệu quả… Nguyên nhân của yếu kém đó ngoàinhững yếu tố khách quan còn có các yếu tố chủ quan là trình độ QLGD chưa

theo kịp với thực tiễn và nhu cầu phát triển của xã hội; nhiều vấn đề lý luậnphát triển giáo dục trong giai đoạn mới chưa được nghiên cứu đầy đủ Chính

vì thế, trong Chiến lược phát triển giáo dục 2001 - 2010, đã nêu rõ: “Đổi mớichương trình giáo dục, phát triển đội ngũ nhà giáo là giải pháp trọng tâm; đổimới QLGD là khâu đột phá” [15, 27], coi việc “Đào tạo và bồi dưỡng thườngxuyên đội ngũ cán bộ QLGD các cấp về kiến thức, kỹ năng quản lý là khâuthen chốt để thực hiện mục tiêu giáo dục” [15, 34-35];

Ở nước ta, về lý luận QLGD, QLNT cũng đã có nhiều công trình nghiêncứu tiêu biểu của các tác giả như: Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Quốc Chí, PhạmMinh Hạc, Trần Kiểm, Mai Hữu Khuê, Nguyễn Kỳ, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, HàThế Ngữ, Nguyễn Ngọc Quang, Nguyễn Gia Quý, Thái Duy Tuyên, Tuynhiên cho đến nay, các công trình nghiên cứu về công tác xây dựng và nângcao chất lượng đội ngũ TTCM của Hiệu trưởng trường THPT vẫn còn quá ít

và chưa có hệ thống Trong những năm gần đây đã có một số Luận văn Thạc

sĩ chuyên ngành QLGD đề cập đến vấn đề này của các tác giả: Nguyễn HoàiNam, Nguyễn Tân Cảnh, Nguyễn Tấn Thành, Trương Thị Minh Nguyệt,Huỳnh Phương Vũ, Trần Duy Nhụ, Phạm Ngọc Hải, Nguyễn Hoài Phương nhưng mức độ và phạm vi nghiên cứu chỉ dừng lại ở các địa phương và chưachuyên sâu đề cập đến vệc đề xuất các giải pháp để nâng cao chất lượng độingũ TTCM Trên địa bàn huyện Nông Cống – Thanh Hóa từ trước đến naychưa có một công trình nghiên cứu nào về công tác nâng cao chất lượng độingũ TTCM ở trường THPT Chúng tôi nhận thấy, vấn đề nâng cao chất lượngđội ngũ TTCM là một trong trong những nhiệm vụ quan trọng của Hiệutrưởng, vì vậy đã chọn vấn đề này làm đề tài nghiên cứu cho luận văn nhằm

đề xuất các giải pháp để góp phần nâng cao chất lượng dạy học - giáo dụctrong các trường THPT nói chung và trong các trường THPT trên địa bànhuyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa nói riêng

1.2 Một số khái niệm cơ bản

1.2.1 Đội ngũ; Tổ tưởng chuyên môn; Đội ngũ tổ trưởng chuyên môn 1.2.1.1 Đội ngũ

Theo Từ điển Tiếng Việt, đội ngũ là: "Tập hợp gồm một số đông ngườicùng chức năng hoặc nghề nghiệp, thành một lực lượng" [35, 328];

Theo Nguyễn Phúc Châu: "Đội ngũ là tập hợp gồm một số đông ngườicùng chức năng, nhiệm vụ hoặc nghề nghiệp, hợp thành lực lượng hoạt độngtrong một hệ thống (tổ chức)" [13, 1]

Chúng tôi cho rằng: Đội ngũ là một tập hợp gồm nhiều người, cùngchức năng nhiệm vụ hoặc nghề nghiệp, có sự gắn kết với nhau trong một tổchức để cùng thực hiện mục tiêu của tổ chức đó

1.2.1.2 Tổ trưởng chuyên môn

Trong nhà trường Hiệu trưởng, các phó hiệu trưởng, giáo viên, viênchức thư viện, viên chức thiết bị thí nghiệm của trường trung học được tổchức thành tổ chuyên môn theo môn học hoặc nhóm môn học Mỗi tổ chuyênmôn có 1 tổ trưởng, từ 1 đến 2 tổ phó chịu sự quản lý chỉ đạo của Hiệutrưởng, do Hiệu trưởng bổ nhiệm và giao nhiệm vụ vào đầu năm học Tổchuyên môn có những nhiệm vụ sau:

- Xây dựng kế hoạch hoạt động chung của tổ, hướng dẫn xây dựng vàquản lý kế hoạch cá nhân của tổ viên theo kế hoạch giáo dục, phân phốichương trình môn học của Bộ Giáo dục và Đào tạo và kế hoạch năm học củanhà trường;

- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn và nghiệp vụ; tham gia đánh giá, xếploại các thành viên của tổ theo các quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo;

- Đề xuất khen thưởng, kỷ luật đối với giáo viên

TTCM là người đứng đầu tổ chuyên môn chịu trách nhiệm trực tiếpquản lý của tổ chuyên môn và được Hiệu trưởng ra quyết định bổ nhiệm hàng

năm Mặt khác, TTCM là người có năng lực chuyên môn và có kĩ năng dạyhọc, có phẩm chất đạo đức tốt, có khả năng làm công tác quản lý TTCMtrong các trường THPT được hưởng chế độ phụ cấp với hệ số lương 0,25 vàgiảm 3 giờ dạy /tuần so với giáo viên.

TTCM là người chịu trách nhiệm trước Hiệu trưởng về chất lượng hoạtđộng tổ chuyên môn của mình Trong thực tiễn tổ chuyên môn là đơn vị cơ sởnền tảng, tổ chức và triển khai thực hiện các hoạt động chuyên môn một cách

cụ thể và có hiệu quả Vì vậy, quá trình điều hành quản lý hoạt động tổchuyên môn, Tổ trưởng được Hiệu trưởng uỷ quyền (thay mặt Hiệu trưởng)

để tổ chức cho tổ chuyên môn thực hiện tốt những nội dung sau đây:

- Tổ chức cho giáo viên học tập, nắm vững các quy chế chuyên môn,chương trình sách giáo khoa, tổ chức hội thảo khoa học về đổi mới phươngpháp giảng dạy cấp tổ Tổ chức bàn bạc, xây dựng kế hoạch thực hiện nhữngmục tiêu mà nhà trường giao cho tổ- nhóm chuyên môn

- Tổ chức bàn bạc, thiết kế bài giảng lên lớp theo nhóm chuyên môn,thống nhất việc tổ chức các hoạt động chuyên môn nội – ngoại khoá Kiểm trađánh giá bồi dưỡng học sinh giỏi, phụ đạo học sinh yếu kém, tổ chức cho họcsinh học ngoại khoá Chỉ đạo và giám sát các khâu soạn, giảng, chấm, chữabài, đánh giá học sinh của giáo viên một cách thường xuyên có chất lượng

- Tổ chức các chuyên đề đổi mới các phương pháp dạy học và chỉ đạoviệc làm và sử dụng đồ dùng dạy học

- Xây dựng tổ - nhóm chuyên môn thành một tập thể sư phạm đoàn kết,có tinh thần học hỏi và cùng giúp đỡ nhau tiến bộ

- Cùng với Hiệu trưởng tham gia thanh kiểm tra giáo viên theo chế độthanh tra của thủ trưởng

- TTCM là người đại diện cho tổ chuyên môn đề đạt những ý kiến củacác thành viên trong tổ chuyên môn đến Hiệu trưởng, đồng thời triển khai đầy

đủ các kế hoạch triển khai của Hiệu trưởng đến các thành viên trong tổ Nhưvậy, TTCM là cầu nối giữa giáo viên với Hiệu trưởng.

1.2.1.3 Đội ngũ tổ trưởng chuyên môn

Thông qua các khái niệm liên quan có thể hiểu đội ngũ TTCM trongmột nhà trường là tập hợp những người được HT tin tưởng bổ nhiệm để giúp

HT quản lý có hiệu quả công tác giảng dạy các môn học Trong bộ máy tổchức nhà trường, đội ngũ TTCM có một vị trí quan trọng trong việc quyếtđịnh sự thành công các mục tiêu nhiệm vụ và xây dựng thương hiệu của nhàtrường Trong trường THPT, người HT với quyền hạn và trách nhiệm củamình, việc bồi dưỡng, lựa chọn những GV có hiểu biết, có phẩm chất chính trịtốt, năng lực chuyên môn vững vàng, khả năng quản lý giỏi; biết huy động,tập hợp lực lượng để làm tổ trưởng sẽ tạo động lực quan trọng trong sự pháttriển nhà trường

1.2.2.Chất lượng; Chất lượng đội ngũ tổ trưởng chuyên môn

1.2.2.1 Chất lượng

Chất lượng được định nghĩa từ góc độ triết học như sau: "Chất lượng,phạm trù triết học biểu thị những thuộc tính bản chất của sự vật, chỉ rõ nó làcái gì, tính ổn định tương đối của sự vật phân biệt nó đối với sự vật khác.Chất lượng là thuộc tính khách quan của sự vật Chất lượng thể hiện ra bênngoài qua các thuộc tính Nó là các liên kết cái thuộc tính của sự vật lại làmmột, gắn bó với sự vật và không tách khỏi sự vật Sự vật trong khi vẫn còn làbản thân nó thì không thể mất chất lượng của nó Sự thay đổi chất lượng kéotheo sự thay đổi của sự vật về căn bản Chất lượng của sự vật bao giờ cũnggắn liền với tính quy định về số lượng của nó và không thể tồn tại ngoài tínhquy định ấy Mỗi sự vật bao giờ cũng là sự thống nhất của chất lượng và sốlượng"[31; 503] Theo Từ điển Tiếng Việt “Chất lượng là cái làm nên phẩm

chất, giá trị của con người, sự vật” [35; 144] Hoặc “Chất lượng là tổng thểnhững tính chất, thuộc tính cơ bản của sự vật (sự việc) làm cho sự vật (sựviệc) này phân biệt với sự vật (sự việc) khác” [35; 144].

- Như vậy, vận dụng quan điểm này vào việc đánh giá chất lượng độingũ TTCM nói riêng thì cần phải so sánh kết quả các hoạt động của cán bộ đóvới các chuẩn quy định hay những mục tiêu của các hoạt động theo chứcnăng, nhiệm vụ và quyền hạn của họ

1.2.2.2 Nhận diện chất lượng TTCM

Có nhiều quan điểm nhận diện chất lượng trong đó có 6 quan điểm vềđánh giá chất lượng có thể vận dụng vào nhận diện chất lượng (nói chung)như “Chất lượng được đánh giá bằng đầu vào, chất lượng được đánh giá bằngđầu ra, chất lượng được đánh giá bằng giá trị gia tăng, chất lượng được đánhgiá bằng giá trị học thuật, chất lượng được đánh giá bằng văn hoá tổ chứcriêng và chất lượng được đánh giá bằng kiểm toán” [12; 23 -26]

Ngoài 6 quan điểm về đánh giá chất lượng nêu trên, còn có các quanđiểm về chất lượng như:

- “Chất lượng là sự sự phù hợp với các tiêu chuẩn quy định

- Chất lượng là sự phù hợp với mục đích

- Chất lượng với tư cách là hiệu quả của việc đạt mục đích

- Chất lượng là sự đáp ứng nhu cầu của khách hàng” [16; 28 -31]

Qua những khái niệm, cách tiếp cận và những quan điểm đánh giá chất

lượng nêu trên, có thể nhận diện chất lượng cán bộ ở hai mặt chủ yếu là phẩm

chất và năng lực của họ trong việc thực hiện các quy định về chức năng,

nhiệm vụ và quyền hạn của họ qua các biểu hiện chủ yếu dưới đây

1) Phẩm chất

Phẩm chất được thể hiện ở các mặt như phẩm chất tâm lý, phẩm chất trítuệ, phẩm chất ý chí và phẩm chất sức khoẻ thể chất và tâm trí.

- “Phẩm chất tâm lý là những đặc điểm thuộc tính tâm lý nói lên mặt

đức (theo nghĩa rộng) của một nhân cách” [32; 427] Nó bao hàm cả đặc điểmtích cực lẫn tiêu cực theo hàm nghĩa đạo lý và có thể chia ra các cấp độ: xuhướng, phẩm chất, ý chí, đạo đức, tư cách, hành vi và tác phong

- “Phẩm chất trí tuệ là những đặc điểm đảm bảo cho hoạt động nhận

thức của một con người đạt kết quả tốt, bao gồm phẩm chất của tri giác (ócquan sát), của trí nhớ (nhớ nhanh, chính xác, ), của tưởng tượng, tư duy,ngôn ngữ và chú ý” [32; 427]

- “Phẩm chất ý chí là mặt quan trọng trong nhân cách bao gồm những

đặc điểm nói lên một người có ý chí tốt: có chí hướng, có tính mục đích,quyết đoán, đấu tranh bản thân cao, có tinh thần vượt khó” [32; 427] Phẩmchất ý chí giữ vai trò quan trọng, nhiều khi quyết định đối với hoạt động củacon người

- Ngoài ra, trong thực tiễn phát triển xã hội hiện nay, các nhà khoa học

còn đề cập tới phẩm chất sức khoẻ thể chất và tâm trí của con người; nó bao

gồm các mặt rèn luyện sức khoẻ, tránh và khắc phục những ảnh hưởng củamột số bệnh mang tính rào cản cho hoạt động của con người như chán nản, uểoải, muốn nghỉ công tác, sức khoẻ giảm sút,

2) Năng lực

Trước hết “năng lực là đặc điểm của cá nhân thể hiện mức độ thôngthạo,tức là có thể thực hiện được một cách thành thục và chắc chắn một haymột số dạng hoạt động nào đó” [28; tr 41]

Năng lực gắn liền với phẩm chất tâm lý, phẩm chất trí tuệ, phẩm chất ý chí

và phẩm chất sức khoẻ thể chất và tâm trí của cá nhân Năng lực có thể được pháttriển trên cơ sở kết quả hoạt động của con người và kết quả phát triển của xã hội(đời sống xã hội, sự giáo dục và rèn luyện, hoạt động của cá nhân, )

Tóm lại:

- Để phù hợp với phạm vi và đối tượng nghiên cứu của đề tài, chúng tôitiếp cận theo hai mặt chính là phẩm chất và năng lực của người TTCM Khitiếp cận chất lượng của người TTCM thì phải gắn với nhiệm vụ, chức năng vàquyền hạn đã được quy định cho họ Cụ thể: chất lượng đội ngũ TTCMtrường THPT phải gắn với hoạt động quản lý của họ

- Chất lượng của một lĩnh vực hoạt động nào đó của người TTCM thểhiện ở hai mặt phẩm chất và năng lực cần có để đạt tới mục tiêu của lĩnh vựchoạt động đó với kết quả cao Cụ thể; chất lượng đội ngũ TTCM trườngTHPT được biểu hiện ở phẩm chất và năng lực cần có của họ, để họ tiến hànhhoạt động quản lý của họ đạt tới mục tiêu quản lý đã đề ra

1.2.2.3 Chất lượng của đội ngũ TTCM

Chất lượng được xem xét ở hai mặt phẩm chất và năng lực chung, cónghĩa phẩm chất và năng lực của đội ngũ được tích hợp từ phẩm chất và nănglực của từng cá thể: Chất lượng của đội ngũ cán bộ là sự tổng hợp chất lượngcủa từng cán bộ Mỗi một cán bộ mạnh, có đủ đức, đủ tài sẽ tạo nên chấtlượng và sức mạnh tổng hợp của toàn đội ngũ

Như vậy, để đánh giá được chất lượng chung của đội ngũ TTCM trườngTHPT cần tập trung xem xét các chỉ số biểu đạt các mặt chung trong tiểu mụcnày; đồng thời xem xét các chỉ số biểu đạt về năng lực và phẩm chất của từngTTCM trường THPT đã nêu tại hai tiểu mục đã nêu trên

1.2.3 Giải pháp, giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ TTCM

1.2.3.1 Giải pháp

Theo từ điển Tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên thì cho rằng giải pháp

là “ phương pháp giải quyết vấn đề ” [29; 503]

Trong cuốn “Từ điển Tiếng Việt tường giải và liên tưởng” của tác giảNguyễn Văn Đạm thì cho rằng: “Giải pháp là cách làm, cách giải quyết một

vấn đề cụ thể’[20; 64] Như vậy, theo nghĩa chung nhất thì nói đến giải phápchính là nói đến cách thức tác động làm thay đổi, chuyển biến một quá trình,một hệ thống, một trạng thái nhất định nhằm đạt được mục đích đề ra Giảipháp càng phù hợp, càng tối ưu thì sẽ nhanh chóng giúp con người sớm giảiquyết được những vấn đề đặt ra Mặt khác, để có được những giải pháp nhưvậy chúng ta phải dựa trên những cơ sở lý luận và thực tiễn đáng tin cậy.

Tuy nhiên, chúng ta cần phân biệt khái niệm giải pháp với một số kháiniệm tương tự như: phương pháp, biện pháp Điểm giống nhau của các kháiniệm này là chủ yếu đều nói đến cách làm, cách tiến hành một công việc nhấtđịnh, cụ thể Tuy vậy, giữa các khái niệm này vẫn có những điểm khác nhau

cơ bản Giải pháp là chủ yếu nói đến cách làm, cách hành động cụ thể.Phương pháp là nhấn mạnh đến trình tự các bước có quan hệ với nhau (tạonên một hệ thống) để tiến hành một công việc có mục đích Còn biện pháp lànói đến cách xử lý công việc hoặc giải quyết vấn đề Về khái niệm giải phápthì tác giả Hoàng Phê nhấn mạnh đến phương pháp giải quyết một vấn đề, còntác giả Nguyễn Văn Đạm thì nhấn mạnh đến ý khắc phục khó khăn Tuy vậy,khái niệm giải pháp không chỉ nói đến cách hành động mà còn nói đến tưtưởng hành động Chính vì thế, tác giả Nguyễn Văn Đạm cho rằng giải pháp

là “toàn bộ những ý nghĩ có hệ thống cùng với những quyết định và hànhđộng theo sau, dẫn tới sự khắc phục một khó khăn” [20; 325]

Như vậy, việc tìm ra những giải pháp phù hợp để giải quyết vấn đề,khắc phục những khó khăn của thực tiễn là một trong những yếu tố quantrọng của mỗi cá nhân, tổ chức trong quá trình điều hành công việc và trongquản lí nhân sự

1.2.3.2 Giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ TTCM

Đội ngũ TTCM ở các trường THPT là những người quản lý trực tiếpchất lượng giáo viên ở các bộ môn, tổ chuyên môn có nhiệm vụ bồi dưỡngchuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên dưới các hình thức: tổ chức các chuyên

đề bàn về cách soạn giáo án; về phương pháp dạy học từng phân môn, từngchương, từng bài; cách sử dụng đồ dùng dạy học; cách đánh giá học sinh; dựgiờ đồng nghiệp, rút kinh nghiệm, hội thảo các vấn đề khó nẩy sinh trong quátrình dạy học, phương pháp tiếp cận kiến thức tổ chức các buổi sinh hoạtchuyên môn của tổ, nhóm chuyên môn Vì vậy, muốn nâng cao chất lượnggiáo viên thì phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ TTCM

Chính vì thế, giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ TTCM là cách vậndụng sáng tạo chức năng quản lý của Hiệu trưởng nhằm tác động đến cácTTCM và các yếu tố khác có liên quan để nâng cao phẩm chất và năng lựccho đội ngũ tổ trưởng chuyên môn trong nhà trường Thực tế cho thấy, đốitượng quản lý càng đa dạng, phức tạp đòi hỏi các giải pháp quản lý phảiphong phú, đa dạng, linh hoạt

Từ các khái niệm liên quan có thể thấy việc nâng cao chất lượng độingũ TTCM ở trong nhà trường nói chung là nhiệm vụ quan trọng của Hiệutrưởng bởi công việc này có tính chất quyết định trong việc thực hiện các mụctiêu nhà trường đã đề ra Để thực hiện thành công nhiệm vụ này đòi hỏi người

HT phải có tâm huyết nhiệt thành, cân nhắc lựa chọn được một hệ thống giảipháp đồng bộ, hợp lý và kiên định với sự lựa chọn, bởi đây không phải làcông việc mang tính chất lâu dài

1.3 Người tổ trưởng chuyên môn ở trường Trung học phổ thông

1.3.1 Vai trò, vị trí của TTCM

Trong bộ máy tổ chức của nhà trường, TTCM có vai trò và vị trí rất quantrọng: là người giúp HT trực tiếp điều hành, chỉ đạo, tổ chức thực hiện kế

hoạch của nhà trường và các hoạt động của TCM, là cầu nối giữa HT và GV;tham mưu cho HT trong việc phân công lao động sư phạm, sắp xếp, bố trí độingũ GV hợp lý để phát huy khả năng của họ; TTCM còn là người trực tiếp theodõi, đánh giá phẩm chất, năng lực của tổ viên

Ngoài ra, TTCM đóng vai trò là chỗ dựa đáng tin cậy về chuyên môn; làtrung tâm đoàn kết, tập hợp các thành viên trong tổ để xây dựng tổ chuyênmôn thành một tập thể lao động tích cực

Để đáp ứng được vai trò trên, TTCM phải là những giáo viên có nănglực chuyên môn vững, có phẩm chất chính trị, đạo đức tốt, biết tập hợp cácthành viên trong tổ, biết giúp Hiệu trưởng triển khai kế hoạch hoạt động củaNhà trường TTCM là người chỉ đạo trực tiếp các thành viên trong tổ thựchiện kế hoạch của tổ và của cá nhân, biết điều hành hoạt động của tổ một cáchhợp lý, đề xuất, tham mưu với HT trong phân công chuyên môn, phân cônggiảng dạy phù hợp với năng lực chuyên môn của giáo viên bộ môn trong tổ.TTCM phải là người tiên phong trong các công tác giảng dạy, nghiên cứukhoa học và tự học, tự bồi dưỡng; biết đem lại bầu không khí tâm lý lànhmạnh trong tổ; hiểu được tâm tư nguyện vọng, nhu cầu của các thành viên;sống trung thực, mẫu mực, công bằng; là trung tâm đoàn kết của tổ, tạo nênđộng lực tích cực để các thành viên trong tổ nỗ lực, phấn đấu hoàn thành mụctiêu chung

kiến thức; tìm tòi các biện pháp để đầu tư phát triển kỹ năng sư phạm, chuyênmôn cho GV

Nắm được thực lực của từng GV trong tổ để có kế hoạch bồi dưỡng, sửdụng và phân công công việc một cách hợp lý; xây dựng, phát hiện và bồidưỡng các nhân tố mới để từ đó hạn chế được những yếu kém, phát huy thếmạnh của tổ

Người TTCM cần phải hiểu rõ hoàn cảnh, nguyện vọng, nhu cầu củatừng GV để có biện pháp quản lý thích hợp; tạo ra trong tổ chuyên môi trường

sư phạm đoàn kết, thân ái; tăng cường năng lực hợp tác nhóm; xây dựng tinhthần đồng đội; thông cảm và chia sẻ trong tập thể; nêu cao tinh thần học hỏi,giúp đỡ lẫn nhau trong công tác để cùng hoàn thành nhiệm vụ được giao

1.3.2.2 TTCM quản lý việc xây dựng, triển khai kế hoạch chung của

tổ và việc thực hiện nội dung, chương trình giảng dạy của giáo viên

Nhiệm vụ cơ bản nhất là xây dựng và triển khai kế hoạch hoạt độngchung của tổ, trong đó bao gồm đầy đủ các nội dung, yêu cầu, biện phápthực hiện kế hoạch DH và các hoạt động giáo dục, công tác xây dựng độingũ,

TTCM có nhiệm vụ hướng dẫn xây dựng và quản lý kế hoạch chuyênmôn của từng tổ viên; kiểm tra, đôn đốc tổ viên thực hiện kế hoạch đã đề ra

Căn cứ vào phân phối chương trình và chuẩn kiến thức, TTCM phải cóbiện pháp quản lý thường xuyên việc thực hiện chương trình của GV nhằmđiều chỉnh tiến độ và chấn chỉnh những thiếu sót trong quá trình thực hiện nộidung chương trình

TTCM phải quản lý, kiểm tra chặt chẽ các loại hồ sơ chuyên môn, giờgiấc, nội dung giảng dạy, tình hình sử dụng phương tiện và đồ dùng DH củacác thành viên trong tổ nhằm thực hiện thành công kế hoạch của tổ, nhóm vàtừng cá nhân đề ra

1.3.2.3 Tổ trưởng chuyên môn tổ chức thực hiện ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) và đổi mới phương pháp dạy học

Về vai trò của công nghệ thông tin, Chỉ thị số 55/2008/CT-BGDĐTngày 30 tháng 9 năm 2008 của Bộ trưởng Bộ GD - ĐT về tăng cường giảngdạy, đào tạo và ứng dụng CNTT trong ngành giáo dục giai đoạn 2008 - 2012nêu rõ: “CNTT là công cụ đắc lực hỗ trợ đổi mới PP giảng dạy, học tập và hỗtrợ đổi mới QLGD, góp phần nhằm nâng cao hiệu quả và chất lượng giáodục” [7] Vì vậy, người TTCM phải có nhiệm vụ xây dựng kế hoạch, tổ chức,chỉ đạo và kiểm tra, đôn đốc việc triển khai nội dung đẩy mạnh ứng dụngCNTT trong TCM theo kế hoạch chung của nhà trường và trên tinh thần chỉđạo của Sở, Bộ GD - ĐT

Xây dựng GV nòng cốt về ứng dụng CNTT trong DH các môn học.Triển khai áp dụng CNTT trong dạy và học, tích hợp ứng dụng CNTT ngaytrong mỗi môn học một cách hiệu quả và sáng tạo Động viên GV trong tổphát huy tính tích cực tự học, tự tìm tòi thông tin qua mạng Internet Khuyếnkhích GV soạn bài trình chiếu, bài giảng điện tử và giáo án trên máy tính, traođổi kinh nghiệm giảng dạy qua website của các cơ sở giáo dục và qua Diễnđàn giáo dục trên Website Bộ GD - ĐT Tổ chức cho GV soạn bài giảngđiện tử E-Learning trực tuyến

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm nhất của người TTCM trong nhàtrường là tổ chức thực hiện đổi mới PPDH Để thực hiện được nhiệm vụ nàyngười TTCM cần phải nâng cao nhận thức cho mỗi thành viên trong tổ vềtính cấp thiết của việc đổi mới PPDH trong giai đoạn hiện nay, để từ đó việcđổi mới PPDH trở thành động lực phấn đấu của mỗi GV Tạo điều kiện để

GV tiếp cận, sử dụng có hiệu quả các PTDH hiện đại Tăng cường chỉ đạo đổimới PPDH thông qua bồi dưỡng GV, dự giờ, tổ chức rút kinh nghiệm giảngdạy ở các TCM, hội thảo cấp trường, cụm trường, hội thi GV giỏi Mặt khác,

không ngừng phát huy vai trò chủ đạo của GV trong giảng dạy; bồi dưỡngcho HS năng lực độc lập suy nghĩ, vận dụng sáng tạo kiến thức đã học, tránhthiên về ghi nhớ máy móc không nắm vững bản chất kiến thức; coi trọng việckhuyến khích, động viên HS học tập, tổ chức hợp lý cho HS làm việc cá nhân

và theo nhóm

1.3.2.4 Tổ trưởng chuyên môn tổ chức thực hiện phong trào tự học,

tự bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học

Bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho GV là một nhiệm vụ có ý nghĩachiến lược và cần phải được tiến hành thường xuyên, có hệ thống

TTCM phải có trách nhiệm tổ chức bồi dưỡng, phân công giúp đỡ GVmới ra trường, đảm bảo cho GV nắm vững nội dung chương trình và SGK, có

kỹ năng đổi mới PPDH, đổi mới kiểm tra, đánh giá, sử dụng TBDH, nắmvững phân phối chương trình giáo dục phổ thông và nắm vững chuẩn kiếnthức, kỹ năng của môn học, hoạt động giáo dục

Cần phải tổ chức thường xuyên các hoạt động thao giảng, dự giờ, sinhhoạt chuyên đề, hội thảo để giúp GV trong tổ có điều kiện trao đổi kinhnghiệm, PPDH; rèn luyện, trau dồi nghiệp vụ và cập nhật thông tin về giáodục

Nâng cao nhận thức cho GV là phải không ngừng học tập, nghiên cứu,nắm vững và sử dụng linh hoạt các PPDH nhằm đem lại hiệu quả cao trongtừng tiết dạy, đồng thời phải biết sử dụng các trang thiết bị hiện đại, đây làđiều kiện quan trọng để tổ chức thành công đổi mới PPDH

Đẩy mạnh công tác nghiên cứu khoa học, khuyến khích, tạo điều kiệncho GV triển khai thực hiện, áp dụng các đề tài nghiên cứu, sáng kiến kinhnghiệm vào trong công tác giảng dạy, giáo dục nhằm phát huy tối đa sự sángtạo của GV

1.3.2.5 Tổ trưởng chuyên môn tổ chức kiểm tra, đánh giá, xếp loại giáo viên trong tổ

Kiểm tra, đánh giá là một trong những công việc thực hiện chức năngquản lý của người TTCM nhằm thu thập các thông tin cần thiết để phát huymặt tích cực, điều chỉnh những sai lệch và xử lý các vi phạm Việc kiểm tra

GV phải toàn diện và được thực hiện thường xuyên bằng nhiều hình thứckhác nhau (theo định kỳ hoặc đột xuất), trên cơ sở công bằng, khách quan,đúng quy trình

Kết quả kiểm tra là cơ sở quan trọng giúp TTCM đánh giá, xếp loại GVtrong việc thực hiện nhiệm vụ được giao và đề xuất khen thưởng, kỷ luật đốivới GV trong tổ

1.3.2.6 Tổ trưởng chuyên môn xây dựng mối quan hệ với các tổ chức, đoàn thể trong và ngoài nhà trường

Với tư cách là người đứng đầu TCM, TTCM có nhiệm vụ xây dựngmối quan hệ chặt chẽ với cấp trên chỉ đạo trực tiếp (BGH nhà trường), với cácTCM khác, các tổ chức, đoàn thể trong và ngoài nhà trường (Chi bộ Đảng,Công đoàn, Đoàn Thanh niên, Hội Khuyến học, Ban đại diện cha mẹ HS,chính quyền địa phương ) để tạo ra các yếu tố thuận lợi trong công tác chỉđạo, thực hiện nhiệm vụ của tổ

1.3.3 Những yêu cầu về phẩm chất và năng lực của TTCM trong giai đoạn đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay

Như trên đã bàn, đội ngũ CBQL các trường THPT muốn hoàn thành tốtnhiệm vụ quản lý nhà trường thì phải có đội ngũ TTCM có phẩm chất và nănglực thực sự Đây là hai mặt cơ bản của tiêu chuẩn nhân cách của người cán bộquản lý, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã nói "có tài mà không có đức là người vôdụng, có đức mà không có tài thì làm việc gì cũng khó”

Trên cơ sở những phẩm chất vốn có về năng lực chuyên môn và đạođức nghề nghiệp, từ đó TTCM biết xây dựng kế hoạch học tập, rèn luyện, tựhoàn thiện và nâng cao năng lực quản lý và đánh giá các tổ viên trong TCM;làm căn cứ để HT đánh giá, xếp loại GV hằng năm.

Như vậy, chúng ta có thể khẳng định tiêu chuẩn về phẩm chất và năng lựccủa đội ngũ tổ trưởng chuyên môn các trường THPT như sau:

1.3.3.1 Về phẩm chất chính trị và đạo đức nghề nghiệp

Có tinh thần yêu nước sâu sắc, gương mẫu đi đầu trong chấp hành chủtrương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, tham giacác hoạt động chính trị xã hội của nhà trường và địa phương; thực hiện tốtnghĩa vụ công dân; có ý thức vượt khó khăn; biết động viên khích lệ cán bộ,giáo viên, nhân viên và học sinh hoàn thành tốt nhiệm vụ

Gương mẫu chấp hành các quy chế của ngành, quy định của trường và

kỉ luật lao động; giữ gìn phẩm chất, danh dự, uy tín nhà giáo; đảm bảo sựliêm chính, trung thực, tâm huyết với nghề nghiệp và có trách nhiệm trongquản lý TCM; có ý thức đấu tranh chống những biểu hiện tiêu cực; thực hiệndân chủ trong nhà trường Phẩm chất chính trị và đạo đức nghề nghiệp đãđược cụ thể hóa bằng các tiêu chuẩn được quy định trong Điều lệ Trườngtrung học phổ thông ban hành theo thông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo:

- Có lập trường tư tưởng, chính trị vững vàng, đáp ứng được yêu cầucủa đất nước trong giai đoạn mới;

- Nắm vững đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước,đặc biệt là đường lối, chủ trương, chính sách về GD&ĐT;

- Sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật;

- Có tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình, yêu nghề, yêu trẻ;

- Có tính nguyên tắc, có ý thức tổ chức kỷ luật, trung thực, không cơhội và khiêm tốn;

- Gương mẫu về đạo đức, chí công vô tư, lời nói đi đôi với việc làm, có

uy tín với tập thể, với nhà trường;

- Luôn quan tâm, chăm lo và tôn trọng đồng nghiệp;

- Có ý thức bồi dưỡng và tự bồi dưỡng nâng cao phẩm chất và năng lựccho bản thân

- Có lối sống trong sáng, lành mạnh, phù hợp với bản sắc văn hoá dântộc trong xu thế hội nhập, có tác phong làm việc nghiêm túc, khoa học, chuẩnmực trong trong quan hệ và giao tiếp

1.3.3.2 Về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ sư phạm và năng lực quản lý

Hiểu đúng và đầy đủ mục tiêu, nội dung, chương trình, phương phápgiáo dục cấp học theo yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông

Có trình độ chuyên môn vững vàng để có thể đảm nhận việc giảng dạy,tối thiểu đạt trình độ chuẩn theo cấp học

Có năng lực sư phạm và khả năng tổ chức đổi mới phương pháp dạyhọc và giáo dục nhằm tác động tích cực tới sự phát triển trí tuệ và nhân cáchhọc sinh Có ý thức tinh thần tự học và xây dựng tập thể sư phạm thành tổchức học tập; có khả năng sử dụng được ngoại ngữ hoặc tiếng dân tộc trongcông tác Năng lực về chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm đã được cụ thể hóabằng các tiêu chuẩn được quy định trong Điều lệ Trường THPT ban hành theothông tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng Bộ giáo dục

và đào tạo:

- Trình độ chuyên môn được đào tạo đạt chuẩn trở lên;

- Có sự hiểu biết nhất định về các bộ môn khác trong nhà trường;

- Có trình độ về lý luận chính trị, kiến thức về quản lý nhà nước;

- Có trình độ về khoa học quản lý giáo dục, tin học, ngoại ngữ;

- Có năng lực xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra, đánh giácác hoạt động của nhà trường;

- Có khả năng phát hiện những vấn đề của trường học và đưa ra quyếtđịnh đúng đắn;

- Biết phối kết hợp với các lực lượng trong và ngoài nhà trường làm tốtcông tác xã hội hoá giáo dục;

- Năng động, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm

- Biết và sử được tin học trong công tác quản lý

1.4 Tầm quan trọng của việc nâng cao chất lượng đội ngũ TTCM trường Trung học phổ thông

Chất lượng đội ngũ giáo viên tác động trực tiếp đến chất lượng giáodục đào tạo Muốn trò giỏi phải có thầy giỏi Khi sinh thời chủ tịch Hồ ChíMinh đã từng nói: "Thầy tốt thì ảnh hưởng tốt, thầy xấu thì ảnh hưởng xấu"[14; 188] không thể có trò giỏi nếu thiếu thầy giỏi Nghị quyết Trung ương IIkhoá VIII: "Giáo viên là nhân tố quyết định chất lượng giáo dục" Như vậy,muốn nâng cao chất lượng giáo dục trước hết phải nâng cao chất lượng độingũ giáo viên” [9]

Đội ngũ TTCM ở các trường THPT là lực lượng quản lý trực tiếp chấtlượng GV, có nhiệm vụ bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho giáo viên dướicác hình thức: tổ chức các chuyên đề bàn về cách soạn giáo án; về PPDH từngphân môn, từng chương, từng bài; cách sử dụng đồ dùng dạy học sẵn có; cáchlàm đồ dùng dạy học; cách đánh giá học sinh; dự giờ, rút kinh nghiệm, hộithảo các vấn đề khó trong quá trình dạy học Các buổi sinh hoạt chuyên môn

được tổ chức tốt sẽ trở thành những khoảng thời gian và không gian chủ yếurèn luyện và bồi dưỡng đội ngũ giáo viên Vì vậy, muốn nâng cao chất lượnggiáo viên thì phải nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ TTCM.

Mặt khác, trong các trường THPT muốn nâng cao chất lượng giáo dục,thực hiện các kế hoạch nhiệm vụ đề ra thì phải thông qua đội ngũ tổ TTCM

để triển khai đến từng GV Do vậy, yêu cầu đặt ra là phải nâng cao chất lượngđội ngũ TTCM, một nhiệm vụ quan trọng của HT

1.5 Nội dung nâng cao chất lượng đội ngũ TTCM của Hiệu trưởng trường Trung học phổ thông

1.5.1 Xây dựng tiêu chí về phẩm chất và năng lực cần thiết của TTCM

Để đáp ứng được yêu cầu đổi mới GDPT hiện nay, người Hiệu trưởngcần phải xây dựng được những tiêu chí cần thiết về phẩm chất và năng lựccủa TTCM Những tiêu chí này sẽ là cơ sở để Hiệu trưởng tuyển chọn, bố trí

và tổ chức bồi dưỡng đội ngũ TTCM Có như vậy, TTCM mới phát huy đượcvai trò trong hoạt động của TCM cũng như các hoạt động giảng dạy và giáodục

1.5.2 Tuyển chọn, bố trí và sử dụng đội ngũ TTCM

Muốn đội ngũ TTCM phát huy được vai trò thì người Hiệu trưởng cầnbiết tuyển chọn, bố trí và sử dụng đội ngũ TTCM một cách phù hợp và khoahọc nhất Tuyển chọn, bố trí và sử dụng đội ngũ TTCM là việc làm không thểthiếu của HT trong công tác tổ chức chỉ đạo các hoạt động giảng dạy và giáodục của nhà trường

1.5.3 Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ TTCM

Sau khi xây dựng tiêu chí về phẩm chất và năng lực cũng như tuyểnchọn được đội ngũ TTCM thì người HT cần phải có kế hoạch đào tạo, bồidưỡng đội ngũ TTCM nhằm nâng cao phẩm chất, năng lực cũng như tiêu

chuẩn hoá đội ngũ TTCM Như vậy, mới có thể xây dựng được đội ngũTTCM đủ về số lượng, đảm bảo về chất lượng, đồng bộ về cơ cấu.

1.5.4 Chỉ đạo các hoạt động của TTCM

TTCM là cầu nối giữa HT đến các thành viên trong TCM, nhưng không

vì thế mà HT khoán trắng công việc cho TTCM, HT cần phải trực tiếp chỉ đạomột số hoạt động của TTCM như:

- Chỉ đạo việc xây dựng kế hoạch và thực hiện kế hoạch

- Tổ chức bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho GV

- Chỉ đạo việc đổi mới PPDH

- Chỉ đạo việc tự học, tự bồi dưỡng, nghiên cứu khoa học

- Chỉ đạo việc khen thưởng, kỷ luật giáo viên

1.5.5 Tạo lập các điều kiện hỗ trợ cho các hoạt động của TTCM

Để giúp cho TTCM thực hiện tốt nhiệm vụ, người Hiệu trưởng phải tạođiều kiện thuận lợi cho TTCM hoạt động như: tăng cường các nguồn thôngtin; củng cố CSVC- TBDH; Xây dựng chế độ chính sách động viên TTCMhợp lý; Xây dựng khối đoàn kết dân chủ trong trường học; Xây dựng tốt mốiquan hệ giữa TTCM với TTCM, TTCM với các đoàn thể trong nhà trường;Thường xuyên tổ chức giao lưu, hội thảo

1.5.6 Kiểm tra, đánh giá đội ngũ TTCM

Tránh tình trạng giao khoán, buông lỏng quản lý, khi giao nhiệm vụcho TTCM, HT cần kiểm tra, giám sát và đánh giá chất lượng làm việc củaTTCM Để kiểm tra, đánh giá một cách chính xác, khách quan, HT cần phảixây dựng được chuẩn kiểm tra, đánh giá đội ngũ TTCM; xây dựng kế hoạchkiểm tra như: kiểm tra thường xuyên, kiểm tra đột xuất, kiểm tra theo định kỳ.Sau kiểm tra cần phải rút kinh nghiệm, có khen thưởng, kỷ luật kịp thời đểkích thích tinh thần làm việc của TTCM Có như vậy, TTCM mới phát huy

hết vai trò, trách nhiệm trong việc điều hành hoạt động TCM, góp phần giúp

HT hoàn thành được nhiệm vụ giảng dạy và giáo dục trong nhà trường

1.6 Các yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ TTCM trường THPT

Nâng cao chất lượng đội ngũ TTCM ở các trường THPT là vấn đề thựchiện hiệu quả công tác cán bộ đối với đội ngũ đó Để thực hiện tốt yêu cầucủa việc nâng cao chất lượng đội ngũ TTCM trường THPT thì trong quá trìnhxây dựng quy hoạch; đào tạo, bồi dưỡng; tuyển chọn, bố trí, sử dụng, bổnhiệm, miễn nhiệm, đánh giá, khen thưởng, kỷ luật và thực hiện chế độ, chínhsách đối với TTCM các trường THPT cần chú ý đến các yếu quan trọng ảnhhưởng đến chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý tổ chuyên môn

1.6.1 Quy hoạch, tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm, sử dụng TTCM

Công tác quy hoạch đội ngũ là một trong những hoạt động của ngườiquản lý Nó có tác dụng làm cho cơ quan quản lý hoặc người quản lý biếtđược về số lượng, chất lượng, cơ cấu tuổi, trình độ và cơ cấu chuyên môn, cơcấu giới, của từng CBQL tổ chuyên môn, đồng thời xây dựng được kếhoạch phát triển đội ngũ; nhằm tìm ra các giải pháp nâng cao chất lượng chotừng TTCM và cả đội ngũ để họ có được khả năng hoàn thành nhiệm vụ Hơnnữa, kết quả quy hoạch là cơ sở chủ yếu mang tính định hướng cho việc vậndụng và thực hiện các chức năng cơ bản của quản lý vào hoạt động quản lý bộmáy tổ chức và đội ngũ nhân sự giáo dục trong huyện nói chung và trong cáctrường THPT nói riêng Như vậy, nói đến đội ngũ TTCM là nói đến công tácquy hoạch phát triển đội ngũ và nâng cao chất lượng đội ngũ Như vậy, quyhoạch phát triển đội ngũ được xem là một lĩnh vực trong hoạt động quản lý vàcũng là một lĩnh vực cần đề xuất giải pháp quản lý

Do đó, việc tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm, sử dụng và luân chuyểnđội ngũ cán bộ quản lý nói chung và đội ngũ TTCM nói riêng là công việcthuộc lĩnh vực công tác tổ chức và cán bộ

Tuyển chọn, bổ nhiệm chính xác đội ngũ TTCM có đủ phẩm chất vànăng lực cho một tổ chức là yếu tố quan trọng để phát triển tổ chức nói chung

và thực chất là tạo điều kiện tiên quyết cho tổ chức đó đạt đến mục tiêu củanó Mặt khác, những tiêu chuẩn cho việc tuyển chọn, bổ nhiệm đội ngũTTCM là những yêu cầu tất yếu cho việc thực hiện kế hoạch nâng cao chấtlượng đội ngũ CBQL

Miễn nhiệm TTCM thực chất là làm cho đội ngũ CBQL luôn đảm bảocác yêu cầu về chuẩn, không để cho đội ngũ CBQL tổ chuyên môn có nhữngthành viên không đạt yêu cầu Đây là một hình thức nâng cao chất lượng độingũ

Qua phân tích trên cho thấy, các hoạt động tuyển chọn, bổ nhiệm, miễnnhiệm và thay đổi cán bộ nói chung là các hoạt động trong lĩnh vực quản lýcán bộ Như vậy không thể thiếu được những giải pháp quản lý khả thi đốivới lĩnh vực này

1.6.2 Xây dựng kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ TTCM

Công tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ TTCM nhằm hoàn thiện và nângcao các chuẩn về trình độ lý luận chính trị; lý luận và thực tiễn quản lý; trình

độ nghiệp vụ chuyên môn cho từng TTCM và cả đội ngũ CBQL Bản chất củacông tác đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ TTCM là nâng cao phẩm chất và nănglực cho đội ngũ CBQL tổ chuyên môn để họ có đủ các điều kiện hoàn thànhnhiệm vụ, chức năng và quyền hạn của họ

Quản lý đội ngũ được xem là một trong những lĩnh vực quản lý của các

tổ chức quản lý và của mọi cán bộ quản lý đối với một tổ chức Như vậy, đểnâng cao chất lượng đội ngũ TTCM thì không thể thiếu được hoạt động đàotạo và bồi dưỡng CBQL tổ chuyên môn; đồng thời cần phải có những giảipháp quản lý mang tính khả thi về lĩnh vực này

1.6.3 Đánh giá, khen thưởng, kỷ luật đối với TTCM

Đánh giá là một trong những chức năng của công tác quản lý Đánh giáchất lượng đội ngũ TTCM là một trong những công việc không thể thiếu đượctrong công tác quản lý của thủ trưởng đơn vị và của các chủ thể quản lý nóichung và của công tác tổ chức cán bộ nói riêng

Đánh giá đội ngũ không những để biết thực trạng mọi mặt của đội ngũ,

mà qua đó dự báo về tình hình chất lượng đội ngũ cũng như việc vạch ranhững kế hoạch khả thi đối với hoạt động nâng cao chất lượng đội ngũ Mặtkhác, kết quả đánh giá đội ngũ TTCM nếu chính xác lại là cơ sở cho việc mỗi

cá nhân có sự tự điều chỉnh bản thân nhằm thích ứng với tiêu chuẩn đội ngũ.Nói như vậy, đánh giá đội ngũ TTCM có liên quan mật thiết đối với việc nângcao chất lượng đội ngũ TTCM Như vậy, để nâng cao chất lượng đội ngũ cán

bộ quản lý nói chung và CBQL tổ chuyên môn nói riêng không thể khôngnhận biết chính xác về chất lượng đội ngũ thông qua hoạt động đánh giá độingũ; để từ đó thiết lập các giải pháp quản lý khả thi về lĩnh vực này

1.6.4 Chế độ, chính sách đối với TTCM

Kết quả một hoạt động của con người nói chung và chất lượng mộthoạt động của con người nói riêng phụ thuộc vào nhiều yếu tố mang tính độnglực thúc đẩy hoạt động của con người Chế độ, chính sách đãi ngộ đối với độingũ TTCM còn chứa đựng trong đó những vấn đề mang tính đầu tư cho nhân lựctheo dạng tương tự như “tái sản xuất” trong quản lý kinh tế Chính từ vấn đề cóchính sách đãi ngộ thoả đáng đối với đội ngũ mà chất lượng đội ngũ được nânglên Nhìn chung, chính sách đãi ngộ đối với cán bộ quản lí nói chung và đối vớiTTCM nói riêng là một trong những hoạt động quản lý cán bộ, công chức của cơquan quản lý và của người quản lý đối với một tổ chức

Như vậy, để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục nói chung

và TTCM ở các trường THPT nói riêng cần phải có những giải pháp quản lý về lĩnhvực này

1.6.5 Yếu tố chủ quan của đội ngũ tổ trưởng chuyên môn

Trong quá trình quản lí và chỉ đạo TCM, TTCM có thể gặp những yếu

tố chủ quan tác động làm ảnh hưởng đến công tác của mình

Người cán bộ quản lý TCM là người trực tiếp triển khai các công việcchuyên môn, các chủ trương nhà trường đến trực tiếp từng giáo viên nên sẽgặp những áp lực của của cấp trên, những biểu hiện trì trệ, sự phản kháng vànhững quan điểm bảo thủ của một số tổ viên nên đòi hỏi người quản lý TCMphải có bản lĩnh vững vàng, có lý luận chặt chẽ, nếu không sẽ xảy ra hiệntượng mất đoàn kết, chia rẽ dẫn đến hoạt động của tổ sẽ kém hiệu quả

Mặc dù đội ngũ cán bộ quản lý TCM đều được lựa chọn, là những hạtnhân của nhà trường Tuy nhiên, vẫn còn những cán bộ quản lý TCM ở cáctrường THPT có năng lực chuyên môn nhưng lại chểnh mảng về công việc,thiếu nhiệt tình và say mê trong công việc quản lý của mình, làm theo tưtưởng làm cho xong chuyện Đây cũng là một trong những yếu tố chủ quancủa người quản lý TCM

Trong đội ngũ TTCM có nhiều người đang nằm trong độ tuổi sinh nởdẫn đến việc quản lý điều hành tổ bị đứt đoạn và giai đoạn này bản thân họphục vụ và hy sinh cho công việc là rất hạn chế

Ngoài ra, TTCM phải nắm bắt được những cơ hội và thách thức mới,các chủ trương đường lối của Đảng và Nhà nước thực hiện linh động trongcông tác điều hành thực hiện kế hoạch và nhiệm vụ của tổ Do đó, vẫn cònmột số người trong công tác quản lí hoạt động chuyên môn của tổ ở cáctrường THPT chưa có sự nhạy cảm, linh hoạt trong việc thực hiện nhiệm vụđược giao

1.6.6 Sự lãnh đạo của Đảng đối với việc nâng cao chất lượng đội ngũ TTCM trường THPT

Trước hết, công tác tổ chức cán bộ là trách nhiệm của Đảng và Đảng lãnhđạo toàn diện công tác tổ chức cán bộ Từ những quan điểm, đường lối, chỉ thị,nghị quyết của Đảng về công tác cán bộ; các cơ quan quản lý và các lãnh đạonhà trường có được định hướng trong việc tuyển chọn, bổ nhiệm, miễn nhiệm vàđào tạo, bồi dưỡng đội ngũ TTCM nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ CBQLchuyên môn các nhà trường

Chỉ thị 40-CT/TW nêu rõ: Tiến hành rà soát, sắp xếp lại đội ngũ nhà giáo,cán bộ quản lý giáo dục để có kế hoạch đào tạo, bồi dưỡng bảo đảm đủ số lượng

và cân đối về cơ cấu; nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đạo đức cho độingũ nhà giáo, cán bộ quản lý giáo dục; Đổi mới, nâng cao chất lượng công tácquản lý nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục Tăng cường sự lãnh đạo của Đảngđối với giáo dục Các cấp ủy Đảng từ trung ương đến địa phương thường xuyênlãnh đạo và kiểm tra việc thực hiện các chủ trương, chính sách giáo dục, đặc biệt

là công tác xã hội hóa giáo dục, công tác chính trị tư tưởng, xây dựng nề nếp, kỷcương; coi việc phát triển và nâng cao chất lượng giáo dục là một chỉ tiêu phấnđấu xây dựng và củng cố tổ chức Đảng để thực sự thành hạt nhân lãnh đạo trongnhà trường [8; 8]

Như vậy, quản lý nhằm nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ CBQL nóichung và đội ngũ TTCM ở các trường THPT nói riêng có mối liên hệ trựctiếp tới sự lãnh đạo của Đảng

Kết luận chương 1

Cơ sở lý luận của việc nâng cao chất lượng của đội ngũ cán bộ quản lýgiáo dục nói chung và đội ngũ TTCM nói riêng được thể hiện bằng mối liênquan biện chứng của các mặt: Định hướng chiến lược phát triển giáo dục vàđào tạo trong giai đoạn 2001-2010 và giai đoạn 2011-2020 Chỉ thị của ban Bíthư TW Đảng về xây dựng và nâng cao chất lượng đội ngũ nhà giáo và cán bộquản lý giáo dục Nhằm định ra sứ mệnh cho đội ngũ giáo viên thực hiện tốtcác nhiệm vụ: giáo dục đạo đức, trí tuệ, thể lực, chuyên môn, nghiệp vụ, kỷnăng nghề nghiệp cho học sinh nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực,bồi dưỡng nhân tài cho đất nước Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên nóichung và đội ngũ TTCM nói riêng là góp phần quan trọng nâng cao chấtlượng giáo dục và đào tạo

Việc nâng cao chất lượng đội ngũ TTCM là những vấn đề rất cơ bản,điều kiện cần thiết để HT chỉ đạo, tổ chức hoạt động chuyên môn trong cácnhà trường nói chung và trong các trường THPT nói riêng Từ đó có cơ sở đểnghiên cứu, đề xuất một số giải pháp nâng cao chất lượng đội ngũ TTCMtrong các nhà trường THPT nhằm nâng cao chất lượng dạy và học

Chương 2 THỰC TRẠNG VỀ CHẤT LƯỢNG ĐỘI NGŨ TỔ TRƯỞNG

CHUYÊN MÔN Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG

HUYỆN NÔNG CỐNG, TỈNH THANH HÓA 2.1 Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội và giáo dục Huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa

2.1.1 Khái quát một số đặc điểm tự nhiên Huyện Nông Cống tỉnh Thanh Hóa

Huyện Nông Cống nằm ở phía Tây nam tỉnh Thanh Hoá; phía Bắc giápcác huyện Đông Sơn và Triệu Sơn, phía Nam giáp Như Thanh và Tĩnh Gia,phía Tây giáp huyện Như Thanh, phía Đông giáp các huyện Tĩnh Gia vàQuảng Xương, Trung tâm huyện cách thành phố Thanh Hoá 24 km về phíaĐông-Bắc Địa bàn Thị Trấn Nông Cống là trung tâm kinh tế, chính trị, vănhoá của cả huyện, thuộc vùng châu thổ giàu tiềm năng và truyền thống cáchmạng

Nông Cống là một huyện đồng bằng, nằm ven vùng đồi núi phía Namcủa dãi đồi núi Trung du sông Chu nên có một vùng đồi núi thấp lượn sóng đãtạo cho Nông Cống một dải bán sơn địa (nằm ở phía Tây Bắc huyện, có diệntích khoảng 7500 ha).Dải đồi núi Trung lưu sông Chu chiếm phần phía Namcác huyện Lang Chánh, Ngọc Lặc và toàn bộ huyện Thường Xuân kéo xuốngThọ Xuân, hạ thấp dần về phía Đông Nam huyện Triệu Sơn kéo xuống miềnTây Bắc Nông Cống Đó là núi Nưa có đỉnh cao tới 538m gắn với truyềnthuyết “Tu Nưa gánh núi dọn đồng”, “Tu Nưa đấu với Tu Vồm” Một ôngNưa khổng lồ về sức khoẻ và ý chí – biểu tượng cho sức mạnh của con ngườiNông Cống thuở khai thiên lập địa tạo dựng xóm làng