Qua đó các emhiểu đúng ý nghĩa xã hội mà chủ yếu là ý nghĩa thời sự cập nhật, gần gũi,bức thiết qua việc nắm bắt vấn đề được đề cập đến trong văn bản và biết tựrút ra bài học thiết thực
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO CHƯƠNG MỸ
HỒ SƠ DỰ THI DẠY HỌC THEO CHỦ ĐỀ TÍCH HỢP
CHỦ ĐỀ :
DẠY HỌC VĂN BẢN NHẬT DỤNG VỚI CHỦ
ĐỀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG
Người thực hiện : Đặng Thị Hiên
Chức vụ : Giáo viên
Trường : THCS Ngô Sỹ Liên – Chương Mỹ - Hà Nội
Năm học 2014 - 2015
Trang 2PHIẾU THÔNG TIN
- Sở Giáo dục và Đào tạo Thành phố thành phố Hà Nội
- Phòng Giáo dục và Đào tạo Chương Mỹ
- Trường THCS Ngô Sỹ Liên
- Địa chỉ: Chúc Sơn – Chương Mỹ - Hà Nội
Trang 3PHIẾU MÔ TẢ HỒ SƠ DẠY HỌC
6 Hoạt động dạy - học và tiến trình dạy học:
7 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập:
8 Sản phẩm của học sinh:
KẾT LUẬN CHUNG
Trang 1
Trang 3 Trang 3
Trang 3 Trang 5 Trang 6
Trang 7 Trang 9 Trang 9
Trang 18 Trang 19 Trang 25
Trang 41 Tên dự án: DẠY HỌC VĂN BẢN NHẬT DỤNG VỚI CHỦ ĐỀ BẢO
VỆ MÔI TRƯỜNG.
2 Mục tiêu của dự án:
a, Mục tiêu chung:
Bảo vệ môi trường là một trong những chủ đề của văn bản nhật dụng
Đó là nội dung đề cập đến một trong những vấn đề gần gũi, bức thiết trongcuộc sống hiện đại bởi thực tế môi trường của chúng ta đang bị ô nhiễmnghiêm trọng Việc tìm hiểu vấn đề này thông qua một văn bản có ý nghĩalớn đối với học sinh Các em hiểu được một trong những nguyên nhân dẫnđến ô nhiễm môi trường là bao bì ni lông - một loại rác thải sinh hoạt Các
em thấy được mối nguy hại đến môi trường sống và sức khỏe con người dothói quen dùng bao bì ni lông của người dân Không chỉ vậy, các em cònthấy được tính khả thi trong những đề xuất tác giả trình bày Qua đó các emhiểu đúng ý nghĩa xã hội mà chủ yếu là ý nghĩa thời sự cập nhật, gần gũi,bức thiết qua việc nắm bắt vấn đề được đề cập đến trong văn bản và biết tựrút ra bài học thiết thực nhằm điều chỉnh nhận thức và hành động cho bảnthân, hướng tới việc tham gia giải quyết các vấn đề nóng bỏng của cuộcsống hiện tại Cũng qua việc tìm hiểu chủ đề, học sinh thấy được mối quan
hệ giữa con người với môi trường sống để từ đó có ý thức giữ gìn, bảo vệmôi trường mà trước hết là bảo vệ môi trường ở chính địa phương các emđang sinh sống và học tập; có những suy nghĩ và hành động tích cực vềnhững việc làm có ý nghĩa trong vấn đề xử lí rác thải sinh hoạt và tuyêntruyền, vận động mọi người cùng thực hiện Đặc biệt, các em còn biết vậndụng kiến thức liên môn tìm hiểu về chủ đề để nắm chắc vấn đề đặt ra và cóhướng giải quyết hợp lí
Cụ thể:
Về kiến thức:
Trang 5- Môn Ngữ văn: Học sinh được trang bị kiến thức theo chương trình giáo dụcphổ thông đảm bảo chuẩn kiến thức của bộ môn này.
- Môn Hóa học: Học sinh vận dụng kiến thức hóa học để giải thích một sốhiện tượng hóa học xảy ra trong tự nhiên
- Môn Địa lí: Học sinh vận dụng kiến thức địa lí để giải thích một số hiệntượng xảy ra trong tự nhiên
- Môn Sinh học: Học sinh vận dụng kiến thức sinh học để hiểu và giải thíchđược sự tác động qua lại giữa môi trường sống đối với con người
- Môn Âm nhạc, Mĩ thuật: Học sinh vận dụng kiến thức Âm nhạc và Mĩ thuật
để tuyên truyền, kêu gọi mọi người có ý thức đúng đắn trước những vấn đềmang tính thời sự này
- Môn Giáo dục công dân:Học sinh vận dụng kiến thức môn Giáo dục côngdân để bày tỏ thái độ của mình trước những vấn đề gần gũi, bức thiết trongcuộc sống
- Môn Tiếng Anh: Vận dụng vốn từ vựng tiếng Anh để trình bày một vấn đềtrong cuộc sống
- Vận dụng và liên kết kiến thức liên môn để giải quyết vấn đề về môi trường
- Xử lí các tình huống cụ thể trong đời sống gắn liền với thực tiễn của bảnthân và những người xung quanh một cách tích cực nhất
Về thái độ:
- HS yêu thích, hứng thú say mê bộ môn Ngữ văn và các môn học khác
- Có ý thức tích cực trước những vấn đề đặt ra trong cuộc sống bằng nhữnghành động thiết thực, cụ thể
Trang 6Trong chương trình Ngữ văn ở THCS, các em đã được tiếp cận văn
bản “Bức thư của thủ lĩnh da đỏ” - một văn bản nhật dụng với chủ đề bảo
vệ môi trường trong chương trình Ngữ văn lớp 6 Song, với khuôn khổ cuộc thi, tôi xin giới thiệu tiết dạy tiếp theo của chủ đề trên: Tiết 39 - Văn bản: “Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000”.
b, Mục tiêu bài học:
Kiến thức:
- Môn Ngữ văn:
+ Hiểu ý nghĩa to lớn của việc bảo vệ môi trường Từ đó có những suy nghĩ
và hành động tích cực về vấn đề xử lý rác thải sinh hoạt
+ Tính thuyết phục trong cách thuyết minh và những kiến nghị mà tác giả đềxuất trong văn bản
+ Mối nguy hại đến môi trường sống và sức khỏe của con người của thóiquen dùng túi ni lông
+ Tính khả thi trong những đề xuất được tác giả trình bày
+ Việc sử dụng từ ngữ dễ hiểu, sự giải thích đơn giản mà sáng tỏ và bố cụcchặt chẽ, hợp lý đã tạo nên tình thuyết phục của văn bản
- Môn Hóa học: Hiểu được phản ứng hóa học của bao bì ni lông khi đốt
- Môn Địa lí: Hiểu được một trong những nguyên nhân gây ra hiện tượng lũlụt, xói mòn do là do bao bì ni lông
- Môn Sinh học: Hiểu được một trong những hậu quả của ô nhiễm môi trườngđất, môi trường nước và môi trường không khí là do bao bì ni lông gây ra
- Môn Âm nhạc, Mĩ thuật:
+ Hiểu được vai trò của Âm nhạc, Mĩ thuật trong công tác tuyên truyền
- Môn Giáo dục công dân:
+ Trách nhiệm trong việc bảo vệ và gìn giữ môi trường sống
+ Giữ gìn nét văn hóa truyền thống làng nghề
Trang 7- Mụn Tiếng Anh: Cung cấp kiến thức về từ vựng với chủ đề bảo vệ mụitrường
Kĩ năng:
- Mụn Ngữ văn:
+ Đọc - hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến vấn đề bảo vệ mụi trường.+ Vận dụng kiến thức liờn mụn để nhỡn nhận, đỏnh giỏ một vấn đề cú tớnhthời sự núng hổi
+ Tớch hợp với phần Tập làm văn để tập viết bài văn thuyết minh
- Mụn Húa học: Giải thớch phản ứng húa học khi đốt bao bỡ ni lụng
- Mụn Sinh học: Giải thớch hiện tượng ụ nhiễm mụi trường đất, mụi trườngnước, mụi trường khụng khớ do bao bỡ ni lụng gõy ra
- Mụn Địa lớ: Giải thớch một trong những nguyờn nhõn gõy hiện tượng lũ lụt,xúi mũn do bao bỡ ni lụng gõy ra
- Mụn Âm nhạc: Tự tin khi biểu diễn ca khỳc tuyờn truyền
- Mụn Mĩ thuật: Vẽ tranh theo chủ đề
- Mụn Giỏo dục cụng dõn:
+ Xử lớ thụng tin, xử lớ tỡnh huống
+ Vận dụng kiến thức trong bài để tạo ra những sản phẩm cú tớnh hữu ớchtrong cuộc sống
- Mụn Tiếng Anh: Kĩ năng phỏt õm
Thỏi độ:
- Yờu thớch, hứng thỳ học tập mụn Ngữ văn và cỏc mụn khỏc
- Giữ gỡn, bảo vệ mụi trường, trước hết là bảo vệ mụi trường ở chớnh địaphương cỏc em đang sinh sống và học tập
- Lờn ỏn, phờ phỏn những hành vi làm tổn hại đến mụi trường
- Có suy nghĩ tích cực về những việc tơng tự khác trong vấn đề xử lý rác thảisinh hoạt và vận động mọi ngời cùng thực hiện khi có điều kiện
- Trõn trọng, giữ gỡn và phỏt huy truyền thống làng nghề quờ hương
Trang 83 Đối tượng dạy học:
- Học sinh khối 8 trường THCS Ngô Sỹ Liên – Chương Mỹ - Hà Nội
+ Tinh thần học tập tích cực, sôi nổi, tự giác
+ Tinh thần trách nhiệm cao khi thực hiện nhiệm vụ được giao
4 Ý nghĩa bài học:
Là một trung tâm chất lượng cao của huyện Chương Mĩ - Thành phố
Hà Nội, trường THCS Ngô Sỹ Liên hằng năm luôn đón nhận các em họcsinh có kết quả học tập cao, hạnh kiểm tốt từ các trường THCS trong toànhuyện qua kì tuyển sinh khắt khe Vì vậy, chất lượng “đầu vào” tương đốitốt Song, trong quá trình các em học tập và rèn luyện, tôi thấy chủ yếu các
em chỉ tập trung vào học các môn khoa học tự nhiên và thiếu hứng thú vớicác môn khoa học xã hội, trong đó có môn Ngữ văn
Nguyên nhân dẫn đến hiện tượng trên có lẽ một phần do đa số các em
có khả năng tư duy tốt nên các em yêu thích các môn khoa học tự nhiên hơn.Song phần lớn khi được hỏi, các em đều cho rằng, mục tiêu chính của các
em là thi học sinh giỏi và thi vào các trường THPT chuyên của Sở, Bộ Cácmôn khoa học tự nhiên sẽ giúp các em có cơ hội đạt giải cao và dễ thi đỗ.Ngược lại, các môn khoa học xã hội, trong đó có môn Ngữ văn vốn đòi hỏi
sự chăm chỉ nhưng để đạt kết quả cao và thi đỗ vào các trường THPTchuyên là rất khó
Nhận thức trên khiến các em ngày càng tập trung vào các môn khoa học
tự nhiên mà xem nhẹ hoặc không chú trọng đến các môn thuộc lĩnh vựckhoa học xã hội
Trang 9Trên thực tế, Ngữ văn là một môn học không chỉ đòi hỏi sự chăm chỉ,cần cù mà còn cần đến năng khiếu (năng lực cảm thụ riêng biệt) Việc tìmhiểu, tiếp nhận tác phẩm văn chương chính là quá trình đọc - hiểu, phân tích,cảm thụ và thưởng thức cái hay, sự sâu sắc về nội dung thông qua vẻ đẹpcủa nghệ thuật ngôn từ Người đọc tự mình khám phá và rung động về ýnghĩa đời sống và giá trị thẩm mĩ của tác phẩm
Song điều khó hơn là đối với văn bản nhật dụng thì mục tiêu bài học sẽnhấn sâu vào nội dung tư tưởng, tức là năm bắt những vấn đề xã hội gần gũi,bức thiết, mang tính thời sự hơn là đi sâu vào việc khám phá hình thức vănbản Nét đặc thù này khiến một số văn bản nhật dụng trở nên khô khan, thiếusức gợi Đây cũng là một trong những nguyên nhân khiến các em học sinhnói chung, học sinh trường THCS Ngô Sỹ Liên nói riêng vốn đã không mấy
“cảm tình” với môn Ngữ văn lại càng ngại và thiếu hứng thú học Văn Đó làđiều luôn làm tôi trăn trở, suy nghĩ: Làm thế nào để các em hứng thú họcVăn và yêu Văn hơn
Xuất phát từ thực tế trên, tôi đã và đang tăng cường vận dụng kiến thứcliên môn vào giảng dạy môn Ngữ văn 8, đặc biệt là vận dụng kiến thức liênmôn vào dạy học các văn bản nhật dụng
Trong mỗi tiết dạy văn bản nhật dụng, tôi luôn vận dụng tối đa cácphương pháp và kĩ thuật dạy học phù hợp với đặc trưng bộ môn Tôi luôn
“mềm” hóa nội dung bằng cách xử lí thông tin nhẹ nhàng, biến những nộidung phức tạp thành nội dung đơn giản nhất, lựa chọn các môn học tích hợpphù hợp với nội dung bài để các em không còn ngại, sợ mà thật sự hứng thúvới bộ môn Ngữ văn nói chung, với các văn bản nhật dụng nói riêng
Để phát huy năng lực của học sinh, trong những tiết học trước, tôi luôngiao nhiệm vụ cho các em chuẩn bị để các em tự nghiên cứu, tìm tòi, họchỏi, tìm hiểu những nội dung lien quan đến chủ đề Được giao nhiệm vụ, các
Trang 10em nghiêm túc thực hiện và hào hứng thể hiện Vì vậy, các tiết học trở nênsôi nổi hơn, các em cũng hứng thú học tập hơn.
Bên cạnh đó, tôi còn sử dụng nhiều hình ảnh minh họa sinh động, nhữngcâu chuyện trong cuộc sống hằng ngày, những tình huống thực tiễn gầngũi…để các em tự tìm lời giải đáp Do vậy, bài học trở nên nhẹ nhàng, sinhđộng; nội dung trở nên sâu sắc hơn
Bảo vệ môi trường là một chủ đề quen thuộc, gần gũi, có ý nghĩa thiếtthực với sự phát triển của xã hội và sự tồn tại của mỗi con người Một môitrường trong lành sẽ đem đến cho con người sức khỏe và hạnh phúc, xã hộingày càng phát triển Song, một thực tế không thể phủ nhận là môi trường ởnước ta đang bị ô nhiễm ở mức báo động Một trong những nguyên nhân gây
ra hiện tượng ấy chính là bao bì ni lông - một loại “rác thải trắng” - sảnphẩm tiện dụng, hữu ích nhưng gây ra bao mối nguy hại cho môi trường vàsức khỏe con người
Là một văn bản nhật dụng, “Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000” đềcập đến một vấn đề mang tính thời sự gần gũi, bức thiết, đang được cộngđồng xã hội quan tâm: tác hại của bao bì ni lông và các giải pháp hạn chế sửdụng chúng Chính vì vậy, nội dung văn bản hướng tới việc tuyên truyền chomọi người hiểu được những tác hại ấy rồi từ đó có những hành động tích cực
để cải thiện môi trường sống, bảo vệ trái đất, ngôi nhà chung của chúng ta
Để giúp học sinh nắm chắc, hiểu sâu chủ đề này và có khả năng vậndụng vào thực tiễn, tôi đã vận dụng kiến thức liên môn vào giảng dạy vănbản “Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000” Qua bài dạy, tôi nhận thấy tíchhợp nhiều môn học trong giảng dạy nói chung, trong môn Ngữ văn nói riêng
và đặc biệt với các văn bản nhật dụng chủ đề bảo vệ môi trường sẽ giúp giáoviên tiếp cận nhiều hơn, hiểu rõ, hiểu sâu, nắm chắc những vấn đề đặt ratrong bài học; học sinh không chỉ được trang bị kiến thức phong phú, toàndiện mà còn có thái độ tích cực hơn đối với các vấn đề đặt ra trong cuộc
Trang 11sống Từ đó có những hành động cụ thể, thiết thực trong đời sống hằngngày Giờ học trở nên nhẹ nhàng; các em học sinh sôi nổi, tích cực và hứngthú hơn.
5 Thiết bị dạy học:
- Sách giáo khoa Ngữ văn 8
- Máy chiếu kết nối với máy tính để trình chiếu
- Phần mềm ứng dụng: Adobe Movie
- Mạng Iternet để tra cứu thông tin
- Dữ liệu : tranh, ảnh, video
- Tài liệu tham khảo
6 Hoạt động dạy - học và tiến trình dạy học:
Để thực hiện chủ đề trên, tôi xin giới thiệu một tiết dạy cụ thể Sản phẩmthiết kế của tôi gồm:
1 Hồ sơ dạy học
2 Giáo án giảng dạy tiết 39: “Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000”
3 Video bài giảng tiết 39: “Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000”
Dưới đây là hoạt động dạy học được tôi thực hiện với học sinh khối 8, trường THCS Ngô Sỹ Liên.
Tiết 39 THÔNG TIN VỀ NGÀY TRÁI ĐẤT NĂM 2000
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT :
1 Kiến thức:
- Môn Ngữ văn:
+ Hiểu ý nghĩa to lớn của việc bảo vệ môi trường Từ đó có những suy nghĩ
và hành động tích cực về vấn đề xử lý rác thải sinh hoạt
+ Tính thuyết phục trong cách thuyết minh và những kiến nghị mà tác giả đềxuất trong văn bản
Trang 12+ Mối nguy hại đến môi trường sống và sức khỏe của con người của thóiquen dùng túi ni lông
+ Tính khả thi trong những đề xuất được tác giả trình bày
+ Việc sử dụng từ ngữ dễ hiểu, sự giải thích đơn giản mà sáng tỏ và bố cụcchặt chẽ, hợp lý đã tạo nên tình thuyết phục của văn bản
- Môn Hóa học: Hiểu được phản ứng hóa học của bao bì ni lông khi đốt
- Môn Địa lí: Hiểu được một trong những nguyên nhân gây ra hiện tượng lũlụt, xói mòn do là do bao bì ni lông
- Môn Sinh học: Hiểu được một trong những hậu quả của ô nhiễm môi trườngđất, môi trường nước và môi trường không khí là do bao bì ni lông gây ra
- Môn Âm nhạc, Mĩ thuật:
+ Hiểu được vai trò của Âm nhạc, Mĩ thuật trong công tác tuyên truyền
- Môn Giáo dục công dân:
+ Trách nhiệm trong việc bảo vệ và gìn giữ môi trường sống
+ Giữ gìn nét văn hóa truyền thống làng nghề
- Môn Tiếng Anh: Cung cấp kiến thức về từ vựng với chủ đề môi trường
2 Kĩ năng:
- Môn Ngữ văn:
+ Đọc - hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến vấn đề bảo vệ môi trường.+ Vận dụng kiến thức liên môn để nhìn nhận, đánh giá một vấn đề có tínhthời sự nóng hổi
+ Tích hợp với phần Tập làm văn để tập viết bài văn thuyết minh
- Môn Hóa học: Giải thích phản ứng hóa học khi đốt bao bì ni lông
- Môn Sinh học: Giải thích hiện tượng ô nhiễm môi trường đất, môi trườngnước, môi trường không khí do bao bì ni lông gây ra
- Môn Địa lí: Giải thích một trong những nguyên nhân gây hiện tượng lũ lụt,xói mòn do bao bì ni lông gây ra
- Môn Âm nhạc: Tự tin khi biểu diễn ca khúc tuyên truyền
Trang 13- Môn Mĩ thuật: Vẽ tranh chủ đề bảo vệ môi trường.
- Môn Giáo dục công dân:
+ Xử lí thông tin, xử lí tình huống
+ Vận dụng kiến thức trong bài để tạo ra những sản phẩm có tính hữu íchtrong cuộc sống
- Môn Tiếng Anh: Luyện kĩ năng phát âm
3 Thái độ:
- Yêu thích, hứng thú học tập môn Ngữ văn và các môn khác
- Giữ gìn, bảo vệ môi trường, trước hết là bảo vệ môi trường ở chính địaphương các em đang sinh sống và học tập
- Lên án, phê phán những hành vi làm tổn hại đến môi trường
- Có suy nghĩ tích cực về những việc tương tự khác trong vấn đề xử lí rác thảisinh hoạt và vân động mọi người cùng thực hiện
- Trân trọng, giữ gìn và phát huy truyền thống làng nghề quê hương
II NỘI DUNG:
- Tác hại của bao bì ni lông đối với môi trường và sức khỏe con người
- Ý thức trách nhiệm và hành động cụ thể trong việc giảm thiểu tác hại của bao
bì ni lông, bảo vệ môi trường
III CÁCH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC:
- Giao nhiệm vụ cho học sinh từ tiết học trước
- Dẫn dắt, gợi mở bằng phương pháp vấn đáp
- Tổ chức cho học sinh hoạt động nhóm và báo cáo kết quả
IV PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC:
Trang 14V PHƯƠNG PHÁP KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ:
- Đánh giá năng lực tự học.
- Đánh giá nhận thức qua hệ thống bài tập
- Đánh giá kĩ năng trình bày
VI HOẠT ĐÔNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Hoạt động khởi động:
*Mục tiêu: + Tạo tâm thế cho học sinh.
+ Dẫn vào bài mới.
+ Đoạn video clip trên giúp em nhớ đến một văn bản nào đã học?
+ Nêu hiểu biết khái quát của em về văn bản này?
- Học sinh trả lời : Đoạn video clip trên giúp em nhớ đến văn bản “Bức thư của thủ
lĩnh da đỏ” trong chương trình Ngữ văn lớp 6 Đây là một văn bản nhật dụng cóchủ đề bảo vệ môi trường
-Từ câu trả lời của học sinh, giáo viên dẫn vào bài mới
2 Hoạt động hình thành kiến thức mới:
a Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu chung văn bản:
*Mục tiêu: Học sinh nắm chắc các vấn đề chung của văn bản.
*Phương pháp: Vấn đáp, thuyết trình.
* Các năng lực được hình thành và phát triển: Năng lực giao tiếp tiếng Việt, năng lực tự học, năng lực sáng tạo.
* Nội dung tích hợp: môn Hóa học.
- GV yêu cầu HS trình bày phần chuẩn bị ở nhà về:
Trang 15+ Xuất xứ văn bản.
+ Giải nghĩa các từ: phân hủy, plaxtic, ô nhiễm
+ Phương thức biểu đạt của văn bản
+ Bố cục của văn bản
- HS trình bày, GV nhấn mạnh chú thích của từ plaxtic: còn gọi chung là nhựa – lànhững vật liệu tổng hợp gồm các phân tử gọi là pô-li – me Túi ni lông chủ yếuđược sản xuất từ hạt pô -li - ê -ti –len, pô-li-prô –pi-len và nhựa tái chế Đặc tínhnổi bật nhất của loại vật liệu này là đặc tính không tự phân hủy Nếu không bị thiêuhủy (như đốt chẳng hạn), nó có thể tồn tại từ 20 năm đến 5000 năm
- Giáo viên chốt, chuyển ý
b Giáo viên hướng dẫn học sinh đọc – tìm hiểu chi tiết văn bản:
*Mục tiêu: Học sinh hiểu được nguyên nhân ra đời bức thông điệp, tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông và những giải pháp được đưa ra *Phương pháp: Vấn đáp, thảo luận nhóm.
* Các năng lực được hình thành và phát triển: Năng lực giao tiếp tiếng Việt, năng lực sáng tạo, năng lực hợp tác.
* Nội dung tích hợp: môn Hóa học, Sinh học, Địa lí.
*Tìm hiểu nguyên nhân ra đời bức thông điệp: “Một ngày không sử dụng bao
+ Nguyên nhân ra đời bức thông điệp: Môi trường ngày càng ô nhiễm do bao bì
ni lông gây ra; mọi người chưa nhận thức được tác hại của việc sử dụng bao bì ni lông.
Trang 16*Tìm hiểu tác hại của bao bì ni lông và những gải pháp hạn chế sử dụng bao
bì ni lông :
* Tìm hiểu tác hại của bao bì ni lông:
- Giáo viên cho học sinh theo dõi một đoạn video clip rồi chia nhóm, tổ chức chohọc sinh thảo luận
+ Nhóm 1,2 : Từ những thông tin trong đoạn video clip, kết hợp với việc nghiên cứu bài ở nhà cùng những hiểu biết thực tế, hãy phân tích tác hại của bao bì ni lông đối với môi trường.
+ Nhóm 3,4: Từ những thông tin trong đoạn video clip, kết hợp với việc nghiên cứu bài ở nhà cùng những hiểu biết thực tế, hãy phân tích tác hại của bao bì ni lông đối với sức khỏe con người.
- Học sinh thảo luận chung để rút ra kết luận:
+ Bao bì ni lông lẫn vào đất làm cản trở quá trình sinh trưởng của các loại thực vật
bị nó bao quanh, cản trở sự phát triển của cỏ dẫn đến hiện tượng xói mòn đất đai + Bao bì ni lông tàn phá hệ sinh thái Túi ni-lông nằm trong đất khiến cho đất không giữ được nước, dinh dưỡng Cây trồng trên đất đó không phát triển được vì không thể chuyển nước và chất dinh dưỡng cho cây, ảnh hưởng đến sự phát triển của hệ sinh thái
+ Bao bì ni lông gây ngập úng lụt lội Bao bì ni-lông bị vứt xuống cống, hồ, đập thoát nước làm tắc nghẽn các đường ống dẫn nước thải làm tăng khả năng ngập lụt của các đô thị vào mùa mưa
+ Bao bì ni lông còn hủy hoại sinh vật Bao bì ni-lông bị trôi xuống hồ, biển làm chết các vi sinh vật khi chúng nuốt phải Nhiều động vật đã chết do ăn phải những hộp nhựa đựng thức ăn thừa của khách tham quan vứt bừa bãi
+Bao bì ni lông gây ô nhiễm môi trường Sự lạm dụng các sản phẩm ni-lông
cùng với sự bừa bãi, vô ý thức của con người khiến cho nó trở thành thứ rác bị vứt bừa bãi, không chỉ làm mất mỹ quan đường phố mà còn là tác nhân chứa vi khuẩn
Trang 17gây bệnh, gây ứ đọng nước thải, hôi thối làm ô nhiễm môi trường nước, môi
trường không khí
+ Bao bì ni-lông mầu đựng thực phẩm làm ô nhiễm thực phẩm do chứa các kim loại như chì, ca-đi-mi gây tác hại cho não và nguyên nhân gây ung thư phổi Nguy hiểm nhất là khi bao bì ni-lông bị đốt Túi nilon có chứa lưu huỳnh và dầu hỏa khi
bị đốt cháy sẽ tạo thành axit sunfuric, dễ gây mưa axit Túi nilon được làm bằng nhựa BVC, có chứa clo, khi cháy sẽ tạo ra các khí thải ra đặc biệt là khí đi-ô-xin
có thể gây ngộ độc, gây ngất, khó thở, ho ra máu ảnh hưởng đến các tuyến nội tiết, giảm khả năng miễn dịch, gây rối loạn chức năng, gây ung thư và các dị tật bẩm sinh cho trẻ sơ sinh
+ Bao bì ni lông gây ung thư, biến đổi giới tính, bởi vì những chất phụ gia được dùng để tạo độ dẻo, dai ở túi ni-lông có khả năng gây độc cho người nếu bị làm nóng ở nhiệt độ cao Ở nhiệt độ 70-80 độ C, phụ gia chứa trong túi ni-lông sẽ hòa tan vào thực phẩm Trong đó chất phụ gia hóa dẻo TOCP có thể làm tổn thương và thoái hóa thần kinh ngoại biên và tủy sống; chất BBP có thể gây một số dị tật bẩm sinh nếu thường xuyên tiếp xúc với nó Nếu sử dụng túi ni-lông để đựng các thực phẩm chua có tính a-xít như dưa muối, cà muối, thực phẩm nóng, các chất hóa dẻo trong túi ni-lông sẽ tách khỏi thành phần nhựa và gây độc cho thực phẩm Khi ngấm vào dưa chua, a-xít lactic ở trong dưa, cà sẽ hòa tan một số kim loại thành muối thủy ngân có thể gây ung thư
- Giáo viên nhận xét kết quả thảo luận của các nhóm và bổ sung thêm một số thôngtin:
Bao bì ni lông đã qua sử dụng vốn là một loại rác thải Song loại rác thải này thường được dùng để bọc, gói các loại rác thải khác Điều này không những hạn chế sự phân hủy nhanh của các loại rác thải kia mà còn sinh ra một số chất độc hại như a-mô-ni-ăc, mê tan, sun- fu-rơ…ảnh hưởng rất lớn đối với sức khỏe con người.
Trang 18- Giáo viên đặt câu hỏi hướng dẫn học sinh khái quát nghệ thuật và nội dung phần này:
Với biện pháp liệt kê, cách giải thích ngắn gọn, rõ ràng, cách phân tích khoa học; đoạn văn giúp người đọc thấy được việc sử dụng bao bì ni lông gây nguy hại rất lớn đối với môi trường và làm tổn hại sức khỏe con người.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu nguyên nhân gây tác hại của bao bì ni lông, từ đó dẫn dắt học sinh tìm hiểu các giải pháp hạn chế sử dụng bao bì ni lông
* Tìm hiểu các giải pháp nhằm hạn chế sử dụng bao bì ni lông:
- Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu về các giải pháp đưa ra trong văn bản:
+ Học sinh nêu các giải pháp văn bản đưa ra
+ Học sinh đưa ra một số giải pháp khác
+ Giáo viên phân tích tính không khả thi trong các giải pháp của học sinh
- Giáo viên chốt: Các giải pháp đưa ra trong văn bản có tính khả thi, thiết thực,
phù hợp với tình hình Việt Nam.
*Tìm hiểu lời kêu gọi :
- Giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu ý nghĩa của lời kêu gọi bảo vệ môi
trường, bảo vệ trái đất thông qua nghệ thuật điệp ngữ và câu cầu khiến
+ Giáo viên hướng dẫn học sinh phát hiện biện pháp tu từ điệp ngữ (từ “hãy” lặp lại ba lần) và ba câu cầu khiến liên tiếp
+ Từ nghệ thuật điệp ngữ và câu cầu khiến, giáo viên hướng dẫn học sinh tìm hiểu
ý nghĩa của việc bảo vệ môi trường bằng hành động thiết thực ‘Một ngày không sửdụng bao bì ni lông”
c Giáo viên hướng dẫn học sinh khái quát bài học:
*Mục tiêu: Học sinh khái quát giá trị nghệ thuật, nội dung văn bản *Phương pháp: Vấn đáp.
* Các năng lực được hình thành và phát triển: Năng lực giao tiếp tiếng Việt, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực tự bộc lộ.
Trang 19* Nội dung tích hợp: Phương pháp làm bài văn thuyết minh, môn Giáo dục công dân.
- Giáo viên hướng dẫn học sinh khái quát giá trị nghệ thuật, nội dung toàn bài Từ
đó định hướng cách làm bài văn thuyết minh
- Giáo viên hướng dẫn học sinh liên hệ thực tế và rút ra bài học về nhận thức và hành động trong việc sử dụng bao bì ni lông
3 Hoạt động thực hành - ứng dụng:
*Mục tiêu: Học sinh vận dụng sáng tạo kiến thức đã tìm hiểu vào thực hành.
*Phương pháp: Nêu và giải quyết vấn đề.
* Các năng lực được hình thành và phát triển: Năng lực giao tiếp tiếng Việt, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực hợp tác.
* Nội dung tích hợp: Tích hợp các môn tiếng Anh, Giáo dục công dân,
Âm nhạc, Mĩ thuật.
- Giáo viên nhắc lại nhiệm vụ giao cho các nhóm học sinh từ cuối tiết học trước
- Giáo viên tổ chức cho học sinh trình bày những nội dung đã chuẩn bị.
- Đại diện nhóm học sinh thực hiện
+ Nhóm 1: Bằng hiểu biết và khả năng của mình, các em hãy tạo ra những sản
phẩm có thể thay thế bao bì ni lông
+ Nhóm 2: Hãy thể hiện một ca khúc hoặc vẽ một bức tranh có nội dung tuyên
truyền việc bảo vệ môi trường và thuyết trình nội dung bức tranh
+Nhóm 3: Hãy trình bày một bài giới thiệu bằng tiếng Anh với bạn bè trong nước
và quốc tế về vẻ đẹp của Trăm Gian và những việc làm để bảo vệ môi trường nơiđây
- Giáo viên nhận xét, tuyên dương
4 Hoạt động bổ sung:
*Mục tiêu: Phát huy năng lực tự quản bản thân, năng lực sáng tạo của học sinh
Trang 20- Giáo viên giao nhiệm vụ cho học sinh:
+ Xây dựng những đoạn video clip có nội dung tuyên truyền việc bảo vệ môitrường trong việc sử dụng bao bì nilon
+ Hãy viết bài tuyên truyền về tác hại của bao bì ni lông kêu gọi mọi người chungtay bảo vệ môi trường
+ Lên kế hoạch thu gom bao bì ni lông và chai lọ đã qua sử dụng để làm kế hoạchnhỏ
5 Hoạt động tiếp nối:
*Mục tiêu: Củng cố nội dung bài học.
*Phương pháp:
* Các năng lực được hình thành và phát triển: Năng lực cảm thụ thẩm mĩ.
* Nội dung tích hợp: Tích hợp kiến thức Âm nhạc, Giáo dục công dân.
- Giáo viên cho học sinh lắng nghe ca khúc kêu gọi hưởng ứng Ngày Trái Đất
7 Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập:
Có thể nói, kiểm tra, đánh giá là một bộ phận hợp thành không thể thiếu trongquá trình giáo dục Nó là khâu cuối cùng, đồng thời khởi đầu cho một chu trìnhkín tiếp theo với một chất lượng cao hơn Xác định ý nghĩa của việc làm này, Hộinghị Trung ương 8 khóa XI đã xác định: kiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục làmột trong chín nhiệm vụ giải pháp đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo,đặc biệt là đổi mới kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực của họcsinh Thông qua việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh, giáo viênnhận biết được khả năng giáo dục của mình, biết được phương pháp, cách thức
Trang 21giáo dục nào là tối ưu đối với học sinh, đồng thời thông qua đó, học sinh cũng tự
biết được khả năng của mình tới đâu để điều chỉnh, hoàn thiện bản thân mình, từ
đó có hướng phấn đấu để trở thành một học sinh toàn diện Trong quá trình thực
hiện dự án, tôi đã sử dụng thang cấp độ tư duy Bloom để kiểm tra, đánh giá Cụ
thể:
- Về kiến thức: Đánh giá nhận thức của học sinh thông qua hệ thống câu hỏi dẫn
dắt của giáo viên, qua việc chuẩn bị bài của học sinh và qua hiểu biết của các em
về kiến thức liên môn, kiến thức thực tế
- Về kĩ năng: Tập trung chủ yếu vào việc đánh giá năng lực tự học của học sinh
khi tìm hiểu một văn bản nhật dụng đề cập đến vấn đề bảo vệ môi trường Cụ thể là
các kĩ năng nắm bắt và xử lí thông tin; kĩ năng giải thích hiện tượng một cách khoa
học; kĩ năng suy nghĩ có tính lập luận để đưa ra kết luận; kĩ năng vận dụng kiến
thức để xử lí tình huống và kĩ năng trình bày sản phẩm
- Về thái độ: Đánh giá sự hứng thú, tích cực, sáng tạo của học sinh trong các nội
dung học tập; nguyện vọng sẽ quan tâm tìm hiểu vấn đề sâu hơn; có trách
nhiệm và hành động tích cực trong việc bảo vệ môi trường, đặc biệt là việc xử
lí rác thải bao bì ni lông
8. Sản phẩm của học sinh:
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
Để chuẩn bị tốt cho giờ học này, tiết
học trước, giáo viên giao nhiệm vụ
cho các nhóm về nhà chuẩn bị:
- Giáo viên chia lớp làm 3 nhóm:
+ Nhóm 1: Bằng hiểu biết và khả năng
của mình, các em hãy tạo ra những sản
phẩm có thể thay thế bao bì ni lông
+ Nhóm 2: Chọn một trong hai yêu cầu
sau: Hãy thể hiện một ca khúc hoặc vẽ
- Sau khi được giao nhiệm vụ, học sinh lên thảo luận kế hoạch thực hiện.
+ Nhóm 1:
Trang 22một bức tranh có nội dung tuyên truyền
việc bảo vệ môi trường (thuyết trình nội
dung bức tranh)
+ Nhóm 3: Hãy viết bài văn ngắn bằng
tiếng Anh giới thiệu với bạn bè trong
nước và quốc tế về vẻ đẹp của Trăm
Gian và những việc làm thiết thực để
bảo vệ môi trường nơi đây
Trang 23+ Nhóm 2: Vẽ tranh tuyên truyền bảo vệ môi trường.
Trang 24- GV nhận xét chung về việc chuẩn bị
bài của học sinh:
Theo dõi phần trình bày của các
nhóm, cô thấy các em đã làm việc rất
tích cực, nghiêm túc Cô tuyên dương
tinh thần làm việc của các em
Quan sát sản phẩm của nhóm 1, cô
thấy các em rất sáng tạo Chỉ với những
nguyên liệu rất đơn giản như những tờ
bìa lịch đã cũ, các em đã tạo ra những
chiếc túi giấy xinh xắn, hữu ích trong
cuộc sống Hay với các nguyên liệu từ
mây, tre,giang, các em cũng đã đan
được những chiếc làn, giỏ thật tiện
dụng Điều đặc biệt là các em không chỉ
mang đến cho cô và các bạn những sản
phẩm có tính ứng dụng cao, hình thức
đẹp mà các em còn biết tận dụng những
vật liệu đã qua sử dụng hay biết giữ gìn
và phát huy những nét văn hóa truyền
thống của làng nghề quê hương Những
+ Nhóm 3: Luyện tập thuyết trình bài tiếng Anh.
- Cuối tiết học văn bản “Thông tin về Ngày Trái Đất năm 2000”, học sinh thể hiện trong phần Thực hành - Ứng dụng: + Nhóm 1: Sản phẩm là những chiếc túi
giấy được làm từ những tờ lịch treo tườngkhông còn sử dụng và những chiếc túiđược đan từ nguyên vật liệu mây tre
Thuyết minh cho sản phẩm của các em
Trang 25sản phẩm ấy thay thế cho bao bì ni lông
thì môi trường thật trong lành phải
không các em?
Còn nhóm 2 với yêu cầu là lựa chọn
một trong hai hình thức: thể hiện một ca
khúc hoặc vẽ một bức tranh có nội dung
tuyên truyền về việc bảo vệ môi trường
thì các em đã làm cô và các bạn vô cùng
ngạc nhiên khi các em cùng một lúc
thực hiện được cả hai yêu cầu: một bức
tranh đầy ý nghĩa và một bài thuyết
trình thật độc đáo Cô hi vọng rằng với
sự sáng tạo ấy, các em không chỉ có
những hành động cụ thể, thiết thực
trong việc bảo vệ môi trường mà các em
còn đem đến cho mọi người bức thông
điệp: “Bảo vệ môi trường – ngôi nhà
chung của chúng ta!” Và hãy bắt đầu
cho những hành động ấy là việc hạn chế
sử dụng bao bì ni lông nhé!
Cuối cùng là nhóm 3, từ việc chuẩn
bị bài chu đáo cùng vốn từ vựng phong
phú và khả năng thuyết trình lôi cuốn,
một lần nữa, các em đã đem đến cho
bạn bè trong nước và quốc tế hình ảnh
của ngôi chùa Trăm Gian cổ kính, linh
thiêng với bầu không khí trong lành,
thanh tịnh và những hoạt động bảo vệ
như sau: Trong quá trình tìm hiểu bài học
“Thông tin về ngày trái đất năm 2000”,chúng em nhận thấy bao bì ni lông có táchại rất lớn đối với môi trường và sức khỏecon người Vì vậy, chỉ với những tờ lịchtreo tường không còn sử dụng nữa, mộtchiếc kéo, một cuộn băng dính hai mặt vàhai sợi ruy băng, chúng em đã tạo ranhững chiếc túi giấy xinh xắn vừa có tácdụng thay thế cho bao bì ni lông, vừa tậndụng được những đồ phế thải, góp phầnlàm cho môi trường thêm sạch, đẹp
Không chỉ vậy, chúng em còn đến làngnghề mây tre giang đan truyền thống ở xãPhú Nghĩa để học hỏi cách làm nhữngchiếc làn mây có tính ứng dụng thực tiễnnày Chi phí cho chiếc làn mây này có hơicao một chút song nó có độ bền hơn hẳncác loại bao bì khác, đặc biệt, so với bao bìgiấy, nó còn có thể đựng được cả các vậtphẩm ướt
Với chiếc túi giấy hay những chiếc lànđược làm từ mây, tre, các bà, các mẹ, cácchị và các bạn nữ chúng ta tha hồ mà lựachọn đồ mỗi khi đi chợ mà không phải lolắng về vấn đề bảo vệ môi trường
+ Nhóm 2: Các em vẽ một bức tranh có
nội dung tuyên truyền về việc bảo vệ môi