MỤC LỤC LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 2 I. Cơ sở lý luận 2 II. Cơ sở thực tiễn .2 1. Thuận lợi 2 2. Khó khăn .3 TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP .3 I. Đôi nét về trường THPT Nam Hà và thực trạng ứng dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực ở trường THPT Nam Hà .3 1. Trường THPT Nam Hà .3 2. Thực trạng ứng dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực trong dạy học ở trường THPT Nam Hà .4 II. Tổ chức thực hiện giải pháp ..5 1. Giới thiệu một số phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực có thể ứng dụng trong dạy học đọc hiểu văn bản tự sự dân gian lớp 10 .5 1.1.Giới thiệu một số phương pháp dạy học tích cực ứng dụng trong dạy đọc hiểu văn bản tự sự dân gian lớp 10……………………………………………………...5 1.1.1. Phương pháp vấn đáp .5 1.1.2. Phương pháp thảo luận nhóm .7 1.1.3. Phương pháp đóng vai .9 1.2.Giới thiệu một số kỹ thuật dạy học tích cực ứng dụng trong dạy đọc hiểu văn bản tự sự dân gian lớp 10…………………………………………………………11 1.2.1. Kỹ thuật các mảnh ghép ....11 1.2.2. Kỹ thuật lược đồ tư duy .12 1.2.3. Kỹ thuật khăn trải bàn .12 2. Giáo án thực nghiệm .14 HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI .21 ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG .24 I. Bài học kinh nghiệm .24 II. Những kiến nghị sau khi thực hiện đề tài .24 KẾT LUẬN 25 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 26 ỨNG DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG DẠY ĐỌC HIỂU VĂN BẢN TỰ SỰ DÂN GIAN LỚP 10 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI Trong những năm gần đây, đổi mới phương pháp dạy và học là mục tiêu phù hợp với xu thế phát triển của xã hội và việc thực hiện giảm tải chương trình do Bộ GD và ĐT đề ra. Đặc biệt là phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”, thực hành thi, kiểm tra, đánh giá theo hướng khuyến khích tinh thần tự học và ý thức sáng tạo của HS. Xuất phát từ mục tiêu trên, giáo viên (GV) phải có sự thay đổi từ lối dạy học truyền thụ một chiều sang dạy học theo “Phương pháp dạy học tích cực” (PPDHTC) với các kỹ thuật dạy học tích cực nhằm giúp học sinh phát huy tính tự giác, chủ động, sáng tạo. Từ đó rèn luyện thói quen và kĩ năng tự học, tinh thần hợp tác, kĩ năng vận dụng kiến thức vào những tình huống khác nhau trong học tập và trong thực tiễn; đồng thời tạo cho học sinh (HS) niềm vui và sự hứng thú trong học tập.
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
Trang 2SƠ LƯỢC LÝ LỊCH KHOA HỌC
I THÔNG TIN CHUNG VỀ CÁ NHÂN
8 Đơn vị công tác: Trường THPT Nam Hà
II TRÌNH ĐỘ ĐÀO TẠO
- Học vị (hoặc trình độ chuyên môn, nghiệp vụ) cao nhất: Thạc sĩ
- Năm nhận bằng: 2014
- Chuyên ngành đào tạo: Văn học Việt Nam
III.KINH NGHIỆM KHOA HỌC
- Lĩnh vực chuyên môn có kinh nghiệm: Giảng dạy
Số năm có kinh nghiệm: 14 năm
- Các sáng kiến kinh nghiệm đã có trong 5 năm gần đây:
+ “ Vận dụng trò chơi trong giảng dạy phân môn Tiếng Việt”
Trang 4MỤC LỤC
LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN 2
I Cơ sở lý luận 2
II Cơ sở thực tiễn 2
1 Thuận lợi 2
2 Khó khăn 3
TỔ CHỨC THỰC HIỆN CÁC GIẢI PHÁP 3
I Đôi nét về trường THPT Nam Hà và thực trạng ứng dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực ở trường THPT Nam Hà 3
1 Trường THPT Nam Hà 3
2 Thực trạng ứng dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực trong dạy học ở trường THPT Nam Hà 4
II Tổ chức thực hiện giải pháp 5
1 Giới thiệu một số phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực có thể ứng dụng trong dạy học đọc hiểu văn bản tự sự dân gian lớp 10 5
1.1.Giới thiệu một số phương pháp dạy học tích cực ứng dụng trong dạy đọc hiểu văn bản tự sự dân gian lớp 10……… 5
1.1.1 Phương pháp vấn đáp 5
1.1.2 Phương pháp thảo luận nhóm 7
1.1.3 Phương pháp đóng vai 9
1.2.Giới thiệu một số kỹ thuật dạy học tích cực ứng dụng trong dạy đọc hiểu văn bản tự sự dân gian lớp 10………11
1.2.1 Kỹ thuật các mảnh ghép 11
1.2.2 Kỹ thuật lược đồ tư duy 12
1.2.3 Kỹ thuật khăn trải bàn 12
2 Giáo án thực nghiệm 14
HIỆU QUẢ CỦA ĐỀ TÀI 21
ĐỀ XUẤT, KIẾN NGHỊ KHẢ NĂNG ÁP DỤNG 24
I Bài học kinh nghiệm 24
II Những kiến nghị sau khi thực hiện đề tài 24
Trang 5KẾT LUẬN 25 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 26
Trang 6ỨNG DỤNG MỘT SỐ PHƯƠNG PHÁP VÀ KỸ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG DẠY ĐỌC HIỂU VĂN BẢN TỰ SỰ
Phương pháp dạy học tích cực hướng tới việc hoạt động hóa, tích cực hóahoạt động nhận thức của người học, tức là tập trung vào việc phát huy tính tích cựccủa người học chứ không phải là phát huy tính tích cực của người dạy Vì thế,nhiều phương pháp và kỹ thuật giảng dạy tích cực được đưa vào ứng dụng tronghoạt động dạy học nói chung, trong giờ giảng văn nói riêng Tuy nhiên, để dạy họctheo phương pháp tích cực thì người thầy phải nỗ lực nhiều so với dạy
theo phương pháp thụ động Hơn nữa, đo đặc thù của phân môn: tác phẩm văn
chương là một bức tranh phản ánh đầy đủ và sinh động hiện thực cuộc sống Do
đó, khi tiếp xúc với tác phẩm mỗi cá nhân sẽ có một cách cảm nhận riêng Tronggiờ giảng văn, muốn phát huy hết năng lực tư duy, khả năng tìm tòi phát hiện cảmnhận theo những suy nghĩ riêng của HS, người dạy phải linh hoạt vận dụng nhiềuphương pháp và kĩ thuật dạy học phù hợp với từng giờ dạy cụ thể
Qua tìm hiểu thực tế giảng dạy ở nhà trường nơi tôi đang công tác và một sốtrường THPT lân cận, tôi thấy rằng cách áp dụng các phương pháp và kĩ thuật dạyhọc tích cực trong giờ dạy tác phẩm văn chương đã đem đến một số hiệu quả song
Trang 7vẫn còn tồn tại vài hạn chế như: giáo viên quá ham kiến thức nên không đủ thờigian ứng dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực, hoặc nếu có thì việcứng dụng ít ỏi không tương ứng với phần thuyết trình Từ thực tế trên, trong phạm
vi bài viết này, tôi xin trao đổi cùng đồng nghiệp về một số kinh nghệm trong việc
“Ứng dụng một số phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực trong dạy đọc hiểu văn bản tự sự dân gian lớp 10 ” Ở đây, tôi không có tham vọng bao quát cả
miền rộng lớn của văn học dân gian mà chỉ đi vào ứng dụng một số phương pháp
và kỹ thuật dạy học tích cực trong ba văn bản cụ thể: “Chiến thắng Mtao –
Mxây”, “Truyện An Dương Vương – Mị Châu – Trọng Thuỷ” và “Tấm Cám”.
CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
I Cơ sở lý luận
1 Hội nghị ban chấp hành Trung ương Đảng khoá VIII phân tích và nhậnđịnh sâu sắc thực trạng phương pháp giảng dạy ở nước ta thời gian qua còn chậmđổi mới, chưa phát huy được khả năng sáng tạo của người học và yêu cầu đổi mớimạnh mẽ phương pháp giáo dục đoà tạo, khắc phục lối truyền thụ một chiều, rènluyện thành lối tư duy sáng tạo ở người học
2 Định hướng đổi mới phương pháp dạy và học đã được xác định trongNghị quyết Trung ương 4 khóa VII (1 - 1993), Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII(12 - 1996), được thể chế hóa trong Luật Giáo dục (2005), được cụ thể hóa trongcác chỉ thị của Bộ Giáo dục và Đào tạo, đặc biệt là chỉ thị số 15 (4 - 1999) Luật
Giáo dục, điều 28, khoản 2, 2005 chỉ rõ: "Phương pháp giáo dục phổ thông phải
phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh" [1, 17]
II Cơ sở thực tiễn:
1 Thuận lợi:
Là giáo viên trực tiếp giảng dạy, trong quá trình thực hiện chuyên đề tôi đã có một
số thuận lợi sau:
- Trường có cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy và học tương đối đầy đủ Và đặc biệt
là sự chỉ đạo tổ chức hướng dẫn sâu sắc của Sở giáo dục, tôi luôn có điều kiện nắm
Trang 8bắt các chuyên đề.
- Sở giáo dục và đào tạo Đồng Nai thường xuyên tổ chức các chuyên đề văn học,các lớp tập huấn thay sách, ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, đặc biệt
là đổi mới phương pháp dạy và học …
- Được sự hướng dẫn, đóng góp ý kiến nhiệt tình của quý Thầy, cô trong tổ chuyênmôn
- Tài liệu, sách, báo viết về việc đổi mới phương pháp dạy học khá phong phú, đadạng
- Đối tượng học hiện nay cũng có nhiều điều kiện để tự chủ trong việc tiếp cận mộttác phẩm văn học
2 Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi đó trong quá trình giảng dạy tôi cũng gặp không ít khókhăn trong việc ứng dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực
- Do ảnh hưởng khá lâu của phương pháp dạy học cũ nên giáo viên thường áp đặt,
gò ép HS theo khuôn mẫu, lấy người dạy làm trung tâm, nên không phát huy đượckhả năng tư duy của các em Cách dạy cũ chưa khơi dậy được năng lực họat độngcủa HS, chưa tạo cơ hội để các em tự tin mạnh dạn, tìm tòi khám phá văn bản
- Hiện tượng ít tập trung suy nghĩ, tìm tòi ở HS vẫn chưa được khắc phục hoàntoàn trong giờ dạy của GV tren lớp và cách học của HS
- Thị trường sách hiện nay in ấn nhiều, giảng giải cụ thể tác phẩm, HS mua về chéplại một cách máy móc mà không cần suy nghĩ, sáng tạo dẫn đến tình trạng hổngkiến thức
- Dung lượng kiến thức ở một tác phẩm nhiều nhưng phân phối chương trình của
Bộ giáo dục cho rất ít thời gian
- Do cách biệt về mặt thời gian và không gian nên việc tìm hiểu các văn bản tự sựdân gian của HS cũng có phần khó khăn
Trang 9Hiệp Hòa, thành phố Biên Hòa, tỉnh Đồng Nai, trường được mang tên: Trung họcTỉnh hạt Hiệp Hòa – Biên Hòa Đến năm học 1975 – 1976, trường được đổi tênthành trường cấp 2-3 Hiệp Hòa Năm học 1976-1977, do tỉnh Đồng Nai kết nghĩavới tỉnh Hà Nam Ninh nên trường một lần nữa được đổi tên thành trường THPTNam Hà theo quyết định số 3614/QĐ.CT-UB của chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnhĐồng Nai Năm 2001, trường được Tỉnh đầu tư xây dựng mới hoàn toàn.
Đội ngũ GV, công nhân viên luôn đoàn kết, có tinh thần trách nhiệm caotrong công việc, luôn hoàn thành mọi nhiệm vụ đúng thời gian, kỳ hạn Hội cha mẹ
HS cũng luôn quan tâm, sát cánh cùng Ban giám hiệu nhà trường để kịp thời giúp
đỡ và tạo điều kiện về vật chất lẫn tinh thần cho các em HS để giúp các em học tốt
GV văn của trường có chuyên môn, nghiệp vụ tốt, nhiệt tình trong công tác,luôn quan tâm đến HS, có ý thức giáo dục HS trở thành công dân tốt, có ích cho xãhội Hàng năm, GV được tham gia học chuyên đề thay sách, bồi dưỡng chính trị,tập huấn bồi dưỡng các PPDH tích cực, chuyên đề tích hợp các kiến thức môitrường, giao thông, giáo dục giới tính, bồi dưỡng các phần mềm soạn giảng giáo ánđiện tử do nhà trường và Sở Giáo dục và Đào tạo tổ chức
Tất cả những yếu tố ấy đã tạo điều kiện để GV nâng cao chuyên môn,nghiệp vụ, có điều kiện thuận lợi trong quá trình thực hiện đổi mới PPDH và ứngdụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học tích cực nhằm nâng cao kết quả giảngdạy
2 Thực trạng của việc ứng dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực trong dạy học ở trường THPT Nam Hà
Đa số giáo viên giảng dạy ở trường đều luôn có ý thức đổi mới phương phápdạy học, biết sử dụng các phương pháp dạy học tích cực bên cạnh các PPDHtruyền thống, đã biết cách phát huy được tính tích cực, chủ động, sáng tạo của họcsinh, trong đó, GV đóng vai trò là người hướng dẫn, còn HS là chủ thể chiếm lĩnhtri thức một cách sáng tạo
Trong quá trình dạy học, GV đã biết vận dụng các PPDH tích cực phù hợpvới tiết học, bài học và đối tượng HS, đồng thời, tiến hành đổi mới kiểm tra, đánhgiá HS nhằm nâng cao chất lượng dạy và học môn Văn ở trường, tạo sự say mê,yêu thích học tập bộ môn cho HS
Trang 10Bên cạnh những thuận lợi thì quá trình vận dụng các PPDH tích cực tronggiảng dạy môn Văn ở trường THPT Nam Hà còn gặp phải nhiều khó khăn: hạnđịnh về thời gian của tiết học và dung lượng kiến thức ở mỗi tiết học, không gianlớp học nhỏ, số lượng HS tương đối đông dẫn đến tình trạng GV ngại ứng dụng PP
và KTDH tích cực hoặc ứng dụng chiếu lệ Trong quá trình giảng dạy, ở một số bàihọc, tiết học mặc dù không nhiều song vẫn còn tồn tại tình trạng GV chưa nhậnthức đầy đủ về PPDH mới, chưa hiểu thấu đáo bản chất của các PPDH tích cực nênkhi vận dụng vào bài giảng, GV không tránh khỏi sự lúng túng, khó triển khai, khảnăng kết hợp PPDH với nhau chưa nhuần nhuyễn
II Tổ chức thực hiện giải pháp
1 Ứng dụng một số phương pháp và kỹ thuật dạy học tích cực trong dạy đọc
hiểu văn bản tự sự dân gian lớp 10.
1.1.Giới thiệu một số phương pháp dạy học tích cực ứng dụng trong dạy đọc hiểu văn bản tự sự dân gian lớp 10
1 1.1 Phương pháp vấn đáp:
Là biện pháp trong đó giáo viên đặt ra câu hỏi để học sinh trả lời , hoặc họcsinh có thể bàn cãi với nhau và với cả giáo viên; qua đó học sinh lĩnh hội nội dungbài học Căn cứ vào thuộc tính của hoạt động nhận thức, có các loại phương phápvấn đáp:
- Vấn đáp tái hiện: GV đặt câu hỏi để yêu cầu học sinh nhớ lại kiến thức đã
biết và trả lời dựa vào trí nhớ, không cần suy luận Vấn đáp tái hiện không đượcxem là phương pháp hữu dụng của sư phạm Đó chỉ là phương pháp được dùng khi
cần đặt mối liên hệ giữa các kiến thức vừa mới học với các kiến thức đã biết
Ví dụ: Ở văn bản Chiến Thắng Mtao – Mxây, tôi sẽ tổ chức để học sinh tìm
hiểu những nét chung của văn bản qua các câu hỏi mang tính tái hiện:
* Đoạn trích kể về đề tài gì? Nêu những sự kiện chính của sử thi Đăm Săn.
* Vị trí đoạn trích? Đoạn trích chia làm những phần nhỏ nào? Nội dung chính của từng đoạn.
Với những câu hỏi này, HS có thể dựa vào văn bản và tái hiện Từ cơ sởtrên, GV tiếp tục sử dụng PP vấn đáp giải thích – minh hoạ để hướng dẫn HS tưduy cao hơn
Trang 11- Vấn đáp giải thích – minh hoạ : Nhằm mục tiêu làm sáng tỏ một đề tài nào
đó, GV lần lượt nêu ra những câu hỏi kèm theo những ví dụ minh hoạ để học sinh
dễ nhớ Phương pháp này đặc biệt có công hiệu khi có sự tương trợ của cácphương tiện nghe – nhìn Tiếp tục với ví dụ trên, để làm rõ vẻ đẹp hình tượng nhânvật Đăm Săn, GV yêu cầu học sinh giải thích minh hoạ
* Trong trận đánh với Mtao – Mxây, tù trưởng Đăm Săn được kể tả qua những chặng đường nào?
* Sự đối lập giữa Đăm Săn và Mtao – Mxây được thể hiện như thế nào? (Cảnh múa khiên của Đăm Săn và Mtao – Mxây )
* Qua lời nói và hành động của Mtao – Mxây, em thấy hắn là một tù trưởng như thế nào?
- Vấn đáp tìm tòi (đàm thoại Ơxrixtic ): giáo viên dùng một hệ thống câu
hỏi được sắp xếp hợp lý để hướng học sinh từng bước phát hiện thực chất vấn đềđang tìm hiểu, kích thích sự ham muốn hiểu biết Trong trường hợp này, GV chỉ làngười tổ chức hoạt động còn HS chính là người tự lực phát hiện kiến thức Do đó,
HS sẽ có sự hứng thú và trưởng thành về trình độ tư duy Vẫn với ví dụ trên, GVtiếp tục hướng dẫn học sinh khám phá ý nghĩa các chi tiết và sự kiện
* Chi tiết ông trời mách nước cho Đăm Săn thể hiện điều gì?
* Nhận xét về cuộc chiến đấu và chiến thắng của Đăm Săn (Cuộc chiến có gây cảm giác ghê rợn không? Sau khi giết Mtao – Mxây, Đăm Săn có giết tôi tớ, đốt nhà của Mtao – Mxây không? Chàng chiến đấu vì mục đích gì?)
* Trong tiệc mừng chiến thắng, những chi tiết, hình ảnh nào dùng để miêu
tả sức mạnh và vẻ đẹp của Đăm Săn, qua những chi tiết ấy, tác giả dân gian muốn thể hiện điều gì?
* Những tình tiết nào trong đoạn trích chứng tỏ cuộc chiến đấu của Đăn Săn tuy có mục đích riêng nhưng lại có ý nghĩa và tầm quan trọng đối với lợi ích của toàn thể cộng đồng?
* Qua đoạn trích, những đặc trưng nghệ thuật của sử thi được thể hiện như thế nào?
Ưu điểm
Với phương pháp vấn đáp, tôi nhận thấy phương pháp đã khắc phục được
Trang 12điểm yếu của phương pháp thuyết trình nhờ có sự tương tác giữa GV và HS thôngqua việc truyền thụ và lĩnh hội Việc cùng tham gia giải quyết các vấn đề giữa GV
và HS đã khắc phục được lối truyền thụ một chiều của phương pháp thuyết trình
Đồng thời khi ứng dụng phương pháp này, GV kích thích được sự năngđộng và sáng tạo của HS nhờ quá trình tự lực tìm ra bản chất vấn đề dưới sự gợi ý,hướng dẫn của mình Qua đó, GV dễ dàng đánh giá được năng lực nhận thức vàmức độ tiếp thu tri thức của HS để có cách điều chỉnh PPDH cho phù hợp
Ngoài ra, khi ứng dụng phương pháp phát vấn tìm tòi, GV cũng rèn luyệncho HS một số thao tác tư duy lôgic như: phân tích, tổng hợp, khái quát, chứngminh, diễn giải
Nhược điểm
Phương pháp này phụ thuộc nhiều vào năng lực và thái độ của HS Bên cạnh
đó, việc nảy sinh nhiều tình huống ngẫu nhiên trong quá trình đàm thoại dể gâychệch hướng so với chủ đề ban đầu Sử dụng phương pháp này sẽ mất nhiều thờigian xây dựng hệ thống câu hỏi, nhất là trong vấn đáp tìm tòi Quá trình sử dụngphương pháp này có thể bị biến thành cuộc tranh luận tay đôi giữa GV và một sốHS
1.1.2 Phương pháp thảo luận nhóm
Khi tiến hành phương pháp này, lớp học sẽ được chia thành từng nhóm nhỏ
từ 4 đến 6 người Nhóm tự bầu nhóm trưởng nếu thấy cần Các thành viên trongnhóm có thể phân chia một phần việc Kết quả làm việc của mỗi nhóm sẽ đóng gópvào kết quả học tập chung của cả lớp Sau đó, nhóm có thể cử ra một đại diện hoặcphân việc mỗi thành viên trình bày một phần vấn đề nếu nhiệm vụ giao cho nhóm
là phức tạp (có thể kết hợp với kĩ thuật khăn trải bàn và kỹ thuật động não) Thànhcông của bài học phụ thuộc vào sự nồng nhiệt tham gia của tất cả các thành viên, vìvậy phương pháp này còn làm gọi là phương pháp cùng tham gia Tuy nhiên, khiứng dụng phương pháp này GV thường gặp phải một số hạn chế nhất định nhưkhông gian nhỏ của lớp học, thời gian hạn định của tiết học Vì thế, giáo viên phảibiết tổ chức hợp lý và học trò đã khá quen với phương pháp này thì mới có kết quả
Trang 13Ví dụ: Để HS nắm được những sự kiện chính ở văn bản Tấm Cám, tôi phân các em thành tám nhóm và tổ chức cuộc thi nhỏ với tên gọi “nhóm nào nhanh
hơn” Với các yêu cầu:
* Trong vòng 1 phút hãy sắp xếp lại các bức tranh cho sẵn theo đúng diễn biến cốt truyện
Trang 1401 02
Ưu điểm
Trong số PPDH đang được sử dụng, phương pháp thảo luận nhóm có nhiều
ưu thế trong việc thực hiện các mục tiêu giáo dục mới hiện nay
Kiến thức mà HS thu nhận được không chỉ là kết quả của hoạt động riêngbiệt của cá nhân mà thu nhận được thông qua quá trình cọ xát hợp tác, vì thế kiếnthức của HS sẽ giảm bớt tính chủ quan, phiến diện và tăng tính khách quan khoahọc
Kiến thức trở nên sâu sắc bền vững, dễ nhớ và nhớ nhanh do được giao lưu,học hỏi giữa các thành viên trong nhóm
Giúp HS phát triển năng lực giao tiếp thông qua sự cộng tác làm việc trongnhóm, giúp HS phát triển năng lực giao tiếp như biết lắng nghe, chấp nhận và phê
Trang 15phán ý kiến của người khác, biết trình bày và bảo vệ ý kiến của mình trong nhóm.
Tăng cường sự tự tin cho HS HS được liên kết với nhau qua giao tiếp xã hộikhiến các em sẽ mạnh dạn hơn và ít sợ mắc sai lầm
Nhược điểm
Tuy nhiên, tôi nhận thấy khi ứng dụng phương pháp thảo luận nhóm đòi hỏinhiều thời gian Thời gian 45 phút của một tiết học cũng là trở ngại gây khó khăntrên con đường đạt được thành công cho công việc nhóm
Thảo luận nhóm nhưng chưa được luyện tập sẽ dễ gây ra hỗn loạn Thí dụ cóthể xảy ra trường hợp một HS phụ trách nhóm theo kiểu độc đoán, các thành viêntrong nhóm không làm bài mà quan tâm đến vấn đề khác Giữa các nhóm có thểphát sinh sự đối địch và giận dữ
Sự thụ động hoặc hăng hái quá mức của các nhóm sẽ gây khó khăn cho sựđiều khiển của GV
sẽ tiến hành vai diễn
Sau khi các em hoàn tất, giáo viên hỏi học sinh đóng vai và kết luận về cáchứng xử phù hợp trong tình huống giả định trên
(GV cũng có thể cho HS phát biểu ý kiến cá nhân với tình huống giả địnhmình là một nhân vật trong tác phẩm)
Ví dụ: Khi dạy văn bản Chiến thắng Mtao – Mxây, tôi cho sẽ chia lớp làm
hai nhóm, các nhóm sẽ cử đại diện bốc thăm để chọn vai nhân vật chính trong đoạn
trích Đăm Săn và Mtao – Mxây (HS có thời gian chuẩn bị trước ở nhà) Sau khi
các em đã hoàn thành vai diễn, tôi yêu cầu HS trong lớp nhận xét về:
- Cách ứng xử của từng vai diễn phù hợp hay chưa phù hợp? Chưa phù hợp ở điểmnào? Vì sao?
Lưu ý: Với phương pháp này, GV nên kiên trì để HS tái hiện hình tượng nhân vật
theo cách cảm nhận và tưởng tượng của các em GV không tưởng tượng tái hiện